ChemistryQ1–29 of 29 questions
Page 1 of 1 · Gujarati
1
ChemistryEasyMCQAIIMS · 1980
$He$ નો વર્ણપટ કોના જેવો હોવાની અપેક્ષા છે?
A
$H$
B
$Li^{+}$
C
$Na$
D
$He^{+}$
Solution
(B) પરમાણુ અથવા આયનનો વર્ણપટ તેમાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે.
$He$ (હિલિયમ) માં $2$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
$Li^{+}$ (લિથિયમ આયન) માં પણ $3 - 1 = 2$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
આ બંને સ્પીસીઝ આઇસોઇલેક્ટ્રોનિક (સમાન સંખ્યામાં ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતી) હોવાથી,તેમના વર્ણપટ સમાન હોવાની અપેક્ષા છે.
$He$ (હિલિયમ) માં $2$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
$Li^{+}$ (લિથિયમ આયન) માં પણ $3 - 1 = 2$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
આ બંને સ્પીસીઝ આઇસોઇલેક્ટ્રોનિક (સમાન સંખ્યામાં ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતી) હોવાથી,તેમના વર્ણપટ સમાન હોવાની અપેક્ષા છે.
0 likesView Solution
2
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1980
ક્રોમિયમ $(Cr)$ ની સાચી બાહ્ય ઇલેક્ટ્રોનિક રચના કઈ છે?
A
B
C
D
Solution
(C) ક્રોમિયમ $(Cr)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $24$ છે. અપેક્ષિત ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] \, 3d^4 \, 4s^2$ છે. જોકે,અર્ધ-ભરાયેલી $d$-ઓર્બિટલ્સ સાથે સંકળાયેલી વધારાની સ્થિરતાને કારણે,$4s$ ઓર્બિટલમાંથી એક ઇલેક્ટ્રોન $3d$ ઓર્બિટલમાં જાય છે. આમ,વાસ્તવિક ભૂમિ અવસ્થાની રચના $[Ar] \, 3d^5 \, 4s^1$ છે. આ $3d$ સબશેલમાં $5$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન અને $4s$ સબશેલમાં $1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન દર્શાવે છે,જે વિકલ્પ $(C)$ દ્વારા રજૂ થાય છે.
0 likesView Solution
3
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1980
કયા અણુનો ડાયપોલ મોમેન્ટ શૂન્ય છે?
A
$H_2O$
B
$CO_2$
C
$HF$
D
$HBr$
Solution
(B) $CO_2$ રેખીય ભૂમિતિ ધરાવે છે જેમાં બે $C=O$ બંધ ડાયપોલ વિરુદ્ધ દિશામાં હોય છે,જે એકબીજાની અસરને નાબૂદ કરે છે. તેથી,$CO_2$ ની ચોખ્ખી ડાયપોલ મોમેન્ટ $0 \ D$ છે.
0 likesView Solution
4
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1980
ત્રિ-પરમાણ્વીય અણુ $YXY$ માટે કયો બંધકોણ $\theta$ મહત્તમ દ્વિધ્રુવ ચાકમાત્રા (dipole moment) આપશે?
A
$\theta = 90^o$
B
$\theta = 120^o$
C
$\theta = 150^o$
D
$\theta = 180^o$
Solution
(A) બે વ્યક્તિગત બંધ દ્વિધ્રુવો $\mu$ જે $\theta$ ખૂણે નમેલા હોય,તેમની પરિણામી દ્વિધ્રુવ ચાકમાત્રા $\mu_R$ માટેનું સૂત્ર: $\mu_R = \sqrt{\mu^2 + \mu^2 + 2 \mu^2 \cos \theta} = \sqrt{2 \mu^2 (1 + \cos \theta)}$ છે.
જેમ જેમ બંધકોણ $\theta$ $0^o$ થી $180^o$ સુધી વધે છે,તેમ $\cos \theta$ નું મૂલ્ય $1$ થી $-1$ સુધી ઘટે છે.
પરિણામે,જેમ $\theta$ વધે છે તેમ $(1 + \cos \theta)$ પદ ઘટે છે.
તેથી,દ્વિધ્રુવ ચાકમાત્રા $\mu_R$ ત્યારે મહત્તમ હોય છે જ્યારે $\theta$ ન્યૂનતમ હોય,જે આપેલા વિકલ્પોમાં $90^o$ છે.
જેમ જેમ બંધકોણ $\theta$ $0^o$ થી $180^o$ સુધી વધે છે,તેમ $\cos \theta$ નું મૂલ્ય $1$ થી $-1$ સુધી ઘટે છે.
પરિણામે,જેમ $\theta$ વધે છે તેમ $(1 + \cos \theta)$ પદ ઘટે છે.
તેથી,દ્વિધ્રુવ ચાકમાત્રા $\mu_R$ ત્યારે મહત્તમ હોય છે જ્યારે $\theta$ ન્યૂનતમ હોય,જે આપેલા વિકલ્પોમાં $90^o$ છે.
0 likesView Solution
5
ChemistryEasyMCQAIIMS · 1980
બંધ ક્રમાંક (Bond order) એ આણ્વીય કક્ષક સિદ્ધાંતનો એક ખ્યાલ છે. તે બંધનકારક અને પ્રતિબંધનકારક કક્ષકોમાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે. તેના વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે? બંધ ક્રમાંક
A
શૂન્ય સહિત કોઈપણ ધન,પૂર્ણાંક અથવા અપૂર્ણાંક મૂલ્ય ધારણ કરી શકે છે
B
હંમેશા પૂર્ણાંક મૂલ્ય ધરાવે છે
C
ઋણ જથ્થો હોઈ શકે છે
D
શૂન્ય સિવાયનો જથ્થો છે
Solution
(A) બંધ ક્રમાંક $(B.O.)$ માટેનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$B.O. = \frac{N_b - N_a}{2}$
જ્યાં $N_b$ એ બંધનકારક આણ્વીય કક્ષકોમાં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે અને $N_a$ એ પ્રતિબંધનકારક આણ્વીય કક્ષકોમાં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે.
બંધ ક્રમાંક ધન મૂલ્ય,શૂન્ય અથવા અપૂર્ણાંક હોઈ શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે,$He_2$ નો બંધ ક્રમાંક $0$ છે,અને $O_2^+$ નો બંધ ક્રમાંક $2.5$ છે.
$B.O. = \frac{N_b - N_a}{2}$
જ્યાં $N_b$ એ બંધનકારક આણ્વીય કક્ષકોમાં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે અને $N_a$ એ પ્રતિબંધનકારક આણ્વીય કક્ષકોમાં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે.
બંધ ક્રમાંક ધન મૂલ્ય,શૂન્ય અથવા અપૂર્ણાંક હોઈ શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે,$He_2$ નો બંધ ક્રમાંક $0$ છે,અને $O_2^+$ નો બંધ ક્રમાંક $2.5$ છે.
0 likesView Solution
6
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1980
કઈ વિભાવના શ્રેષ્ઠ રીતે સમજાવે છે કે $o-$નાઈટ્રોફિનોલ એ $p-$નાઈટ્રોફિનોલ કરતા વધુ બાષ્પશીલ છે?
A
અનુનાદ
B
હાઈપરકોન્જુગેશન
C
હાઈડ્રોજન બંધન
D
સ્ટેરિક અવરોધ
Solution
(C) $o-$નાઈટ્રોફિનોલ આંતઃઆણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધન દર્શાવે છે,જે તેના આંતરઆણ્વીય આકર્ષણને ઘટાડે છે.
$p-$નાઈટ્રોફિનોલ આંતરઆણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધન દર્શાવે છે,જે અણુઓના જોડાણ અને ઊંચા ઉત્કલન બિંદુ તરફ દોરી જાય છે.
તેથી,હાઈડ્રોજન બંધનના પ્રકારમાં તફાવતને કારણે $o-$નાઈટ્રોફિનોલ એ $p-$નાઈટ્રોફિનોલ કરતા વધુ બાષ્પશીલ છે.
$p-$નાઈટ્રોફિનોલ આંતરઆણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધન દર્શાવે છે,જે અણુઓના જોડાણ અને ઊંચા ઉત્કલન બિંદુ તરફ દોરી જાય છે.
તેથી,હાઈડ્રોજન બંધનના પ્રકારમાં તફાવતને કારણે $o-$નાઈટ્રોફિનોલ એ $p-$નાઈટ્રોફિનોલ કરતા વધુ બાષ્પશીલ છે.
0 likesView Solution
7
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1980
કયો હેલાઇડ સૌથી વધુ ગલનબિંદુ ધરાવે છે?
A
$NaCl$
B
$NaBr$
C
$NaF$
D
$NaI$
Solution
(C) આયનીય હેલાઇડનું ગલનબિંદુ સ્ફટિકની લેટીસ ઉર્જા પર આધાર રાખે છે.
ફાજાનના નિયમ મુજબ,જેમ ઋણ આયનનું કદ વધે છે $(F^- < Cl^- < Br^- < I^-)$,તેમ સહસંયોજક લાક્ષણિકતા વધે છે અને આયનીય લાક્ષણિકતા ઘટે છે.
$NaF$ માં સૌથી નાનો ઋણ આયન હોવાથી,તેની લેટીસ ઉર્જા સૌથી વધુ હોય છે અને તે સૌથી વધુ આયનીય લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
તેથી,$NaF$ નું ગલનબિંદુ સૌથી વધુ છે.
ફાજાનના નિયમ મુજબ,જેમ ઋણ આયનનું કદ વધે છે $(F^- < Cl^- < Br^- < I^-)$,તેમ સહસંયોજક લાક્ષણિકતા વધે છે અને આયનીય લાક્ષણિકતા ઘટે છે.
$NaF$ માં સૌથી નાનો ઋણ આયન હોવાથી,તેની લેટીસ ઉર્જા સૌથી વધુ હોય છે અને તે સૌથી વધુ આયનીય લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
તેથી,$NaF$ નું ગલનબિંદુ સૌથી વધુ છે.
0 likesView Solution
8
ChemistryEasyMCQAIIMS · 1980
નીચેનામાંથી કયું બફર દ્રાવણ છે?
A
$CH_3COOH + CH_3COONa$
B
$CH_3COOH + CH_3COONH_4$
C
$CH_3COOH + NH_4Cl$
D
$NaOH + NaCl$
Solution
(A) બફર દ્રાવણ સામાન્ય રીતે નિર્બળ એસિડ અને તેના સંયુગ્મી બેઝ (નિર્બળ એસિડ અને પ્રબળ બેઝનો ક્ષાર) નું મિશ્રણ છે.
વિકલ્પ $A$ માં,$CH_3COOH$ એ નિર્બળ એસિડ છે અને $CH_3COONa$ એ પ્રબળ બેઝ $(NaOH)$ સાથેનો તેનો ક્ષાર છે,જે એસિડિક બફર બનાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
વિકલ્પ $A$ માં,$CH_3COOH$ એ નિર્બળ એસિડ છે અને $CH_3COONa$ એ પ્રબળ બેઝ $(NaOH)$ સાથેનો તેનો ક્ષાર છે,જે એસિડિક બફર બનાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
9
ChemistryMCQAIIMS · 1980
કઈ સંતુલન પ્રક્રિયાને લુઈસ એસિડ-બેઇઝ વ્યાખ્યાનો ઉપયોગ કરીને એસિડ-બેઇઝ પ્રક્રિયા તરીકે વર્ણવી શકાય છે,પરંતુ બ્રોન્સ્ટેડ-લોરી વ્યાખ્યાનો ઉપયોગ કરીને નહીં?
A
$2NH_3 + H_2SO_4 \rightleftharpoons 2NH_4^+ + SO_4^{2-}$
B
$NH_3 + CH_3COOH \rightleftharpoons NH_4^+ + CH_3COO^{-}$
C
$H_2O + CH_3COOH \rightleftharpoons H_3O^{+} + CH_3COO^{-}$
D
$[Cu(H_2O)_4]^{2+} + 4NH_3 \rightleftharpoons [Cu(NH_3)_4]^{2+} + 4H_2O$
Solution
(D) $Bronsted-Lowry$ સિદ્ધાંત મુજબ એસિડ પ્રોટોન $(H^+)$ દાતા છે અને બેઇઝ પ્રોટોન સ્વીકારનાર છે.
વિકલ્પ $A$,$B$ અને $C$ માં પ્રોટોનનું સ્થાનાંતર થાય છે.
વિકલ્પ $D$ માં,પ્રક્રિયામાં સવર્ગ સહસંયોજક બંધ બને છે જ્યાં $NH_3$ લુઈસ બેઇઝ (ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ દાતા) તરીકે અને $[Cu(H_2O)_4]^{2+}$ લુઈસ એસિડ (ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સ્વીકારનાર) તરીકે વર્તે છે.
આ પ્રક્રિયામાં પ્રોટોનનું સ્થાનાંતર થતું નથી,તેથી તે $Bronsted-Lowry$ વ્યાખ્યાને અનુસરતી નથી,પરંતુ $Lewis$ એસિડ-બેઇઝ વ્યાખ્યાને સંપૂર્ણ રીતે અનુસરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
વિકલ્પ $A$,$B$ અને $C$ માં પ્રોટોનનું સ્થાનાંતર થાય છે.
વિકલ્પ $D$ માં,પ્રક્રિયામાં સવર્ગ સહસંયોજક બંધ બને છે જ્યાં $NH_3$ લુઈસ બેઇઝ (ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ દાતા) તરીકે અને $[Cu(H_2O)_4]^{2+}$ લુઈસ એસિડ (ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સ્વીકારનાર) તરીકે વર્તે છે.
આ પ્રક્રિયામાં પ્રોટોનનું સ્થાનાંતર થતું નથી,તેથી તે $Bronsted-Lowry$ વ્યાખ્યાને અનુસરતી નથી,પરંતુ $Lewis$ એસિડ-બેઇઝ વ્યાખ્યાને સંપૂર્ણ રીતે અનુસરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
0 likesView Solution
10
ChemistryEasyMCQAIIMS · 1980
નીચેનામાંથી કયા હાઇડ્રોજન હેલાઇડનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ છે?
A
$HF$
B
$HCl$
C
$HBr$
D
$HI$
Solution
(A) હાઇડ્રોજન હેલાઇડનું ઉત્કલનબિંદુ આંતરઆણ્વીય બળોની પ્રબળતા પર આધાર રાખે છે.
$HF$ માં,પ્રબળ આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધને કારણે અણુઓ એકબીજા સાથે જોડાયેલા રહે છે.
આના પરિણામે $HCl$,$HBr$ અને $HI$ ની તુલનામાં તેનું ઉત્કલનબિંદુ ઘણું વધારે હોય છે,જેમાં માત્ર નિર્બળ વાન્ડર વાલ્સ બળો હોય છે.
તેથી,$HF$ નું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ છે.
$HF$ માં,પ્રબળ આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધને કારણે અણુઓ એકબીજા સાથે જોડાયેલા રહે છે.
આના પરિણામે $HCl$,$HBr$ અને $HI$ ની તુલનામાં તેનું ઉત્કલનબિંદુ ઘણું વધારે હોય છે,જેમાં માત્ર નિર્બળ વાન્ડર વાલ્સ બળો હોય છે.
તેથી,$HF$ નું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ છે.
0 likesView Solution
11
ChemistryDifficultMCQAIIMS · 1980
ગુણાત્મક વિશ્લેષણમાં આયર્ન સમૂહના અવક્ષેપન માટે,એમોનિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ ઉમેરતા પહેલા એમોનિયમ ક્લોરાઇડ શા માટે ઉમેરવામાં આવે છે?
A
$OH^{-}$ આયનોની સાંદ્રતા ઘટાડવા
B
ફોસ્ફેટ આયનો દ્વારા થતી દખલગીરી અટકાવવા
C
$Cl^{-}$ આયનોની સાંદ્રતા વધારવા
D
$NH_4^+$ આયનોની સાંદ્રતા વધારવા
Solution
(A) $NH_4Cl$ એક પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્ય છે જે સંપૂર્ણપણે વિયોજિત થઈને $NH_4^+$ આયનો આપે છે.
સમાન આયન અસરને કારણે,વધારાના $NH_4^+$ આયનોની હાજરી નિર્બળ બેઇઝ $NH_4OH$ $(NH_4OH \rightleftharpoons NH_4^+ + OH^-)$ ના આયનીકરણને દબાવે છે.
આનાથી દ્રાવણમાં $OH^-$ આયનોની સાંદ્રતા ઘટે છે.
$OH^-$ આયનોની આ નિયંત્રિત સાંદ્રતા $III$ સમૂહના હાઇડ્રોક્સાઇડ્સ (જેમ કે $Fe(OH)_3$,$Al(OH)_3$,$Cr(OH)_3$) ના દ્રાવ્યતા ગુણાકાર $(K_{sp})$ ને ઓળંગવા માટે પૂરતી છે,પરંતુ $IV$,$V$ અને $VI$ સમૂહના રેડિકલ્સના હાઇડ્રોક્સાઇડ્સના અવક્ષેપન માટે પૂરતી નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.
સમાન આયન અસરને કારણે,વધારાના $NH_4^+$ આયનોની હાજરી નિર્બળ બેઇઝ $NH_4OH$ $(NH_4OH \rightleftharpoons NH_4^+ + OH^-)$ ના આયનીકરણને દબાવે છે.
આનાથી દ્રાવણમાં $OH^-$ આયનોની સાંદ્રતા ઘટે છે.
$OH^-$ આયનોની આ નિયંત્રિત સાંદ્રતા $III$ સમૂહના હાઇડ્રોક્સાઇડ્સ (જેમ કે $Fe(OH)_3$,$Al(OH)_3$,$Cr(OH)_3$) ના દ્રાવ્યતા ગુણાકાર $(K_{sp})$ ને ઓળંગવા માટે પૂરતી છે,પરંતુ $IV$,$V$ અને $VI$ સમૂહના રેડિકલ્સના હાઇડ્રોક્સાઇડ્સના અવક્ષેપન માટે પૂરતી નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.
0 likesView Solution
12
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1980
ઘન $NaCl$ વિદ્યુતનું મંદ વાહક છે કારણ કે:
A
ઘન $NaCl$ માં આયનો હોતા નથી.
B
ઘન $NaCl$ સહસંયોજક છે.
C
ઘન $NaCl$ માં આયનોનો વેગ હોતો નથી.
D
ઘન $NaCl$ માં ઇલેક્ટ્રોન હોતા નથી.
Solution
(C) ઘન $NaCl$ વિદ્યુતનું મંદ વાહક છે કારણ કે આયનો મુક્ત રીતે હલનચલન કરી શકતા નથી.
0 likesView Solution
13
ChemistryMCQAIIMS · 1980
નીચેનામાંથી કયું બફર દ્રાવણ છે?
A
$CH_3COOH + CH_3COONa$
B
$CH_3COOH + CH_3COONH_4$
C
$CH_3COOH + NH_4Cl$
D
$NaOH + NaCl$
Solution
(A) બફર દ્રાવણ સામાન્ય રીતે નિર્બળ એસિડ $(WA)$ અને પ્રબળ બેઇઝ $(SB)$ સાથેના તેના ક્ષારના મિશ્રણ દ્વારા અથવા નિર્બળ બેઇઝ $(WB)$ અને પ્રબળ એસિડ $(SA)$ સાથેના તેના ક્ષાર દ્વારા બને છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,$CH_3COOH$ એ નિર્બળ એસિડ છે અને $CH_3COONa$ એ પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH)$ સાથેનો તેનો ક્ષાર છે.
તેથી,$CH_3COOH + CH_3COONa$ નું મિશ્રણ એસિડિક બફર દ્રાવણ તરીકે કાર્ય કરે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,$CH_3COOH$ એ નિર્બળ એસિડ છે અને $CH_3COONa$ એ પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH)$ સાથેનો તેનો ક્ષાર છે.
તેથી,$CH_3COOH + CH_3COONa$ નું મિશ્રણ એસિડિક બફર દ્રાવણ તરીકે કાર્ય કરે છે.
0 likesView Solution
14
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1980
પરમાણુ ક્રમાંક $103$ સુધીના તત્વોનું સંશ્લેષણ અને અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો છે. જો કોઈ નવું શોધાયેલ તત્વ પરમાણુ ક્રમાંક $106$ ધરાવતું હોય,તો તેની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના શું હશે?
A
$[Rn] 5f^{14} 6d^4 7s^2$
B
$[Rn] 5f^{14} 6d^1 7s^2 7p^3$
C
$[Rn] 5f^{14} 6d^6 7s^0$
D
$[Rn] 5f^{14} 6d^4 7s^2$
Solution
(A) તત્વનો પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 106$ છે.
રેડોન $(Rn)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $86$ છે.
ઇલેક્ટ્રોનિક રચના આઉફબાઉના સિદ્ધાંત મુજબ ભરવામાં આવે છે: $86 (Rn) + 14 (5f) + 4 (6d) + 2 (7s) = 106.$
આમ,ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Rn] 5f^{14} 6d^4 7s^2$ થશે.
રેડોન $(Rn)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $86$ છે.
ઇલેક્ટ્રોનિક રચના આઉફબાઉના સિદ્ધાંત મુજબ ભરવામાં આવે છે: $86 (Rn) + 14 (5f) + 4 (6d) + 2 (7s) = 106.$
આમ,ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Rn] 5f^{14} 6d^4 7s^2$ થશે.
0 likesView Solution
15
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1980
કયું સંયોજન સૌથી વધુ બાષ્પશીલ છે?
A
$HF$
B
$HCl$
C
$HBr$
D
$HI$
Solution
(B)
બાષ્પશીલતા એ ઉત્કલન બિંદુના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે. આપેલા હાઇડ્રોજન હેલાઇડ્સમાં $HCl$ નું ઉત્કલન બિંદુ સૌથી ઓછું $(189 \ K)$ હોવાથી,તે સૌથી વધુ બાષ્પશીલ સંયોજન છે.
| હાઇડ્રાઇડ | $HF, HCl, HBr, HI$ |
| ઉત્કલન બિંદુ ($K$ માં) | $293, 189, 206, 238$ |
બાષ્પશીલતા એ ઉત્કલન બિંદુના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે. આપેલા હાઇડ્રોજન હેલાઇડ્સમાં $HCl$ નું ઉત્કલન બિંદુ સૌથી ઓછું $(189 \ K)$ હોવાથી,તે સૌથી વધુ બાષ્પશીલ સંયોજન છે.
0 likesView Solution
16
ChemistryDifficultMCQAIIMS · 1980
સમૂહ $III$ ના રેડિકલ્સમાં,$NH_4Cl$ ની જગ્યાએ નીચેનામાંથી કોનો ઉપયોગ કરી શકાય?
A
$NH_4NO_3$
B
$(NH_4)_2SO_4$
C
$(NH_4)_2CO_3$
D
$NaCl$
Solution
(A) સમૂહ $III$ ના રેડિકલ્સ $(Fe^{3+}, Al^{3+}, Cr^{3+})$ ને $NH_4Cl$ ની હાજરીમાં $NH_4OH$ નો ઉપયોગ કરીને હાઇડ્રોક્સાઇડ તરીકે અવક્ષેપિત કરવામાં આવે છે.
$NH_4Cl$ એ $NH_4^+$ આયનો પૂરા પાડે છે,જે સામાન્ય આયન અસરને કારણે $NH_4OH$ ના આયનીકરણને દબાવે છે,જેથી $OH^-$ આયનોની સાંદ્રતા એટલી ઓછી રહે કે જેથી સમૂહ $IV$ અને $V$ ના રેડિકલ્સ અવક્ષેપિત ન થાય.
કોઈપણ એમોનિયમ ક્ષાર જે $NH_4^+$ આયનો પૂરા પાડે છે અને હસ્તક્ષેપ કરતા આયનો ઉમેરતું નથી,તેનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.
$NH_4NO_3$ એક યોગ્ય વિકલ્પ છે કારણ કે તે $NH_4^+$ આયનો પૂરા પાડે છે અને અવક્ષેપન પ્રક્રિયામાં દખલ કરતું નથી.
$(NH_4)_2SO_4$ નો ઉપયોગ કરી શકાતો નથી કારણ કે $SO_4^{2-}$ આયનો $Ba^{2+}, Sr^{2+},$ અને $Ca^{2+}$ ને સલ્ફેટ તરીકે અવક્ષેપિત કરશે.
$NH_4Cl$ એ $NH_4^+$ આયનો પૂરા પાડે છે,જે સામાન્ય આયન અસરને કારણે $NH_4OH$ ના આયનીકરણને દબાવે છે,જેથી $OH^-$ આયનોની સાંદ્રતા એટલી ઓછી રહે કે જેથી સમૂહ $IV$ અને $V$ ના રેડિકલ્સ અવક્ષેપિત ન થાય.
કોઈપણ એમોનિયમ ક્ષાર જે $NH_4^+$ આયનો પૂરા પાડે છે અને હસ્તક્ષેપ કરતા આયનો ઉમેરતું નથી,તેનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.
$NH_4NO_3$ એક યોગ્ય વિકલ્પ છે કારણ કે તે $NH_4^+$ આયનો પૂરા પાડે છે અને અવક્ષેપન પ્રક્રિયામાં દખલ કરતું નથી.
$(NH_4)_2SO_4$ નો ઉપયોગ કરી શકાતો નથી કારણ કે $SO_4^{2-}$ આયનો $Ba^{2+}, Sr^{2+},$ અને $Ca^{2+}$ ને સલ્ફેટ તરીકે અવક્ષેપિત કરશે.
0 likesView Solution
17
ChemistryDifficultMCQAIIMS · 1980
પાંચમા સમૂહના રેડિકલ્સના અવક્ષેપન માટે એમોનિયમ કાર્બોનેટની જગ્યાએ સોડિયમ કાર્બોનેટનો ઉપયોગ કરી શકાતો નથી કારણ કે
A
સોડિયમ આયનો પાંચમા સમૂહના રેડિકલ્સની તપાસમાં દખલ કરે છે
B
કાર્બોનેટ આયનોની સાંદ્રતા ખૂબ ઓછી હોય છે
C
સોડિયમ એસિડિક રેડિકલ્સ સાથે પ્રતિક્રિયા કરશે
D
મેગ્નેશિયમનું અવક્ષેપન થઈ જશે
Solution
(D) . પાંચમા સમૂહના રેડિકલ્સ $(Ba^{2+}, Sr^{2+}, Ca^{2+})$ ને $NH_4Cl$ અને $NH_4OH$ ની હાજરીમાં $(NH_4)_2CO_3$ નો ઉપયોગ કરીને કાર્બોનેટ તરીકે અવક્ષેપિત કરવામાં આવે છે.
જ્યારે $(NH_4)_2CO_3$ નો ઉપયોગ થાય છે,ત્યારે $NH_4^+$ ની સામાન્ય આયન અસરને કારણે $CO_3^{2-}$ આયનોની સાંદ્રતા ઓછી રહે છે.
જો કે,જો $Na_2CO_3$ નો ઉપયોગ કરવામાં આવે,તો $CO_3^{2-}$ આયનોની સાંદ્રતા ખૂબ વધી જાય છે.
$CO_3^{2-}$ ની આ ઊંચી સાંદ્રતાને કારણે $Mg^{2+}$ આયનો (જે $VI^{th}$ સમૂહના છે) $V^{th}$ સમૂહના રેડિકલ્સ સાથે $MgCO_3$ તરીકે અવક્ષેપિત થાય છે,જે વિશ્લેષણમાં દખલ કરે છે.
જ્યારે $(NH_4)_2CO_3$ નો ઉપયોગ થાય છે,ત્યારે $NH_4^+$ ની સામાન્ય આયન અસરને કારણે $CO_3^{2-}$ આયનોની સાંદ્રતા ઓછી રહે છે.
જો કે,જો $Na_2CO_3$ નો ઉપયોગ કરવામાં આવે,તો $CO_3^{2-}$ આયનોની સાંદ્રતા ખૂબ વધી જાય છે.
$CO_3^{2-}$ ની આ ઊંચી સાંદ્રતાને કારણે $Mg^{2+}$ આયનો (જે $VI^{th}$ સમૂહના છે) $V^{th}$ સમૂહના રેડિકલ્સ સાથે $MgCO_3$ તરીકે અવક્ષેપિત થાય છે,જે વિશ્લેષણમાં દખલ કરે છે.
0 likesView Solution
18
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1980
નીચેનામાંથી કયું ન્યુક્લિયર રૂપાંતરણ $(n, p)$ પ્રકારનું છે?
A
$_{33}As^{75} + _{2}He^{4} \rightarrow _{35}Br^{78} + _{0}n^{1}$
B
$_{83}Bi^{209} + _{1}H^{2} \rightarrow _{84}Po^{210} + _{0}n^{1}$
C
$_{3}Li^{7} + _{1}H^{1} \rightarrow _{4}Be^{7} + _{0}n^{1}$
D
$_{21}Sc^{45} + _{0}n^{1} \rightarrow _{20}Ca^{45} + _{1}H^{1}$
Solution
(D) $(n, p)$ ન્યુક્લિયર પ્રક્રિયામાં,ન્યુટ્રોન લક્ષ્ય ન્યુક્લિયસ દ્વારા ગ્રહણ કરવામાં આવે છે અને પ્રોટોન ઉત્સર્જિત થાય છે.
આને $Target(n, p)Product$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
વિકલ્પ $D$ માં,પ્રક્રિયા $_{21}Sc^{45} + _{0}n^{1} \rightarrow _{20}Ca^{45} + _{1}H^{1}$ છે.
અહીં,એક ન્યુટ્રોન $(_{0}n^{1})$ શોષાય છે અને એક પ્રોટોન ($_{1}H^{1}$ અથવા $p$) મુક્ત થાય છે,જે $(n, p)$ પ્રકારના રૂપાંતરણને અનુરૂપ છે.
આને $Target(n, p)Product$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
વિકલ્પ $D$ માં,પ્રક્રિયા $_{21}Sc^{45} + _{0}n^{1} \rightarrow _{20}Ca^{45} + _{1}H^{1}$ છે.
અહીં,એક ન્યુટ્રોન $(_{0}n^{1})$ શોષાય છે અને એક પ્રોટોન ($_{1}H^{1}$ અથવા $p$) મુક્ત થાય છે,જે $(n, p)$ પ્રકારના રૂપાંતરણને અનુરૂપ છે.
0 likesView Solution
19
ChemistryDifficultMCQAIIMS · 1980
$_{84}Po^{210} \xrightarrow{} _{82}Pb^{206} + _{2}He^{4}$. ઉપરના સમીકરણ પરથી,આવર્ત કોષ્ટકમાં પોલોનિયમનું સ્થાન નક્કી કરો (સીસું (lead) $IV A$ સમૂહમાં આવે છે).
A
$II A$
B
$IV B$
C
$VI B$
D
$VI A$
Solution
(D) ગ્રુપ ડિસ્પ્લેસમેન્ટ લો (Group Displacement Law) મુજબ,જ્યારે કોઈ તત્વ $\alpha$-કણ $(_{2}He^{4})$ ઉત્સર્જિત કરે છે,ત્યારે તેનો પરમાણુ ક્રમાંક $2$ જેટલો ઘટે છે અને તે આવર્ત કોષ્ટકમાં બે સમૂહ ડાબી બાજુ ખસે છે.
સીસું $(Pb)$ $IV A$ સમૂહમાં હોવાથી,પિતૃ તત્વ $Po$ (પોલોનિયમ) $Pb$ ની જમણી બાજુએ બે સમૂહ દૂર હોવું જોઈએ.
તેથી,$Po$ નો સમૂહ = $IV A + 2 = VI A$ થાય.
સીસું $(Pb)$ $IV A$ સમૂહમાં હોવાથી,પિતૃ તત્વ $Po$ (પોલોનિયમ) $Pb$ ની જમણી બાજુએ બે સમૂહ દૂર હોવું જોઈએ.
તેથી,$Po$ નો સમૂહ = $IV A + 2 = VI A$ થાય.
0 likesView Solution
20
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1980
જ્યારે ઇલેક્ટ્રોલાઇટ ધરાવતા કોષમાંથી વિદ્યુત પ્રવાહ પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે ધન આયનો કેથોડ તરફ અને ઋણ આયનો એનોડ તરફ ગતિ કરે છે. જો કેથોડને દ્રાવણમાંથી બહાર કાઢી લેવામાં આવે,તો આયનોનું શું થશે?
A
ધન અને ઋણ આયનો એનોડ તરફ ગતિ કરશે.
B
ધન આયનો એનોડ તરફ ગતિ કરવાનું શરૂ કરશે,ઋણ આયનો ગતિ કરવાનું બંધ કરશે.
C
ઋણ આયનો એનોડ તરફ ગતિ કરવાનું ચાલુ રાખશે અને ધન આયનો ગતિ કરવાનું બંધ કરશે.
D
ધન અને ઋણ આયનો યાદચ્છિક રીતે ગતિ કરવાનું શરૂ કરશે.
Solution
(D) . જ્યારે કેથોડને દૂર કરવામાં આવે છે,ત્યારે બાહ્ય વિદ્યુત પરિપથ તૂટી જાય છે અને ઇલેક્ટ્રોલાઇટમાં વિદ્યુત ક્ષેત્ર નાબૂદ થાય છે. વિદ્યુત ક્ષેત્રની ગેરહાજરીમાં,દ્રાવણમાં રહેલા આયનો હવે કોઈ દિશાકીય બળ અનુભવતા નથી અને ઉષ્મીય ઉર્જાને કારણે યાદચ્છિક રીતે ગતિ કરે છે.
0 likesView Solution
21
ChemistryDifficultMCQAIIMS · 1980
‘લેપિસ-લાઝુલી’ (Lapis-Lazuli) એ વાદળી રંગનો કિંમતી પથ્થર છે. તે કયા વર્ગનું ખનિજ છે?
A
સોડિયમ-એલ્યુમિનો સિલિકેટ
B
ઝિંક કોબાલ્ટેટ
C
બેઝિક કોપર કાર્બોનેટ
D
પ્રશિયન બ્લુ
Solution
(A) લેપિસ લાઝુલી એ એક ઘેરા વાદળી રંગનો રૂપાંતરિત ખડક છે જેનો ઉપયોગ અર્ધ-કિંમતી પથ્થર તરીકે થાય છે.
રાસાયણિક રીતે,તે સલ્ફર ધરાવતા $Sodium-alumino$ $silicates$ ના વર્ગનું એક જટિલ ખનિજ છે,ખાસ કરીને $Lazurite$ $(Na_8[Al_6Si_6O_{24}]S_n)$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.
રાસાયણિક રીતે,તે સલ્ફર ધરાવતા $Sodium-alumino$ $silicates$ ના વર્ગનું એક જટિલ ખનિજ છે,ખાસ કરીને $Lazurite$ $(Na_8[Al_6Si_6O_{24}]S_n)$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.
0 likesView Solution
22
ChemistryEasyMCQAIIMS · 1980
લુકાસ પ્રક્રિયક (Lucas reagent) એટલે શું?
A
નિર્જળ $ZnCl_2$ + સાંદ્ર $HCl$
B
જલીય $ZnCl_2$ + મંદ $HCl$
C
સાંદ્ર $HNO_3$ + નિર્જળ $ZnCl_2$
D
સાંદ્ર $HNO_3$ + નિર્જળ $MgCl_2$
Solution
(A) લુકાસ પ્રક્રિયક એ સાંદ્ર $HCl$ માં નિર્જળ $ZnCl_2$ નું દ્રાવણ છે.
આ પ્રક્રિયકનો ઉપયોગ ઓછા આણ્વીય દળ ધરાવતા આલ્કોહોલનું વર્ગીકરણ કરવા માટે થાય છે. આ પ્રક્રિયામાં હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહ $(-OH)$ નું ક્લોરાઇડ આયન $(Cl^-)$ દ્વારા વિસ્થાપન થાય છે.
આ પ્રક્રિયા $SN1$ ક્રિયાવિધિ દ્વારા આગળ વધે છે,જ્યાં પ્રક્રિયાનો વેગ કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તીની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે. તૃતીયક આલ્કોહોલ સૌથી ઝડપથી પ્રક્રિયા આપે છે,ત્યારબાદ દ્વિતીયક,જ્યારે પ્રાથમિક આલ્કોહોલ ઓરડાના તાપમાને ખૂબ જ ધીમી પ્રક્રિયા આપે છે અથવા પ્રક્રિયા આપતા નથી.
તેથી,સાચું બંધારણ નિર્જળ $ZnCl_2$ અને સાંદ્ર $HCl$ છે.
આ પ્રક્રિયકનો ઉપયોગ ઓછા આણ્વીય દળ ધરાવતા આલ્કોહોલનું વર્ગીકરણ કરવા માટે થાય છે. આ પ્રક્રિયામાં હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહ $(-OH)$ નું ક્લોરાઇડ આયન $(Cl^-)$ દ્વારા વિસ્થાપન થાય છે.
આ પ્રક્રિયા $SN1$ ક્રિયાવિધિ દ્વારા આગળ વધે છે,જ્યાં પ્રક્રિયાનો વેગ કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તીની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે. તૃતીયક આલ્કોહોલ સૌથી ઝડપથી પ્રક્રિયા આપે છે,ત્યારબાદ દ્વિતીયક,જ્યારે પ્રાથમિક આલ્કોહોલ ઓરડાના તાપમાને ખૂબ જ ધીમી પ્રક્રિયા આપે છે અથવા પ્રક્રિયા આપતા નથી.
તેથી,સાચું બંધારણ નિર્જળ $ZnCl_2$ અને સાંદ્ર $HCl$ છે.
0 likesView Solution
23
ChemistryDifficultMCQAIIMS · 1980
લુકાસ પ્રક્રિયક (Lucas reagent) શું છે?
A
સાંદ્ર $HCl +$ નિર્જળ $ZnCl_2$
B
મંદ $HCl +$ જલીય $ZnCl_2$
C
સાંદ્ર $HNO_3 +$ નિર્જળ $ZnCl_2$
D
સાંદ્ર $HCl +$ નિર્જળ $MgCl_2$
Solution
(A) લુકાસ પ્રક્રિયક એ સાંદ્ર હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ $(HCl)$ માં નિર્જળ ઝિંક ક્લોરાઇડ $(ZnCl_2)$ નું દ્રાવણ છે.
તેનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે પ્રાથમિક,દ્વિતીયક અને તૃતીયક આલ્કોહોલને તેમના આલ્કાઇલ ક્લોરાઇડ બનાવવાની પ્રતિક્રિયાના દરના આધારે અલગ પાડવા માટે થાય છે.
તેનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે પ્રાથમિક,દ્વિતીયક અને તૃતીયક આલ્કોહોલને તેમના આલ્કાઇલ ક્લોરાઇડ બનાવવાની પ્રતિક્રિયાના દરના આધારે અલગ પાડવા માટે થાય છે.
0 likesView Solution
24
ChemistryDifficultMCQAIIMS · 1980
એનેસ્થેટિક તરીકે વપરાતા ક્લોરોફોર્મના નમૂનાનું પરીક્ષણ શેના દ્વારા કરવામાં આવે છે?
A
ફેહલિંગ દ્રાવણ
B
આલ્કોહોલિક $KOH$ દ્રાવણ સાથે ઉકાળ્યા પછી $AgNO_3$ દ્રાવણ
C
$AgNO_3$ દ્રાવણ
D
$(b)$ અને $(c)$ બંને
Solution
(C) સાચો જવાબ $(C)$ છે.
ક્લોરોફોર્મ $(CHCl_3)$ ને એનેસ્થેટિક તરીકે વાપરતા પહેલા તેની શુદ્ધતા તપાસવા માટે જલીય સિલ્વર નાઈટ્રેટ $(AgNO_3)$ દ્રાવણ ઉમેરવામાં આવે છે.
શુદ્ધ ક્લોરોફોર્મ જલીય $AgNO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરતું નથી અને તેથી સિલ્વર ક્લોરાઈડ $(AgCl)$ ના સફેદ અવક્ષેપ આપતું નથી.
જો ક્લોરોફોર્મનું ઓક્સિડેશન થઈને ફોસ્જીન $(COCl_2)$ બન્યું હોય અથવા તેમાં $HCl$ જેવી અશુદ્ધિઓ હોય,તો તે $AgNO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $AgCl$ ના સફેદ અવક્ષેપ આપે છે.
ક્લોરોફોર્મ $(CHCl_3)$ ને એનેસ્થેટિક તરીકે વાપરતા પહેલા તેની શુદ્ધતા તપાસવા માટે જલીય સિલ્વર નાઈટ્રેટ $(AgNO_3)$ દ્રાવણ ઉમેરવામાં આવે છે.
શુદ્ધ ક્લોરોફોર્મ જલીય $AgNO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરતું નથી અને તેથી સિલ્વર ક્લોરાઈડ $(AgCl)$ ના સફેદ અવક્ષેપ આપતું નથી.
જો ક્લોરોફોર્મનું ઓક્સિડેશન થઈને ફોસ્જીન $(COCl_2)$ બન્યું હોય અથવા તેમાં $HCl$ જેવી અશુદ્ધિઓ હોય,તો તે $AgNO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $AgCl$ ના સફેદ અવક્ષેપ આપે છે.
0 likesView Solution
25
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1980
નીચેનામાંથી કયું આલ્કોહોલનું લાક્ષણિકતા નથી?
A
તેઓ પાણી કરતા હલકા હોય છે.
B
તેમના ઉત્કલન બિંદુઓ આણ્વીય દળ વધવાની સાથે સમાન રીતે વધે છે.
C
નીચલા સભ્યો પાણી અને કાર્બનિક દ્રાવકોમાં અદ્રાવ્ય હોય છે પરંતુ દ્રાવ્યતા આણ્વીય દળ સાથે નિયમિતપણે વધે છે.
D
નીચલા સભ્યો સુગંધિત અને બળતરાયુક્ત સ્વાદ ધરાવે છે,જ્યારે ઉચ્ચ સભ્યો ગંધહીન અને સ્વાદહીન હોય છે.
Solution
(C) સાચો જવાબ $(C)$ છે. આલ્કોહોલના નીચલા સભ્યો પાણીના અણુઓ સાથે હાઇડ્રોજન બંધ બનાવવાને કારણે પાણીમાં દ્રાવ્ય હોય છે. જેમ જેમ આણ્વીય દળ વધે છે,તેમ હાઇડ્રોફોબિક આલ્કાઇલ જૂથનું કદ વધે છે,જેના કારણે દ્રાવ્યતા ઘટે છે,વધતી નથી.
0 likesView Solution
26
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1980
ગ્લુકોઝ ઘણા વ્યુત્પન્નો બનાવે છે. કયો વ્યુત્પન્ન ફ્યુરેનોઝ બંધારણ સાબિત કરવામાં મદદ કરશે?
A
એસીટાઇલ
B
બેન્ઝોઇલ
C
ઓસાઝોન
D
આઇસોપ્રોપીલિડીન
Solution
(D) શર્કરાનું (જેમ કે ફ્રુક્ટોઝ) ફ્યુરેનોઝ બંધારણ આઇસોપ્રોપીલિડીન વ્યુત્પન્નોના નિર્માણ દ્વારા પુષ્ટિ પામે છે.
જ્યારે ફ્રુક્ટોઝ એસિડ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં એસિટોન સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તે ડાય-આઇસોપ્રોપીલિડીન ફ્રુક્ટોઝ બનાવે છે,જે પાંચ-સભ્યવાળા ફ્યુરેનોઝ વલય બંધારણની હાજરીની પુષ્ટિ કરે છે.
જ્યારે ફ્રુક્ટોઝ એસિડ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં એસિટોન સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તે ડાય-આઇસોપ્રોપીલિડીન ફ્રુક્ટોઝ બનાવે છે,જે પાંચ-સભ્યવાળા ફ્યુરેનોઝ વલય બંધારણની હાજરીની પુષ્ટિ કરે છે.
0 likesView Solution
27
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1980
એક લાકડાની કલાકૃતિ અને તાજા કાપેલા વૃક્ષમાં કાર્બનની સક્રિયતા અનુક્રમે $7.6$ અને $15.2 \ min^{-1} g^{-1}$ છે. કાર્બનનો અર્ધ-આયુષ્ય સમય $(t_{1/2})$ $5760$ વર્ષ હોય,તો કલાકૃતિની ઉંમર કેટલી હશે?
A
$5760$ વર્ષ
B
$5760 \times \frac{15.2}{7.6}$ વર્ષ
C
$5760 \times \frac{7.6}{15.2}$ વર્ષ
D
$5760 \times (15.2 - 7.6)$ વર્ષ
Solution
(A) કાર્બનનો ક્ષય પ્રથમ ક્રમની ગતિશાસ્ત્રને અનુસરે છે.
આપેલ છે: પ્રારંભિક સક્રિયતા $(r_o)$ = $15.2 \ min^{-1} g^{-1}$,અંતિમ સક્રિયતા $(r)$ = $7.6 \ min^{-1} g^{-1}$,અને $t_{1/2} = 5760$ વર્ષ.
અહીં $r = \frac{r_o}{2}$ હોવાથી,કલાકૃતિ એક અર્ધ-આયુષ્ય સમય પૂર્ણ કરી ચૂકી છે.
તેથી,કલાકૃતિની ઉંમર $(t)$ = $1 \times t_{1/2} = 5760$ વર્ષ.
આપેલ છે: પ્રારંભિક સક્રિયતા $(r_o)$ = $15.2 \ min^{-1} g^{-1}$,અંતિમ સક્રિયતા $(r)$ = $7.6 \ min^{-1} g^{-1}$,અને $t_{1/2} = 5760$ વર્ષ.
અહીં $r = \frac{r_o}{2}$ હોવાથી,કલાકૃતિ એક અર્ધ-આયુષ્ય સમય પૂર્ણ કરી ચૂકી છે.
તેથી,કલાકૃતિની ઉંમર $(t)$ = $1 \times t_{1/2} = 5760$ વર્ષ.
0 likesView Solution
28
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1980
કોષ $Zn | Zn^{2+} (1M) || Cu^{2+} (1M) | Cu$ માટે પ્રમાણિત કોષ પોટેન્શિયલ શું છે? આપેલ છે $E^o$ $Zn^{2+} | Zn = -0.76 \ V$ અને $E^o$ $Cu^{2+} | Cu = +0.34 \ V$.
A
$-0.76 + (-0.34) = -0.42 \ V$
B
$-0.34 + 0.76 = +0.42 \ V$
C
$0.34 - (-0.76) = 1.10 \ V$
D
$-0.76 - (+0.34) = -1.10 \ V$
Solution
(C) પ્રમાણિત કોષ પોટેન્શિયલની ગણતરી આ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે: $E^o_{cell} = E^o_{cathode} - E^o_{anode}$.
આપેલ કોષ $Zn | Zn^{2+} || Cu^{2+} | Cu$ માં,$Cu^{2+} | Cu$ ઇલેક્ટ્રોડ કેથોડ તરીકે અને $Zn^{2+} | Zn$ એનોડ તરીકે કાર્ય કરે છે.
આપેલ છે $E^o_{cathode} = E^o_{Cu^{2+} | Cu} = +0.34 \ V$ અને $E^o_{anode} = E^o_{Zn^{2+} | Zn} = -0.76 \ V$.
આ કિંમતો મૂકતા: $E^o_{cell} = 0.34 \ V - (-0.76 \ V) = 0.34 + 0.76 = 1.10 \ V$.
આપેલ કોષ $Zn | Zn^{2+} || Cu^{2+} | Cu$ માં,$Cu^{2+} | Cu$ ઇલેક્ટ્રોડ કેથોડ તરીકે અને $Zn^{2+} | Zn$ એનોડ તરીકે કાર્ય કરે છે.
આપેલ છે $E^o_{cathode} = E^o_{Cu^{2+} | Cu} = +0.34 \ V$ અને $E^o_{anode} = E^o_{Zn^{2+} | Zn} = -0.76 \ V$.
આ કિંમતો મૂકતા: $E^o_{cell} = 0.34 \ V - (-0.76 \ V) = 0.34 + 0.76 = 1.10 \ V$.
0 likesView Solution
29
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1980
કઈ સંતુલન પ્રક્રિયાને લુઈસ એસિડ-બેઝ વ્યાખ્યાનો ઉપયોગ કરીને એસિડ-બેઝ પ્રક્રિયા તરીકે વર્ણવી શકાય છે,પરંતુ બ્રોન્સ્ટેડ-લોરી વ્યાખ્યાનો ઉપયોગ કરીને નહીં?
A
$2NH_3 + H_2SO_4 \rightleftharpoons 2NH_4^+ + SO_4^{2-}$
B
$NH_3 + CH_3COOH \rightleftharpoons NH_4^+ + CH_3COO^{-}$
C
$H_2O + CH_3COOH \rightleftharpoons H_3O^{+} + CH_3COO^{-}$
D
$[Cu(H_2O)_4]^{2+} + 4NH_3 \rightleftharpoons [Cu(NH_3)_4]^{2+} + 4H_2O$
Solution
(D) બ્રોન્સ્ટેડ-લોરી વ્યાખ્યા એસિડને પ્રોટોન $(H^+)$ દાતા અને બેઝને પ્રોટોન સ્વીકારનાર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરે છે.
વિકલ્પ $A$,$B$,અને $C$ માં,એસિડમાંથી બેઝમાં પ્રોટોન $(H^+)$ નું સ્પષ્ટ સ્થાનાંતરણ થાય છે.
પ્રક્રિયા $[Cu(H_2O)_4]^{2+} + 4NH_3 \rightleftharpoons [Cu(NH_3)_4]^{2+} + 4H_2O$ માં,કોઈ પ્રોટોન સ્થાનાંતરણ થતું નથી.
તેના બદલે,$NH_3$ એ લુઈસ બેઝ તરીકે કાર્ય કરે છે અને $Cu^{2+}$ આયન (લુઈસ એસિડ) ને ઇલેક્ટ્રોનની એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ દાન કરીને સવર્ગ સહસંયોજક બંધ બનાવે છે.
તેથી,આ પ્રક્રિયા લુઈસ વ્યાખ્યા મુજબ એસિડ-બેઝ પ્રક્રિયા છે પરંતુ બ્રોન્સ્ટેડ-લોરી વ્યાખ્યા મુજબ નથી.
વિકલ્પ $A$,$B$,અને $C$ માં,એસિડમાંથી બેઝમાં પ્રોટોન $(H^+)$ નું સ્પષ્ટ સ્થાનાંતરણ થાય છે.
પ્રક્રિયા $[Cu(H_2O)_4]^{2+} + 4NH_3 \rightleftharpoons [Cu(NH_3)_4]^{2+} + 4H_2O$ માં,કોઈ પ્રોટોન સ્થાનાંતરણ થતું નથી.
તેના બદલે,$NH_3$ એ લુઈસ બેઝ તરીકે કાર્ય કરે છે અને $Cu^{2+}$ આયન (લુઈસ એસિડ) ને ઇલેક્ટ્રોનની એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ દાન કરીને સવર્ગ સહસંયોજક બંધ બનાવે છે.
તેથી,આ પ્રક્રિયા લુઈસ વ્યાખ્યા મુજબ એસિડ-બેઝ પ્રક્રિયા છે પરંતુ બ્રોન્સ્ટેડ-લોરી વ્યાખ્યા મુજબ નથી.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real AIIMS style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live AIIMS mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Chemistry questions are in AIIMS 1980?
There are 29 Chemistry questions from the AIIMS 1980 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are AIIMS 1980 Chemistry solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice AIIMS 1980 Chemistry as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AIIMS mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Chemistry papers from AIIMS previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AIIMS Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Chemistry Paper
Pick AIIMS 1980 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.