Lac culture Questions in Gujarati

(D) સાચો સમૂહ $D$ છે કારણ કે:
$1$. કોચીનિયલ કીટકોનો ઉપયોગ કાર્માઈન રંગ બનાવવા માટે થાય છે.
$2$. લાખના કીટક $(Laccifer \ lacca)$ નો ઉપયોગ લાખ બનાવવા માટે થાય છે,જેનો ઉપયોગ વાર્નિશ અને પોલિશમાં થાય છે.
$3$. મધમાખી $(Apis)$ પરાગનયન માટે અને મધ તથા મીણના ઉત્પાદન માટે અત્યંત ઉપયોગી છે.
અન્ય વિકલ્પોમાં એનોફિલિસ (મેલેરિયા ફેલાવનાર),બેડ બગ (પરજીવી) અને તીડ (ખેતીના પાકને નુકસાન કરનાર) જેવા હાનિકારક કીટકોનો સમાવેશ થાય છે.

(C) લેક (લાખ) કીટક,$Laccifer$ $lacca$ (અગાઉ $Tachardia$ $lacca$ તરીકે ઓળખાતું),એક પરપજીવી કીટક છે કારણ કે તે તેના યજમાન વનસ્પતિઓ જેવી કે $Ziziphus$ $mauritiana$ (બોર),$Butea$ $monosperma$ (ખાખરો/પલાશ),અને $Ficus$ $religiosa$ (પીપળો) ના ફ્લોએમ (અન્નવાહક) માંથી રસ ચૂસીને પોષણ મેળવે છે.
તે યજમાન વનસ્પતિ પર રહે છે અને પોષક તત્વો મેળવીને તેને નુકસાન પહોંચાડે છે,તેથી તેને પરપજીવી તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે. ઐતિહાસિક રીતે ભારત વિશ્વના કુલ લાખના ઉત્પાદનનો લગભગ $97\%$ હિસ્સો ઉત્પન્ન કરતું હતું. જોકે,અન્ય પ્રદેશોમાં ઉત્પાદન વધવાને કારણે હાલના વર્ષોમાં આ ટકાવારી ઘટીને આશરે $50-60\%$ થઈ ગઈ છે,તેમ છતાં ભારત હજુ પણ વિશ્વમાં લાખનું ઉત્પાદન કરતો અગ્રણી દેશ છે.

(C) લાખ એક જટિલ પદાર્થ છે જેમાં મોટા પ્રમાણમાં રેઝિન હોય છે. લાખનું મુખ્ય બંધારણ નીચે મુજબ છે: રેઝિન $(68\%)$,રંજકદ્રવ્ય $(10\%)$,મીણ $(10\%)$,ગુંદર $(5.5\%)$ અને ખાંડ $(4\%)$. તેથી,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.

(A) નર અને માદા લાખના કીટકો તેમના સંબંધિત લાખના કેપ્સ્યુલ્સમાં અલગ-અલગ રહે છે.
માદા લાખનો કીટક સ્થાયી હોય છે અને તે ગોળાકાર કેપ્સ્યુલ બનાવે છે.
નર લાખનો કીટક ગતિશીલ હોય છે અને તે નળાકાર કેપ્સ્યુલ બનાવે છે.
તેથી,નર અને માદા કેપ્સ્યુલ અનુક્રમે નળાકાર અને ગોળાકાર હોય છે.

(B) સંવનન (copulation) પછી નર લેક કીટક મૃત્યુ પામે છે. માદા લેક કીટક એક સમયે લેક કોષની અંદર આશરે $200-300$ ઈંડા મૂકે છે.

(C) લેક (લાખ) કીટકોના ડિંભ લાલ રંગના હોય છે અને તેઓ કુમળી ડાળીઓના અન્નવાહક (phloem) માંથી વનસ્પતિનો રસ ચૂસીને ખોરાક મેળવે છે.
તેઓ પોષક તત્વો મેળવવા માટે તેમની સૂંઢ (proboscis) ને વનસ્પતિના પેશીઓમાં દાખલ કરે છે,જેનો ઉપયોગ તેઓ લાખના સ્ત્રાવ માટે કરે છે.

(C) કાચું લાખ,જેને 'સ્ટિક લેક' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તેને યજમાન વૃક્ષોની ડાળીઓમાંથી મેળવવામાં આવે છે.
લાખને લાકડાની ડાળીઓમાંથી અલગ કરવા માટે,ડાળીઓને ગરમ પાણીમાં ડૂબાડવામાં આવે છે.
ગરમીને કારણે લાખ ઓગળે છે,જેનાથી તેને લાકડા પરથી ઉઝરડીને અથવા અલગ કરીને મેળવી શકાય છે,ત્યારબાદ તેને 'સીડ લેક' બનાવવા માટે આગળની પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે.

(C) લેક એ લેક કીટક,$Laccifer$ $lacca$ દ્વારા સ્ત્રવિત થતું કુદરતી રેઝિન છે.
તેના વિશિષ્ટ ગુણધર્મોને કારણે તેના વિવિધ ઔદ્યોગિક ઉપયોગો છે.
તેનો વ્યાપક ઉપયોગ ગ્રામોફોન રેકોર્ડ્સ,વાર્નિશ અને વિદ્યુત અવાહક વસ્તુઓના ઉત્પાદનમાં થાય છે.
વધુમાં,તેનો ઉપયોગ પ્રિન્ટિંગ ઉદ્યોગમાં,તેમજ ઝવેરીઓ અને સોનીઓ દ્વારા ફિલિંગ અને સીલિંગ મટીરીયલ તરીકે કરવામાં આવે છે.
તેનો ઉપયોગ બંગડીઓ અને વિવિધ કોસ્મેટિક તૈયારીઓમાં પણ થાય છે.

(D) લેક એ $Laccifer$ $lacca$ નામના કીટક દ્વારા સ્ત્રવિત કુદરતી રેઝિન છે.
તેનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે પત્રો,પાર્સલ અને બોટલોને સીલ કરવા માટે સીલિંગ સામગ્રી તરીકે થાય છે.
વધુમાં,તેનો ઉપયોગ બંગડીઓ,રમકડાં બનાવવા અને પોલિશિંગ એજન્ટ તરીકે પણ થાય છે,પરંતુ તેનો પ્રાથમિક ઔદ્યોગિક ઉપયોગ સીલિંગ વેક્સ તરીકે છે.

(D) લેક (લાખ) એ લેક કીટક ($Laccifer$ $lacca$) દ્વારા સ્ત્રવિત એક જટિલ કુદરતી પદાર્થ છે.
તે મુખ્યત્વે રેઝિનનું બનેલું છે,જે તેના કુલ બંધારણના આશરે $68\%$ થી $90\%$ જેટલું હોય છે.
અન્ય ઘટકોમાં શર્કરા,પ્રોટીન અને ખનિજ ક્ષારોનો સમાવેશ થાય છે,પરંતુ રેઝિનની વધુ માત્રાને કારણે તેનું રાસાયણિક સ્વરૂપ રેઝિન તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(B) વ્યાવસાયિક લાખ એ લાખના કીટક, મુખ્યત્વે $Laccifer \text{ } lacca$ (જેને $Kerria \text{ } lacca$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) દ્વારા સ્ત્રવિત થતો રેઝિનયુક્ત પદાર્થ છે.
આ કીટક ચોક્કસ યજમાન વૃક્ષોનો રસ ચૂસે છે અને તેના શરીરના રક્ષણાત્મક આવરણ તરીકે લાખનો સ્ત્રાવ કરે છે.
તેથી, તે એક પ્રકારના કીટકનો સ્ત્રાવ છે.

(A) ભારતીય લાખ સંશોધન સંસ્થા,જે નામકુમ,રાંચી ખાતે આવેલી છે,તેની સ્થાપના $1925$ માં કરવામાં આવી હતી.
આ સંસ્થા ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળી લાખ,જેમાં સફેદ લાખનો પણ સમાવેશ થાય છે,તેના સંશોધન અને ઉત્પાદન માટે જાણીતી અગ્રણી સંસ્થા છે.

(B) વ્યાવસાયિક લાખનું ઉત્પાદન મુખ્યત્વે માદા લાખના કીટક ($Laccifer$ $lacca$) દ્વારા કરવામાં આવે છે.
તેમના ટૂંકા જીવનકાળને કારણે,નર કીટકો લાખના સ્ત્રાવમાં નોંધપાત્ર ફાળો આપતા નથી.
તેની સામે,માદા કીટક તેના સમગ્ર જીવન દરમિયાન સતત લાખનો સ્ત્રાવ કરે છે અને તેનો જીવનકાળ નર કરતા ઘણો લાંબો હોય છે.
તેથી,વ્યાવસાયિક લાખનો મોટો જથ્થો માદા કીટકમાંથી મેળવવામાં આવે છે.

(B) લાખ એ લાખના કીટક,$Laccifer$ $lacca$ દ્વારા સ્ત્રવિત એક રેઝિનયુક્ત પદાર્થ છે.
વિવિધ યજમાન વનસ્પતિઓ અલગ-અલગ ગુણવત્તાની લાખ ઉત્પન્ન કરે છે.
પલાશ ($Butea$ $monosperma$) અને બોર ($Ziziphus$ $mauritiana$) એ લાખના કીટકો માટે સામાન્ય યજમાન વનસ્પતિઓ છે.
આ વિશિષ્ટ યજમાન વનસ્પતિઓ દ્વારા ઉત્પન્ન થતી લાખને વ્યાવસાયિક રીતે $Kusumi$ $lac$ (કુસુમી લાખ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,કારણ કે તે ઘણીવાર કુસુમ વૃક્ષ ($Schleichera$ $oleosa$) સાથે સંકળાયેલ હોય છે જે ઉચ્ચ ગુણવત્તાની લાખ આપે છે,જોકે આ શબ્દનો ઉપયોગ આ યજમાનો દ્વારા ઉત્પાદિત લાખની જાત અને ગુણવત્તાને વર્ગીકૃત કરવા માટે થાય છે.

(C) લેક એ લેક કીટક,$Laccifer$ $lacca$ દ્વારા સ્ત્રવિત કુદરતી રેઝિન છે.
તે વિવિધ પદાર્થોનું જટિલ મિશ્રણ છે.
લેકના રાસાયણિક બંધારણમાં સામાન્ય રીતે આશરે $68-90$% રેઝિન,$5-10$% રંગદ્રવ્ય,$5-10$% મીણ અને $3-5$% ખનિજ પદાર્થોનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,લેકમાં મીણનું પ્રમાણ આશરે $6$% હોય છે.

(C) લેક એ લેક કીટક,$Laccifer$ $lacca$ દ્વારા ઉત્પન્ન થતો કુદરતી રેઝિનયુક્ત સ્ત્રાવ છે.
રાસાયણિક રીતે,લેક એ પદાર્થોનું જટિલ મિશ્રણ છે.
તેમાં મુખ્યત્વે રેઝિન ($68-90$%) હોય છે,ત્યારબાદ શર્કરા,પ્રોટીન,ખનિજ ક્ષારો અને રંગદ્રવ્યો (લેક ડાય) હોય છે.
તેથી,લેકમાં રેઝિનનું સાચું પ્રમાણ $68-90$% છે.

(A) લાખના કીટક ($Laccifer$ $lacca$) ના જીવનચક્રમાં,નર કીટક પાંખવાળું અને નાનું હોય છે.
માદા સાથે પ્રજનન કર્યા પછી,નર કીટક મૃત્યુ પામે છે.
માદા કીટક,જે લાખના સ્ત્રાવ માટે જવાબદાર છે,તે ઈંડા મૂકવા માટે લાખના કોષની અંદર રહે છે અને જ્યાં સુધી ડિંભ (larvae) બહાર ન આવે ત્યાં સુધી જીવંત રહે છે.

(B) લેક એ માદા લેક કીટક,$Tachardia$ $lacca$ (જેને $Laccifer$ $lacca$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) દ્વારા સ્ત્રવિત થતો એક રેઝિનયુક્ત પદાર્થ છે.
તે કીટકની ત્વચામાં આવેલી ગ્રંથિઓ દ્વારા તેના શરીરની આસપાસ રક્ષણાત્મક કવચ અથવા કોષ બનાવવા માટે ઉત્પન્ન થાય છે.
તેથી,તે શરીરનો સ્ત્રાવ છે,ઉત્સર્જન કે મળ નથી.

(B) લાખ ઉત્પન્ન કરતું કીટક $Tachardia$ $lacca$ છે,જેને અગાઉ $Laccifer$ $lacca$ તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું. તે $Kerriidae$ કુળનું સભ્ય છે અને લાખના ઉત્પાદન માટે તેનો વ્યાપકપણે ઉછેર કરવામાં આવે છે,જે એક રેઝિનયુક્ત પદાર્થ છે અને વિવિધ ઉદ્યોગોમાં વપરાય છે.

(B) . લાખ એ લાખના કીટક,$Laccifer$ $lacca$ ની લાખ ગ્રંથિઓ દ્વારા ઉત્પન્ન થતો રેઝિનયુક્ત સ્ત્રાવ છે.
આ સ્ત્રાવ કીટકના શરીરને ઢાંકે છે અને તેનું રક્ષણ કરે છે.
તે કીટકને ઝાડની ડાળી સાથે ચોંટાડવામાં પણ મદદ કરે છે.

(C) લેક કીટક,જેને વૈજ્ઞાનિક રીતે $Laccifer$ $lacca$ (અથવા $Kerria$ $lacca$) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે $Hemiptera$ ક્રમ અને $Kerriidae$ કુળનો સભ્ય છે. આ કીટકો વનસ્પતિનો રસ ચૂસનારા કીટકો છે જે લેક (lac) તરીકે ઓળખાતો રેઝિનયુક્ત પદાર્થનો સ્ત્રાવ કરે છે.

(A) લેક એ લેક કીટક દ્વારા સ્ત્રવિત થતો એક રેઝિનયુક્ત પદાર્થ છે.
લેક કીટકનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Kerria lacca$ છે,જેને અગાઉ $Laccifer lacca$ અથવા $Tachardia lacca$ તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું.
તેથી,લેક $Laccifer$ (હવે $Kerria$) માંથી મેળવવામાં આવે છે.
$Bombyx$ એ રેશમના કીડા માટે વપરાય છે,$Dactylopius$ એ કોચીનલ કીટકોની પ્રજાતિ છે,અને $Lytta$ એ બ્લિસ્ટર બીટલ્સ (ભૃંગ) માટે વપરાય છે.

(C) લેક એ માદા લેક કીટક,$Laccifer$ $lacca$ દ્વારા સ્ત્રવિત થતો રેઝિનયુક્ત પદાર્થ છે.
આ સ્ત્રાવ કીટકની ત્વચામાં આવેલી ત્વચીય ગ્રંથિઓ દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે.
લેકને કીટકના શરીરની આસપાસ જમા કરવામાં આવે છે જેથી તેનું રક્ષણ થઈ શકે અને તે એક સખત આવરણ બનાવે છે.

(B) લાખ એ લાખના કીટક,મુખ્યત્વે $Laccifer$ $lacca$ (જેને $Kerria$ $lacca$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) દ્વારા સ્ત્રવિત એક રેઝિનયુક્ત પદાર્થ છે.
આ કીટકો ચોક્કસ યજમાન વૃક્ષોનો રસ ચૂસીને પોષણ મેળવે છે અને તેમના શરીરની આસપાસ રક્ષણાત્મક કવચ બનાવવા માટે રેઝિનયુક્ત પદાર્થનો સ્ત્રાવ કરે છે,જેને 'લાખ' કહેવામાં આવે છે.
આ પદાર્થને વ્યાપારિક ધોરણે એકત્રિત કરવામાં આવે છે અને તેના પર પ્રક્રિયા કરીને 'શેલક' (shellac) બનાવવામાં આવે છે,જેનો ઉપયોગ લાકડાના ફિનિશિંગ,સૌંદર્ય પ્રસાધનો અને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ જેવા વિવિધ ઉદ્યોગોમાં થાય છે.

(A) લાખ એ લાખના કીટક દ્વારા સ્ત્રવિત થતું કુદરતી રેઝિન છે. લાખના વ્યાપારી ઉત્પાદન માટે વપરાતી સૌથી સામાન્ય પ્રજાતિ $Laccifer$ $lacca$ (જેને $Kerria$ $lacca$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) છે.
$Bombyx$ એ રેશમના કીડાનું પ્રજાતિ નામ છે.
$Dactylopius$ એ ભીંગડાવાળા કીટકોની પ્રજાતિ છે જે કોચીનિયલ ડાય (રંગ) બનાવવા માટે જાણીતી છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) લાખ એ લાખના કીટક,મુખ્યત્વે $Laccifer$ $lacca$ (જેને $Kerria$ $lacca$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) દ્વારા ઉત્પન્ન થતો એક રેઝિનયુક્ત સ્ત્રાવ છે.
લાખના કીટકના જીવનચક્રમાં,માદા કીટક તેના શરીરની આસપાસ રક્ષણાત્મક આવરણ અથવા કોષ બનાવવા માટે લાખ તરીકે ઓળખાતો રેઝિનયુક્ત પદાર્થ ઉત્પન્ન કરવા માટે જવાબદાર છે.
નર કીટક લાખ ઉત્પન્ન કરતું નથી; તેની મુખ્ય ભૂમિકા ફલનની છે.
તેથી,માદા લાખનું કીટક લાખનું મુખ્ય ઉત્પાદક છે.

(B) લાખ એ માદા લાખના કીટક,$Laccifer$ $lacca$ (જેને $Kerria$ $lacca$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) દ્વારા સ્ત્રવિત થતો રેઝિનયુક્ત પદાર્થ છે.
તે કીટક દ્વારા તેના શરીરની આસપાસ રક્ષણાત્મક આવરણ અથવા કોશેટો બનાવવા માટે ઉત્પન્ન કરવામાં આવે છે.
તેથી,તેને શરીરના સ્ત્રાવ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(A) લેક કીટક (lac insect) નું વૈજ્ઞાનિક નામ $Tachardia$ $lacca$ (જેને $Laccifer$ $lacca$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) છે.
આ કીટક મુખ્યત્વે લેક (lac) ના ઉત્પાદન માટે જવાબદાર છે,જે એક રેઝિનયુક્ત પદાર્થ છે અને વિવિધ ઉદ્યોગોમાં વપરાય છે.
$Bombyx$ $mori$ એ રેશમના કીડાનું વૈજ્ઞાનિક નામ છે.
$Cimex$ $lectularis$ એ ખટમલ છે.
$Pediculus$ $pithiris$ (અથવા $Pthirus$ $pubis$) એ પ્યુબિક જૂ છે.

(B) લેક એ માદા લેક કીટક,$Laccifer$ $lacca$ (જેને $Kerria$ $lacca$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) દ્વારા સ્ત્રવિત થતો રેઝિનયુક્ત પદાર્થ છે.
તે માદા કીટકની ત્વચામાં આવેલી વિશિષ્ટ ગ્રંથીઓ દ્વારા તેના શરીરની આસપાસ રક્ષણાત્મક આવરણ અથવા કોષ બનાવવા માટે ઉત્પન્ન થાય છે.
તેથી,તે કીટકના શરીરમાંથી થતો સ્ત્રાવ છે,ઉત્સર્જન કે મળ નથી.

(C) લેક એ લેક કીટક ($Laccifer$ $lacca$) દ્વારા સ્ત્રવિત કુદરતી રેઝિન છે. તેનો ઉપયોગ રમકડાં,પોલિશ,વાર્નિશ,સીલિંગ વેક્સ અને શાહી જેવા વિવિધ ઉત્પાદનોના નિર્માણમાં વ્યાપકપણે થાય છે.
આઈઝિંગ્લાસ એ માછલીના સૂકા સ્વિમ બ્લેડર્સ (વાયુકોથળી) માંથી મેળવવામાં આવતો પદાર્થ છે,જેનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે વાઇન અને બીયરને શુદ્ધ કરવા માટે થાય છે. તેથી,તે મત્સ્ય ઉદ્યોગની આડપેદાશ છે,લેક ઉદ્યોગની નહીં.

(D) લેક એ માદા લેક કીટક,$Laccifer$ $lacca$ દ્વારા સ્ત્રવિત એક રેઝિનયુક્ત પદાર્થ છે. તેનો ઉપયોગ વર્નિશ,પોલિશ,પ્રિન્ટિંગ શાહી અને વિદ્યુત ઇન્સ્યુલેટીંગ સામગ્રીના ઉત્પાદનમાં વ્યાપકપણે થાય છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ઔદ્યોગિક ઉપયોગ સાથે સંબંધિત સૌથી યોગ્ય એપ્લિકેશન વર્નિશ અને પોલિશ જેવા રક્ષણાત્મક કોટિંગની તૈયારી છે. નોંધ: અરીસા પર ચાંદીનો ઢોળ ચડાવવાની પ્રક્રિયા સામાન્ય રીતે સિલ્વર નાઈટ્રેટનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે,લેકનો નહીં.