Chemical stoichiometry Questions in Gujarati

(A) દળથી $68 \%$ નાઈટ્રિક એસિડનો અર્થ એ છે કે $100 \, g$ દ્રાવણમાં $68 \, g$ $HNO_3$ ઓગળેલું છે.
$HNO_3$ નું મોલર દળ $= 1 + 14 + (3 \times 16) = 63 \, g \, mol^{-1}$.
$HNO_3$ ના મોલ $= \frac{68 \, g}{63 \, g \, mol^{-1}} = 1.079 \, mol$.
દ્રાવણનું કદ $= \frac{\text{દળ}}{\text{ઘનતા}} = \frac{100 \, g}{1.504 \, g \, mL^{-1}} = 66.49 \, mL$.
મોલારિટી $(M) = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવણનું કદ } (L) \text{ માં}} = \frac{1.079 \, mol}{66.49 \times 10^{-3} \, L} = 16.23 \, M$.

(D) ધારો કે $Na_2CO_3$ નું દળ $x\, g$ છે અને $NaHCO_3$ નું દળ $(1-x)\, g$ છે.
$Na_2CO_3$ નું મોલર દળ $= 106\, g\, mol^{-1}$ અને $NaHCO_3$ નું $= 84\, g\, mol^{-1}$ છે.
મિશ્રણ સમાન મોલર હોવાથી,$\frac{x}{106} = \frac{1-x}{84}$.
$x$ માટે ઉકેલતા: $84x = 106 - 106x$ $\Rightarrow 190x = 106$ $\Rightarrow x = 0.5579\, g$.
$Na_2CO_3$ ના મોલ $= \frac{0.5579}{106} = 0.00526\, mol$.
$NaHCO_3$ ના મોલ $= \frac{1-0.5579}{84} = 0.00526\, mol$.
રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓ:
$Na_2CO_3 + 2HCl \rightarrow 2NaCl + H_2O + CO_2$
$NaHCO_3 + HCl \rightarrow NaCl + H_2O + CO_2$
જરૂરી $HCl$ ના મોલ $= 2 \times (0.00526) + 1 \times (0.00526) = 0.01578\, mol$.
જરૂરી $0.1\, M\, HCl$ નું કદ $= \frac{0.01578\, mol}{0.1\, mol\, L^{-1}} = 0.1578\, L = 157.8\, mL$.

(C) યુરિયાનું રાસાયણિક સૂત્ર $NH_2CONH_2$ છે. યુરિયાના એક અણુમાં $8$ પરમાણુઓ ($2$ $N$,$4$ $H$,$1$ $C$,$1$ $O$) હોય છે.
યુરિયાના અણુઓની સંખ્યા = $\frac{6.022 \times 10^{20}}{8} = 0.75275 \times 10^{20}$ અણુઓ.
યુરિયાના મોલની સંખ્યા $(n)$ = $\frac{0.75275 \times 10^{20}}{6.022 \times 10^{23}} = 1.25 \times 10^{-4} \ mol$.
દ્રાવણનું કદ $(V)$ = $100 \ mL = 0.1 \ L$.
મોલારિટી $(M)$ = $\frac{n}{V} = \frac{1.25 \times 10^{-4}}{0.1} = 1.25 \times 10^{-3} \ M$.

(A) સક્રિય દળ એટલે મોલર સાંદ્રતા,જે $\text{Active mass} = \frac{\text{મોલની સંખ્યા}}{\text{કદ (} L \text{ માં)}}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
$H_2$ માટે: મોલર દળ $= 2 \times 1 = 2 \ g \ mol^{-1}$. મોલ $= \frac{8 \ g}{2 \ g \ mol^{-1}} = 4 \ mol$. સક્રિય દળ $= \frac{4 \ mol}{4 \ L} = 1 \ mol \ L^{-1}$.
$HI$ માટે: મોલર દળ $= 1 + 127 = 128 \ g \ mol^{-1}$. મોલ $= \frac{256 \ g}{128 \ g \ mol^{-1}} = 2 \ mol$. સક્રિય દળ $= \frac{2 \ mol}{4 \ L} = 0.5 \ mol \ L^{-1}$.

(N/A) 'સ્ટોઇકિયોમેટ્રી' શબ્દ બે ગ્રીક શબ્દો પરથી ઉતરી આવ્યો છે - $stoicheion$ (જેનો અર્થ તત્વ થાય છે) અને $metron$ (જેનો અર્થ માપન થાય છે).
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી રાસાયણિક પ્રક્રિયામાં સામેલ પ્રક્રિયકો અને નીપજોના દળ (અને ક્યારેક કદ) ની ગણતરી સાથે સંબંધિત છે.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રિક ગણતરીમાં પ્રક્રિયામાં જરૂરી પ્રક્રિયકો અથવા ઉત્પન્ન થતી નીપજોના જથ્થાને નક્કી કરવા માટે સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,મિથેનનું દહન ધ્યાનમાં લો:
$CH_{4(g)} + 2O_{2(g)} \rightarrow CO_{2(g)} + 2H_2O_{(g)}$
આ સમીકરણમાં,સહગુણકો $1$ ($CH_4$ અને $CO_2$ માટે) અને $2$ ($O_2$ અને $H_2O$ માટે) ને સ્ટોઇકિયોમેટ્રિક સહગુણકો કહેવામાં આવે છે. આ સહગુણકો સામેલ પદાર્થોના મોલર ગુણોત્તરનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
આ સંબંધો ડેટાના આંતર-રૂપાંતરણ માટે પરવાનગી આપે છે:
$mass \iff moles \iff \text{અણુઓની સંખ્યા}$
$\frac{mass}{volume} = \text{ઘનતા}$

(A) સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$4HCl_{(aq)} + MnO_{2(s)} \to 2H_2O_{(l)} + MnCl_{2(aq)} + Cl_{2(g)}$
$MnO_2$ નું આણ્વીય દળ $= 87 \ g/mol$.
$HCl$ નું આણ્વીય દળ $= 36.5 \ g/mol$.
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ મુજબ,$1 \ mol$ $MnO_2$ $(87 \ g)$ એ $4 \ mol$ $HCl$ $(4 \times 36.5 = 146 \ g)$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
તેથી,$5.0 \ g$ $MnO_2$ માટે જરૂરી $HCl$ નું દળ:
$HCl$ નું દળ $= \frac{146 \ g \ HCl}{87 \ g \ MnO_2} \times 5.0 \ g \ MnO_2 = 8.39 \ g$ $HCl$.

(B) મિથેનના દહન માટેનું સમતોલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$CH_{4(g)} + 2O_{2(g)} \rightarrow CO_{2(g)} + 2H_{2}O_{(g)}$
$(i)$ $16 \ g$ $CH_{4}$ એટલે $1 \ \text{mole}$ થાય.
$(ii)$ સમીકરણ પરથી,$1 \ \text{mole}$ $CH_{4(g)}$ એ $2 \ \text{moles}$ $H_{2}O_{(g)}$ ઉત્પન્ન કરે છે.
$(iii)$ $H_{2}O$ નું આણ્વીય દળ $(2 \times 1 + 16) = 18 \ g/\text{mol}$ છે.
$(iv)$ તેથી,$2 \ \text{moles}$ $H_{2}O_{(g)} = 2 \times 18 \ g = 36 \ g$ $H_{2}O$.

(B) મિથેનની દહન પ્રક્રિયા: $CH_{4(g)} + 2O_{2(g)} \rightarrow CO_{2(g)} + 2H_2O_{(l)}$
સંતુલિત સમીકરણ મુજબ,$1 \ mol$ $CH_4$ માંથી $1 \ mol$ $CO_2$ મળે છે.
$CO_2$ નું આણ્વીય દળ $12 + 2 \times 16 = 44 \ g/mol$ છે.
ઉત્પન્ન થતા $CO_2$ ના મોલ $n = \frac{22 \ g}{44 \ g/mol} = 0.5 \ mol$.
તેથી,$0.5 \ mol$ $CO_2$ મેળવવા માટે $0.5 \ mol$ $CH_4$ ની જરૂર પડે.

(A) દ્રાવણની ઘનતા $d = 1.41 \ g \ mL^{-1}$ છે.
$HNO_3$ ના દળ ટકા $= 69 \%$,જેનો અર્થ છે કે $100 \ g$ દ્રાવણમાં $69 \ g$ $HNO_3$ રહેલું છે.
$100 \ g$ દ્રાવણનું કદ $= \frac{\text{દળ}}{\text{ઘનતા}} = \frac{100 \ g}{1.41 \ g \ mL^{-1}} = 70.92 \ mL = 0.07092 \ L$.
$HNO_3$ નો આણ્વીય દળ $= 1.008 + 14.007 + 3 \times 16.00 = 63.015 \ g \ mol^{-1}$.
$HNO_3$ ના મોલની સંખ્યા $= \frac{\text{દળ}}{\text{આણ્વીય દળ}} = \frac{69 \ g}{63.015 \ g \ mol^{-1}} = 1.095 \ mol$.
મોલારિટી $(M) = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવણનું કદ (લિટર માં)}} = \frac{1.095 \ mol}{0.07092 \ L} \approx 15.44 \ M$.

(A) મિથેનોલની ઘનતા $= 0.793 \ kg \ L^{-1} = 793 \ g \ L^{-1}$.
મિથેનોલ $(CH_3OH)$ નું આણ્વીય દળ $= 12.01 + 4(1.008) + 16.00 = 32.04 \ g \ mol^{-1} \approx 32 \ g \ mol^{-1}$.
આપેલ મિથેનોલની મોલારિટી $(M_1) = \frac{\text{ઘનતા}}{\text{આણ્વીય દળ}} = \frac{793 \ g \ L^{-1}}{32 \ g \ mol^{-1}} = 24.78 \ M$.
મંદન સમીકરણ $M_1V_1 = M_2V_2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$24.78 \ M \times V_1 = 0.25 \ M \times 2.5 \ L$.
$V_1 = \frac{0.25 \times 2.5}{24.78} \ L = 0.02522 \ L$.
$V_1 = 0.02522 \times 1000 \ mL = 25.22 \ mL$.

(11.35 L) આપેલ છે કે,$Zn$ નું દળ $= 32.65 \ g$.
$1 \ mol$ વાયુ $STP$ પર $= 22.7 \ L$ કદ રોકે છે. $Zn$ નું પરમાણ્વીય દળ $= 65.3 \ u$.
આપેલ સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$Zn + 2HCl \longrightarrow ZnCl_2 + H_2$
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ (stoichiometry) મુજબ:
$65.3 \ g$ $Zn$ એ $1 \ mol$ $H_2$ વાયુ ઉત્પન્ન કરે છે.
$1 \ mol$ $H_2$ વાયુ $STP$ પર $22.7 \ L$ કદ રોકે છે.
તેથી,$65.3 \ g$ $Zn$ એ $STP$ પર $22.7 \ L$ $H_2$ ઉત્પન્ન કરે છે.
$32.65 \ g$ $Zn$ માટે,ઉત્પન્ન થયેલ $H_2$ નું કદ:
$\text{Volume} = \frac{22.7 \ L}{65.3 \ g} \times 32.65 \ g = 11.35 \ L$ $H_2$ $STP$ પર.

(B) જ્યારે દ્રાવ્ય પદાર્થનું તુલ્યભાર તેના આણ્વિય દળ જેટલું હોય ત્યારે દ્રાવણની સપ્રમાણતા $(N)$ અને મોલારિટી $(M)$ સમાન હોય છે.
આ ત્યારે થાય છે જ્યારે દ્રાવ્યનો $n$-ફેક્ટર (સંયોજકતા અવયવ) $1$ હોય.
દા.ત.,$HCl$,$NaOH$ અથવા $CH_3COOH$ ના દ્રાવણમાં $n$-ફેક્ટર $1$ હોવાથી $N = M$ થાય છે.

(A) વિઘટન પ્રક્રિયા: $2KClO_3(s) \rightarrow 2KCl(s) + 3O_2(g)$.
આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ નો ઉપયોગ કરીને $O_2$ ના મોલ શોધો:
$P = 740/760 \, atm \approx 0.9737 \, atm$.
$V = 2.40 \, L$,$T = 298.15 \, K$.
$n(O_2) = (PV)/(RT) = (0.9737 \times 2.40) / (0.0821 \times 298.15) \approx 0.0954 \, mol$.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$3 \, mol$ $O_2$ માટે $2 \, mol$ $KClO_3$ જરૂરી છે.
તેથી,$n(KClO_3) = (2/3) \times 0.0954 \approx 0.0636 \, mol$.
$KClO_3$ નું દળ $= 0.0636 \times 122.5 \approx 7.79 \, g \approx 7.8 \, g$.

(C) $Al_2(SO_4)_3$ નું વિયોજન નીચે મુજબ થાય છે:
$Al_2(SO_4)_3 \rightarrow 2Al^{+3} + 3SO_4^{-2}$
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$2 \ \text{મોલ } Al^{+3}$ માટે $3 \ \text{મોલ } SO_4^{-2}$ ઉત્પન્ન થાય છે.
આપેલ છે: $[Al^{+3}] = 1.8 \ M$.
$[Al^{+3}] : [SO_4^{-2}]$ નો ગુણોત્તર $2 : 3$ હોવાથી:
$\frac{[Al^{+3}]}{[SO_4^{-2}]} = \frac{2}{3}$
$[SO_4^{-2}] = \frac{3}{2} \times [Al^{+3}] = 1.5 \times 1.8 \ M = 2.7 \ M$.

(N/A) રાસાયણિક પ્રક્રિયામાં જરૂરી પ્રક્રિયકો અને પ્રાપ્ત થતી નીપજો વચ્ચેના જથ્થાત્મક અભ્યાસને તત્ત્વયોગમિતિ (Stoichiometry) કહેવામાં આવે છે.

(B) $P_4O_6$ નું આણ્વીય દળ = $220 \ g/mol$.
ઓગળેલા $P_4O_6$ ના મોલ = $\frac{1.1 \ g}{220 \ g/mol} = 0.005 \ mol$.
પ્રક્રિયા $P_4O_6 + 6H_2O \to 4H_3PO_3$ મુજબ,$1 \ mol$ $P_4O_6$ એ $4 \ mol$ $H_3PO_3$ ઉત્પન્ન કરે છે.
ઉત્પન્ન થયેલ $H_3PO_3$ ના મોલ = $4 \times 0.005 = 0.02 \ mol$.
$H_3PO_3$ એ દ્વિ-બેઝિક એસિડ છે,તેથી તે $NaOH$ સાથે આ રીતે પ્રક્રિયા કરે છે: $H_3PO_3 + 2NaOH \to Na_2HPO_3 + 2H_2O$.
જરૂરી $NaOH$ ના મોલ = $2 \times H_3PO_3$ ના મોલ = $2 \times 0.02 = 0.04 \ mol$.
$NaOH$ દ્રાવણનું કદ = $\frac{\text{મોલ}}{\text{મોલારિટી}} = \frac{0.04 \ mol}{0.1 \ M} = 0.4 \ L = 400 \ mL$.

(219.0 G) શ્વેત ફોસ્ફરસ $(P_4)$ ની ક્લોરિન $(Cl_2)$ સાથેની પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ જળવિભાજનનું સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$P_4 + 6 Cl_2 + 12 H_2O \rightarrow 4 H_3PO_3 + 12 HCl$
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol$ $P_4$ માંથી $12 \ mol$ $HCl$ મળે છે.
$P_4$ નું મોલર દળ $= 4 \times 31 = 124 \ g/mol$.
$P_4$ ના મોલ $= \frac{62 \ g}{124 \ g/mol} = 0.5 \ mol$.
તેથી,મળતા $HCl$ ના મોલ $= 12 \times 0.5 \ mol = 6 \ mol$.
$HCl$ નું મોલર દળ $= 1 + 35.5 = 36.5 \ g/mol$.
$HCl$ નું દળ $= 6 \ mol \times 36.5 \ g/mol = 219.0 \ g$.

(C) એલ્યુમિનિયમની કોસ્ટિક સોડા $(NaOH)$ સાથેની સંતુલિત રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2Al(s) + 2NaOH(aq) + 6H_2O(l) \rightarrow 2Na[Al(OH)_4](aq) + 3H_2(g)$
પગલું $1$: $Al$ ના મોલની ગણતરી:
$Al \text{ ના મોલ} = \frac{\text{આપેલ દળ}}{\text{મોલર દળ}} = \frac{54 \ g}{27 \ g/mol} = 2 \ mol$
પગલું $2$: તત્વયોગમિતિ (Stoichiometry) નો ઉપયોગ:
સંતુલિત સમીકરણ મુજબ,$2 \ mol \ Al$ માંથી $3 \ mol \ H_2$ ઉત્પન્ન થાય છે.
તેથી,$54 \ g$ $(2 \ mol)$ $Al$ માંથી $STP$ એ $3 \ mol \ H_2$ વાયુ ઉત્પન્ન થશે.

(A) રાસાયણિક પ્રક્રિયા: $AgNO_3(aq) + NaCl(aq) \rightarrow AgCl(s) + NaNO_3(aq)$.
$AgNO_3$ નું આણ્વીય દળ = $170 \ g/mol$.
$NaCl$ નું આણ્વીય દળ = $58.5 \ g/mol$.
$50 \ mL$ $16.9 \%$ $AgNO_3$ માં દળ = $8.45 \ g$,તેથી મોલ = $0.05 \ mol$.
$50 \ mL$ $5.8 \%$ $NaCl$ માં દળ = $2.9 \ g$,તેથી મોલ = $0.05 \ mol$.
પ્રક્રિયા $1:1$ પ્રમાણમાં હોવાથી,$0.05 \ mol$ $AgCl$ બનશે.
$AgCl$ નું વજન = $0.05 \times 143.5 = 7.175 \ g \approx 7.17 \ g$.

(B) હાઇડ્રોકાર્બન $C_xH_y$ ધારો. દહન પ્રક્રિયા: $C_xH_y + (x + y/4) O_2 \rightarrow x CO_2 + (y/2) H_2O(l)$.
$O_2$ નું કદ = $375 \ mL$ ના $20\% = 75 \ mL$.
$15 \ mL$ હાઇડ્રોકાર્બન માટે $75 \ mL \ O_2$ જરૂરી છે,તેથી $1 \ mL$ માટે $5 \ mL \ O_2$ જરૂરી છે. આમ,$(x + y/4) = 5$.
હવામાં $300 \ mL \ N_2$ છે.
દહન પછી,કુલ કદ = $V_{CO_2} + V_{N_2} = 330 \ mL$.
$15x + 300 = 330$ $\Rightarrow 15x = 30$ $\Rightarrow x = 2$.
$x = 2$ મૂકતા,$2 + y/4 = 5 \Rightarrow y = 12$. સાચો જવાબ $C_3H_8$ છે.

(B) પગલું $1$: પદાર્થ $'x'$ નું મોલર દળ શોધો.
$\text{મોલ} = \frac{\text{અણુઓની સંખ્યા}}{N_A} = \frac{6.023 \times 10^{22}}{6.023 \times 10^{23}} = 0.1 \ mol$.
$\text{મોલર દળ} = \frac{\text{આપેલ દળ}}{\text{મોલ}} = \frac{10 \ g}{0.1 \ mol} = 100 \ g/mol$.
પગલું $2$: દ્રાવણની મોલારિટી શોધો.
$x$ ના $\text{મોલ} = \frac{\text{આપેલ દળ}}{\text{મોલર દળ}} = \frac{5 \ g}{100 \ g/mol} = 0.05 \ mol$.
$\text{મોલારિટી} (M) = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવણનું કદ } (L)} = \frac{0.05 \ mol}{2 \ L} = 0.025 \ M$.
પગલું $3$: $10^{-3}$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવો.
$0.025 = 25 \times 10^{-3}$.

(C) ફોસ્ફિનિક એસિડ $(H_{3}PO_{2})$ એ એક બેઝિક એસિડ છે કારણ કે તેમાં માત્ર એક જ $P-OH$ બંધ હોય છે.
તટસ્થીકરણ માટે,એસિડના તુલ્યાંકની સંખ્યા બેઝના તુલ્યાંકની સંખ્યા જેટલી હોવી જોઈએ:
$N_{1}V_{1} = N_{2}V_{2}$
આપેલ છે:
$N_{acid} = 0.1\, N$
$V_{acid} = 10\, mL$
$N_{base} = 0.1\, N$
કિંમતો મૂકતા:
$0.1 \times 10 = 0.1 \times V_{NaOH}$
$V_{NaOH} = 10\, mL$

(A) $Na_2CO_3 \cdot xH_2O$ નું મોલર દળ $= (23 \times 2) + 12 + (16 \times 3) + 18x = 106 + 18x \ g/mol$.
તુલ્યભાર $(Eq. wt)$ $= \frac{\text{મોલર દળ}}{n_{factor}} = \frac{106 + 18x}{2} = 53 + 9x$.
ગ્રામ તુલ્યભારની સંખ્યા $= \frac{\text{દળ}}{Eq. wt} = \frac{1.43}{53 + 9x}$.
નોર્માલિટી $(N)$ $= \frac{\text{ગ્રામ તુલ્યભાર}}{\text{કદ (લીટરમાં)}}$.
આપેલ છે $N = 0.1 \ N$ અને $V = 100 \ mL = 0.1 \ L$.
$0.1 = \frac{1.43}{(53 + 9x) \times 0.1}$.
$0.01 = \frac{1.43}{53 + 9x}$.
$53 + 9x = 143$.
$9x = 90$.
$x = 10$.

(B) પ્રોપેન અને બ્યુટેન માટેની દહન પ્રક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
$1.$ પ્રોપેન: $C_3H_8 + 5O_2 \rightarrow 3CO_2 + 4H_2O$
$1$ મોલ $C_3H_8$ માટે $5$ મોલ $O_2$ ની જરૂર પડે છે.
$2.$ બ્યુટેન: $C_4H_{10} + \frac{13}{2}O_2 \rightarrow 4CO_2 + 5H_2O$
$1$ મોલ $C_4H_{10}$ માટે $6.5$ મોલ $O_2$ ની જરૂર પડે છે.
તેથી,$2$ મોલ $C_4H_{10}$ માટે $2 \times 6.5 = 13$ મોલ $O_2$ ની જરૂર પડે છે.
જરૂરી $O_2$ ના કુલ મોલ = $5 + 13 = 18$ મોલ.

(B) જ્યારે એલ્યુમિનિયમની પ્રક્રિયા મંદ $H_{2}SO_{4}$ સાથે કરવામાં આવે છે:
$2Al + 3H_{2}SO_{4} \rightarrow Al_{2}(SO_{4})_{3} + 3H_{2}$
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$2 \text{ મોલ } Al$ એ $3 \text{ મોલ } H_{2}$ ઉત્પન્ન કરે છે.
જ્યારે એલ્યુમિનિયમની પ્રક્રિયા $NaOH$ સાથે કરવામાં આવે છે:
$2Al + 2NaOH + 6H_{2}O \rightarrow 2Na[Al(OH)_{4}] + 3H_{2}$
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$2 \text{ મોલ } Al$ એ $3 \text{ મોલ } H_{2}$ ઉત્પન્ન કરે છે.
બંને કિસ્સામાં સમાન દળ $(2 \ g)$ એલ્યુમિનિયમનો ઉપયોગ થતો હોવાથી,$Al$ ના મોલની સંખ્યા સમાન છે.
તેથી,મુક્ત થતા હાઇડ્રોજનના કદનો ગુણોત્તર $3:3$ એટલે કે $1:1$ થાય છે.

(B) બેન્ઝીનના નાઈટ્રેશનની રાસાયણિક પ્રક્રિયા: $C_6H_6 + HNO_3 \xrightarrow{H_2SO_4} C_6H_5NO_2 + H_2O$
બેન્ઝીન $(C_6H_6)$ નું મોલર દળ $= 6 \times 12 + 6 \times 1 = 78 \ g/mol$.
નાઈટ્રોબેન્ઝીન $(C_6H_5NO_2)$ નું મોલર દળ $= 6 \times 12 + 5 \times 1 + 14 + 2 \times 16 = 123 \ g/mol$.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mole$ બેન્ઝીન $1 \ mole$ નાઈટ્રોબેન્ઝીન ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,$78 \ g$ બેન્ઝીન સૈદ્ધાંતિક રીતે $123 \ g$ નાઈટ્રોબેન્ઝીન ઉત્પન્ન કરવું જોઈએ.
તેથી,$3.9 \ g$ બેન્ઝીન દ્વારા ઉત્પન્ન થતું નાઈટ્રોબેન્ઝીન: $\frac{123}{78} \times 3.9 = 6.15 \ g$.
નાઈટ્રોબેન્ઝીનનો વાસ્તવિક જથ્થો $4.92 \ g$ છે.
ટકાવારી ઉપજ $= \frac{\text{વાસ્તવિક ઉપજ}}{\text{સૈદ્ધાંતિક ઉપજ}} \times 100 = \frac{4.92}{6.15} \times 100 = 80 \%$.

(B) $3-$હાઇડ્રોક્સીપ્રોપેનાલની નિર્જલીકરણ પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$HO-CH_2-CH_2-CHO \xrightarrow{\Delta} CH_2=CH-CHO + H_2O$
ધારો કે $3-$હાઇડ્રોક્સીપ્રોપેનાલનું દળ $x \ g$ છે.
$3-$હાઇડ્રોક્સીપ્રોપેનાલના મોલ $= \frac{x}{74} \ mol$.
ઉત્પન્ન થતા એક્રોલીનના સૈદ્ધાંતિક મોલ $= \frac{x}{74} \ mol$.
ઉત્પન્ન થતા એક્રોલીનના વાસ્તવિક મોલ $= \frac{7.8 \ g}{56 \ g/mol} \approx 0.1393 \ mol$.
આપેલ ટકાવારી ઉપજ $= 64\% = 0.64$.
વાસ્તવિક ઉપજ $= \text{સૈદ્ધાંતિક ઉપજ} \times \text{ટકાવારી ઉપજ}$.
$0.1393 = \left(\frac{x}{74}\right) \times 0.64$.
$x = \frac{0.1393 \times 74}{0.64} \approx 16.11 \ g$.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં રાઉન્ડ ઓફ કરતા,આપણને $16 \ g$ મળે છે.

(D) ઇથેન $(C_2H_6)$ ના દહન માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$2C_2H_6(g) + 7O_2(g) \rightarrow 4CO_2(g) + 6H_2O(l)$
ઇથેનનું મોલર દળ = $(2 \times 12.0) + (6 \times 1.0) = 30 \ g/mol$.
ઇથેનના મોલ = $\frac{3 \ g}{30 \ g/mol} = 0.1 \ mol$.
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ મુજબ,$2 \ mol$ $C_2H_6$ એ $6 \ mol$ $H_2O$ ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,$1 \ mol$ $C_2H_6$ એ $3 \ mol$ $H_2O$ ઉત્પન્ન કરે છે.
આમ,$0.1 \ mol$ $C_2H_6$ એ $0.1 \times 3 = 0.3 \ mol$ $H_2O$ ઉત્પન્ન કરશે.
પાણીના અણુઓની સંખ્યા = $\text{મોલ} \times N_A = 0.3 \times 6.023 \times 10^{23} = 1.8069 \times 10^{23} = 18.069 \times 10^{22}$.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં,$x$ નું મૂલ્ય $18$ છે.

(C) $H_3PO_3$ એ દ્વિ-બેઝિક એસિડ છે ($n$-ફેક્ટર = $2$) અને $H_3PO_2$ એ એક-બેઝિક એસિડ છે ($n$-ફેક્ટર = $1$).
તટસ્થીકરણ માટે,બેઝના તુલ્યાંક = એસિડના તુલ્યાંક.
$(M_1 \times n_1) \times V_1 = (M_2 \times n_2) \times V_2$
$1.$ $H_3PO_3$ માટે:
$1 \times 1 \times V_{NaOH} = 1 \times 2 \times 50 \implies V_{NaOH} = 100\, mL$.
$2.$ $H_3PO_2$ માટે:
$1 \times 1 \times V_{NaOH} = 2 \times 1 \times 100 \implies V_{NaOH} = 200\, mL$.
તેથી,કદ $100\, mL$ અને $200\, mL$ છે.

(D) $STP$ પર,દબાણ $P = 1 \, bar$ અને તાપમાન $T = 273.15 \, K$ છે.
આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $n = \frac{N}{N_A}$:
$1 \times (20 \times 10^{-3} \, L) = \frac{N}{6.023 \times 10^{23}} \times 0.083 \times 273.15$
$N = \frac{0.020 \times 6.023 \times 10^{23}}{0.083 \times 273.15} \approx 5.31 \times 10^{20} \, Cl_2 \text{ ના અણુઓ}$.
દરેક $Cl_2$ અણુમાં $2$ ક્લોરિન પરમાણુઓ હોવાથી:
$Cl$ પરમાણુઓની સંખ્યા $= 2 \times 5.31 \times 10^{20} = 10.62 \times 10^{20} = 1.062 \times 10^{21}$.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં રાઉન્ડ ઓફ કરતા,આપણને $1 \times 10^{21}$ મળે છે.

(C) પ્રક્રિયા છે: $C_6H_5COCl + (C_6H_5)_2NH \rightarrow C_6H_5CON(C_6H_5)_2 + HCl$
$C_6H_5COCl$ નું મોલર દળ $= 77 + 12 + 16 + 35.5 = 140.5 \, g/mol$.
$C_6H_5CON(C_6H_5)_2$ નું મોલર દળ $= 77 + 12 + 16 + 14 + 2(77) = 273 \, g/mol$.
$C_6H_5COCl$ ના મોલ $= \frac{0.140 \, g}{140.5 \, g/mol} \approx 0.001 \, mol$.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી $1:1$ હોવાથી,નીપજના સૈદ્ધાંતિક મોલ $= 0.001 \, mol$.
નીપજનું સૈદ્ધાંતિક દળ $= 0.001 \, mol \times 273 \, g/mol = 0.273 \, g$.
બનેલી નીપજનું વાસ્તવિક દળ $= 0.210 \, g$.
ટકાવારી ઉપજ $= \frac{\text{વાસ્તવિક ઉપજ}}{\text{સૈદ્ધાંતિક ઉપજ}} \times 100 = \frac{0.210}{0.273} \times 100 \approx 76.92 \%$.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં રાઉન્ડ ઓફ કરતા,આપણને $77 \%$ મળે છે.

(A) પ્રક્રિયા છે: $C_6H_5COOH + Br_2 \xrightarrow{FeBr_3} C_6H_4(Br)COOH + HBr$
બેન્ઝોઇક એસિડ $(C_7H_6O_2)$ નું મોલર દળ $= (7 \times 12) + (6 \times 1) + (2 \times 16) = 122 \,g/mol$.
$m$-બ્રોમોબેન્ઝોઇક એસિડ $(C_7H_5BrO_2)$ નું મોલર દળ $= 122 - 1 + 80 = 201 \,g/mol$.
ઉપયોગમાં લેવાયેલ બેન્ઝોઇક એસિડના મોલ $= \frac{6.1 \,g}{122 \,g/mol} = 0.05 \,mol$.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \,mol$ બેન્ઝોઇક એસિડ $1 \,mol$ $m$-બ્રોમોબેન્ઝોઇક એસિડ આપે છે.
$m$-બ્રોમોબેન્ઝોઇક એસિડની સૈદ્ધાંતિક ઉપજ $= 0.05 \,mol \times 201 \,g/mol = 10.05 \,g$.
વાસ્તવિક ઉપજ $= 7.8 \,g$.
ટકાવારી ઉપજ $= \frac{\text{વાસ્તવિક ઉપજ}}{\text{સૈદ્ધાંતિક ઉપજ}} \times 100 = \frac{7.8}{10.05} \times 100 \approx 77.61 \,\%$.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં રાઉન્ડ ઓફ કરતા,આપણને $78 \,\%$ મળે છે.

(C) હાઇડ્રોકાર્બન $C_{x}H_{y}$ માટે દહન પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_{x}H_{y(g)} + (x + \frac{y}{4}) O_{2(g)} \rightarrow x CO_{2(g)} + \frac{y}{2} H_{2}O(\ell)$
એવોગેડ્રોના નિયમ મુજબ,કદનો ગુણોત્તર એ તત્વયોગમિતિય ગુણાંકના ગુણોત્તર જેટલો હોય છે.
આપેલ છે કે $C_{x}H_{y}$ નું $1$ કદ $4$ કદ $CO_{2}$ ઉત્પન્ન કરે છે,તેથી $x = 4$.
આપેલ છે કે $C_{x}H_{y}$ નું $1$ કદ $6$ કદ $O_{2}$ વાપરે છે,તેથી $(x + \frac{y}{4}) = 6$.
સમીકરણમાં $x = 4$ મૂકતા:
$4 + \frac{y}{4} = 6$
$\frac{y}{4} = 2$
$y = 8$.

(B) એનિલિન $(C_6H_5NH_2)$ નું આણ્વીય દળ $93 \ g/mol$ છે અને એસેટાનિલાઇડ $(C_6H_5NHCOCH_3)$ નું આણ્વીય દળ $135 \ g/mol$ છે.
પ્રક્રિયા: $C_6H_5NH_2 + CH_3COCl \rightarrow C_6H_5NHCOCH_3 + HCl$.
$1 \ mol$ એનિલિન $1 \ mol$ એસેટાનિલાઇડ ઉત્પન્ન કરે છે.
વપરાયેલ એનિલિનના મોલ $= \frac{1.86 \ g}{93 \ g/mol} = 0.02 \ mol$.
એસેટાનિલાઇડની સૈદ્ધાંતિક નીપજ $= 0.02 \ mol \times 135 \ g/mol = 2.70 \ g$.
શુદ્ધિકરણ દરમિયાન $10 \ \%$ નીપજ ગુમાવાતી હોવાથી,નીપજ સૈદ્ધાંતિક નીપજના $90 \ \%$ મળે છે.
વાસ્તવિક નીપજ $= 2.70 \ g \times 0.90 = 2.43 \ g$.
$2.43 \ g = 243 \times 10^{-2} \ g$.

(B) $Na^{+}$ નું કુલ દળ $= 70.0 \ mg/mL \times 50 \ mL = 3500 \ mg = 3.5 \ g$.
$NaNO_3$ નું આણ્વીય દળ $= 23 + 14 + (3 \times 16) = 85 \ g \ mol^{-1}$.
$Na^{+}$ ના મોલ $= \frac{3.5 \ g}{23 \ g \ mol^{-1}} \approx 0.15217 \ mol$.
$1 \ mol$ $NaNO_3$ માં $1 \ mol$ $Na^{+}$ હોવાથી,$NaNO_3$ ના મોલ $= 0.15217 \ mol$.
$NaNO_3$ નું દળ $= 0.15217 \ mol \times 85 \ g \ mol^{-1} = 12.93445 \ g$.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં રાઉન્ડ ઓફ કરતા,આપણને $13 \ g$ મળે છે.

(B) $Na_{3}PO_{4}$ નું વિયોજન: $Na_{3}PO_{4} \rightarrow 3Na^{+} + PO_{4}^{3-}$.
$Na$ પરમાણુઓના મોલની સંખ્યા = $\frac{3.45 \, g}{23.0 \, g \, mol^{-1}} = 0.15 \, mol$.
$1 \, mol$ $Na_{3}PO_{4}$ માં $3 \, mol$ $Na$ હોય છે,તેથી $Na_{3}PO_{4}$ ના મોલ = $\frac{1}{3} \times 0.15 \, mol = 0.05 \, mol$.
દ્રાવણનું કદ = $100 \, mL = 0.1 \, L$.
મોલારિટી $(M)$ = $\frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવણનું કદ } (L)} = \frac{0.05 \, mol}{0.1 \, L} = 0.5 \, mol \, L^{-1}$.
$10^{-2}$ ના સ્વરૂપમાં: $0.5 = 50 \times 10^{-2} \, mol \, L^{-1}$.
આમ,નજીકનો પૂર્ણાંક $50$ છે.

(B) સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $Na_{2}O + H_{2}O \rightarrow 2 NaOH$
$Na_{2}O$ નું મોલર દળ $= (2 \times 23.0) + 16.0 = 62.0 \ g/mol$.
$Na_{2}O$ ના મોલ $= \frac{20.0 \ g}{62.0 \ g/mol} = 0.3226 \ mol$.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol$ $Na_{2}O$ એ $2 \ mol$ $NaOH$ બનાવે છે.
બનતા $NaOH$ ના મોલ $= 2 \times 0.3226 \ mol = 0.6452 \ mol$.
દ્રાવણનું કદ $= 500 \ mL = 0.5 \ L$.
$NaOH$ ની મોલારિટી $= \frac{0.6452 \ mol}{0.5 \ L} = 1.2904 \ M$.
$10^{-1} \ M$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવતા: $1.2904 \ M = 12.904 \times 10^{-1} \ M$.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં લેતા,આપણને $13 \times 10^{-1} \ M$ મળે છે.

(B) $1 \ mol$ ગ્લુકોઝના દહનથી $2700 \ kJ$ ઉર્જા મુક્ત થાય છે.
આપેલ છે કે $1 \ mol$ ગ્લુકોઝનું દળ $180.0 \ g$ છે,તેથી આપણે પ્રમાણ નક્કી કરી શકીએ:
$2700 \ kJ$ ઉર્જા $180 \ g$ ગ્લુકોઝ દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવે છે.
તેથી,$10000 \ kJ$ ઉર્જા $\frac{180 \times 10000}{2700} \ g$ ગ્લુકોઝ દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવશે.
ગ્લુકોઝનું દળ $= \frac{1800000}{2700} \ g \approx 666.67 \ g$.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં,જરૂરી દળ $667 \ g$ છે.

(B) બેન્ઝીન $(C_6H_6)$ નું આણ્વીય દળ = $78 \ g/mol$.
ટોલ્યુઈન $(C_6H_5CH_3)$ નું આણ્વીય દળ = $92 \ g/mol$.
લીધેલ બેન્ઝીનના મોલ = $\frac{10 \ g}{78 \ g/mol} = 0.1282 \ mol$.
સ્ટોઈકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol$ બેન્ઝીન $1 \ mol$ ટોલ્યુઈન આપે છે.
ટોલ્યુઈનની સૈદ્ધાંતિક ઉપજ = $0.1282 \ mol \times 92 \ g/mol = 11.794 \ g$.
ટકાવારી ઉપજ = $\frac{9.2 \ g}{11.794 \ g} \times 100 \approx 78 \ \%$.

(D) બ્યુટેનના દહન માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$C_{4}H_{10} + \frac{13}{2} O_{2} \longrightarrow 4 CO_{2} + 5 H_{2}O$
ઉત્પન્ન થયેલ પાણીના મોલની ગણતરી:
$\text{પાણીના મોલ} = \frac{72.0 \ g}{18.0 \ g/mol} = 4.0 \ mol$
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ (stoichiometry) મુજબ,$1 \ mol$ $C_{4}H_{10}$ એ $5 \ mol$ $H_{2}O$ ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,$4.0 \ mol$ $H_{2}O$ ઉત્પન્ન કરવા માટે જરૂરી $C_{4}H_{10}$ ના મોલ:
$\text{બ્યુટેનના મોલ} = \frac{1}{5} \times 4.0 = 0.8 \ mol$
બ્યુટેન $(C_{4}H_{10})$ નું આણ્વીય દળ $58 \ g/mol$ છે.
બ્યુટેનનું દળ:
$\text{બ્યુટેનનું દળ} = 0.8 \ mol \times 58 \ g/mol = 46.4 \ g$
$46.4 \ g$ ને $.... \times 10^{-1} \ g$ સ્વરૂપમાં દર્શાવતા:
$46.4 \ g = 464 \times 10^{-1} \ g$
આમ,નજીકનો પૂર્ણાંક $464$ છે.

(A) સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$CaCO_{3(s)} + 2HCl_{(aq)} \rightarrow CaCl_{2(aq)} + CO_{2(g)} + H_2O_{(l)}$
$HCl$ ના મોલની સંખ્યા $= \text{મોલારિટી} \times \text{કદ (L માં)} = 0.5 \times 0.050 = 0.025 \ \text{mol}$.
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ મુજબ,$1 \ \text{મોલ}$ $CaCO_3$ એ $2 \ \text{મોલ}$ $HCl$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
તેથી,જરૂરી શુદ્ધ $CaCO_3$ ના મોલ $= \frac{1}{2} \times 0.025 = 0.0125 \ \text{mol}$.
શુદ્ધ $CaCO_3$ નું દળ $= \text{મોલ} \times \text{મોલર દળ} = 0.0125 \times 100 \ \text{g/mol} = 1.25 \ \text{g}$.
આપેલ છે કે નમૂનો $95 \%$ શુદ્ધ છે,તેથી અશુદ્ધ નમૂનાનું દળ:
$\text{અશુદ્ધ નમૂનાનું દળ} = \frac{\text{શુદ્ધ } CaCO_3 \text{ નું દળ}}{\text{શુદ્ધતાની ટકાવારી}} \times 100 = \frac{1.25}{95} \times 100 \approx 1.3157 \ \text{g}$.
દશાંશના બીજા સ્થાન સુધી રાઉન્ડ ઓફ કરતા,આપણને $1.32 \ \text{g}$ મળે છે.

(C) ઇંધણના દહન માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$C_{15}H_{30} + \frac{45}{2} O_{2} \rightarrow 15 CO_{2} + 15 H_{2}O$
પ્રથમ,$1 \ L$ $(1000 \ mL)$ ઇંધણનું દળ શોધો:
$\text{દળ} = \text{ઘનતા} \times \text{કદ} = 0.756 \ g/mL \times 1000 \ mL = 756 \ g$
$C_{15}H_{30}$ નું મોલર દળ $(15 \times 12) + (30 \times 1) = 210 \ g/mol$ છે.
ઇંધણના મોલની સંખ્યા $= \frac{756 \ g}{210 \ g/mol} = 3.6 \ mol$.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol$ ઇંધણ માટે $\frac{45}{2} = 22.5 \ mol$ $O_{2}$ ની જરૂર પડે છે.
તેથી,$3.6 \ mol$ ઇંધણ માટે $3.6 \times 22.5 = 81 \ mol$ $O_{2}$ ની જરૂર પડે.
$O_{2}$ નું વજન $= 81 \ mol \times 32 \ g/mol = 2592 \ g$.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol$ ઇંધણ $15 \ mol$ $CO_{2}$ ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,$3.6 \ mol$ ઇંધણ $3.6 \times 15 = 54 \ mol$ $CO_{2}$ ઉત્પન્ન કરે.
$CO_{2}$ નું વજન $= 54 \ mol \times 44 \ g/mol = 2376 \ g$.

(C) તુલ્યબિંદુએ,એસિડના તુલ્યાંક $=$ બેઝના તુલ્યાંક.
તુલ્યાંક માટેનું સૂત્ર $N \times V = M \times n_{factor} \times V$ છે.
એસિડ $A$ માટે: $M_1 = 0.1 \, M$,$V_1 = 10 \, mL$,$n_{factor} = x$ (બેઝિકતા).
બેઝ $M(OH)_2$ માટે: $M_2 = 0.05 \, M$,$V_2 = 30 \, mL$,$n_{factor} = 2$ (એસિડિકતા).
તુલ્યાંકને સરખાવતા: $0.1 \times 10 \times x = 0.05 \times 30 \times 2$.
$1 \times x = 3$.
તેથી,$x = 3$.

(B) મિથેનના દહન માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$CH_4 + 2O_2 \rightarrow CO_2 + 2H_2O$
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol$ $CH_4$ માંથી $2 \ mol$ $H_2O$ મળે છે.
પાણીનું આપેલ દળ = $81 \ g$.
$H_2O$ નું મોલર દળ = $18 \ g/mol$.
ઉત્પન્ન થયેલ $H_2O$ ના મોલ = $\frac{81 \ g}{18 \ g/mol} = 4.5 \ mol$.
$2 \ mol$ $H_2O$ માટે $1 \ mol$ $CH_4$ જરૂરી હોવાથી,જરૂરી $CH_4$ ના મોલ = $\frac{4.5}{2} = 2.25 \ mol$.
$2.25 \ mol$ ને $10^{-2} \ mol$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવતા:
$2.25 = 225 \times 10^{-2} \ mol$.
આમ,નજીકનો પૂર્ણાંક $225$ છે.

(C) ધારો કે $A$ નું પરમાણ્વીય દળ $A$ છે અને $B$ નું પરમાણ્વીય દળ $B$ છે.
$A_2 B$ નું મોલર દળ $(2A + B) \ g/mol$ છે.
$AB_3$ નું મોલર દળ $(A + 3B) \ g/mol$ છે.
આપેલ છે કે $0.15 \ mol$ $A_2 B$ અને $0.15 \ mol$ $AB_3$ નું દળ સમાન છે:
$0.15 \times (2A + B) = 0.15 \times (A + 3B)$
બંને બાજુ $0.15$ વડે ભાગતા:
$2A + B = A + 3B$
પદોને ગોઠવતા:
$2A - A = 3B - B$
$A = 2B$
આમ,$A$ નું પરમાણ્વીય દળ $B$ ના પરમાણ્વીય દળ કરતાં $2$ ગણું છે.

(A) $KMnO_{4}$ અને મોહર ક્ષાર $(FeSO_{4} \cdot (NH_{4})_{2}SO_{4} \cdot 6H_{2}O)$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા માટે સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$MnO_{4}^{-} + 5Fe^{2+} + 8H^{+} \rightarrow Mn^{2+} + 5Fe^{3+} + 4H_{2}O$
તુલ્યતાના ખ્યાલનો ઉપયોગ કરતા:
$n_{factor} \times M_{1} \times V_{1} = n_{factor} \times M_{2} \times V_{2}$
$KMnO_{4}$ માટે,$n_{factor} = 5$ ($Mn^{+7}$ નું $Mn^{+2}$ માં રિડક્શન).
મોહર ક્ષાર માટે,$n_{factor} = 1$ ($Fe^{+2}$ નું $Fe^{+3}$ માં ઓક્સિડેશન).
$5 \times 0.01 \times V_{1} = 1 \times 0.05 \times 20.0$
$0.05 \times V_{1} = 1.0$
$V_{1} = \frac{1.0}{0.05} = 20.0\, mL$
વપરાયેલ $KMnO_{4}$ નું કદ $20.0\, mL$ છે.
$50\, mL$ ની બ્યુરેટમાં બાકી રહેલું કદ:
$V_{left} = 50.0 - 20.0 = 30.0\, mL$.

(B) $NH_3$ નું આણ્વીય દળ $14 + (3 \times 1) = 17 \ g \ mol^{-1}$ છે.
$17.0 \ g$ $NH_3$ માં મોલની સંખ્યા $n = \frac{17.0 \ g}{17 \ g \ mol^{-1}} = 1 \ mol$ છે.
$1 \ mol$ માટે એન્થાલ્પી ફેરફાર $23.4 \ kJ \ mol^{-1}$ આપેલ છે.
$85 \ g$ $NH_3$ માં મોલની સંખ્યા $n = \frac{85 \ g}{17 \ g \ mol^{-1}} = 5 \ mol$ છે.
$5 \ mol$ માટે એન્થાલ્પી ફેરફાર $5 \times 23.4 \ kJ = 117 \ kJ$ થાય.

(C) પ્રક્રિયા માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$N_2(g) + 3H_2(g) \rightarrow 2NH_3(g)$
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ (stoichiometry) મુજબ,$1 \ \text{કદ}$ $N_2$ એ $2 \ \text{કદ}$ $NH_3$ ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,$20 \ L$ $NH_3$ ઉત્પન્ન કરવા માટે જરૂરી $N_2$ નું કદ:
$V_{N_2 \text{ વપરાયેલ}} = \frac{1}{2} \times 20 \ L = 10 \ L$
$N_2$ નું પ્રારંભિક કદ $56.0 \ L$ છે.
વપરાયા વગરના $N_2$ નું કદ:
$V_{N_2 \text{ બાકી}} = 56.0 \ L - 10 \ L = 46 \ L$
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) ધારો કે $SO_{2}Cl_{2}$ ના મોલની સંખ્યા $x$ છે.
પ્રક્રિયા મુજબ: $SO_{2}Cl_{2} + 2H_{2}O \rightarrow H_{2}SO_{4} + 2HCl$.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \, mole$ $SO_{2}Cl_{2}$ માંથી $1 \, mole$ $H_{2}SO_{4}$ અને $2 \, moles$ $HCl$ મળે છે.
તેથી,$x \, moles$ $SO_{2}Cl_{2}$ માંથી $x \, moles$ $H_{2}SO_{4}$ અને $2x \, moles$ $HCl$ મળે છે.
ઉત્પન્ન થતા કુલ $H^{+}$ આયનોના મોલ = $(2 \times n(H_{2}SO_{4})) + n(HCl) = (2 \times x) + 2x = 4x$.
સંપૂર્ણ તટસ્થીકરણ માટે,$n(H^{+}) = n(OH^{-})$.
આપેલ છે કે $n(NaOH) = 16 \, moles$,તેથી $n(OH^{-}) = 16$.
$4x = 16 \implies x = 4$.

(C) પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે: $CH_3CH_2MgBr + CH_3OH \rightarrow CH_3CH_3 + Mg(OCH_3)Br$.
ઉત્પન્ન થતો વાયુ ઇથેન $(C_2H_6)$ છે.
$STP$ એ,$22400 \ mL$ વાયુ એટલે $1 \ mol$.
તેથી,$2.24 \ mL$ વાયુ એટલે $n = \frac{2.24}{22400} = 10^{-4} \ mol$.
ઇથેન $(C_2H_6)$ નું આણ્વીય દળ $2 \times 12 + 6 \times 1 = 30 \ g/mol$ છે.
ઉત્પન્ન થયેલ વાયુનું વજન $W = n \times M = 10^{-4} \ mol \times 30 \ g/mol = 30 \times 10^{-4} \ g = 3 \times 10^{-3} \ g$.
$1 \ g = 1000 \ mg$ હોવાથી,વજન $3 \times 10^{-3} \times 1000 = 3 \ mg$ થાય.