Gujarati

Ratio and Proportion Questions in Gujarati

Competitive Exam Quantitative Aptitude · Ratio and Proportion · Ratio and Proportion

330+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 330 questions in Gujarati

51
MediumMCQ
એક મિશ્રણમાં આલ્કોહોલ અને પાણીનો ગુણોત્તર $4:3$ છે. જો મિશ્રણમાં $5 \text{ લિટર}$ પાણી ઉમેરવામાં આવે,તો ગુણોત્તર $4:5$ થઈ જાય છે. આપેલ મિશ્રણમાં આલ્કોહોલનું પ્રમાણ શોધો ($\text{લિટર}$ માં).
A
$5$
B
$7.5$
C
$10$
D
$12$

Solution

(C) ધારો કે આલ્કોહોલની શરૂઆતની માત્રા $4x$ અને પાણીની માત્રા $3x$ છે.
જ્યારે $5 \text{ લિટર}$ પાણી ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે પાણીની નવી માત્રા $3x + 5$ થાય છે.
પ્રશ્ન મુજબ,આલ્કોહોલ અને પાણીનો નવો ગુણોત્તર $4:5$ છે.
તેથી,$\frac{4x}{3x + 5} = \frac{4}{5}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા,આપણને $20x = 4(3x + 5)$ મળે છે.
$20x = 12x + 20$.
$8x = 20$.
$x = \frac{20}{8} = 2.5$.
આલ્કોહોલની માત્રા $4x = 4 \times 2.5 = 10 \text{ લિટર}$ છે.
Solution diagram
52
MediumMCQ
એક થેલીમાં $25 \ p$,$10 \ p$ અને $5 \ p$ ના સિક્કા $1: 2: 3$ ના ગુણોત્તરમાં છે. જો કુલ $Rs. 30$ હોય,તો $5 \ p$ ના કેટલા સિક્કા હશે?
A
$50$
B
$100$
C
$150$
D
$200$

Solution

(C) ધારો કે $25 \ p$,$10 \ p$ અને $5 \ p$ ના સિક્કાઓની સંખ્યા અનુક્રમે $x$,$2x$ અને $3x$ છે.
સિક્કાઓનું કુલ મૂલ્ય નીચે મુજબ છે:
$(x \times 25) + (2x \times 10) + (3x \times 5) = 3000 \ p$ (કારણ કે $Rs. 30 = 3000 \ p$)
$25x + 20x + 15x = 3000$
$60x = 3000$
$x = 3000 / 60 = 50$
$5 \ p$ ના સિક્કાઓની સંખ્યા $3x = 3 \times 50 = 150$ છે.
Solution diagram
53
DifficultMCQ
જો $Rs. 510$ ને $A, B, C$ વચ્ચે એવી રીતે વહેંચવામાં આવે કે $A$ ને $B$ ના હિસ્સાના $\frac{2}{3}$ મળે અને $B$ ને $C$ ના હિસ્સાના $\frac{1}{4}$ મળે,તો તેમના હિસ્સા અનુક્રમે કેટલા હશે?
A
$Rs. 120, Rs. 240, Rs. 150$
B
$Rs. 60, Rs. 90, Rs. 360$
C
$Rs. 150, Rs. 300, Rs. 60$
D
$Rs. 70, Rs. 90, Rs. 350$

Solution

(B) ધારો કે $C$ નો હિસ્સો $x$ છે.
તેથી,$B$ નો હિસ્સો $= \frac{1}{4}x$ થાય.
$A$ નો હિસ્સો $= \frac{2}{3} \times (\frac{1}{4}x) = \frac{1}{6}x$ થાય.
કુલ રકમ $Rs. 510$ છે,તેથી:
$\frac{1}{6}x + \frac{1}{4}x + x = 510$.
$6, 4, 1$ નો લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવ $(LCM)$ $12$ લેતા:
$\frac{2x + 3x + 12x}{12} = 510$.
$\frac{17x}{12} = 510$.
$17x = 510 \times 12$.
$x = \frac{510 \times 12}{17} = 30 \times 12 = 360$.
આમ,$C$ નો હિસ્સો $= Rs. 360$.
$B$ નો હિસ્સો $= \frac{1}{4} \times 360 = Rs. 90$.
$A$ નો હિસ્સો $= \frac{2}{3} \times 90 = Rs. 60$.
તેથી,તેમના હિસ્સા $Rs. 60, Rs. 90, Rs. 360$ છે.
54
MediumMCQ
$Rs. 366$ ને $A, B$ અને $C$ વચ્ચે એવી રીતે વહેંચવામાં આવે છે કે $A$ ને $B$ અને $C$ ના કુલ હિસ્સા કરતા $\frac{1}{2}$ ગણો હિસ્સો મળે,અને $B$ ને $A$ અને $C$ ના કુલ હિસ્સા કરતા $\frac{2}{3}$ ગણો હિસ્સો મળે. તો $A$ નો હિસ્સો ($Rs.$ માં) કેટલો હશે?
A
$122$
B
$129.60$
C
$146.60$
D
$183$

Solution

(A) ધારો કે $A, B$ અને $C$ ના હિસ્સા અનુક્રમે $A, B$ અને $C$ છે.
આપેલ છે કે $A + B + C = 366$ (સમીકરણ $1$).
પ્રશ્ન મુજબ,$A = \frac{1}{2}(B + C)$,જેનો અર્થ થાય છે $2A = B + C$ (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $2$ ને સમીકરણ $1$ માં મૂકતા: $A + (B + C) = 366 \Rightarrow A + 2A = 366 \Rightarrow 3A = 366 \Rightarrow A = 122$.
આમ,$A$ નો હિસ્સો $Rs. 122$ છે.
55
MediumMCQ
$A$ અને $B$ ની કમાણીનો ગુણોત્તર $4:7$ છે. જો $A$ ની કમાણીમાં $50\%$ નો વધારો થાય અને $B$ ની કમાણીમાં $25\%$ નો ઘટાડો થાય,તો તેમની કમાણીનો નવો ગુણોત્તર $8:7$ થાય છે. $A$ ની કમાણી ($Rs.$ માં) કેટલી છે?
A
$21000$
B
$26000$
C
$28000$
D
માહિતી અપૂરતી છે

Solution

(D) ધારો કે $A$ અને $B$ ની શરૂઆતની કમાણી અનુક્રમે $4x$ અને $7x$ છે.
$50\%$ ના વધારા પછી,$A$ ની નવી કમાણી $= 4x \times (1 + 0.50) = 4x \times 1.5 = 6x$ થાય.
$25\%$ ના ઘટાડા પછી,$B$ ની નવી કમાણી $= 7x \times (1 - 0.25) = 7x \times 0.75 = 5.25x$ થાય.
નવો ગુણોત્તર $6x : 5.25x = 6 : 5.25 = 600 : 525 = 8 : 7$ મળે છે.
અહીં $8:7$ નો ગુણોત્તર $x$ ની કોઈપણ કિંમત માટે સાચો રહે છે,તેથી પ્રશ્નમાં કોઈ ચોક્કસ કિંમત આપેલ ન હોવાથી $A$ ની કમાણી નક્કી કરી શકાતી નથી.
તેથી,આપેલી માહિતી અપૂરતી છે.
56
EasyMCQ
$Rs. 735$ ની રકમ $A, B$ અને $C$ વચ્ચે વહેંચવામાં આવી હતી. જો તે દરેકને $Rs. 25$ ઓછા મળ્યા હોત,તો તેમના હિસ્સાનો ગુણોત્તર $1:3:2$ હોત. $C$ ને મળેલી રકમ કેટલી હતી?
A
$195$
B
$200$
C
$225$
D
$245$

Solution

(D) ધારો કે $A, B$ અને $C$ ના હિસ્સામાં $Rs. 25$ નો ઘટાડો કર્યા પછી તે $x, 3x$ અને $2x$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,કુલ રકમ $Rs. 735$ છે.
જો દરેકને $Rs. 25$ ઓછા મળ્યા હોત,તો કુલ ઘટાડો $3 \times 25 = Rs. 75$ થયો હોત.
તેથી,નવી કુલ રકમ $735 - 75 = 660$ થશે.
આમ,$x + 3x + 2x = 660$.
$6x = 660 \Rightarrow x = 110$.
$C$ નો હિસ્સો $2x + 25$ છે.
$x = 110$ મૂકતા,આપણને મળે છે $C = 2(110) + 25 = 220 + 25 = Rs. 245$.
57
MediumMCQ
$Rs. 2430$ ની રકમ $A$,$B$ અને $C$ વચ્ચે એવી રીતે વહેંચવામાં આવે છે કે જો તેમના હિસ્સામાં અનુક્રમે $Rs. 5$,$Rs. 10$ અને $Rs. 15$ નો ઘટાડો કરવામાં આવે,તો બાકી રહેલી રકમનો ગુણોત્તર $3:4:5$ થાય છે. તો,$B$ નો હિસ્સો ($Rs.$ માં) કેટલો હતો?
A
$605$
B
$790$
C
$800$
D
$810$

Solution

(D) ધારો કે $A$,$B$ અને $C$ ના હિસ્સા અનુક્રમે $(3x + 5)$,$(4x + 10)$ અને $(5x + 15)$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,આ હિસ્સાનો સરવાળો $Rs. 2430$ છે.
$(3x + 5) + (4x + 10) + (5x + 15) = 2430$
$12x + 30 = 2430$
$12x = 2430 - 30$
$12x = 2400$
$x = 200$
હવે,$B$ નો હિસ્સો શોધો:
$B$ નો હિસ્સો $= 4x + 10$
$B$ નો હિસ્સો $= 4(200) + 10$
$B$ નો હિસ્સો $= 800 + 10 = 810$
આમ,$B$ નો હિસ્સો $Rs. 810$ છે.
58
MediumMCQ
સોનું પાણી કરતા $19$ ગણું ભારે છે અને તાંબું પાણી કરતા $9$ ગણું ભારે છે. પાણી કરતા $15$ ગણી ભારે મિશ્રધાતુ મેળવવા માટે તેમને કયા ગુણોત્તરમાં મિશ્ર કરવા જોઈએ?
A
$1:1$
B
$2:3$
C
$1:2$
D
$3:2$

Solution

(B) આ સમસ્યાને ઉકેલવા માટે આપણે એલિગેશન (મિશ્રણ) પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરી શકીએ છીએ.
ધારો કે પાણીની ઘનતા $1$ છે.
સોનાની ઘનતા = $19$.
તાંબાની ઘનતા = $9$.
જરૂરી મિશ્રધાતુની ઘનતા = $15$.
એલિગેશનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
(સોનાની ઘનતા - સરેરાશ ઘનતા) : (સરેરાશ ઘનતા - તાંબાની ઘનતા)
$= (19 - 15) : (15 - 9)$
$= 4 : 6$
$= 2 : 3$
તેથી,તેમને $2:3$ ના ગુણોત્તરમાં મિશ્ર કરવા જોઈએ.
Solution diagram
59
DifficultMCQ
$15$ લિટર મિશ્રણમાં $20 \%$ આલ્કોહોલ અને બાકીનું પાણી છે. જો તેમાં $3$ લિટર પાણી ઉમેરવામાં આવે,તો નવા મિશ્રણમાં આલ્કોહોલની ટકાવારી કેટલી થશે?
A
$15 \%$
B
$16 \frac{2}{3} \%$
C
$17 \%$
D
$18 \frac{1}{2} \%$

Solution

(B) મિશ્રણનું પ્રારંભિક કદ = $15$ લિટર.
આલ્કોહોલનું પ્રમાણ = $15$ ના $20 \% = \frac{20}{100} \times 15 = 3$ લિટર.
પાણીનું પ્રમાણ = $15 - 3 = 12$ લિટર.
જ્યારે $3$ લિટર પાણી ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે પાણીનું નવું પ્રમાણ = $12 + 3 = 15$ લિટર થાય છે.
આલ્કોહોલનું પ્રમાણ સમાન રહે છે,એટલે કે $3$ લિટર.
નવા મિશ્રણનું કુલ કદ = $3 + 15 = 18$ લિટર.
નવા મિશ્રણમાં આલ્કોહોલની ટકાવારી = $(\frac{\text{આલ્કોહોલનું પ્રમાણ}}{\text{કુલ કદ}}) \times 100 = (\frac{3}{18}) \times 100 = \frac{1}{6} \times 100 = \frac{50}{3} \% = 16 \frac{2}{3} \%$.
Solution diagram
60
DifficultMCQ
$85 \, L$ ના મિશ્રણમાં દૂધ અને પાણીનો ગુણોત્તર $27: 7$ છે. દૂધ અને પાણીનો નવો ગુણોત્તર $3: 1$ મેળવવા માટે તેમાં કેટલું વધુ પાણી ($L$ માં) ઉમેરવું જોઈએ?
A
$5$
B
$6.5$
C
$7.25$
D
$8$

Solution

(A) મિશ્રણનું કુલ કદ = $85 \, L$ છે.
દૂધ અને પાણીનો ગુણોત્તર $27: 7$ છે.
ગુણોત્તરના પદોનો સરવાળો = $27 + 7 = 34$ થાય.
$1$ એકમનું મૂલ્ય = $\frac{85}{34} \, L = 2.5 \, L$ થાય.
દૂધની શરૂઆતની માત્રા = $27 \times 2.5 = 67.5 \, L$ થાય.
પાણીની શરૂઆતની માત્રા = $7 \times 2.5 = 17.5 \, L$ થાય.
ધારો કે મિશ્રણમાં $x$ લિટર પાણી ઉમેરવામાં આવે છે.
દૂધ અને પાણીનો નવો ગુણોત્તર $3: 1$ થાય છે.
તેથી,$\frac{67.5}{17.5 + x} = \frac{3}{1}$ થાય.
$67.5 = 3 \times (17.5 + x)$ થાય.
$67.5 = 52.5 + 3x$ થાય.
$3x = 67.5 - 52.5 = 15$ થાય.
$x = \frac{15}{3} = 5 \, L$ થાય.
આમ,$5 \, L$ પાણી ઉમેરવું જોઈએ.
Solution diagram
61
MediumMCQ
એક ત્રિકોણની બાજુઓનો ગુણોત્તર $\frac{1}{2}: \frac{1}{3}: \frac{1}{4}$ છે અને તેની પરિમિતિ $104 \, cm$ છે. સૌથી મોટી બાજુની લંબાઈ ($cm$ માં) કેટલી છે?
A
$52$
B
$48$
C
$32$
D
$26$

Solution

(B) બાજુઓનો ગુણોત્તર $\frac{1}{2}: \frac{1}{3}: \frac{1}{4}$ આપેલ છે.
આ ગુણોત્તરને સરળ બનાવવા માટે,છેદ $(2, 3, 4)$ ના લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવી $(LCM)$ એટલે કે $12$ વડે દરેક પદને ગુણો.
ગુણોત્તર $= (\frac{1}{2} \times 12) : (\frac{1}{3} \times 12) : (\frac{1}{4} \times 12) = 6 : 4 : 3$.
ધારો કે બાજુઓ $6x, 4x,$ અને $3x$ છે.
ત્રિકોણની પરિમિતિ તેની બાજુઓનો સરવાળો છે: $6x + 4x + 3x = 13x$.
આપેલ છે કે પરિમિતિ $104 \, cm$ છે,તેથી $13x = 104$.
$x$ માટે ઉકેલતા: $x = \frac{104}{13} = 8$.
સૌથી મોટી બાજુ સૌથી મોટા ગુણોત્તર મૂલ્યને અનુરૂપ છે,જે $6x$ છે.
સૌથી મોટી બાજુ $= 6 \times 8 = 48 \, cm$.
62
MediumMCQ
એક શાળામાં છોકરાઓ અને છોકરીઓની સંખ્યાનો ગુણોત્તર $3:2$ છે. જો $20\%$ છોકરાઓ અને $25\%$ છોકરીઓ શિષ્યવૃત્તિ મેળવનાર હોય,તો કેટલા ટકા વિદ્યાર્થીઓને શિષ્યવૃત્તિ મળતી નથી?
A
$56$
B
$70$
C
$78$
D
$80$

Solution

(C) ધારો કે છોકરાઓની સંખ્યા $300$ છે અને છોકરીઓની સંખ્યા $200$ છે. કુલ વિદ્યાર્થીઓ $= 300 + 200 = 500$.
શિષ્યવૃત્તિ મેળવનાર છોકરાઓની સંખ્યા $= 300$ ના $20\% = \frac{20}{100} \times 300 = 60$.
શિષ્યવૃત્તિ મેળવનાર છોકરીઓની સંખ્યા $= 200$ ના $25\% = \frac{25}{100} \times 200 = 50$.
શિષ્યવૃત્તિ મેળવનાર કુલ વિદ્યાર્થીઓ $= 60 + 50 = 110$.
શિષ્યવૃત્તિ ન મેળવનાર કુલ વિદ્યાર્થીઓ $= 500 - 110 = 390$.
શિષ્યવૃત્તિ ન મેળવનાર વિદ્યાર્થીઓની ટકાવારી $= \frac{390}{500} \times 100 = 78\%$.
63
DifficultMCQ
ત્રણ પાત્રોના કદનો ગુણોત્તર $3:4:5$ છે. તેઓ દૂધ અને પાણીના મિશ્રણથી ભરેલા છે. મિશ્રણમાં દૂધ અને પાણીનો ગુણોત્તર અનુક્રમે $4:1, 3:1$ અને $5:2$ છે. આ ત્રણેય પાત્રોનું મિશ્રણ ચોથા પાત્રમાં રેડવામાં આવે છે. ચોથા પાત્રમાં દૂધ અને પાણીનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?
A
$4:1$
B
$151:48$
C
$157:53$
D
$5:2$

Solution

(C) ધારો કે ત્રણ પાત્રોના કદ અનુક્રમે $3x, 4x$ અને $5x$ છે.
પ્રથમ પાત્રમાં,દૂધનું પ્રમાણ $\frac{4}{5} \times 3x = \frac{12x}{5}$ અને પાણીનું પ્રમાણ $\frac{1}{5} \times 3x = \frac{3x}{5}$ છે.
બીજા પાત્રમાં,દૂધનું પ્રમાણ $\frac{3}{4} \times 4x = 3x$ અને પાણીનું પ્રમાણ $\frac{1}{4} \times 4x = x$ છે.
ત્રીજા પાત્રમાં,દૂધનું પ્રમાણ $\frac{5}{7} \times 5x = \frac{25x}{7}$ અને પાણીનું પ્રમાણ $\frac{2}{7} \times 5x = \frac{10x}{7}$ છે.
ચોથા પાત્રમાં કુલ દૂધ = $\frac{12x}{5} + 3x + \frac{25x}{7} = \frac{84x + 105x + 125x}{35} = \frac{314x}{35}$.
ચોથા પાત્રમાં કુલ પાણી = $\frac{3x}{5} + x + \frac{10x}{7} = \frac{21x + 35x + 50x}{35} = \frac{106x}{35}$.
દૂધ અને પાણીનો ગુણોત્તર $\frac{314x}{35} : \frac{106x}{35} = 314 : 106 = 157 : 53$ છે.
64
MediumMCQ
$x$ એ $y$ ના વર્ગના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં છે. જો $y = 2$ હોય ત્યારે $x = 1$ હોય,તો $y = 6$ માટે $x$ ની કિંમત કેટલી થશે?
A
$3$
B
$9$
C
$\frac{1}{3}$
D
$\frac{1}{9}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $x$ એ $y$ ના વર્ગના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં છે,તેથી આપણે સંબંધને $x = \frac{K}{y^2}$ તરીકે લખી શકીએ,જ્યાં $K$ એ અચળાંક છે.
આપેલ કિંમતો $x = 1$ અને $y = 2$ ને સમીકરણમાં મૂકતા:
$1 = \frac{K}{2^2}$
$1 = \frac{K}{4}$
$K = 4$
હવે,આપણી પાસે ચોક્કસ સમીકરણ $x = \frac{4}{y^2}$ છે.
જ્યારે $y = 6$ હોય ત્યારે $x$ ની કિંમત શોધવા માટે,$y = 6$ ને સમીકરણમાં મૂકતા:
$x = \frac{4}{6^2}$
$x = \frac{4}{36}$
$x = \frac{1}{9}$
65
MediumMCQ
એક સંસ્થાનું વીજળીનું બિલ આંશિક રીતે નિશ્ચિત છે અને આંશિક રીતે વપરાયેલ વીજળીના એકમોની સંખ્યા મુજબ બદલાય છે. જ્યારે કોઈ ચોક્કસ મહિનામાં $540$ એકમો વપરાય છે,ત્યારે બિલ $Rs. 1800$ આવે છે. બીજા મહિનામાં $620$ એકમો વપરાય છે અને બિલ $Rs. 2040$ આવે છે. અન્ય એક મહિનામાં $500$ એકમો વપરાય છે. તો તે મહિના માટેનું બિલ ($Rs.$ માં) કેટલું હશે?
A
$1560$
B
$1680$
C
$1840$
D
$1950$

Solution

(B) ધારો કે નિશ્ચિત રકમ $Rs. x$ છે અને પ્રતિ એકમ ખર્ચ $Rs. y$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ:
$540y + x = 1800$ $(i)$
$620y + x = 2040$ (ii)
સમીકરણ (ii) માંથી સમીકરણ $(i)$ બાદ કરતા:
$(620y - 540y) + (x - x) = 2040 - 1800$
$80y = 240$
$y = 3$
$y = 3$ ને સમીકરણ $(i)$ માં મૂકતા:
$540(3) + x = 1800$
$1620 + x = 1800$
$x = 1800 - 1620 = 180$
આમ,નિશ્ચિત ચાર્જ $Rs. 180$ છે અને પ્રતિ એકમ ચાર્જ $Rs. 3$ છે.
$500$ એકમો માટે,કુલ બિલ:
$500 \times 3 + 180 = 1500 + 180 = 1680$
તેથી,$500$ એકમો માટેનું બિલ $Rs. 1680$ થશે.
66
MediumMCQ
$A$ અને $B$ ની આવકનો ગુણોત્તર $5:4$ છે અને તેમના ખર્ચનો ગુણોત્તર $3:2$ છે. જો વર્ષના અંતે,દરેક $Rs. 1600$ ની બચત કરે છે,તો $A$ ની આવક ($Rs.$ માં) કેટલી હશે?
A
$3400$
B
$3600$
C
$4000$
D
$4400$

Solution

(C) ધારો કે $A$ અને $B$ ની આવક અનુક્રમે $5x$ અને $4x$ છે.
ધારો કે $A$ અને $B$ નો ખર્ચ અનુક્રમે $3y$ અને $2y$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\text{આવક} - \text{ખર્ચ} = \text{બચત}$.
$A$ માટે: $5x - 3y = 1600$ ---$(1)$
$B$ માટે: $4x - 2y = 1600$ ---$(2)$
આ સમીકરણો ઉકેલવા માટે,સમીકરણ $(1)$ ને $2$ વડે અને સમીકરણ $(2)$ ને $3$ વડે ગુણો:
$10x - 6y = 3200$ ---$(3)$
$12x - 6y = 4800$ ---$(4)$
સમીકરણ $(4)$ માંથી $(3)$ બાદ કરતા:
$(12x - 10x) = 4800 - 3200$
$2x = 1600$
$x = 800$
તેથી,$A$ ની આવક $= 5x = 5 \times 800 = 4000$ $Rs.$
67
MediumMCQ
$A$ અને $B$ એ સોના અને તાંબાના બે મિશ્રધાતુઓ છે જે અનુક્રમે $7:2$ અને $7:11$ ના ગુણોત્તરમાં ધાતુઓને મિશ્ર કરીને તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. જો આ મિશ્રધાતુઓના સમાન જથ્થાને ઓગાળીને ત્રીજી મિશ્રધાતુ $C$ બનાવવામાં આવે,તો $C$ માં સોના અને તાંબાનો ગુણોત્તર શું હશે?
A
$5:7$
B
$5:9$
C
$7:5$
D
$9:5$

Solution

(C) મિશ્રધાતુ $A$ માં,સોના અને તાંબાનો ગુણોત્તર $7:2$ છે. કુલ ભાગ $7+2=9$ છે.
મિશ્રધાતુ $B$ માં,સોના અને તાંબાનો ગુણોત્તર $7:11$ છે. કુલ ભાગ $7+11=18$ છે.
કારણ કે મિશ્રધાતુ $A$ અને $B$ ના સમાન જથ્થાને મિશ્ર કરવામાં આવે છે,તેથી આપણે બંને મિશ્રધાતુઓમાં કુલ ભાગ સમાન કરવા પડશે.
કુલ ભાગને $18$ કરવા માટે,મિશ્રધાતુ $A$ ના ગુણોત્તરને $2$ વડે ગુણો:
મિશ્રધાતુ $A = (7 \times 2) : (2 \times 2) = 14:4$.
હવે,મિશ્રધાતુ $A$ માં $14$ ભાગ સોનું અને $4$ ભાગ તાંબુ છે (કુલ $18$ ભાગ).
મિશ્રધાતુ $B$ માં $7$ ભાગ સોનું અને $11$ ભાગ તાંબુ છે (કુલ $18$ ભાગ).
જ્યારે મિશ્રધાતુ $C$ બનાવવા માટે મિશ્ર કરવામાં આવે છે,ત્યારે કુલ સોનું $14+7=21$ અને કુલ તાંબુ $4+11=15$ થાય છે.
મિશ્રધાતુ $C$ માં સોના અને તાંબાનો ગુણોત્તર $21:15$ છે.
ગુણોત્તરને $3$ વડે ભાગીને સરળ બનાવતા,આપણને $7:5$ મળે છે.
68
MediumMCQ
$P$ અને $Q$ ની હાલની ઉંમરનો ગુણોત્તર અનુક્રમે $5:7$ છે. જો $Q$ ની હાલની ઉંમર અને $6$ વર્ષ પછી $P$ ની ઉંમર વચ્ચેનો તફાવત $2$ હોય,તો $P$ અને $Q$ ની હાલની ઉંમરનો સરવાળો (વર્ષમાં) કેટલો થાય?
A
$48$
B
$52$
C
$56$
D
નક્કી કરી શકાતું નથી

Solution

(A) ધારો કે $P$ અને $Q$ ની હાલની ઉંમર અનુક્રમે $5x$ અને $7x$ છે.
$6$ વર્ષ પછી $P$ ની ઉંમર $(5x + 6)$ થશે.
પ્રશ્ન મુજબ,$Q$ ની હાલની ઉંમર અને $6$ વર્ષ પછી $P$ ની ઉંમર વચ્ચેનો તફાવત $2$ છે:
$7x - (5x + 6) = 2$
$7x - 5x - 6 = 2$
$2x - 6 = 2$
$2x = 8$
$x = 4$
હવે,હાલની ઉંમર શોધો:
$P$ ની હાલની ઉંમર $= 5x = 5(4) = 20$ વર્ષ.
$Q$ ની હાલની ઉંમર $= 7x = 7(4) = 28$ વર્ષ.
તેમની હાલની ઉંમરનો કુલ સરવાળો $20 + 28 = 48$ વર્ષ થાય.
69
MediumMCQ
પિતાની ઉંમર અને તેમના પુત્રની ઉંમરનો ગુણોત્તર $7:3$ છે. તેમની ઉંમરનો ગુણાકાર $756$ છે. $6$ વર્ષ પછી તેમની ઉંમરનો ગુણોત્તર કેટલો થશે?
A
$5:2$
B
$2:1$
C
$11:7$
D
$13:9$

Solution

(B) ધારો કે પિતાની વર્તમાન ઉંમર $7x$ અને પુત્રની વર્તમાન ઉંમર $3x$ છે.
આપેલ છે કે તેમની ઉંમરનો ગુણાકાર $756$ છે,તેથી:
$7x \times 3x = 756$
$21x^2 = 756$
$x^2 = \frac{756}{21} = 36$
$x = 6$
તેથી,વર્તમાન ઉંમર:
પિતા: $7 \times 6 = 42$ વર્ષ
પુત્ર: $3 \times 6 = 18$ વર્ષ
$6$ વર્ષ પછી,તેમની ઉંમર:
પિતા: $42 + 6 = 48$ વર્ષ
પુત્ર: $18 + 6 = 24$ વર્ષ
$6$ વર્ષ પછી તેમની ઉંમરનો ગુણોત્તર $48:24 = 2:1$ થશે.
70
MediumMCQ
ત્રણ વ્યક્તિઓની હાલની ઉંમરનો ગુણોત્તર $4: 7: 9$ છે. આઠ વર્ષ પહેલાં,તેમની ઉંમરનો સરવાળો $56$ હતો. તેમની હાલની ઉંમર શોધો (વર્ષમાં).
A
$8, 20, 28$
B
$16, 28, 36$
C
$20, 35, 45$
D
$13, 16, 25$

Solution

(B) ધારો કે ત્રણ વ્યક્તિઓની હાલની ઉંમર અનુક્રમે $4x$,$7x$ અને $9x$ વર્ષ છે.
આઠ વર્ષ પહેલાં,દરેક વ્યક્તિની ઉંમર તેમની હાલની ઉંમર કરતાં $8$ વર્ષ ઓછી હતી.
તેથી,$8$ વર્ષ પહેલાં તેમની ઉંમરનો સરવાળો $(4x - 8) + (7x - 8) + (9x - 8) = 56$ થાય.
સમીકરણનું સાદુંરૂપ આપતા: $20x - 24 = 56$.
$20x = 56 + 24 = 80$.
$x = 80 / 20 = 4$.
હવે,તેમની હાલની ઉંમરની ગણતરી કરીએ:
પ્રથમ વ્યક્તિ: $4x = 4 \times 4 = 16$ વર્ષ.
બીજી વ્યક્તિ: $7x = 7 \times 4 = 28$ વર્ષ.
ત્રીજી વ્યક્તિ: $9x = 9 \times 4 = 36$ વર્ષ.
આમ,તેમની હાલની ઉંમર $16, 28, 36$ વર્ષ છે.
71
MediumMCQ
એક પુરુષ અને તેની પત્નીની ઉંમરનો ગુણોત્તર $4:3$ છે. $4$ વર્ષ પછી,આ ગુણોત્તર $9:7$ થશે. જો લગ્ન સમયે,તેમની ઉંમરનો ગુણોત્તર $5:3$ હતો,તો તેમના લગ્ન કેટલા વર્ષ પહેલા થયા હતા?
A
$8$
B
$10$
C
$12$
D
$15$

Solution

(C) ધારો કે પુરુષ અને તેની પત્નીની હાલની ઉંમર અનુક્રમે $4x$ અને $3x$ છે.
$4$ વર્ષ પછી,તેમની ઉંમર $(4x + 4)$ અને $(3x + 4)$ થશે.
પ્રશ્ન મુજબ,$4$ વર્ષ પછીનો ગુણોત્તર $9:7$ છે:
$\frac{4x + 4}{3x + 4} = \frac{9}{7}$
$7(4x + 4) = 9(3x + 4)$
$28x + 28 = 27x + 36$
$x = 8$
તેથી,હાલની ઉંમર છે: પુરુષ $= 4(8) = 32$ વર્ષ,પત્ની $= 3(8) = 24$ વર્ષ.
ધારો કે તેમના લગ્ન $y$ વર્ષ પહેલા થયા હતા. તે સમયે,તેમની ઉંમર $(32 - y)$ અને $(24 - y)$ હતી.
લગ્ન સમયે ગુણોત્તર $5:3$ હતો:
$\frac{32 - y}{24 - y} = \frac{5}{3}$
$3(32 - y) = 5(24 - y)$
$96 - 3y = 120 - 5y$
$2y = 24$
$y = 12$
તેથી,તેમના લગ્ન $12$ વર્ષ પહેલા થયા હતા.
72
MediumMCQ
$A$ અને $B$ ની હાલની ઉંમરનો ગુણોત્તર અનુક્રમે $5:3$ છે. $A$ ની $4$ વર્ષ પહેલાની ઉંમર અને $B$ ની $4$ વર્ષ પછીની ઉંમરનો ગુણોત્તર $1:1$ છે. તો $A$ ની $4$ વર્ષ પછીની ઉંમર અને $B$ ની $4$ વર્ષ પહેલાની ઉંમરનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
A
$1:3$
B
$2:1$
C
$3:1$
D
$4:1$

Solution

(C) ધારો કે $A$ અને $B$ ની હાલની ઉંમર અનુક્રમે $5x$ અને $3x$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ:
$A$ ની $4$ વર્ષ પહેલાની ઉંમર $= 5x - 4$
$B$ ની $4$ વર્ષ પછીની ઉંમર $= 3x + 4$
આપેલ ગુણોત્તર $1:1$ હોવાથી:
$5x - 4 = 3x + 4$
$2x = 8$
$x = 4$
હવે,જરૂરી ઉંમરની ગણતરી કરીએ:
$A$ ની $4$ વર્ષ પછીની ઉંમર $= 5x + 4 = 5(4) + 4 = 24$ વર્ષ.
$B$ ની $4$ વર્ષ પહેલાની ઉંમર $= 3x - 4 = 3(4) - 4 = 8$ વર્ષ.
$A$ ની $4$ વર્ષ પછીની ઉંમર અને $B$ ની $4$ વર્ષ પહેલાની ઉંમરનો ગુણોત્તર:
$24 : 8 = 3 : 1$.
73
MediumMCQ
એક વ્યક્તિની હાલની ઉંમર તેની માતાની ઉંમરના બે-પંચમાંશ $(2/5)$ છે. $8$ વર્ષ પછી,તે તેની માતાની ઉંમરના અડધા $(1/2)$ હશે. માતાની હાલની ઉંમર કેટલા વર્ષ છે?
A
$32$
B
$36$
C
$40$
D
$48$

Solution

(C) ધારો કે માતાની હાલની ઉંમર $M$ વર્ષ છે.
વ્યક્તિની હાલની ઉંમર $\frac{2}{5}M$ છે.
$8$ વર્ષ પછી,માતાની ઉંમર $M + 8$ થશે અને વ્યક્તિની ઉંમર $\frac{2}{5}M + 8$ થશે.
પ્રશ્ન મુજબ,$8$ વર્ષ પછી,વ્યક્તિની ઉંમર તેની માતાની ઉંમરના અડધી હશે:
$\frac{2}{5}M + 8 = \frac{1}{2}(M + 8)$
અપૂર્ણાંક દૂર કરવા માટે બંને બાજુ $10$ વડે ગુણતા:
$4M + 80 = 5(M + 8)$
$4M + 80 = 5M + 40$
$M$ ની કિંમત શોધવા માટે પદોને ગોઠવતા:
$80 - 40 = 5M - 4M$
$M = 40$
તેથી,માતાની હાલની ઉંમર $40$ વર્ષ છે.
74
MediumMCQ
ચાર વર્ષ પહેલાં,પિતાની ઉંમર તેમના પુત્રની ઉંમર કરતાં ત્રણ ગણી હતી. ચાર વર્ષ પછી પિતા અને પુત્રની ઉંમરનો સરવાળો $64$ વર્ષ થશે. તો પિતાની હાલની ઉંમર (વર્ષમાં) કેટલી હશે?
A
$32$
B
$36$
C
$44$
D
$40$

Solution

(D) ધારો કે પિતાની હાલની ઉંમર $f$ અને પુત્રની હાલની ઉંમર $s$ છે.
આપેલ માહિતી મુજબ:
$1$. ચાર વર્ષ પહેલાં: $(f - 4) = 3(s - 4) \Rightarrow f - 4 = 3s - 12 \Rightarrow f - 3s = -8$ ... $(i)$
$2$. ચાર વર્ષ પછી: $(f + 4) + (s + 4) = 64 \Rightarrow f + s + 8 = 64 \Rightarrow f + s = 56$ ... (ii)
સમીકરણ (ii) પરથી,$s = 56 - f$. આ કિંમત સમીકરણ $(i)$ માં મૂકતા:
$f - 3(56 - f) = -8$
$f - 168 + 3f = -8$
$4f = 160$
$f = 40$
આમ,પિતાની હાલની ઉંમર $40$ વર્ષ છે.
75
MediumMCQ
રીના અને ઉષાની હાલની ઉંમર અનુક્રમે $24$ અને $36$ વર્ષ છે. $8$ વર્ષ પહેલાં ઉષા અને રીનાની ઉંમરનો ગુણોત્તર કેટલો હતો?
A
$7:4$
B
$4:7$
C
$11:8$
D
$8:11$

Solution

(A) રીનાની હાલની ઉંમર $24$ વર્ષ છે અને ઉષાની હાલની ઉંમર $36$ વર્ષ છે.
$8$ વર્ષ પહેલાંની ઉંમર શોધવા માટે,આપણે તેમની હાલની ઉંમરમાંથી $8$ બાદ કરીશું:
$8$ વર્ષ પહેલાં ઉષાની ઉંમર $= 36 - 8 = 28$ વર્ષ.
$8$ વર્ષ પહેલાં રીનાની ઉંમર $= 24 - 8 = 16$ વર્ષ.
$8$ વર્ષ પહેલાં ઉષા અને રીનાની ઉંમરનો ગુણોત્તર $28:16$ છે.
બંને પદોને $4$ વડે ભાગતા,આપણને $7:4$ મળે છે.
76
MediumMCQ
હાલમાં અનિલની ઉંમર પૂર્વીની ઉંમર કરતાં $1.5$ ગણી છે. $8$ વર્ષ પછી,અનિલ અને પૂર્વીની ઉંમરનો ગુણોત્તર $25:18$ થશે. પૂર્વીની હાલની ઉંમર (વર્ષમાં) કેટલી છે?
A
$50$
B
$28$
C
$42$
D
$36$

Solution

(B) ધારો કે પૂર્વીની હાલની ઉંમર $x$ વર્ષ છે.
તેથી,અનિલની હાલની ઉંમર $1.5x = \frac{3}{2}x$ વર્ષ છે.
$8$ વર્ષ પછી,અનિલની ઉંમર $(\frac{3}{2}x + 8)$ થશે અને પૂર્વીની ઉંમર $(x + 8)$ થશે.
પ્રશ્ન મુજબ,$8$ વર્ષ પછી તેમની ઉંમરનો ગુણોત્તર $25:18$ છે:
$\frac{\frac{3}{2}x + 8}{x + 8} = \frac{25}{18}$
બંને બાજુ $18(x + 8)$ વડે ગુણતા:
$18(\frac{3}{2}x + 8) = 25(x + 8)$
$27x + 144 = 25x + 200$
$27x - 25x = 200 - 144$
$2x = 56$
$x = 28$
તેથી,પૂર્વીની હાલની ઉંમર $28$ વર્ષ છે.
77
MediumMCQ
મીના અને સીમાની ઉંમર વચ્ચેનો તફાવત $3 \ yr$ છે અને તેમની ઉંમરનો ગુણોત્તર $7: 8$ છે. તેમની ઉંમરનો સરવાળો ($yr$ માં) કેટલો થાય?
A
$43$
B
$41$
C
$45$
D
$48$

Solution

(C) ધારો કે મીના અને સીમાની ઉંમર અનુક્રમે $7x$ અને $8x$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,તેમની ઉંમર વચ્ચેનો તફાવત $3 \ yr$ છે.
તેથી,$8x - 7x = 3$,જે $x = 3$ આપે છે.
તેમની ઉંમરનો સરવાળો $7x + 8x = 15x$ છે.
$x$ ની કિંમત મૂકતા,આપણને $15 \times 3 = 45 \ yr$ મળે છે.
Solution diagram
78
MediumMCQ
મનોજ અને વસીમની હાલની ઉંમરનો ગુણોત્તર $3:11$ છે. વસીમ રેહાના કરતા $12 \text{ વર્ષ}$ નાનો છે. $7 \text{ વર્ષ}$ પછી રેહાનાની ઉંમર $85 \text{ વર્ષ}$ થશે. મનોજના પિતાની હાલની ઉંમર (વર્ષમાં) કેટલી છે,જે મનોજ કરતા $25 \text{ વર્ષ}$ મોટા છે?
A
$43$
B
$67$
C
$45$
D
$69$

Solution

(A) $7 \text{ વર્ષ}$ પછી રેહાનાની ઉંમર $85 \text{ વર્ષ}$ છે.
તેથી,રેહાનાની હાલની ઉંમર $= 85 - 7 = 78 \text{ વર્ષ}$.
વસીમ રેહાના કરતા $12 \text{ વર્ષ}$ નાનો છે,તેથી વસીમની હાલની ઉંમર $= 78 - 12 = 66 \text{ વર્ષ}$.
મનોજ અને વસીમની હાલની ઉંમરનો ગુણોત્તર $3:11$ છે.
ધારો કે મનોજની ઉંમર $3x$ અને વસીમની ઉંમર $11x$ છે.
આપેલ છે કે $11x = 66$,તેથી $x = 6$.
મનોજની હાલની ઉંમર $= 3 \times 6 = 18 \text{ વર્ષ}$.
મનોજના પિતા મનોજ કરતા $25 \text{ વર્ષ}$ મોટા છે.
તેથી,મનોજના પિતાની હાલની ઉંમર $= 18 + 25 = 43 \text{ વર્ષ}$.
79
MediumMCQ
ઇન્દિરા અને લિઝીની હાલની ઉંમરનો ગુણોત્તર અનુક્રમે $3:8$ છે. $8$ વર્ષ પછી,ઇન્દિરાની ઉંમર $20$ વર્ષ થશે. $5$ વર્ષ પહેલાં લિઝીની ઉંમર કેટલી હતી (વર્ષમાં)?
A
$37$
B
$27$
C
$28$
D
$38$

Solution

(B) ધારો કે ઇન્દિરા અને લિઝીની હાલની ઉંમર અનુક્રમે $3x$ અને $8x$ વર્ષ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,$8$ વર્ષ પછી ઇન્દિરાની ઉંમર $20$ વર્ષ થશે.
તેથી,$3x + 8 = 20$.
$3x = 20 - 8 = 12$.
$x = 4$.
તેથી,લિઝીની હાલની ઉંમર $8x = 8 \times 4 = 32$ વર્ષ છે.
$5$ વર્ષ પહેલાં લિઝીની ઉંમર $32 - 5 = 27$ વર્ષ હતી.
80
MediumMCQ
હાલમાં,કવિતાની ઉંમર સરિતાની ઉંમર કરતાં બમણી છે. $8$ વર્ષ પછી,કવિતા અને સરિતાની ઉંમરનો ગુણોત્તર $22:13$ થશે. કવિતાની હાલની ઉંમર $(\text{વર્ષમાં})$ કેટલી છે?
A
$26$
B
$18$
C
$42$
D
$36$

Solution

(D) ધારો કે સરિતાની હાલની ઉંમર $s$ વર્ષ છે.
તેથી,કવિતાની હાલની ઉંમર $2s$ વર્ષ છે.
$8$ વર્ષ પછી,સરિતાની ઉંમર $(s + 8)$ વર્ષ અને કવિતાની ઉંમર $(2s + 8)$ વર્ષ થશે.
પ્રશ્ન મુજબ,$8$ વર્ષ પછી તેમની ઉંમરનો ગુણોત્તર $22:13$ થશે.
તેથી,$\frac{2s + 8}{s + 8} = \frac{22}{13}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા: $13(2s + 8) = 22(s + 8)$.
$26s + 104 = 22s + 176$.
$26s - 22s = 176 - 104$.
$4s = 72$.
$s = 18$.
તેથી,કવિતાની હાલની ઉંમર $2s = 2 \times 18 = 36$ વર્ષ છે.
81
MediumMCQ
$10 \ yr$ પહેલા,$A$ અને $B$ ની ઉંમરનો ગુણોત્તર $13: 17$ હતો. હવે પછીના $17 \ yr$ પછી,તેમની ઉંમરનો ગુણોત્તર $10: 11$ થશે. $B$ ની વર્તમાન ઉંમર ($yr$ માં) કેટલી છે?
A
$23$
B
$40$
C
$27$
D
$44$

Solution

(C) ધારો કે $10 \ yr$ પહેલા $A$ અને $B$ ની ઉંમર અનુક્રમે $13x$ અને $17x$ હતી.
તેમની વર્તમાન ઉંમર $(13x + 10)$ અને $(17x + 10)$ છે.
હવે પછીના $17 \ yr$ પછી,તેમની ઉંમર $(13x + 10 + 17)$ અને $(17x + 10 + 17)$ થશે,જેનું સાદું રૂપ $(13x + 27)$ અને $(17x + 27)$ થાય છે.
પ્રશ્ન મુજબ,$17 \ yr$ પછીનો ગુણોત્તર $10: 11$ છે:
$\frac{13x + 27}{17x + 27} = \frac{10}{11}$
$11(13x + 27) = 10(17x + 27)$
$143x + 297 = 170x + 270$
$297 - 270 = 170x - 143x$
$27 = 27x$
$x = 1$
તેથી,$B$ ની વર્તમાન ઉંમર $= 17x + 10 = 17(1) + 10 = 27 \ yr$.
82
MediumMCQ
એક થેલીમાં $10$-પૈસા અને $25$-પૈસાના સિક્કાઓ $17:6$ ના ગુણોત્તરમાં છે. જો થેલીમાં કુલ રકમ $Rs. 112$ હોય,તો $10$-પૈસાના સિક્કાઓની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$35$
B
$210$
C
$490$
D
$595$

Solution

(D) ધારો કે $10$-પૈસાના સિક્કાઓની સંખ્યા $17k$ છે અને $25$-પૈસાના સિક્કાઓની સંખ્યા $6k$ છે.
$10$-પૈસાના સિક્કાઓનું કુલ મૂલ્ય $17k \times 0.10 = 1.7k$ રૂપિયા છે.
$25$-પૈસાના સિક્કાઓનું કુલ મૂલ્ય $6k \times 0.25 = 1.5k$ રૂપિયા છે.
આપેલ છે કે કુલ રકમ $Rs. 112$ છે,તેથી:
$1.7k + 1.5k = 112$
$3.2k = 112$
$k = \frac{112}{3.2} = 35$
તેથી,$10$-પૈસાના સિક્કાઓની સંખ્યા $17 \times 35 = 595$ છે.
83
MediumMCQ
તાંબા અને જસતની એક મિશ્રધાતુ $1: 2$ ના ગુણોત્તરમાં લેવામાં આવે છે,અને તે જ ધાતુઓની બીજી મિશ્રધાતુ $2: 3$ ના ગુણોત્તરમાં લેવામાં આવે છે. તાંબા અને જસત ધરાવતી નવી મિશ્રધાતુ મેળવવા માટે આ બે મિશ્રધાતુઓના કેટલા ભાગ લેવા જોઈએ જેનો ગુણોત્તર $3: 5$ હોય?
A
$7$ અને $9$
B
$5$ અને $7$
C
$3$ અને $5$
D
$5$ અને $3$

Solution

(C) ધારો કે પ્રથમ મિશ્રધાતુમાં તાંબાનો અંશ $\frac{1}{3}$ છે અને બીજી મિશ્રધાતુમાં $\frac{2}{5}$ છે.
અંતિમ મિશ્રધાતુમાં તાંબાનો અંશ $\frac{3}{8}$ છે.
એલિગેશનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
પ્રથમ મિશ્રધાતુ માટે તફાવત: $\frac{2}{5} - \frac{3}{8} = \frac{16-15}{40} = \frac{1}{40}$.
બીજી મિશ્રધાતુ માટે તફાવત: $\frac{3}{8} - \frac{1}{3} = \frac{9-8}{24} = \frac{1}{24}$.
બે મિશ્રધાતુઓનો જરૂરી ગુણોત્તર $\frac{1}{40} : \frac{1}{24} = 24 : 40 = 3 : 5$ છે.
આમ,બે મિશ્રધાતુઓના $3$ અને $5$ ભાગ લેવા જોઈએ.
Solution diagram
84
MediumMCQ
બે મિશ્રધાતુઓમાં સોનું અને ચાંદી $4:1$ અને $1:3$ ના ગુણોત્તરમાં છે. પ્રથમ મિશ્રધાતુના $10 \text{ kg}$,બીજાના $16 \text{ kg}$ અને થોડાક કિલોગ્રામ શુદ્ધ સોનાને ભેગા કર્યા પછી,એક નવી મિશ્રધાતુ પ્રાપ્ત થઈ જેમાં સોના અને ચાંદીનો ગુણોત્તર $3:2$ હતો. નવી મિશ્રધાતુનું વજન ($\text{kg}$ માં) શોધો.
A
$12$
B
$19$
C
$24$
D
$35$

Solution

(D) $4:1$ ના ગુણોત્તરવાળી $10 \text{ kg}$ ની પ્રથમ મિશ્રધાતુમાં,સોનાનું પ્રમાણ $\frac{4}{5} \times 10 = 8 \text{ kg}$ અને ચાંદીનું પ્રમાણ $\frac{1}{5} \times 10 = 2 \text{ kg}$ છે.
$1:3$ ના ગુણોત્તરવાળી $16 \text{ kg}$ ની બીજી મિશ્રધાતુમાં,સોનાનું પ્રમાણ $\frac{1}{4} \times 16 = 4 \text{ kg}$ અને ચાંદીનું પ્રમાણ $\frac{3}{4} \times 16 = 12 \text{ kg}$ છે.
ધારો કે ઉમેરવામાં આવેલ શુદ્ધ સોનું $x \text{ kg}$ છે.
નવી મિશ્રધાતુમાં કુલ સોનું $= 8 + 4 + x = 12 + x \text{ kg}$.
નવી મિશ્રધાતુમાં કુલ ચાંદી $= 2 + 12 = 14 \text{ kg}$.
નવી મિશ્રધાતુમાં સોના અને ચાંદીનો ગુણોત્તર $3:2$ છે,તેથી $\frac{12 + x}{14} = \frac{3}{2}$.
$2(12 + x) = 3 \times 14 \Rightarrow 24 + 2x = 42 \Rightarrow 2x = 18 \Rightarrow x = 9 \text{ kg}$.
નવી મિશ્રધાતુનું કુલ વજન $= 10 + 16 + 9 = 35 \text{ kg}$.
85
MediumMCQ
$Rs. 5625$ ને $A, B$ અને $C$ વચ્ચે એવી રીતે વહેંચવામાં આવે છે કે $A$ ને $B$ અને $C$ ના કુલ હિસ્સા કરતા અડધો હિસ્સો મળે છે અને $B$ ને $A$ અને $C$ ના કુલ હિસ્સા કરતા ચોથો ભાગ મળે છે. $A$ અને $B$ ના કુલ હિસ્સાનો સરવાળો શોધો ( $Rs.$ માં).
A
$2500$
B
$3000$
C
$1500$
D
$4000$

Solution

(B) આપેલ છે: $A = \frac{1}{2}(B + C) \Rightarrow B + C = 2A$.
કારણ કે $A + B + C = 5625$,આપણે $(B + C) = 2A$ મૂકતા: $A + 2A = 5625 \Rightarrow 3A = 5625 \Rightarrow A = 1875$.
વધુમાં આપેલ છે: $B = \frac{1}{4}(A + C) \Rightarrow A + C = 4B$.
કારણ કે $A + B + C = 5625$,આપણે $(A + C) = 4B$ મૂકતા: $4B + B = 5625 \Rightarrow 5B = 5625 \Rightarrow B = 1125$.
$A$ અને $B$ ના હિસ્સાનો સરવાળો $A + B = 1875 + 1125 = 3000$ થાય.
આમ,$A$ અને $B$ નો કુલ હિસ્સો $Rs. 3000$ છે.
86
MediumMCQ
એક માણસ તેની આવકમાંથી પ્રથમ $8$ મહિના દરમિયાન સરેરાશ $Rs. 2310$ ખર્ચે છે. પછીના $4$ મહિના દરમિયાન,તે તેની આવકમાંથી સરેરાશ $Rs. 1800$ ખર્ચે છે,પરંતુ તેનો ખર્ચ પૂરો કરવા માટે તેણે તેની આવક સિવાય $Rs. 1680$ ની લોન લીધી હતી. જો તેણે તેની પાસે જે હતું તે બધું જ ખર્ચી નાખ્યું હોય,તો તેની સરેરાશ આવક અને સરેરાશ ખર્ચનો ગુણોત્તર શું છે?
A
$50:53$
B
$100:103$
C
$100:109$
D
$100:107$

Solution

(D) પ્રથમ $8$ મહિના માટે કુલ ખર્ચ $= 8 \times 2310 = 18480$.
પછીના $4$ મહિના માટે કુલ ખર્ચ $= 4 \times 1800 = 7200$.
વર્ષ માટે કુલ ખર્ચ $= 18480 + 7200 = 25680$.
સરેરાશ ખર્ચ $= \frac{25680}{12} = 2140$.
વર્ષ માટે કુલ આવક $=$ કુલ ખર્ચ $-$ લોનની રકમ $= 25680 - 1680 = 24000$.
સરેરાશ આવક $= \frac{24000}{12} = 2000$.
સરેરાશ આવક અને સરેરાશ ખર્ચનો ગુણોત્તર $= \frac{2000}{2140} = \frac{100}{107} = 100:107$.
87
MediumMCQ
એક પરિવારમાં ખર્ચ અને બચતનો ગુણોત્તર $5:3$ છે. જો ખર્ચમાં $60\%$ નો વધારો થાય અને આવકમાં $25\%$ નો વધારો થાય,તો બચતમાં $Rs. 3500$ નો ઘટાડો થાય છે. પરિવારની વધેલી આવક ($Rs.$ માં) શોધો.
A
$35000$
B
$28000$
C
$25000$
D
$18500$

Solution

(A) ધારો કે શરૂઆતનો ખર્ચ $5x$ અને શરૂઆતની બચત $3x$ છે.
શરૂઆતની આવક = ખર્ચ + બચત = $5x + 3x = 8x$.
નવો ખર્ચ = $5x + 5x$ ના $60\% = 5x + 3x = 8x$.
નવી આવક = $8x + 8x$ ના $25\% = 8x + 2x = 10x$.
નવી બચત = નવી આવક - નવો ખર્ચ = $10x - 8x = 2x$.
બચતમાં ઘટાડો = શરૂઆતની બચત - નવી બચત = $3x - 2x = x$.
આપેલ છે કે ઘટાડો $Rs. 3500$ છે,તેથી $x = 3500$.
વધેલી આવક $10x = 10 \times 3500 = Rs. 35000$ છે.
88
MediumMCQ
આરતી પાસે $Rs. 1$,$50 \text{ પૈસા}$ અને $25 \text{ પૈસા}$ ના સિક્કા $12: 10: 7$ ના ગુણોત્તરમાં છે. તેની પાસે રહેલા સિક્કાઓની કુલ કિંમત $Rs. 75$ છે. તો $25 \text{ પૈસા}$ ના સિક્કાઓની સંખ્યા શોધો.
A
$28$
B
$36$
C
$42$
D
$32$

Solution

(A) ધારો કે $Rs. 1$,$50 \text{ પૈસા}$ અને $25 \text{ પૈસા}$ ના સિક્કાઓની સંખ્યા અનુક્રમે $12x$,$10x$ અને $7x$ છે.
$Rs. 1$ ના $12x$ સિક્કાઓની કિંમત $12x \times 1 = 12x$ રૂપિયા થાય.
$50 \text{ પૈસા}$ ના $10x$ સિક્કાઓની કિંમત $10x \times 0.5 = 5x$ રૂપિયા થાય.
$25 \text{ પૈસા}$ ના $7x$ સિક્કાઓની કિંમત $7x \times 0.25 = 1.75x$ રૂપિયા થાય.
પ્રશ્ન મુજબ,કુલ કિંમત $Rs. 75$ છે:
$12x + 5x + 1.75x = 75$
$18.75x = 75$
$x = \frac{75}{18.75} = 4$
તેથી,$25 \text{ પૈસા}$ ના સિક્કાઓની સંખ્યા $7x = 7 \times 4 = 28$ થાય.
89
MediumMCQ
બે ઘોડાની કિંમત $5$ કુતરા જેટલી છે,$6$ કુતરાની કિંમત $8$ બળદ જેટલી છે,$10$ બળદની કિંમત $50$ ઘેટાં જેટલી છે,$14$ ઘેટાંની કિંમત $9$ બકરા જેટલી છે. જો એક બકરાની કિંમત $Rs. 700$ હોય,તો એક ઘોડાની કિંમત ($Rs.$ માં) શોધો.
A
$7900$
B
$6400$
C
$5200$
D
$7500$

Solution

(D) ધારો કે $H$ એ ઘોડાની કિંમત છે,$D$ એ કુતરાની કિંમત છે,$O$ એ બળદની કિંમત છે,$S$ એ ઘેટાંની કિંમત છે અને $G$ એ બકરાની કિંમત છે.
આપેલ સમીકરણો:
$2H = 5D \implies D = \frac{2}{5}H$
$6D = 8O \implies O = \frac{6}{8}D = \frac{3}{4}D$
$10O = 50S \implies S = \frac{10}{50}O = \frac{1}{5}O$
$14S = 9G \implies G = \frac{14}{9}S$
$H$ ને $G$ ના સ્વરૂપમાં મેળવવા માટે કિંમતો મૂકતા:
$S = \frac{1}{5} \times (\frac{3}{4}D) = \frac{3}{20}D$
$S = \frac{3}{20} \times (\frac{2}{5}H) = \frac{6}{100}H = \frac{3}{50}H$
$G = \frac{14}{9} \times (\frac{3}{50}H) = \frac{14}{150}H = \frac{7}{75}H$
આપેલ છે કે $G = 700$,તેથી $700 = \frac{7}{75}H$
$H = 700 \times \frac{75}{7} = 100 \times 75 = 7500$.
તેથી,એક ઘોડાની કિંમત $Rs. 7500$ છે.
90
EasyMCQ
$Rs. 2186$ ને $A$,$B$ અને $C$ વચ્ચે વહેંચવામાં આવે છે. જો તેમને આપવામાં આવેલી રકમમાં અનુક્રમે $Rs. 26$,$Rs. 28$ અને $Rs. 32$ નો ઘટાડો કરવામાં આવે,તો તેમના હિસ્સાનો ગુણોત્તર $9: 13: 8$ થાય છે. $A$ ને આપવામાં આવેલી રકમ ($Rs.$ માં) કેટલી છે?
A
$696$
B
$626$
C
$656$
D
$956$

Solution

(C) ધારો કે ઘટાડા પછી $A$,$B$ અને $C$ ના હિસ્સા અનુક્રમે $9x$,$13x$ અને $8x$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,ઘટાડા પહેલાની કુલ રકમ $Rs. 2186$ હતી.
તેથી,સમીકરણ આ મુજબ બનશે: $(9x + 26) + (13x + 28) + (8x + 32) = 2186$.
પદોને ભેગા કરતા: $30x + 86 = 2186$.
$30x = 2186 - 86$.
$30x = 2100$.
$x = 2100 / 30 = 70$.
$A$ ને આપવામાં આવેલી રકમ $9x + 26$ છે.
$x = 70$ મૂકતા: $9(70) + 26 = 630 + 26 = 656$.
આમ,$A$ ને આપવામાં આવેલી રકમ $Rs. 656$ છે.
91
MediumMCQ
એક વર્ષ પહેલાં,મારુતિ અને ફિગોની કિંમતનો ગુણોત્તર $3:4$ હતો. મારુતિ અને ફિગોની વર્તમાન અને પાછલા વર્ષની કિંમતનો ગુણોત્તર અનુક્રમે $5:4$ અને $3:2$ છે. જો તેમની વર્તમાન કિંમતનો સરવાળો $7.8$ લાખ હોય,તો એક વર્ષ પહેલાં ફિગોની કિંમત (લાખમાં) શોધો.
A
$3.2$
B
$1.6$
C
$3.5$
D
$4.0$

Solution

(A) ધારો કે એક વર્ષ પહેલાં મારુતિ અને ફિગોની કિંમત અનુક્રમે $3x$ અને $4x$ હતી.
મારુતિ માટે વર્તમાન અને પાછલા વર્ષની કિંમતનો ગુણોત્તર $5:4$ આપેલ છે,તેથી મારુતિની વર્તમાન કિંમત $(PM)$ $= \frac{5}{4} \times 3x = 3.75x$ થાય.
ફિગો માટે વર્તમાન અને પાછલા વર્ષની કિંમતનો ગુણોત્તર $3:2$ આપેલ છે,તેથી ફિગોની વર્તમાન કિંમત $(PF)$ $= \frac{3}{2} \times 4x = 6x$ થાય.
તેમની વર્તમાન કિંમતનો સરવાળો $7.8$ લાખ છે:
$3.75x + 6x = 7.8$
$9.75x = 7.8$
$x = \frac{7.8}{9.75} = 0.8$
એક વર્ષ પહેલાં ફિગોની કિંમત $4x = 4 \times 0.8 = 3.2$ લાખ હતી.
92
DifficultMCQ
એક વર્ષ પહેલાં,રામ અને શ્યામના પગારનો ગુણોત્તર $3:5$ હતો. ગયા વર્ષ અને ચાલુ વર્ષના તેમના વ્યક્તિગત પગારનો ગુણોત્તર અનુક્રમે $2:3$ અને $4:5$ છે. જો ચાલુ વર્ષ માટે તેમનો કુલ પગાર $Rs. 8600$ હોય,તો રામનો ચાલુ પગાર ($Rs.$ માં) શોધો.
A
$3200$
B
$3600$
C
$4000$
D
$4400$

Solution

(B) ધારો કે ગયા વર્ષે રામ અને શ્યામનો પગાર અનુક્રમે $3x$ અને $5x$ હતો.
રામના પગારનો ગુણોત્તર (ગયા વર્ષ : ચાલુ વર્ષ) $= 2:3$. તેથી,રામનો ચાલુ પગાર $= 3x \times (3/2) = 4.5x$.
શ્યામના પગારનો ગુણોત્તર (ગયા વર્ષ : ચાલુ વર્ષ) $= 4:5$. તેથી,શ્યામનો ચાલુ પગાર $= 5x \times (5/4) = 6.25x$.
ચાલુ વર્ષનો કુલ પગાર $4.5x + 6.25x = 10.75x$ છે.
આપેલ છે કે $10.75x = 8600$,તેથી $x = 8600 / 10.75 = 800$.
રામનો ચાલુ પગાર $= 4.5 \times 800 = Rs. 3600$.
93
DifficultMCQ
સમાન ઊંચાઈની બે મીણબત્તીઓ એક જ સમયે સળગાવવામાં આવે છે. પ્રથમ મીણબત્તી $8 \text{ કલાક}$ માં અને બીજી $6 \text{ કલાક}$ માં સંપૂર્ણપણે બળી જાય છે. જો દરેક મીણબત્તી અચળ દરે બળતી હોય,તો સળગાવ્યાના કેટલા કલાક પછી પ્રથમ અને બીજી મીણબત્તીની ઊંચાઈનો ગુણોત્તર $2:1$ થશે?
A
$4 \text{ કલાક}$
B
$5 \text{ કલાક}$
C
$4 \text{ કલાક } 30 \text{ મિનિટ}$
D
$4 \text{ કલાક } 48 \text{ મિનિટ}$

Solution

(D) ધારો કે દરેક મીણબત્તીની પ્રારંભિક ઊંચાઈ $x$ છે અને વીતેલો સમય $T$ કલાક છે.
પ્રથમ મીણબત્તીના બળવાનો દર $\frac{x}{8}$ પ્રતિ કલાક છે.
બીજી મીણબત્તીના બળવાનો દર $\frac{x}{6}$ પ્રતિ કલાક છે.
$T$ કલાક પછી,પ્રથમ મીણબત્તીની બાકી રહેલી ઊંચાઈ $x - \frac{Tx}{8} = x(1 - \frac{T}{8})$ છે.
બીજી મીણબત્તીની બાકી રહેલી ઊંચાઈ $x - \frac{Tx}{6} = x(1 - \frac{T}{6})$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,ઊંચાઈનો ગુણોત્તર $2:1$ છે:
$\frac{x(1 - T/8)}{x(1 - T/6)} = \frac{2}{1}$
$\frac{1 - T/8}{1 - T/6} = 2$
$1 - \frac{T}{8} = 2(1 - \frac{T}{6})$
$1 - \frac{T}{8} = 2 - \frac{T}{3}$
$T$ માટે ઉકેલતા:
$\frac{T}{3} - \frac{T}{8} = 2 - 1$
$\frac{8T - 3T}{24} = 1$
$\frac{5T}{24} = 1$
$T = \frac{24}{5} = 4.8 \text{ કલાક}$.
$0.8 \text{ કલાક} = 0.8 \times 60 \text{ મિનિટ} = 48 \text{ મિનિટ}$,તેથી સમય $4 \text{ કલાક } 48 \text{ મિનિટ}$ થશે.
94
DifficultMCQ
રામ,શ્યામ અને મોહનની દૈનિક મજૂરીનો કુલ સરવાળો $Rs. 450$ છે. જો તેઓ તેમની આવકમાંથી અનુક્રમે $25 \%$,$20 \%$ અને $50 \%$ ખર્ચ કરે છે,તો તેમની બચતનો ગુણોત્તર $9:8:4$ થાય છે. રામની આવક કેટલી છે?
A
$180$
B
$190$
C
$200$
D
$175$

Solution

(A) ધારો કે રામ,શ્યામ અને મોહનની આવક અનુક્રમે $x$,$y$ અને $z$ છે.
રામની બચત $= (100 - 25) \% \text{ of } x = 75 \% \text{ of } x = \frac{3}{4}x$.
શ્યામની બચત $= (100 - 20) \% \text{ of } y = 80 \% \text{ of } y = \frac{4}{5}y$.
મોહનની બચત $= (100 - 50) \% \text{ of } z = 50 \% \text{ of } z = \frac{1}{2}z$.
બચતનો ગુણોત્તર $9:8:4$ આપેલ હોવાથી,તેમની બચતને અનુક્રમે $9k$,$8k$ અને $4k$ ધારો.
બચતને સરખાવતા:
$\frac{3}{4}x = 9k \Rightarrow x = 12k$.
$\frac{4}{5}y = 8k \Rightarrow y = 10k$.
$\frac{1}{2}z = 4k \Rightarrow z = 8k$.
કુલ આવક $Rs. 450$ આપેલ છે:
$x + y + z = 450 \Rightarrow 12k + 10k + 8k = 450$.
$30k = 450 \Rightarrow k = 15$.
રામની આવક $= 12k = 12 \times 15 = Rs. 180$.
95
MediumMCQ
એક પાત્રમાં $1000 \, \text{લીટર}$ દૂધ છે. $100 \, \text{લીટર}$ દૂધ બહાર કાઢીને તેટલી જ માત્રામાં પાણી ઉમેરવામાં આવે છે. ફરીથી $200 \, \text{લીટર}$ મિશ્રણ બહાર કાઢીને તેટલી જ માત્રામાં પાણી ઉમેરવામાં આવે છે અને અંતે $400 \, \text{લીટર}$ મિશ્રણ બહાર કાઢીને તેટલી જ માત્રામાં પાણી ઉમેરવામાં આવે છે, તો પરિણામી મિશ્રણમાં દૂધની માત્રા કેટલી હશે?
A
$432$
B
$436$
C
$425$
D
$438$

Solution

(A) દૂધની શરૂઆતની માત્રા $= 1000 \, \text{લીટર}$ છે.
પગલું $1$: $100 \, \text{લીટર}$ દૂધ કાઢીને $100 \, \text{લીટર}$ પાણી ઉમેર્યા પછી, બાકી રહેલું દૂધ $900 \, \text{લીટર}$ છે. દૂધ અને પાણીનો ગુણોત્તર $900:100 = 9:1$ છે.
પગલું $2$: $200 \, \text{લીટર}$ મિશ્રણ કાઢ્યા પછી, દૂર થયેલ દૂધની માત્રા $200 \times (9/10) = 180 \, \text{લીટર}$ છે. બાકી રહેલું દૂધ $= 900 - 180 = 720 \, \text{લીટર}$ છે. કુલ મિશ્રણનું કદ $1000 \, \text{લીટર}$ રહે છે (કારણ કે $200 \, \text{લીટર}$ પાણી ઉમેરવામાં આવે છે).
પગલું $3$: દૂધ અને પાણીનો નવો ગુણોત્તર $720:280 = 18:7$ છે. કુલ ભાગ $= 18 + 7 = 25$ છે.
પગલું $4$: $400 \, \text{લીટર}$ મિશ્રણ કાઢ્યા પછી, દૂર થયેલ દૂધની માત્રા $400 \times (18/25) = 16 \times 18 = 288 \, \text{લીટર}$ છે.
દૂધની અંતિમ માત્રા $= 720 - 288 = 432 \, \text{લીટર}$ છે.
96
DifficultMCQ
સમગ્ર પૃથ્વી પર જમીન અને પાણીનો ગુણોત્તર $1:2$ છે અને ઉત્તર ગોળાર્ધમાં આ ગુણોત્તર $2:3$ છે. દક્ષિણ ગોળાર્ધમાં જમીન અને પાણીનો ગુણોત્તર શું હશે?
A
$11:4$
B
$4:11$
C
$15:4$
D
$4:15$

Solution

(B) ધારો કે પૃથ્વી પર જમીનનો ભાગ $x$ અને પાણીનો ભાગ $2x$ છે. પૃથ્વીનું કુલ ક્ષેત્રફળ $= 3x$ છે.
દરેક ગોળાર્ધ (ઉત્તર અને દક્ષિણ) નું કુલ ક્ષેત્રફળ કુલ ક્ષેત્રફળના અડધા એટલે કે $\frac{3x}{2}$ થાય.
ઉત્તર ગોળાર્ધમાં,જમીન અને પાણીનો ગુણોત્તર $2:3$ છે. કુલ ભાગ $2+3=5$ છે.
ઉત્તર ગોળાર્ધમાં જમીન $= \frac{2}{5} \times \frac{3x}{2} = \frac{3x}{5}$.
ઉત્તર ગોળાર્ધમાં પાણી $= \frac{3}{5} \times \frac{3x}{2} = \frac{9x}{10}$.
હવે,દક્ષિણ ગોળાર્ધમાં જમીન અને પાણીની ગણતરી કરીએ:
દક્ષિણ ગોળાર્ધમાં જમીન $= \text{કુલ જમીન} - \text{ઉત્તર ગોળાર્ધમાં જમીન} = x - \frac{3x}{5} = \frac{2x}{5}$.
દક્ષિણ ગોળાર્ધમાં પાણી $= \text{કુલ પાણી} - \text{ઉત્તર ગોળાર્ધમાં પાણી} = 2x - \frac{9x}{10} = \frac{11x}{10}$.
દક્ષિણ ગોળાર્ધમાં જમીન અને પાણીનો જરૂરી ગુણોત્તર $\frac{2x/5}{11x/10} = \frac{2}{5} \times \frac{10}{11} = \frac{4}{11}$ છે,એટલે કે $4:11$.
97
MediumMCQ
$A, B$ અને $C$ ની આવકનો ગુણોત્તર $3: 7: 4$ છે અને તેમના ખર્ચનો ગુણોત્તર $4: 3: 5$ છે. જો $A$ ની આવક $Rs. 2400$ હોય અને તે $Rs. 300$ ની બચત કરે છે, તો $B$ અને $C$ ની બચત અનુક્રમે કેટલી હશે?
A
$Rs. 4025$ અને $Rs. 575$
B
$Rs. 1575$ અને $Rs. 2625$
C
$Rs. 2750$ અને $Rs. 1025$
D
$Rs. 3725$ અને $Rs. 1525$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A, B, C$ ની આવકનો ગુણોત્તર $3: 7: 4$ છે。
$A$ ની આવક $= Rs. 2400$.
અહીં $3$ એકમ $= 2400$, તેથી $1$ એકમ $= 800$.
$B$ ની આવક $= 7 \times 800 = Rs. 5600$.
$C$ ની આવક $= 4 \times 800 = Rs. 3200$.
$A$ નો ખર્ચ $= \text{આવક} - \text{બચત} = 2400 - 300 = Rs. 2100$.
ખર્ચનો ગુણોત્તર $4: 3: 5$ છે。
અહીં $4$ એકમ $= 2100$, તેથી $1$ એકમ $= 525$.
$B$ નો ખર્ચ $= 3 \times 525 = Rs. 1575$.
$C$ નો ખર્ચ $= 5 \times 525 = Rs. 2625$.
$B$ ની બચત $= B$ ની આવક $- B$ નો ખર્ચ $= 5600 - 1575 = Rs. 4025$.
$C$ ની બચત $= C$ ની આવક $- C$ નો ખર્ચ $= 3200 - 2625 = Rs. 575$.
98
MediumMCQ
એક ડ્રમમાં વાઇન અને પાણીનો ગુણોત્તર $3:1$ છે. મિશ્રણનો કેટલો ભાગ બહાર કાઢીને તેટલા જ પ્રમાણમાં પાણી ઉમેરવામાં આવે જેથી મિશ્રણમાં વાઇન અને પાણીનો ગુણોત્તર $1:1$ થઈ જાય?
A
$\frac{1}{4}$
B
$\frac{1}{3}$
C
$\frac{3}{4}$
D
$\frac{2}{3}$

Solution

(B) ધારો કે વાઇનનું પ્રારંભિક પ્રમાણ $3x$ અને પાણીનું પ્રમાણ $x$ છે. મિશ્રણનું કુલ કદ $4x$ છે.
ધારો કે $y$ જેટલું મિશ્રણ બહાર કાઢવામાં આવે છે. બહાર કાઢવામાં આવેલ વાઇન $\frac{3}{4}y$ અને પાણી $\frac{1}{4}y$ છે.
$y$ લિટર પાણી ઉમેર્યા પછી,વાઇનનું નવું પ્રમાણ $3x - \frac{3}{4}y$ થશે.
પાણીનું નવું પ્રમાણ $x - \frac{1}{4}y + y = x + \frac{3}{4}y$ થશે.
પ્રશ્ન મુજબ,નવો ગુણોત્તર $1:1$ છે,તેથી:
$3x - \frac{3}{4}y = x + \frac{3}{4}y$
$2x = \frac{6}{4}y$
$2x = \frac{3}{2}y$
$y = \frac{4}{3}x$
કુલ પ્રારંભિક કદ $4x$ હોવાથી,બદલાયેલ મિશ્રણનો ભાગ $\frac{y}{4x} = \frac{4x/3}{4x} = \frac{1}{3}$ છે.
99
DifficultMCQ
પેટ્રોલ અને કેરોસીનના મિશ્રણમાં પેટ્રોલનું પ્રમાણ $99 \text{ લિટર}$ છે. જો આટલું જ પેટ્રોલ બીજા મિશ્રણમાં હોય જેનું કુલ કદ વાસ્તવિક મિશ્રણ કરતા $198 \text{ લિટર}$ ઓછું હોય,તો વાસ્તવિક મિશ્રણમાં પેટ્રોલની સાંદ્રતા નવા મિશ્રણ કરતા $13.33 \%$ ઓછી હોય છે. વાસ્તવિક મિશ્રણમાં પેટ્રોલની સાંદ્રતા $(\%)$ કેટલી છે?
A
$20$
B
$16.66$
C
$26.66$
D
$8.33$

Solution

(A) ધારો કે વાસ્તવિક મિશ્રણનું કુલ કદ $V$ લિટર છે.
પેટ્રોલનું પ્રમાણ $= 99 \text{ લિટર}$.
વાસ્તવિક મિશ્રણમાં પેટ્રોલની સાંદ્રતા $= \frac{99}{V} \times 100 \%$.
નવા મિશ્રણમાં,કુલ કદ $(V - 198) \text{ લિટર}$ છે.
નવા મિશ્રણમાં પેટ્રોલની સાંદ્રતા $= \frac{99}{V - 198} \times 100 \%$.
પ્રશ્ન મુજબ,વાસ્તવિક મિશ્રણમાં સાંદ્રતા નવા મિશ્રણ કરતા $13.33 \%$ (એટલે કે $\frac{40}{3} \%$) ઓછી છે:
$\frac{99}{V - 198} \times 100 - \frac{99}{V} \times 100 = \frac{40}{3}$.
$100$ વડે ભાગતા:
$99 \left( \frac{1}{V - 198} - \frac{1}{V} \right) = \frac{40}{300} = \frac{2}{15}$.
$99 \left( \frac{V - (V - 198)}{V(V - 198)} \right) = \frac{2}{15}$.
$99 \times \frac{198}{V(V - 198)} = \frac{2}{15}$.
$V(V - 198) = 99 \times 99 \times 15 = 147015$.
$V^2 - 198V - 147015 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણ ઉકેલતા,$V = 495$ મળે છે.
વાસ્તવિક સાંદ્રતા $= \frac{99}{495} \times 100 = \frac{1}{5} \times 100 = 20 \%$.
100
MediumMCQ
$A$ અને $B$ ની ઉંમરનો ગુણોત્તર $6:5$ છે અને $C$ તથા $D$ દરેકની ઉંમર $B$ ની ઉંમર કરતાં $\frac{9}{10}$ ગણી છે. $F$ ની ઉંમર $A$ કરતા ઓછી પણ $B$ કરતા વધારે છે. $B$ અને $E$ ની ઉંમરનો ગુણોત્તર $2:3$ છે. વળી,$A$ ની ઉંમર $E$ કરતા $3 \text{ years}$ ઓછી છે. જો બધી ઉંમર પૂર્ણાંક હોય,તો $A$ અને $F$ ની ઉંમરનો ગુણોત્તર શું છે?
A
$12: 11$
B
$9: 7$
C
$24: 19$
D
$12: 13$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A:B = 6:5$,તેથી $B = \frac{5}{6}A$ લખી શકાય.
આપેલ છે કે $B:E = 2:3$,તેથી $E = \frac{3}{2}B = \frac{3}{2} \times \frac{5}{6}A = \frac{5}{4}A$ લખી શકાય.
આપણને આપેલ છે કે $E - A = 3$. $E = \frac{5}{4}A$ મૂકતા,આપણને $\frac{5}{4}A - A = 3$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $\frac{1}{4}A = 3$ થાય છે,તેથી $A = 12$.
$A = 12$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણને $B = \frac{5}{6} \times 12 = 10$ અને $E = 15$ મળે છે.
આપણને આપેલ છે કે $F$ ની ઉંમર $A$ $(12)$ કરતા ઓછી પણ $B$ $(10)$ કરતા વધારે છે. બધી ઉંમર પૂર્ણાંક હોવાથી,$F$ ની ઉંમર $11$ હોવી જોઈએ.
તેથી,$A$ અને $F$ ની ઉંમરનો ગુણોત્તર $12:11$ છે.

Ratio and Proportion — Ratio and Proportion · Frequently Asked Questions

1Are these Ratio and Proportion questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Ratio and Proportion Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.