Mix Examples of Some Basic Concept of Chemistry Questions in Gujarati

(N/A) ગુણક પ્રમાણનો નિયમ પળાય છે. આ નિયમ મુજબ,જો બે તત્વો એકબીજા સાથે જોડાઈને એકથી વધુ સંયોજનો બનાવે,તો એક તત્વના દળ જે બીજા તત્વના નિશ્ચિત દળ સાથે જોડાય છે,તે સાદા પૂર્ણાંક ગુણોત્તરમાં હોય છે.
ડાયનાઇટ્રોજનનું દળ $28 \ g$ નિશ્ચિત કરતા,ડાયઓક્સિજનના દળ $32 \ g, 64 \ g, 32 \ g, 80 \ g$ મળે છે. જેનો ગુણોત્તર $32:64:32:80$ એટલે કે $2:4:2:5$ થાય છે.
$(b)$ $(i) \ 1 \ km = 10^6 \ mm = 10^{15} \ pm$
$(ii) \ 1 \ mg = 10^{-6} \ kg = 10^6 \ ng$
$(iii) \ 1 \ mL = 10^{-3} \ L = 10^{-3} \ dm^3$

(A) $1$. દરેક વાયુના મોલની ગણતરી: $n(H_2) = 20/2 = 10 \ mol$,$n(CO_2) = 220/44 = 5 \ mol$,$n(N_2) = 140/28 = 5 \ mol$.
$2$. કુલ મોલ $n_{\text{total}} = 10 + 5 + 5 = 20 \ mol$.
$3$. આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ નો ઉપયોગ કરતા: $P = (nRT)/V = (20 \times 8.34 \times 10^{-2} \times 300) / 2 = 249.42 \ bar$.
$4$. દબાણ $50 \%$ ઘટાડવા માટે,કુલ મોલ $10 \ mol$ કરવા પડે.
$5$. $n(H_2) = 10 \ mol$ હોવાથી,સંપૂર્ણ $H_2$ વાયુ દૂર કરવાથી કુલ મોલ $5 + 5 = 10 \ mol$ થશે,જેથી દબાણ $50 \%$ ઘટશે.

(N/A) $(1)$ મર્ક્યુરી $(II)$ ક્લોરાઇડ: $HgCl_2$
$(2)$ નિકલ $(II)$ સલ્ફેટ: $NiSO_4$
$(3)$ ટીન $(IV)$ ઓક્સાઇડ: $SnO_2$
$(4)$ થેલિયમ $(I)$ સલ્ફેટ: $Tl_2SO_4$

(D) $1$. $C$ ની ટકાવારી: $C$ નું દળ = $(12/44) \times 0.792 = 0.216 \ g$. $\% C = (0.216 / 0.45) \times 100 = 48\%$.
$2$. $H$ ની ટકાવારી: $H$ નું દળ = $(2/18) \times 0.324 = 0.036 \ g$. $\% H = (0.036 / 0.45) \times 100 = 8\%$.
$3$. $N$ ની ટકાવારી: કુલ $H_2SO_4 = 50 \times 0.25 = 12.5 \ \text{meq}$. $NH_3$ માટે વપરાયેલ એસિડ = $12.5 - (77.0 \times 0.25 / 2) = 2.875 \ \text{meq}$. $N$ નું દળ = $(2.875 \times 14) / 1000 = 0.04025 \ g$. $\% N = (0.04025 / 0.24) \times 100 \approx 16.77\%$.
$4$. $O$ ની ટકાવારી: $\% O = 100 - (48 + 8 + 16.77) = 27.23\%$.
$5$. પ્રમાણસૂચક સૂત્ર: $C: 4, H: 8, N: 1.2, O: 1.7$. સૌથી નાની સંખ્યા $(1.2)$ વડે ભાગતા: $C: 3.33, H: 6.66, N: 1, O: 1.4$. $3$ વડે ગુણતા: $C_{10}H_{20}N_3O_4$.

(N/A) $(i)$ મોલર દળ
$(ii)$ મોલાલિટી
$(iii)$ $32^{\circ}F$ થી $212^{\circ}F$
$(iv)$ $6$

(A) $(i)$ ખોટું. ${H_3PO_3}$ માટે બેઝિકતા $2$ છે. તેથી,$\text{નોર્માલિટી} = \text{મોલારિટી} \times \text{બેઝિકતા}$. $0.6 = M \times 2$,તેથી $M = 0.3 \ M$.
$(ii)$ ખોટું. સાચો સંબંધ $\text{આણ્વિય સૂત્ર} = n \times \text{પ્રમાણસૂચક સૂત્ર}$ છે.
$(iii)$ ખરું. ${Cl_2O}$ માં,$2 \times 35.5 \ g$ ${Cl}$ એ $16 \ g$ ${O}$ સાથે સંયોજાય છે. તેથી,$35.5 \ g$ ${Cl}$ એ $8 \ g$ ${O}$ સાથે સંયોજાય છે.

(N/A) $(i)$ સાચું: આ ફેરનહીટ અને સેલ્સિયસ સ્કેલ વચ્ચેનું પ્રમાણિત રૂપાંતરણ સૂત્ર છે.
$(ii)$ ખોટું: જોન ડાલ્ટને તેમનું કાર્ય $1808$ માં "$A$ New System of Chemical Philosophy" પુસ્તકમાં પ્રકાશિત કર્યું હતું,જેણે આધુનિક પરમાણુ સિદ્ધાંતનો પાયો નાખ્યો હતો.
$(iii)$ ખોટું: ડાયબેઝિક એસિડ માટે,તુલ્ય દળની ગણતરી $\frac{\text{Molar Mass}}{\text{Basicity}} = \frac{100}{2} = 50$ તરીકે થાય છે,$200$ નહીં.

(A) સાચી જોડી નીચે મુજબ છે:
$(1)$ રોઆલ્ડ હોફમેને જણાવ્યું હતું કે રસાયણવિજ્ઞાન $100$ જેટલા તત્ત્વોનું વિજ્ઞાન નથી $(C)$.
$(2)$ લેવોઝિયરે દ્રવ્ય સંરક્ષણનો નિયમ આપ્યો,જે મુજબ દ્રવ્યનું સર્જન કે વિનાશ થઈ શકતો નથી $(D)$.
$(3)$ જોસેફ પ્રાઉસ્ટે નિશ્ચિત પ્રમાણનો નિયમ આપ્યો,જે મુજબ કોઈ પણ સંયોજનમાં રહેલા તત્ત્વોના દળનું પ્રમાણ નિશ્ચિત હોય છે $(A)$.
$(4)$ ડાલ્ટને પરમાણુવાદનો સિદ્ધાંત આપ્યો,જે મુજબ દ્રવ્યનો નાનામાં નાનો અવિભાજ્ય કણ પરમાણુ છે $(B)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $(1-C, 2-D, 3-A, 4-B)$ છે.

(A) $(A)-(2), (B)-(3), (C)-(1), (D)-(5), (E)-(4)$
ગણતરી:
$(A)$ $88 \ g$ $CO_2 = 88/44 = 2 \ mol$.
$(B)$ $6.022 \times 10^{23}$ અણુઓ $= 1 \ mol$.
$(C)$ $5.6 \ L$ $O_2 = 5.6/22.4 = 0.25 \ mol$ (આપેલ વિકલ્પ $0.2$ નજીક છે).
$(D)$ $96 \ g$ $O_2 = 96/32 = 3 \ mol$.
$(E)$ $1 \ mol$ વાયુ $= 6.022 \times 10^{23}$ અણુઓ.

(N/A) એવોગેડ્રોના નિયમ મુજબ,$STP$ પર કોઈપણ વાયુના $1 \ mol$ નું કદ $22.4 \ L$ હોય છે.
$1 \ g$ વાયુ દ્વારા રોકાયેલ કદ $\frac{22.4 \ L}{\text{મોલર દળ } (g \ mol^{-1})}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$1$. $CO$ માટે (મોલર દળ $= 28 \ g \ mol^{-1}$): કદ $= \frac{22.4}{28} = 0.80 \ L$.
$2$. $H_2O$ માટે (મોલર દળ $= 18 \ g \ mol^{-1}$): કદ $= \frac{22.4}{18} \approx 1.24 \ L$.
$3$. $CH_4$ માટે (મોલર દળ $= 16 \ g \ mol^{-1}$): કદ $= \frac{22.4}{16} = 1.40 \ L$.
$4$. $NO$ માટે (મોલર દળ $= 30 \ g \ mol^{-1}$): કદ $= \frac{22.4}{30} \approx 0.75 \ L$.
કદની સરખામણી કરતા,$CH_4$ સૌથી વધુ કદ $(1.40 \ L)$ અને $NO$ સૌથી ઓછું કદ $(0.75 \ L)$ રોકે છે.

(B) દ્રાવણની એન્થાલ્પી,લેટીસ એન્થાલ્પી અને જલીયકરણ એન્થાલ્પી વચ્ચેનો સંબંધ બોર્ન-હેબર ચક્રના સમીકરણ દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$\Delta H_{sol} = \Delta H_{lattice} + \Delta H_{hydration}$
આપેલ છે:
$\Delta H_{lattice} = 788 \ kJ \ mol^{-1}$
$\Delta H_{sol} = 4 \ kJ \ mol^{-1}$
આ કિંમતોને સમીકરણમાં મૂકતા:
$4 = 788 + \Delta H_{hydration}$
$\Delta H_{hydration} = 4 - 788 = -784 \ kJ \ mol^{-1}$

(C) સૌથી હલકું શોધવા માટે,આપણે દરેક વિકલ્પ માટે દળની ગણતરી કરીએ છીએ:
$1$. $0.2 \ mol$ $H_2$ નું દળ $= 0.2 \ mol \times 2 \ g/mol = 0.4 \ g$.
$2$. $6.023 \times 10^{23}$ $N_2$ ના અણુઓ એટલે $1 \ mol$. $1 \ mol$ $N_2$ નું દળ $= 1 \ mol \times 28 \ g/mol = 28 \ g$.
$3$. $0.1 \ g$ સિલ્વરનું દળ $0.1 \ g$ આપેલ છે.
$4$. $0.1 \ mol$ $O_2$ નું દળ $= 0.1 \ mol \times 32 \ g/mol = 3.2 \ g$.
દળની સરખામણી કરતા: $0.1 \ g < 0.4 \ g < 2.8 \ g < 3.2 \ g$.
તેથી,$0.1 \ g$ સિલ્વર સૌથી હલકું છે.

(A) મોહર ક્ષારનું સૂત્ર $(NH_4)_2Fe(SO_4)_2 \cdot 6H_2O$ છે. તેમાં પાણીના અણુઓની સંખ્યા $6$ છે.
પોટાશ એલમનું સૂત્ર $KAl(SO_4)_2 \cdot 12H_2O$ છે. તેમાં પાણીના અણુઓની સંખ્યા $12$ છે.
મોહર ક્ષાર અને પોટાશ એલમમાં પાણીના અણુઓની સંખ્યાનો ગુણોત્તર $\frac{6}{12} = \frac{1}{2} = 0.5$ થાય.
$0.5$ ને $.... \times 10^{-1}$ સ્વરૂપમાં લખતા,તે $5 \times 10^{-1}$ મળે છે.

(A) ધારો કે $NaOH$ અને $Na_{2}CO_{3}$ ના મોલની સંખ્યા $a$ છે,કારણ કે મિશ્રણ સમાન મોલર છે.
$NaOH$ નું મોલર દળ $40 \ g/mol$ છે અને $Na_{2}CO_{3}$ નું મોલર દળ $106 \ g/mol$ છે.
મિશ્રણનું કુલ દળ: $W_{NaOH} + W_{Na_{2}CO_{3}} = 4 \ g$.
મોલના સંદર્ભમાં દળ મૂકતા: $(a \times 40) + (a \times 106) = 4$.
$146a = 4 \Rightarrow a = \frac{4}{146} \ mol$.
$NaOH$ $(x)$ નું દળ: $x = a \times 40 = \frac{4}{146} \times 40 = \frac{160}{146} \approx 1.095 \ g$.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં,$x = 1 \ g$.

(C) $H_{2}SO_{4}$ નો પ્રારંભિક જથ્થો = $0.02 \, mmol$.
દ્રાવણનો $50 \%$ ભાગ લેવામાં આવે છે,તેથી આ ભાગમાં $H_{2}SO_{4}$ નો જથ્થો $0.5 \times 0.02 \, mmol = 0.01 \, mmol$ થશે.
દ્રાવણ $(A)$ માં $0.01 \, mmol$ $H_{2}SO_{4}$ ઉમેર્યા પછી,કુલ જથ્થો $0.01 \, mmol + 0.01 \, mmol = 0.02 \, mmol$ થાય છે.
$0.02 \, mmol$ ને $x \times 10^{-3} \, mmol$ સ્વરૂપમાં દર્શાવવા માટે,આપણે $0.02 = 20 \times 10^{-3}$ લખીએ છીએ.
આમ,જવાબ $20$ છે.

(B) $ppm = \frac{\text{દ્રાવ્યનું દળ (} g \text{ માં)}}{\text{દ્રાવણનું કદ (} mL \text{ માં)}} \times 10^{6}$.
આપેલ $ppm = 48$,કદ $= 2 \, L = 2000 \, mL$.
$Mg$ નું દળ $= \frac{48 \times 2000}{10^{6}} = 96 \times 10^{-3} \, g = 0.096 \, g$.
$Mg$ ના મોલ $= \frac{\text{દળ}}{\text{પરમાણ્વીય દળ}} = \frac{0.096}{24} = 0.004 \, mol = 4 \times 10^{-3} \, mol$.
$Mg$ ના પરમાણુઓની સંખ્યા $= \text{મોલ} \times N_{A} = 4 \times 10^{-3} \times 6.02 \times 10^{23} = 24.08 \times 10^{20}$.
$x \times 10^{20}$ સાથે સરખાવતા,$x = 24.08$ મળે છે.
$x$ નું નજીકનું પૂર્ણાંક મૂલ્ય $24$ છે.

(D) $HNO_3$ ના પ્રારંભિક મોલ = $0.5 \times 0.8 = 0.4 \ mol$.
બાષ્પીભવન પામેલા $HNO_3$ ના મોલ = $\frac{11.5}{63} \approx 0.1825 \ mol$.
બાકી રહેલા $HNO_3$ ના મોલ = $0.4 - 0.1825 = 0.2175 \ mol$.
દ્રાવણનું નવું કદ = $400 \ mL = 0.4 \ L$.
નવી મોલારિટી = $\frac{0.2175}{0.4} = 0.54375 \ M$.
$x \times 10^{-2} \ M$ સ્વરૂપમાં,$x = 54$.

(A) પ્રક્રિયા: $H_{2}SO_{4} + 2NaOH \rightarrow Na_{2}SO_{4} + 2H_{2}O$.
$H_{2}SO_{4}$ ના મિલિ-તુલ્યાંક $= 0.1 \times 2 \times 100 = 20 \ mEq$.
$NaOH$ ના મિલિ-તુલ્યાંક $= 0.1 \times 1 \times 50 = 5 \ mEq$.
બાકી રહેલા $H_{2}SO_{4}$ ના મિલિ-તુલ્યાંક $= 20 - 5 = 15 \ mEq$.
કુલ કદ $= 100 \ mL + 50 \ mL = 150 \ mL$.
પરિણામી દ્રાવણની નોર્માલિટી $= \frac{15}{150} = 0.1 \ N = 1 \times 10^{-1} \ N$.
આમ,નજીકનો પૂર્ણાંક $1$ છે.

(C) $AgX$ નું દળ $= 2.21 \ g$.
સંયોજનના $2.00 \ g$ માં $X$ નું દળ $= \frac{46.78}{100} \times 2.00 \ g = 0.9356 \ g \approx 0.94 \ g$.
$AgX$ માં $Ag$ નું દળ $= AgX$ નું કુલ દળ $- X$ નું દળ $= 2.21 \ g - 0.94 \ g = 1.27 \ g$.
$Ag$ ના મોલની સંખ્યા $= \frac{1.27 \ g}{108 \ g/mol} \approx 0.01176 \ mol$.
$AgX$ ની તત્વયોગમિતિ $1:1$ હોવાથી,$X$ ના મોલની સંખ્યા પણ $0.01176 \ mol$ થાય.
$X$ નો પરમાણ્વીય ભાર $= \frac{X \text{ નું દળ}}{X \text{ ના મોલ}} = \frac{0.94 \ g}{0.01176 \ mol} \approx 79.93 \ g/mol$.
આ બ્રોમિન $(Br = 80)$ ના પરમાણ્વીય ભારને અનુરૂપ છે.
તેથી,હેલોજન $X$ એ $Br$ છે.

(A) આપેલ છે $1 \, kcal = 4.184 \, kJ$. તેથી,$2500 \, kcal = 2500 \times 4.184 \, kJ = 10460 \, kJ$. ઉર્જાની જરૂરિયાત $10460 \, kJ$ છે.
$(b)$ સુક્રોઝનું મોલર દળ $(C_{12}H_{22}O_{11})$ = $342 \, g/mol$.
પ્રતિ મોલ સુક્રોઝ દ્વારા મુક્ત થતી ઉર્જા = $5600 \, kJ/mol$.
જરૂરી સુક્રોઝના મોલ = $\frac{10460 \, kJ}{5600 \, kJ/mol} \approx 1.8679 \, mol$.
સુક્રોઝનું દળ = $1.8679 \, mol \times 342 \, g/mol \approx 638.82 \, g$.
સમીકરણ મુજબ,$1 \, mol$ સુક્રોઝ $12 \, mol$ $CO_2$ ઉત્પન્ન કરે છે.
ઉત્પન્ન થતા $CO_2$ ના મોલ = $1.8679 \times 12 = 22.4148 \, mol$.
$STP$ પર $CO_2$ નું કદ = $22.4148 \, mol \times 22.4 \, L/mol \approx 502.09 \, L$.

(B) $100 \ g$ ગ્લુકોઝ દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવતી કુલ ઉર્જા $1800 \ kJ$ છે.
સ્પોર્ટ્સ પ્રવૃત્તિઓ માટે વપરાતી ઉર્જા $1800 \ kJ$ ના $50 \ \% = 900 \ kJ$ છે.
બાકીની $900 \ kJ$ ઉર્જાનો સંગ્રહ ટાળવા માટે તેને મુક્ત કરવી પડે,જે પાણીના બાષ્પીભવન દ્વારા થાય છે.
પાણીના બાષ્પીભવનની એન્થાલ્પી $\Delta H_{vap} = 45 \ kJ \ mol^{-1}$ છે.
$900 \ kJ$ ઉર્જા મુક્ત કરવા માટે જરૂરી પાણીના મોલની સંખ્યા $n = \frac{900 \ kJ}{45 \ kJ \ mol^{-1}} = 20 \ mol$ છે.
પાણી $(H_2O)$ નું મોલર દળ $(2 \times 1) + 16 = 18 \ g \ mol^{-1}$ છે.
પરસેવા દ્વારા ગુમાવવાનું પાણીનું દળ $= n \times M = 20 \ mol \times 18 \ g \ mol^{-1} = 360 \ g$.

(C) $1$. $Na$ ના મોલની ગણતરી: $n(Na) = \frac{0.69 \ g}{23 \ g \ mol^{-1}} = 0.03 \ mol$.
$2$. પાણી સાથેની પ્રક્રિયા: $Na + H_2O \longrightarrow NaOH + \frac{1}{2} H_2$.
$3$. તત્વયોગમિતિ મુજબ,$1 \ mol$ $Na$ માંથી $1 \ mol$ $NaOH$ મળે છે. તેથી,$n(NaOH) = 0.03 \ mol$.
$4$. તટસ્થીકરણ પ્રક્રિયા: $NaOH + HCl \longrightarrow NaCl + H_2O$.
$5$. જરૂરી $HCl$ ના મોલ = $0.03 \ mol$.
$6$. $HCl$ દ્રાવણની સાંદ્રતા: મોલારિટી $M = \frac{73 \ g \ L^{-1}}{36.5 \ g \ mol^{-1}} = 2 \ M$.
$7$. જરૂરી $HCl$ નું કદ: $V = \frac{n}{M} = \frac{0.03 \ mol}{2 \ mol \ L^{-1}} = 0.015 \ L = 15 \ mL$.

(A) . $16 \ g \ CH_{4} = 1 \ mol \ CH_{4}$. $1 \ CH_{4}$ અણુમાં કુલ ઇલેક્ટ્રોન = $6 + 4 = 10$. $1 \ mol$ માં કુલ ઇલેક્ટ્રોન = $10 \times 6.02 \times 10^{23} = 60.2 \times 10^{23}$. આમ,$A-II$.
$B$. $1 \ g \ H_{2} = 0.5 \ mol \ H_{2}$. $STP$ પર કદ = $0.5 \times 22.4 \ L = 11.2 \ L$. આમ,$B-IV$.
$C$. $1 \ mol \ N_{2} = 1 \times 28 \ g = 28 \ g$. આમ,$C-I$.
$D$. $0.5 \ mol \ SO_{2} = 0.5 \times 64 \ g = 32 \ g$. આમ,$D-III$.
તેથી,સાચી જોડ $A-II, B-IV, C-I, D-III$ છે.

(D) સિલ્વરના પડનું કદ = $0.05 \ cm \times (0.05 \ m^2 \times 10^4 \ cm^2/m^2) = 0.05 \ cm \times 500 \ cm^2 = 25 \ cm^3$.
જમા થયેલ સિલ્વરનું દળ = $\text{કદ} \times \text{ઘનતા} = 25 \ cm^3 \times 7.9 \ g \ cm^{-3} = 197.5 \ g$.
સિલ્વરના પરમાણુઓના મોલ = $\frac{\text{દળ}}{\text{પરમાણ્વીય દળ}} = \frac{197.5}{108} \approx 1.8287 \ \text{mol}$.
સિલ્વરના પરમાણુઓની સંખ્યા = $\text{મોલ} \times N_A = 1.8287 \times 6.022 \times 10^{23} \approx 11.01 \times 10^{23}$.
આમ,સિલ્વરના પરમાણુઓની સંખ્યા આશરે $11 \times 10^{23}$ છે.

(D) ડાલ્ટનનો પરમાણુ સિદ્ધાંત જણાવે છે કે પરમાણુઓ અવિભાજ્ય છે,તેથી વિધાન $B$ (દ્રવ્ય વિભાજ્ય પરમાણુઓનું બનેલું છે) ખોટું છે.
ડાલ્ટનનો સિદ્ધાંત જણાવે છે કે આપેલ તત્વના તમામ પરમાણુઓ દળ સહિત તમામ બાબતોમાં સમાન હોય છે,તેથી વિધાન $D$ (આપેલ તત્વના તમામ પરમાણુઓ દળ સહિતના અલગ ગુણધર્મો ધરાવે છે) ખોટું છે.
વિધાન $A$,$C$,અને $E$ ડાલ્ટનના પરમાણુ સિદ્ધાંતની મૂળ ધારણાઓ સાથે સુસંગત છે.
તેથી,ખોટા વિધાનો $B$ અને $D$ છે.

(C, A) $1.$ પ્રક્રિયા $OCl^- + 2I^- + 2H^+ \rightarrow Cl^- + I_2 + H_2O$ અને $I_2 + 2S_2O_3^{2-} \rightarrow 2I^- + S_4O_6^{2-}$ છે.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \text{ મોલ } OCl^- \equiv 1 \text{ મોલ } I_2 \equiv 2 \text{ મોલ } S_2O_3^{2-}$.
$Na_2S_2O_3$ ના મિલિમોલ $= 48 \ mL \times 0.25 \ N = 12 \text{ mmol}$.
$S_2O_3^{2-}$ માટે $n$-ફેક્ટર $1$ હોવાથી,$S_2O_3^{2-}$ ના મિલિમોલ $= 12 \text{ mmol}$.
$OCl^-$ ના મિલિમોલ $= \frac{12}{2} = 6 \text{ mmol}$.
બ્લીચ સોલ્યુશનની મોલારિટી $= \frac{6 \text{ mmol}}{25 \ mL} = 0.24 \ M$.
$2.$ બ્લીચિંગ પાવડર $CaOCl_2$ છે,જે $Ca(OCl)Cl$ છે.
ઓક્સોએસિડ હાઇપોક્લોરસ એસિડ $(HOCl)$ છે.
$HOCl$ નું એનહાઇડ્રાઇડ $Cl_2O$ છે $(2HOCl \rightarrow Cl_2O + H_2O)$.

(A) મિશ્રણની અંતિમ સાંદ્રતા $(M_F)$ માટેનું સૂત્ર $M_F = \frac{M_1 V_1 + M_2 V_2}{V_1 + V_2}$ છે.
આપેલ છે: $M_1 = 2 \ M$,$V_1 = 20 \ mL$,$M_2 = 0.5 \ M$,$V_2 = 400 \ mL$.
કિંમતો મૂકતા: $M_F = \frac{2 \times 20 + 0.5 \times 400}{20 + 400} = \frac{40 + 200}{420} = \frac{240}{420} \approx 0.5714 \ M$.
જરૂરી સ્વરૂપમાં ફેરવતા: $0.5714 \ M = 57.14 \times 10^{-2} \ M$.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં રાઉન્ડ ઓફ કરતા,આપણને $57 \times 10^{-2} \ M$ મળે છે.

(B) પગલું $1$: બીકરમાં $NaOH$ અને $HCl$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા:
$NaOH + HCl \rightarrow NaCl + H_2O$
$NaOH$ ના શરૂઆતના મોલ $= 2 \ M \times 0.01 \ L = 0.02 \ mol$.
$HCl$ ના શરૂઆતના મોલ $= 1 \ M \times 0.02 \ L = 0.02 \ mol$.
મોલ સમાન હોવાથી,પરિણામી દ્રાવણ તટસ્થ ($NaCl$ દ્રાવણ) બને છે.
પગલું $2$: આ તટસ્થ દ્રાવણમાંથી $10 \ mL$ ને $2 \ moles$ $HCl$ ધરાવતા ફ્લાસ્કમાં ઉમેરવામાં આવે છે.
ફ્લાસ્કનું કુલ કદ $100 \ mL$ $(0.1 \ L)$ કરવામાં આવે છે.
$HCl$ ની મોલારિટી $= \frac{2 \ mol}{0.1 \ L} = 20 \ M$.

(B) . $STP$ પર $5.6 \ L$ $SO_{2(g)}$ = $(5.6 / 22.4) \ mol = 0.25 \ mol$. દળ = $0.25 \times 64 \ g = 16 \ g$ $(IV)$.
$B$. $1.2 \times 10^{24}$ ઓક્સિજનના પરમાણુઓ. $1.2 \times 10^{24} / 6.022 \times 10^{23} \approx 2 \ mol$ $O$ પરમાણુ. દળ = $2 \times 16 \ g = 32 \ g$ $(I)$.
$C$. $STP$ પર $33.6 \ L$ $CO_{2(g)}$ = $(33.6 / 22.4) \ mol = 1.5 \ mol$. દળ = $1.5 \times 44 \ g = 66 \ g$ $(II)$.
$D$. $1.5 \ g$-અણુ $N_2$ = $1.5 \ mol$ $N_2$. દળ = $1.5 \times 28 \ g = 42 \ g$ $(III)$.
આમ,સાચી જોડ $A-IV, B-I, C-II, D-III$ છે.

(B) ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ $X = +2$,$Y = +5$,અને $Z = -2$ છે.
તટસ્થ સંયોજન માટે,ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓનો સરવાળો શૂન્ય હોવો જોઈએ.
વિકલ્પ $B$ તપાસતા: $X_3(YZ_4)_2$.
કુલ વીજભાર $= 3 \times (+2) + 2 \times (+5 + 4 \times (-2)) = 6 + 2 \times (5 - 8) = 6 + 2 \times (-3) = 6 - 6 = 0$.
કુલ વીજભાર શૂન્ય હોવાથી,સાચું સૂત્ર $X_3(YZ_4)_2$ છે.

(B) ખનિજ બેરાઈટ રાસાયણિક રીતે બેરિયમ સલ્ફેટ તરીકે ઓળખાય છે,જેનું રાસાયણિક સૂત્ર $BaSO_4$ છે.
તેથી,બેરાઈટમાં હાજર તત્વો બેરિયમ $(Ba)$,સલ્ફર $(S)$ અને ઓક્સિજન $(O)$ છે.

(D) સ્ટોક સંકેતમાં,મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુની ઓક્સિડેશન અવસ્થા કૌંસમાં રોમન અંકો દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
$SnCl_4$ માટે,$Sn$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+4$ છે,તેથી તેને $Sn(IV)Cl_4$ તરીકે યોગ્ય રીતે દર્શાવવામાં આવે છે.
$FeCl_3$ માટે,$Fe$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+3$ છે,તેથી તે $Fe(III)Cl_3$ હોવું જોઈએ.
$MnO_2$ માટે,$Mn$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+4$ છે,તેથી તે $Mn(IV)O_2$ હોવું જોઈએ.
$AuCl_3$ માટે,$Au$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+3$ છે,તેથી તે $Au(III)Cl_3$ હોવું જોઈએ.

(A) $1 \ g$ કાર્બન પરમાણુનું દળ $= 12 \ g$.
$3.011 \times 10^{23}$ ઓક્સિજન પરમાણુઓનું દળ $= 0.5 \ mol \times 16 \ g/mol = 8 \ g$.
$10 \ mL$ પાણીનું દળ $= 10 \ g$ (ઘનતા $\approx 1 \ g/mL$ હોવાથી).
$\frac{1}{2} \ mol \ CH_4$ નું દળ $= 0.5 \ mol \times 16 \ g/mol = 8 \ g$.
દળની સરખામણી કરતા: $12 \ g > 10 \ g > 8 \ g$.
તેથી,$1 \ g$ કાર્બન પરમાણુનું દળ સૌથી વધુ છે.

(A) પાણીની ઘનતા આશરે $1 \ g/cm^3$ છે. તેથી,$20 \ cm^3$ પાણીનું દળ $20 \ g$ થાય.
પાણી $(H_2O)$ નું આણ્વીય દળ $18 \ g/mol$ છે.
પાણીના મોલની સંખ્યા $n = \frac{20 \ g}{18 \ g/mol} = 1.11 \ mol$ છે.
અણુઓની સંખ્યા $1.11 \times 6.022 \times 10^{23} \approx 6.69 \times 10^{23}$ અણુઓ છે.
જોકે,પ્રવાહી પાણીમાં અણુઓ એકબીજાની નજીક ગોઠવાયેલા હોય છે. પ્રવાહીના કુલ કદની સરખામણીમાં અણુઓ દ્વારા રોકાયેલ વાસ્તવિક કદ નગણ્ય હોય છે કારણ કે આંતરઆણ્વીય અવકાશ ખૂબ જ ઓછો હોય છે. આ સંદર્ભમાં પ્રમાણિત ગણતરીઓ માટે,અણુઓનું કદ એ પ્રવાહીના કુલ કદ જેટલું જ ગણવામાં આવે છે,જે $20 \ cm^3$ છે.

(D) દ્રાવણની એન્થાલ્પી $(\Delta_{\text{soln}} H)$ એ લેટીસ એન્થાલ્પી $(\Delta_{L} H)$ અને હાઇડ્રેશન એન્થાલ્પી $(\Delta_{\text{hyd}} H)$ ના સરવાળા જેટલી હોય છે.
$\Delta_{\text{soln}} H = \Delta_{L} H + \Delta_{\text{hyd}} H$
આપેલ છે: $\Delta_{L} H = 699 \ kJ \ mol^{-1}$ અને $\Delta_{\text{hyd}} H = -681.8 \ kJ \ mol^{-1}$.
કિંમતો મૂકતા:
$\Delta_{\text{soln}} H = 699 \ kJ \ mol^{-1} + (-681.8 \ kJ \ mol^{-1})$
$\Delta_{\text{soln}} H = 17.2 \ kJ \ mol^{-1}$.

(A) આયર્ન સલ્ફાઇડની ઓક્સિજન સાથેની પ્રક્રિયા: $2FeS + 3O_2 \rightarrow 2FeO + 2SO_2$ $(A)$.
જ્યારે $SO_2$ $(A)$ ને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે તે સલ્ફ્યુરસ એસિડ બનાવે છે: $SO_2 + H_2O \rightarrow H_2SO_3$.
સલ્ફ્યુરસ એસિડ $(H_2SO_3)$ એ ડાયપ્રોટિક એસિડ છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં બે વિસ્થાપનીય હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ છે.
તેથી,$H_2SO_3$ ની બેઝિસિટી $2$ છે.

(A) $I$. $NaOH$ ના મોલ $= \text{મોલારિટી} \times \text{કદ (L)} = 0.2 \times 0.5 = 0.1 \ mol$.
$II$. $H_2SO_4$ માટે,$n$-ફેક્ટર $= 2$. મોલારિટી $= \frac{\text{નોર્માલિટી}}{n-\text{ફેક્ટર}} = \frac{0.1}{2} = 0.05 \ M$.
$H_2SO_4$ ના મોલ $= 0.05 \times 0.2 = 0.01 \ mol$.
$III$. યુરિયા $(NH_2CONH_2)$ નું આણ્વીય દળ $= 60 \ g/mol$.
યુરિયાના મોલ $= \frac{\text{આપેલ દળ}}{\text{આણ્વીય દળ}} = \frac{6}{60} = 0.1 \ mol$.
આમ,મોલની સંખ્યા $0.1, 0.01, 0.1$ છે. તેથી,વિકલ્પ $(A)$ સાચો છે.

(C) વાયુ મિશ્રણનું દબાણ $P = \frac{nRT}{V}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. $R, T,$ અને $V$ અચળ હોવાથી,$P \propto n_{total}$.
પ્રથમ પાત્રમાં,કુલ મોલ $n_1 = n_{H_2} + n_{He} + n_{O_2} = \frac{16}{2} + \frac{16}{4} + \frac{16}{32} = 8 + 4 + 0.5 = 12.5 \ mol$.
આપેલ છે કે $P_1 = 10 \ atm$,તેથી $10 \propto 12.5$.
બીજા પાત્રમાં,કુલ મોલ $n_2 = n_{He} + n_{O_2} = \frac{16}{4} + \frac{16}{32} = 4 + 0.5 = 4.5 \ mol$.
તેથી,નવું દબાણ $P_2 = \frac{n_2}{n_1} \times P_1 = \frac{4.5}{12.5} \times 10 = 0.36 \times 10 = 3.6 \ atm$.

(B) આપેલ છે: કુલ દબાણ $P_{total} = 2 \ bar$,$H_2$ નું આંશિક દબાણ $(P_{H_2})$ = $1.778 \ bar$.
$O_2$ નું આંશિક દબાણ $(P_{O_2})$ = $P_{total} - P_{H_2} = 2 - 1.778 = 0.222 \ bar$.
ડાલ્ટનના નિયમ મુજબ,મોલ અંશ $(x)$ એ આંશિક દબાણના સમપ્રમાણમાં હોય છે: $x_{H_2} = \frac{P_{H_2}}{P_{total}} = \frac{1.778}{2} = 0.889$ અને $x_{O_2} = \frac{P_{O_2}}{P_{total}} = \frac{0.222}{2} = 0.111$.
મિશ્રણના $1 \ mole$ ધારીએ તો,$H_2$ ના મોલ $(n_{H_2})$ = $0.889 \ mol$ અને $O_2$ ના મોલ $(n_{O_2})$ = $0.111 \ mol$.
$H_2$ નું દળ = $n_{H_2} \times M_{H_2} = 0.889 \times 2 = 1.778 \ g$.
$O_2$ નું દળ = $n_{O_2} \times M_{O_2} = 0.111 \times 32 = 3.552 \ g$.
કુલ દળ = $1.778 + 3.552 = 5.33 \ g$.
$H_2$ ની વજન ટકાવારી = $(\frac{1.778}{5.33}) \times 100 \approx 33.33 \%$.

(A) પ્રશ્નની શરતો મુજબ:
$2Fe_2S_3 + 9O_2 \rightarrow 2Fe_2O_3 + 6SO_2$ $(A)$
$SO_2 + H_2O \rightarrow H_2SO_3$
બનતો એસિડ સલ્ફ્યુરસ એસિડ $(H_2SO_3)$ છે.
$H_2SO_3$ માં બે વિસ્થાપનીય હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ હોવાથી,તેની બેઝિકતા $2$ છે.

(B) પગલું $1$: ટાઇટ્રેશન સૂત્ર $N_1 V_1 = N_2 V_2$ નો ઉપયોગ કરીને $HCl$ દ્રાવણની સાંદ્રતા શોધો.
આપેલ છે: $N_1 = 0.1 \ N$ $(NaOH)$,$V_1 = 25 \ mL$,$V_2 = 12.5 \ mL$ $(HCl)$.
$0.1 \times 25 = N_2 \times 12.5 \implies N_2 = \frac{2.5}{12.5} = 0.2 \ N$.
પગલું $2$: મંદન માટે ઉમેરવા પડતા પાણીનું કદ $N_1 V_1 = N_2 V_2$ નો ઉપયોગ કરીને શોધો.
પ્રારંભિક સ્થિતિ: $N_1 = 0.2 \ N$,$V_1 = 500 \ mL$.
અંતિમ સ્થિતિ: $N_2 = 0.1 \ N$,$V_2 = ?$.
$0.2 \times 500 = 0.1 \times V_2 \implies V_2 = 1000 \ mL$.
પગલું $3$: ઉમેરવા પડતા પાણીનું કદ શોધો.
પાણીનું કદ = $V_2 - V_1 = 1000 \ mL - 500 \ mL = 500 \ mL$.

(C) $1$. જ્યારે $Na_2O$ અને $CaO$ ને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે તેઓ તેમના સંબંધિત હાઇડ્રોક્સાઇડ બનાવે છે: $Na_2O + H_2O \rightarrow 2NaOH$ અને $CaO + H_2O \rightarrow Ca(OH)_2$
$2$. જ્યારે આ દ્રાવણને વધારાના $CO_2$ સાથે સંતૃપ્ત કરવામાં આવે છે,ત્યારે હાઇડ્રોક્સાઇડ બાયકાર્બોનેટ બનાવવા માટે પ્રતિક્રિયા આપે છે: $NaOH + CO_2 \rightarrow NaHCO_3$ અને $Ca(OH)_2 + 2CO_2 \rightarrow Ca(HCO_3)_2$
$3$. $NaHCO_3$ અને $Ca(HCO_3)_2$ બંને પાણીમાં દ્રાવ્ય છે.
$4$. પરિણામી દ્રાવણમાં આ બાયકાર્બોનેટ હોય છે,જે વધારાના ઓગળેલા $CO_2$ (કાર્બોનિક એસિડ બનાવે છે) અને બાયકાર્બોનેટ ક્ષારોની પ્રકૃતિને કારણે દ્રાવણને થોડું એસિડિક બનાવે છે.

(A) ઓલિયમનું ટકાવારી લેબલિંગ $100 + x$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે,જ્યાં $x$ એ $100 \ g$ ઓલિયમમાં રહેલા તમામ $SO_3$ ને $H_2SO_4$ માં રૂપાંતરિત કરવા માટે જરૂરી પાણીનું દળ છે.
$118\%$ ઓલિયમ માટે,$x = 18 \ g$ $H_2O$.
પ્રક્રિયા: $SO_3 + H_2O \rightarrow H_2SO_4$.
$18 \ g$ $H_2O$ એટલે $1 \ mol$,જે $1 \ mol$ $SO_3$ $(80 \ g)$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
આમ,$100 \ g$ ઓલિયમમાં $80 \ g$ $SO_3$ અને $20 \ g$ $H_2SO_4$ છે.
$SO_3$ ના મોલ $= \frac{80 \ g}{80 \ g/mol} = 1 \ mol$.
$H_2SO_4$ ના મોલ $= \frac{20 \ g}{98 \ g/mol} \approx 0.204 \ mol$.
તટસ્થીકરણ પ્રક્રિયાઓ:
$SO_3 + 2NaOH \rightarrow Na_2SO_4 + H_2O$ ($1 \ mol$ $SO_3$ દીઠ $2 \ mol$ $NaOH$)
$H_2SO_4 + 2NaOH \rightarrow Na_2SO_4 + 2H_2O$ ($1 \ mol$ $H_2SO_4$ દીઠ $2 \ mol$ $NaOH$)
કુલ $NaOH$ મોલ $= 2(1) + 2(0.204) = 2.408 \ mol \approx 2.4 \ mol$.

(B) તટસ્થીકરણની પ્રક્રિયા:
$2NaOH + H_2SO_4 \longrightarrow Na_2SO_4 + 2H_2O$
$Na_2SO_4$ તટસ્થ હોવાથી,માત્ર $NaOH$ એ $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરશે.
$H_2SO_4$ ના મિલિમોલ = $100 \ mL \times 0.5 \ M = 50 \ mmol$.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol$ $H_2SO_4$ એ $2 \ mol$ $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
તેથી,$NaOH$ ના મોલ = $2 \times 50 \ mmol = 100 \ mmol = 0.1 \ mol$.
$NaOH$ નું દળ = $0.1 \ mol \times 40 \ g/mol = 4 \ g$.
$Na_2SO_4$ નું દળ = $\text{કુલ દળ} - NaOH \text{નું દળ} = 100 \ g - 4 \ g = 96 \ g$.

(B) આપેલ છે,$H_2SO_4$ દ્રાવણની મોલારિટી $= 10.0 \ M$.
કદ $(V) = 50 \ mL$.
દ્રાવણની ઘનતા $(d) = 1.4 \ g/cc$.
મોલારિટી $10 \ M$ નો અર્થ છે કે $1000 \ mL$ દ્રાવણમાં $10 \ mol$ $H_2SO_4$ હાજર છે.
$H_2SO_4$ નું મોલર દળ $(M_B) = 98 \ g/mol$.
$1000 \ mL$ માં $H_2SO_4$ નું દળ $= 10 \ mol \times 98 \ g/mol = 980 \ g$.
$50 \ mL$ માં $H_2SO_4$ નું દળ $= (980 \ g / 1000 \ mL) \times 50 \ mL = 49 \ g$.
દ્રાવણનું દળ $= d \times V = 1.4 \ g/cc \times 50 \ mL = 70 \ g$.
દ્રાવકનું દળ $(w_A) = \text{દ્રાવણનું દળ} - \text{દ્રાવ્યનું દળ} = 70 \ g - 49 \ g = 21 \ g$.
મોલાલિટી $(m) = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ (kg માં)}} = \frac{49 \ g / 98 \ g/mol}{21 \ g / 1000 \ g/kg} = 0.5 \ mol \times (1000 / 21) \ kg^{-1} \approx 23.8 \ m$.

(C) ધારો કે દરેક વાયુનું વજન $x \ g$ છે.
$CH_{4}$ ના મોલની સંખ્યા = $\frac{x}{16} \ mol$.
$H_{2}$ ના મોલની સંખ્યા = $\frac{x}{2} \ mol$.
કુલ મોલ = $\frac{x}{16} + \frac{x}{2} = \frac{9x}{16} \ mol$.
$H_{2}$ નો મોલ અંશ $X_{H_{2}} = \frac{n_{H_{2}}}{n_{total}} = \frac{x/2}{9x/16} = \frac{8}{9}$.
ડાલ્ટનના નિયમ મુજબ,આંશિક દબાણ એ મોલ અંશના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
તેથી,$H_{2}$ દ્વારા લાગતા કુલ દબાણનો અંશ = $\frac{8}{9}$.