Sex determination Questions in Gujarati

(C) મધમાખીઓમાં,જાતિ નિર્ધારણ વ્યક્તિને મળતા રંગસૂત્રોના સમૂહની સંખ્યા પર આધારિત છે. માદાઓ (રાણી અને કામદારો) દ્વિકીય $(2n = 32)$ હોય છે,જ્યારે નર (ડ્રોન) એકકીય $(n = 16)$ હોય છે. તેથી,રાણી અને કામદાર મધમાખીઓ એકકીય રંગસૂત્રો ધરાવે છે તે વિધાન ખોટું છે,કારણ કે તેઓ દ્વિકીય હોય છે.

(D) હોલેન્ડ્રિક જનીનો એવા જનીનો છે જે ફક્ત $Y$ રંગસૂત્રના અસમજાત ભાગ પર આવેલા હોય છે.
આ જનીનો પિતામાંથી સીધા પુત્રમાં વારસામાં ઉતરે છે અને માદાઓમાં ક્યારેય અભિવ્યક્ત થતા નથી.
તેઓ ફક્ત $Y$ રંગસૂત્ર પર જ હાજર હોવાથી,તેમને $Y$-લિંક્ડ જનીનો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) ઉચ્ચ એકલિંગી સજીવોમાં,રંગસૂત્રોને બે પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: દૈહિક રંગસૂત્રો (Autosomes) અને લિંગી રંગસૂત્રો.
દૈહિક રંગસૂત્રો બંને જાતિઓમાં સમાન હોય છે અને શારીરિક લક્ષણો નક્કી કરે છે.
લિંગી રંગસૂત્રો એ રંગસૂત્રોની એવી જોડી છે જે બંને જાતિઓમાં અલગ હોય છે અને જાતિ નિર્ધારણ માટે જવાબદાર છે.
ઉદાહરણ તરીકે,મનુષ્યોમાં,સ્ત્રીઓમાં $X$ રંગસૂત્રોની જોડી $(XX)$ હોય છે,જ્યારે પુરુષોમાં એક $X$ અને એક $Y$ રંગસૂત્ર $(XY)$ હોય છે.
કારણ કે $X$ અને $Y$ રંગસૂત્રો સમાન નથી,તેથી તેમને લિંગી રંગસૂત્રો અથવા એલોસોમ્સ કહેવામાં આવે છે.

(C) જાતીય સંલગ્ન લક્ષણો પુરુષોમાં વધુ વારંવાર જોવા મળે છે કારણ કે તેમની પાસે માત્ર એક જ '$X$' રંગસૂત્ર હોય છે,તેથી પ્રભાવી જનીન પોતાની જાતને વ્યક્ત કરવાની તક મેળવે છે.
રંગઅંધત્વ એ જનીનમાં રહેલી ખામીને કારણે થાય છે જે રેટિનામાં રંગ-સંવેદનશીલ કોષોના યોગ્ય નિર્માણને અટકાવે છે.
ડ્રોન મધમાખીઓ એકકીય હોય છે અને તે અર્ધીકરણને બદલે સમભાજન દ્વારા શુક્રકોષો ઉત્પન્ન કરે છે.
માનવ સ્ત્રીઓમાં બે '$X$' રંગસૂત્રો હોય છે,જેને '$X$' રંગસૂત્રની બેવડી માત્રા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(B) આપેલ સંકરણમાં,નર પિતૃનું જનીન પ્રકાર $X^h Y$ છે અને માદા પિતૃનું જનીન પ્રકાર $X^H X^H$ છે.
નર પિતૃ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ $X^h$ અને $Y$ છે.
માદા પિતૃ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ $X^H$ અને $X^H$ છે.
સંકરણ કરતા:
$(1)$ નરનો $X^h$ માદાના $X^H$ સાથે જોડાઈને $X^H X^h$ બનાવે છે.
$(2)$ નરનો $X^h$ માદાના $X^H$ સાથે જોડાઈને $X^H X^h$ બનાવે છે.
$(3)$ નરનો $Y$ માદાના $X^H$ સાથે જોડાઈને $X^H Y$ બનાવે છે.
$(4)$ નરનો $Y$ માદાના $X^H$ સાથે જોડાઈને $X^H Y$ બનાવે છે.
આમ,સાચો ક્રમ $(1)$ - $X^H X^h$,$(2)$ - $X^H X^h$,$(3)$ - $X^H Y$,$(4)$ - $X^H Y$ છે.

(B) મનુષ્યોમાં,જાતિ નિર્ધારણ ચોક્કસ લિંગી રંગસૂત્રોની હાજરી દ્વારા નક્કી થાય છે (સ્ત્રીઓમાં $XX$ અને પુરુષોમાં $XY$). આ રંગસૂત્રો જનન કોષો (જન્યુઓ) માં હાજર હોય છે જે ફલન પછી સંતતિની જાતિ નક્કી કરે છે. જોકે દૈહિક કોષોમાં પણ આ રંગસૂત્રો હોય છે,પરંતુ જાતિ નિર્ધારણની મૂળભૂત પ્રક્રિયા જનન કોષો (શુક્રકોષ અને અંડકોષ) ના રંગસૂત્રીય બંધારણ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થાય છે જે ફલિતાંડ બનાવવા માટે જોડાય છે.

(B) આપેલ આકૃતિ મધમાખીમાં જાતિ નિશ્ચયનની પદ્ધતિ (હેપ્લોડિપ્લોઈડી) દર્શાવે છે.
$1$. માદામાં (દ્વિતીય,$32$ રંગસૂત્રો),જન્યુઓનું નિર્માણ (એકકીય,$16$ રંગસૂત્રો) 'અર્ધીકરણ' $(Z)$ દ્વારા થાય છે.
$2$. નરમાં (એકકીય,$16$ રંગસૂત્રો),જન્યુઓનું નિર્માણ (એકકીય,$16$ રંગસૂત્રો) 'સમવિભાજન' $(Y)$ દ્વારા થાય છે.
$3$. અફલિત અંડકોષમાંથી નર (ડ્રોન) નો વિકાસ એ 'અલિંગી પ્રજનન' અથવા 'અસંયોગીજનન' $(X)$ નો એક પ્રકાર છે.
તેથી,$X$ = અલિંગી પ્રજનન,$Y$ = સમવિભાજન,$Z$ = અર્ધીકરણ.

$(A)$ આપેલ ચાર્ટ મધમાખી $(Apis \text{ } mellifera)$ માં લિંગ નિશ્ચયનની પ્રક્રિયા દર્શાવે છે.
$1$. મધમાખીમાં, માદા દ્વિતીય (diploid) $(2n = 32)$ અને નર એકકીય (haploid) $(n = 16)$ હોય છે.
$2$. માદા અર્ધીકરણ દ્વારા જન્યુઓ (ઈંડા) ઉત્પન્ન કરે છે. તેથી, $Z$ એ અર્ધીકરણ (Meiosis) દર્શાવે છે $(32 \rightarrow 16)$.
$3$. નર સમભાજન દ્વારા શુક્રકોષો ઉત્પન્ન કરે છે કારણ કે તે પહેલેથી જ એકકીય છે. તેથી, $Y$ એ સમભાજન (Mitosis) દર્શાવે છે $(16 \rightarrow 16)$.
$4$. ઈંડા અને શુક્રકોષના જોડાણથી દ્વિતીય ફલિતાંડ $(32)$ બને છે, જે માદામાં વિકસે છે. અફલિત ઈંડું અસંયોગીજનન (Parthenogenesis) દ્વારા નરમાં વિકસે છે. તેથી, $X$ એ અસંયોગીજનન દર્શાવે છે.
આમ, સાચો ક્રમ $X = \text{Parthenogenesis}$, $Y = \text{Mitosis}$, $Z = \text{Meiosis}$ છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
નર વિષમયુગ્મકી પ્રકારના લિંગ નિશ્ચયનમાં,નર પિતૃ બે અલગ-અલગ પ્રકારના જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે (દા.ત.,મનુષ્યમાં $X$ અને $Y$ અથવા કેટલાક કીટકોમાં $X$ અને $O$),તેથી તેમને વિષમયુગ્મકી કહેવામાં આવે છે. આ કિસ્સામાં માદા સમયુગ્મકી હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તે માત્ર એક જ પ્રકારના જન્યુઓ $(X)$ ઉત્પન્ન કરે છે.

(D) $ZZ-ZW$ પ્રકારના લિંગ નિશ્ચયનમાં,નર સમયુગ્મી $(ZZ)$ હોય છે અને માદા વિષમયુગ્મી $(ZW)$ હોય છે.
આ પદ્ધતિ સામાન્ય રીતે પક્ષીઓ અને કેટલાક સરીસૃપોમાં જોવા મળે છે.
તેની સામે,$XX-XO$ અને $XX-XY$ પદ્ધતિઓ નર વિષમયુગ્મતા દર્શાવે છે,જેમાં નર બે અલગ પ્રકારના જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ (નર વિષમજન્યુકતા) છે.
$XO$ પ્રકાર અને $XY$ પ્રકારના લિંગ નિશ્ચયન બંનેમાં,નર સજીવ બે અલગ-અલગ પ્રકારના જન્યુઓ (વિષમજન્યુઓ) ઉત્પન્ન કરે છે.
$XO$ પ્રકારમાં,નર $X$ રંગસૂત્ર ધરાવતા જન્યુઓ અને $X$ રંગસૂત્ર વગરના જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
$XY$ પ્રકારમાં,નર $X$ રંગસૂત્ર ધરાવતા જન્યુઓ અને $Y$ રંગસૂત્ર ધરાવતા જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
આમ,નર બે અલગ પ્રકારના જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરતો હોવાથી,આ પદ્ધતિને નર વિષમજન્યુકતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
મધમાખીઓમાં,લિંગ નિશ્ચયન વ્યક્તિગત સજીવને મળતા રંગસૂત્રોના સમૂહની સંખ્યા પર આધારિત છે.
આ પદ્ધતિને $Haplo-diploidy$ (એકકીય-દ્વિતીય) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ પ્રણાલીમાં,માદાઓ (રાણી અને કામદાર) દ્વિતીય $(2n = 32)$ હોય છે અને તે ફલિત અંડકોષોમાંથી ઉત્પન્ન થાય છે.
નર (ડ્રોન) એકકીય $(n = 16)$ હોય છે અને તે અફલિત અંડકોષોમાંથી અસંયોગીજનન (parthenogenesis) દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે.

(B) સાચો જવાબ છે: તીડમાં $XO$ પ્રકારનું લિંગ નર જાતિ નક્કી કરે છે.
$Drosophila$ માં,$XX$ સ્થિતિ (સમયુગ્મી) માદા પરિણમે છે,જ્યારે $XY$ નર પરિણમે છે.
પક્ષીઓમાં,$ZZ$ સ્થિતિ (સમયુગ્મી) નર પરિણમે છે,જ્યારે $ZW$ માદા પરિણમે છે.
મનુષ્યોમાં,ક્લાઈનફેલ્ટર સિન્ડ્રોમ $XXY$ જિનોટાઈપ ($47$ રંગસૂત્રો) દ્વારા લાક્ષણિક છે,$XO$ દ્વારા નહીં.

(A) મધમાખીઓમાં લિંગ-નિશ્ચયન પદ્ધતિને હેપ્લોડિપ્લોઇડી કહેવામાં આવે છે.
માદાઓ દ્વિતીય (diploid,$2n$) હોય છે,જે શુક્રકોષ અને અંડકોષના મિલન (ફલિત અંડકોષ) થી ઉત્પન્ન થાય છે.
નર એકકીય (haploid,$n$) હોય છે,જે અફલિત અંડકોષમાંથી અસંયોગીજનન (parthenogenesis) પ્રક્રિયા દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે.
નર એકકીય હોવાથી,તેઓ જનનકોષો ઉત્પન્ન કરવા માટે અર્ધીકરણ કરી શકતા નથી; તેના બદલે,તેઓ સમભાજન (mitosis) દ્વારા શુક્રકોષો ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,વિધાનો $A, B, C$ અને $E$ સાચા છે,જ્યારે વિધાન $D$ ખોટું છે.

(B) તડતડિયા (grasshopper) માં $XO$ પ્રકારનું લિંગ નિશ્ચયન જોવા મળે છે.
માદાઓ સમજન્યુક $(XX)$ હોય છે અને નર વિષમજન્યુક $(XO)$ હોય છે.
તેથી,નરમાં માદા કરતા એક રંગસૂત્ર ઓછું હોય છે.
જો માદામાં $24$ રંગસૂત્રો $(22+XX)$ હોય,તો નરમાં $23$ રંગસૂત્રો $(22+XO)$ હોય છે.