સ્ટોઇકિયોમેટ્રી (તત્વયોગમિતિ) અને સ્ટોઇકિયોમેટ્રિક ગણતરીની વ્યાખ્યા આપો.

(N/A) 'સ્ટોઇકિયોમેટ્રી' શબ્દ બે ગ્રીક શબ્દો પરથી ઉતરી આવ્યો છે - $stoicheion$ (જેનો અર્થ તત્વ થાય છે) અને $metron$ (જેનો અર્થ માપન થાય છે).
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી રાસાયણિક પ્રક્રિયામાં સામેલ પ્રક્રિયકો અને નીપજોના દળ (અને ક્યારેક કદ) ની ગણતરી સાથે સંબંધિત છે.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રિક ગણતરીમાં પ્રક્રિયામાં જરૂરી પ્રક્રિયકો અથવા ઉત્પન્ન થતી નીપજોના જથ્થાને નક્કી કરવા માટે સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,મિથેનનું દહન ધ્યાનમાં લો:
$CH_{4(g)} + 2O_{2(g)} \rightarrow CO_{2(g)} + 2H_2O_{(g)}$
આ સમીકરણમાં,સહગુણકો $1$ ($CH_4$ અને $CO_2$ માટે) અને $2$ ($O_2$ અને $H_2O$ માટે) ને સ્ટોઇકિયોમેટ્રિક સહગુણકો કહેવામાં આવે છે. આ સહગુણકો સામેલ પદાર્થોના મોલર ગુણોત્તરનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
આ સંબંધો ડેટાના આંતર-રૂપાંતરણ માટે પરવાનગી આપે છે:
$mass \iff moles \iff \text{અણુઓની સંખ્યા}$
$\frac{mass}{volume} = \text{ઘનતા}$