Alkene Questions in Gujarati

(B) $1$. હાઇડ્રોકાર્બનનું મોલર દળ શોધો:
$STP$ પર,$22400 \ mL$ એ $1 \ mole$ વાયુ છે.
આપેલ $488 \ mL$ નું વજન $1.68 \ g$ છે,તેથી $22400 \ mL$ નું વજન: $\frac{1.68 \times 22400}{488} \approx 77.14 \ g/mol$.
$2$. પ્રમાણસૂચક સૂત્ર નક્કી કરો:
કાર્બન = $86\%$,હાઇડ્રોજન = $100 - 86 = 14\%$.
$C$ ના મોલ = $\frac{86}{12} \approx 7.17$.
$H$ ના મોલ = $\frac{14}{1} = 14$.
ગુણોત્તર $C:H = 7.17:14 \approx 1:2$.
પ્રમાણસૂચક સૂત્ર $CH_2$ છે.
$3$. આણ્વીય સૂત્ર નક્કી કરો:
પ્રમાણસૂચક સૂત્ર દળ = $12 + 2 = 14 \ g/mol$.
$n = \frac{\text{મોલર દળ}}{\text{પ્રમાણસૂચક દળ}} = \frac{77.14}{14} \approx 5.5$.
હાઇડ્રોકાર્બન $STP$ પર વાયુ હોવાથી અને $C_nH_{2n}$ ને અનુસરતું હોવાથી,તે આલ્કીન શ્રેણીનો છે.

(B) ઇથિલીન $(CH_2=CH_2)$ માં,બંને કાર્બન પરમાણુઓ $sp^2$-સંકરિત છે.
દરેક કાર્બન પરમાણુની આસપાસની ભૂમિતિ ત્રિકોણીય સમતલીય છે,જે $120^o$ ના બંધકોણને અનુરૂપ છે.

(C) ઇથિલીનનું રાસાયણિક સૂત્ર $C_2H_4$ અથવા $CH_2=CH_2$ છે.
ઇથિલીન અણુમાં,બે કાર્બન પરમાણુઓ વચ્ચે દ્વિબંધ હોય છે.
દ્વિબંધ $2$ વહેંચાયેલી ઇલેક્ટ્રોન જોડીઓનો બનેલો હોય છે.
દરેક વહેંચાયેલી જોડીમાં $2$ ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,બે કાર્બન પરમાણુઓ વચ્ચે વહેંચાયેલા કુલ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $2 \times 2 = 4$ થાય છે.

(C) $H_2O_2$ એ ઈથીન $(CH_2=CH_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ઈથિલીન ગ્લાયકોલ $(CH_2(OH)-CH_2(OH))$ બનાવે છે.
આ એક હાઈડ્રોક્સિલેશન પ્રક્રિયા છે.

(B) આલ્કીન્સમાં અસંતૃપ્તતા માટેની કસોટીને બેયરની કસોટી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ કસોટીમાં,આલ્કીન્સ ઠંડા મંદ આલ્કલાઇન $KMnO_4$ દ્રાવણ (બેયરનો પ્રક્રિયક) સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
$KMnO_4$ દ્રાવણનો જાંબલી/ગુલાબી રંગ અદૃશ્ય થઈ જાય છે અને $MnO_2$ ના ભૂરા રંગના અવક્ષેપ બને છે,જે દ્વિબંધ (અસંતૃપ્તતા) ની હાજરી સૂચવે છે.
તેથી,ઠંડું મંદ આલ્કલાઇન $KMnO_4$ એ સાચો પ્રક્રિયક છે.

(A) $IUPAC$ નામ $2$-methyl-$2$-butene એ $4$-કાર્બન ધરાવતી શૃંખલા (but-ene) સૂચવે છે,જેમાં $2$જા સ્થાને દ્વિબંધ અને $2$જા સ્થાને મિથાઈલ સમૂહ છે.
તેનું બંધારણ $CH_3-C(CH_3)=CH-CH_3$ છે.

(C) આલ્કીનનું સામાન્ય સૂત્ર $C_nH_{2n}$ છે.
$n = 10$ માટે,અણુસૂત્ર $C_{10}H_{20}$ થાય છે.
$10$ કાર્બન પરમાણુઓ માટેનો પૂર્વગ 'ડેક-' છે.
તે આલ્કીન હોવાથી,પ્રત્યય '-ઈન' (ene) લાગે છે.
તેથી,સંયોજનનું નામ $Decene$ છે.

(B) ઈથીનનું બંધારણ $CH_2 = CH_2$ છે.
આ અણુમાં,દરેક કાર્બન પરમાણુ બે હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે અને દ્વિબંધ દ્વારા બીજા એક કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે.
દરેક કાર્બન પરમાણુ ત્રણ સિગ્મા બંધ અને શૂન્ય અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સાથે જોડાયેલ હોવાથી,દરેક કાર્બન પરમાણુનું સંકરણ $sp^2$ છે.
તેથી,કુલ $2$ $sp^2$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુઓ છે.

(C) સાયક્લોહેક્સિનનું આણ્વીય સૂત્ર $C_6H_{10}$ છે.
તેમાં બે કાર્બન પરમાણુઓ વચ્ચે એક દ્વિબંધ હોય છે.
દ્વિબંધમાં સામેલ બે કાર્બન પરમાણુઓ $sp^2$-સંકરિત હોય છે.
બાકીના $4$ કાર્બન પરમાણુઓ માત્ર એકલ બંધ દ્વારા જોડાયેલા છે અને તેથી તેઓ $sp^3$-સંકરિત છે.
આમ,સાયક્લોહેક્સિનમાં $4$ $sp^3$-સંકરિત કાર્બન પરમાણુઓ છે.

(C) ઇથિલિનનું બંધારણ $CH_2=CH_2$ છે.
આ અણુમાં,$4$ $C-H$ સિગ્મા બંધ અને $1$ $C-C$ સિગ્મા બંધ છે,જે કુલ $5$ સિગ્મા બંધ બનાવે છે.
તેમાં $1$ $C-C$ પાઈ બંધ પણ છે.
તેથી,ઇથિલિનમાં $5$ સિગ્મા અને $1$ પાઈ બંધ હોય છે.

(B) સંયુગ્મિત પ્રણાલી એ અણુમાં વિસ્થાનિકૃત ઈલેક્ટ્રોન સાથે જોડાયેલા $p-$કક્ષકોની પ્રણાલી છે,જે સામાન્ય રીતે અણુની કુલ ઉર્જા ઘટાડે છે અને સ્થિરતા વધારે છે.
સંયુગ્મિત ડાઈન્સમાં,બે દ્વિબંધ એકલ બંધ દ્વારા અલગ પડે છે,જેને $C=C-C=C$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
$1, 3-$બ્યુટાડાઈન $(CH_2=CH-CH=CH_2)$ અને $1, 3-$પેન્ટાડાઈન $(CH_2=CH-CH=CH-CH_3)$ બંનેમાં સંયુગ્મિત દ્વિબંધ હોય છે.
જોકે,આ પ્રકારના પ્રમાણિત બહુવિકલ્પ પ્રશ્નોમાં,$1, 3-$બ્યુટાડાઈન એ સંયુગ્મિત ડાઈનનું મૂળભૂત ઉદાહરણ છે.

(C) પેરોક્સાઇડની હાજરીમાં $CH_3-CH=CH_2$ ની $HBr$ સાથેની પ્રક્રિયા (ખરાશ અસર) મુક્ત રેડિકલ મિકેનિઝમ દ્વારા થાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં,પેરોક્સાઇડનું હોમોલિટીક વિભાજન થઈને રેડિકલ બને છે,જે સાંકળ પ્રક્રિયા શરૂ કરે છે,જેના પરિણામે એન્ટી-માર્કોવનીકોવ યોગશીલ નીપજ મળે છે.

(D) વિનાઇલ ક્લોરાઇડ $(CH_2=CHCl)$ માં $HCl$ નું ઉમેરણ માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ થાય છે.
માર્કોવનીકોવના નિયમ અનુસાર,ઉમેરાતા પ્રક્રિયકનો ઋણ ભાગ $(Cl^-)$ દ્વિબંધ ધરાવતા તે કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાય છે જેની પાસે હાઇડ્રોજન પરમાણુઓની સંખ્યા ઓછી હોય છે.
$CH_2=CHCl$ માં,$CH$ સમૂહ પાસે એક હાઇડ્રોજન પરમાણુ છે,જ્યારે $CH_2$ સમૂહ પાસે બે હાઇડ્રોજન પરમાણુ છે.
તેથી,$Cl^-$ આયન $CH$ કાર્બન પર હુમલો કરે છે,જેના પરિણામે $1, 1-$ડાયક્લોરોઇથેન $(CH_3-CHCl_2)$ બને છે.

(D) ઇથિન $(CH_2=CH_2)$ ની બ્રોમિન $(Br_2)$ સાથેની પ્રક્રિયા એ ઇલેક્ટ્રોફિલિક યોગશીલ પ્રક્રિયાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
આ પ્રક્રિયામાં,આલ્કીનનો $\pi$-બંધ ન્યુક્લિયોફાઇલ તરીકે વર્તે છે અને ઇલેક્ટ્રોફિલિક બ્રોમિન અણુ પર હુમલો કરે છે,જેનાથી ચક્રીય બ્રોમોનિયમ આયન મધ્યવર્તી બને છે,ત્યારબાદ બ્રોમાઇડ આયનનો હુમલો થઈને $CH_2Br-CH_2Br$ બને છે.

(A) અસંતૃપ્ત હાઈડ્રોકાર્બન (આલ્કીન અથવા આલ્કાઈન) નું આલ્કેનમાં ઉદ્દીપકીય રિડક્શન સામાન્ય રીતે $Pt$,$Pd$,અથવા $Ni$ જેવી ઝીણી ભૂકી સ્વરૂપની ધાતુઓનો ઉદ્દીપક તરીકે ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Pt/Ni$ એ આ પ્રક્રિયા માટે સામાન્ય રીતે વપરાતા ઉદ્દીપકો દર્શાવે છે.

(C) ઇથિલિન $(CH_2=CH_2)$ ની બ્રોમિન $(Br_2)$ સાથેની પ્રક્રિયા એ ઇલેક્ટ્રોફિલિક યોગશીલ પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયામાં,આલ્કીનનો $\pi$-બંધ તૂટે છે અને બે બ્રોમિન પરમાણુઓ દ્વિ-બંધ પર જોડાય છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_2=CH_2 + Br_2 \rightarrow Br-CH_2-CH_2-Br$
બનતી નીપજ $1,2-\text{ડાયબ્રોમોઇથેન}$ છે.

(A) પ્રોપીનનું પ્રોપેનમાં રૂપાંતર દ્વિબંધ પર હાઇડ્રોજનના ઉમેરા દ્વારા થાય છે,જેને ઉદ્દીપકીય હાઇડ્રોજનેશન કહેવામાં આવે છે.
$CH_3-CH=CH_2 + H_2 \xrightarrow{Ni, 300 \ ^oC} CH_3-CH_2-CH_3$
આમ,સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.

(C) પ્રોપીન $(CH_3-CH=CH_2)$ માંથી પ્રોપેન-$1$-ઓલ બનાવવાની પ્રક્રિયા હાઇડ્રોબોરેશન-ઓક્સિડેશન પ્રક્રિયાનું ઉદાહરણ છે.
આ પ્રક્રિયામાં,પ્રોપીન ડાયબોરેન $(B_2H_6)$ સાથે ઇથર દ્રાવકની હાજરીમાં પ્રક્રિયા કરીને ટ્રાયઆલ્કાઇલબોરેન મધ્યવર્તી સંયોજન બનાવે છે.
ત્યારબાદ આ મધ્યવર્તી સંયોજનનું હાઇડ્રોજન પેરોક્સાઇડ $(H_2O_2)$ અને બેઝ $(NaOH)$ ની હાજરીમાં ઓક્સિડેશન કરવામાં આવે છે,જેનાથી એન્ટી-માર્કોવનીકોવ નીપજ તરીકે પ્રોપેન-$1$-ઓલ $(CH_3-CH_2-CH_2OH)$ મળે છે.

(C) $1,3-$બ્યુટાડાયનમાં બ્રોમીનનું ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી યોગશીલ પ્રક્રિયા રેઝોનન્સ-સ્થાયી એલાઈલિક કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તી દ્વારા થાય છે.
આ મધ્યવર્તી પર બ્રોમાઈડ આયન $C-2$ સ્થાન પર હુમલો કરીને $1,2-$એડિશન નીપજ ($3,4-$ડાયબ્રોમોબ્યુટ-$1-$ઈન) બનાવે છે અથવા $C-4$ સ્થાન પર હુમલો કરીને $1,4-$એડિશન નીપજ ($1,4-$ડાયબ્રોમોબ્યુટ-$2-$ઈન) બનાવે છે.
તેથી,$1,2-$ અને $1,4-$ બંને એડિશન નીપજો મળે છે.

(B) જ્યારે ઇથિલીન બ્રોમાઇડ $(Br-CH_2-CH_2-Br)$ ની પ્રક્રિયા $Zn$ ડસ્ટ સાથે કરવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું ડિહેલોજનેશન થઈને ઇથિલીન $(CH_2=CH_2)$ બને છે,જે એક આલ્કીન છે.
પ્રક્રિયા: $Br-CH_2-CH_2-Br + Zn \rightarrow CH_2=CH_2 + ZnBr_2$

(A) કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઇડ $(CCl_4)$ ની હાજરીમાં ઇથિનની બ્રોમિન સાથેની પ્રક્રિયા એ ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી યોગશીલ પ્રક્રિયા છે.
$CH_2=CH_2 + Br_2 \xrightarrow{CCl_4} CH_2(Br)-CH_2(Br)$
આ પ્રક્રિયાના પરિણામે $1, 2-$ડાયબ્રોમોઇથેન બને છે.

(B) ઈથીન $(CH_2=CH_2)$ ની હાઈપોક્લોરસ એસિડ $(HOCl)$ સાથેની પ્રક્રિયા ઈલેક્ટ્રોફિલિક યોગશીલ પ્રક્રિયા દ્વારા ઈથિલીન ક્લોરોહાઈડ્રિન $(Cl-CH_2-CH_2-OH)$ બનાવે છે,જે અણુ $M$ છે.
ત્યારબાદ ઈથિલીન ક્લોરોહાઈડ્રિન જલીય સોડિયમ બાયકાર્બોનેટ $(aq. NaHCO_3)$ ની હાજરીમાં જળવિભાજન પામે છે,જે પ્રક્રિયક $R$ તરીકે કાર્ય કરે છે,અને ઈથિલીન ગ્લાયકોલ $(HO-CH_2-CH_2-OH)$ બનાવે છે.

(A) આલ્કીન એ અસંતૃપ્ત હાઇડ્રોકાર્બન છે જેમાં કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધ $(C=C)$ હોય છે.
$\pi$-બંધની હાજરીને કારણે,તેઓ ઇલેક્ટ્રોન-સમૃદ્ધ હોય છે અને સામાન્ય રીતે ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી યોગશીલ પ્રતિક્રિયાઓ આપે છે.

(D) પ્રોપીન $(CH_3-CH=CH_2)$ ની $HBr$ સાથેની પ્રક્રિયા માર્કોવનીકોવના નિયમનું પાલન કરે છે.
આ નિયમ મુજબ,ઉમેરાતા અણુનો ઋણ ભાગ $(Br^-)$ તે કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાય છે જેની પાસે હાઇડ્રોજન પરમાણુઓની સંખ્યા ઓછી હોય છે.
આમ,મુખ્ય નીપજ $2-$બ્રોમોપ્રોપેન $(CH_3-CH(Br)-CH_3)$ બને છે.

(D) આ પ્રક્રિયા આલ્કીન,$2,3-dimethylbut-2-ene$ નું એસિટોન $(propanone)$ ના બે અણુઓમાં ઓક્સિડેટીવ ક્લીવેજ દર્શાવે છે.
આ એક પ્રબળ ઓક્સિડેશન પ્રક્રિયા છે જે સામાન્ય રીતે ગરમ સ્થિતિમાં આલ્કલાઇન $KMnO_4$ જેવા ઓક્સિડાઇઝિંગ એજન્ટનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે.
તેથી,$X$ એ $KMnO_4$ છે.

(B) આલ્કીનની ઠંડા,મંદ,આલ્કલાઇન $KMnO_4$ દ્રાવણ (બેયર પ્રક્રિયક) સાથેની પ્રક્રિયાથી વિસિનલ ડાયોલ બને છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,$KMnO_4$ નો જાંબલી રંગ અદ્રશ્ય થઈ જાય છે,જે દ્વિબંધ અથવા ત્રિબંધ (અસંતૃપ્તતા) ની હાજરી માટેની ગુણાત્મક કસોટી તરીકે કાર્ય કરે છે.
આ વિશિષ્ટ કસોટીને $Baeyer's$ કસોટી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(B) પેરોક્સાઇડની હાજરીમાં પણ પ્રોપીનમાં $HCl$ નું ઉમેરણ માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ થાય છે.
પેરોક્સાઇડ અસર (ખારાશ અસર) ફક્ત $HBr$ ને લાગુ પડે છે,$HCl$ કે $HI$ ને નહીં.
આ પ્રક્રિયામાં,ઇલેક્ટ્રોફાઇલ $H^+$ દ્વિબંધ પર હુમલો કરીને વધુ સ્થાયી દ્વિતીયક કાર્બોકેટાયન,$CH_3-CH^{+}-CH_3$,મધ્યવર્તી તરીકે બનાવે છે.
તેથી,સાચી મધ્યવર્તી નીપજ $CH_3-CH^{+}-CH_3$ છે.

(A) ઇથીન $(CH_2=CH_2)$ ની ઠંડા,મંદ આલ્કલાઇન $KMnO_4$ (બેયર પ્રક્રિયક) સાથેની પ્રક્રિયા ઓક્સિડેશન પ્રક્રિયા છે.
$CH_2 = CH_2 + [O] + H_2O \xrightarrow{KMnO_4 / OH^-} HO-CH_2-CH_2-OH$
બનતી નીપજ $Ethane-1,2-diol$ છે,જેને સામાન્ય રીતે $Ethylene \ glycol$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા અસંતૃપ્તતાની કસોટી તરીકે વપરાય છે,જેમાં $KMnO_4$ નો જાંબલી રંગ દૂર થાય છે.

(B) આલ્કીનનું ઓઝોનોલિસિસ $C=C$ દ્વિબંધના વિભાજન દ્વારા કાર્બોનિલ સંયોજનો બનાવે છે.
બ્યુટ$-2-$ઈન $(CH_3-CH=CH-CH_3)$ માટે,$O_3$ સાથેની પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ $Zn/H_2O$ સાથેની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_3-CH=CH-CH_3 + O_3 \rightarrow CH_3-CH(O_2)CH-CH_3$ (ઓઝોનાઈડ મધ્યવર્તી)
$CH_3-CH(O_2)CH-CH_3 + Zn/H_2O \rightarrow 2CH_3CHO$ (એસીટાલ્ડિહાઈડ અથવા ઈથેનાલ).
આમ,બ્યુટ$-2-$ઈન એસીટાલ્ડિહાઈડના બે અણુઓ આપે છે.

(C) $HBr$ નો એન્ટી-માર્કોવનીકોવ ઉમેરો (જેને પેરોક્સાઇડ અસર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) ફક્ત અસમપ્રમાણ આલ્કીન્સમાં જ જોવા મળે છે.
$But-2-ene$ $(CH_3-CH=CH-CH_3)$ એ એક સમપ્રમાણ આલ્કીન છે.
સમપ્રમાણ આલ્કીનમાં,$HBr$ નો ઉમેરો માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ થાય કે એન્ટી-માર્કોવનીકોવ અસર મુજબ,પરિણામી નીપજ સમાન જ મળે છે.
તેથી,$But-2-ene$ માટે એન્ટી-માર્કોવનીકોવ ઉમેરો જોવા મળતો નથી.

(C) ઓરડાના તાપમાને મંદ જલીય $KMnO_4$ (બેયર પ્રક્રિયક) સાથે આલ્કીનની પ્રક્રિયા એ સિન-હાઈડ્રોક્સિલેશન પ્રક્રિયા છે.
$R-CH=CH-R \xrightarrow[\text{room temp.}]{\text{dil. aqueous } KMnO_4} R-CH(OH)-CH(OH)-R$ (વિસીનલ ડાયોલ).
તેનાથી વિપરીત,ગરમ અને સાંદ્ર $KMnO_4$ દ્વિબંધનું ઓક્સિડેટીવ વિભાજન કરીને કાર્બોક્સિલિક એસિડ બનાવે છે.

(B) $2-$મિથાઈલ$-1-$બ્યુટીન $(CH_2=C(CH_3)CH_2CH_3)$ ની જલીય $H_2SO_4$ સાથેની પ્રક્રિયા એ એસિડ-ઉદ્દીપકીય જલીયકરણ છે.
તે માર્કોવનીકોવના નિયમને અનુસરે છે,જ્યાં $H^{+}$ વધુ હાઈડ્રોજન ધરાવતા કાર્બન પર ઉમેરાઈને સ્થાયી તૃતીયક કાર્બોકેટાયન $(CH_3-C^{+}(CH_3)CH_2CH_3)$ બનાવે છે.
ત્યારબાદ $H_2O$ નો હુમલો અને પ્રોટોન દૂર થવાથી મુખ્ય નીપજ તરીકે $2-$મિથાઈલ$-2-$બ્યુટેનોલ $(CH_3-C(OH)(CH_3)CH_2CH_3)$ મળે છે.

(C) જ્યારે ઇથેનોલને સાંદ્ર $H_2SO_4$ ની હાજરીમાં ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે નિર્જલીકરણ (dehydration) થઈને ઇથીન મળે છે.
આ પ્રક્રિયામાં ઇથેનોલના અણુમાંથી પાણીનો અણુ દૂર થાય છે,તેથી તેને નિર્જલીકરણ પ્રક્રિયા કહેવામાં આવે છે.
$\underset{\text{ઇથેનોલ}}{C_2H_5OH}$ $\xrightarrow[160^{\circ}C - 170^{\circ}C]{\text{સાંદ્ર } H_2SO_4} \underset{\text{ઇથીન}}{CH_2=CH_2} + \underset{\text{પાણી}}{H_2O}$

(A) Baeyer's reagent એ ઠંડા $KMnO_4$ નું આલ્કલાઇન દ્રાવણ છે.
તેનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે અણુમાં અસંતૃપ્તતા (દ્વિબંધ અથવા ત્રિબંધ) ની ઓળખ માટે થાય છે,કારણ કે તે $KMnO_4$ નો જાંબલી રંગ દૂર કરે છે.

(B) સાંદ્ર $H_2SO_4$ ની હાજરીમાં આલ્કીનનું જલીયકરણ $Markownikoff$ ના નિયમનું પાલન કરે છે.
પ્રોપીલીન $(CH_3-CH=CH_2)$ સાંદ્ર $H_2SO_4$ ની હાજરીમાં પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને આઈસોપ્રોપાઈલ આલ્કોહોલ $(CH_3-CH(OH)-CH_3)$ બનાવે છે.
પ્રક્રિયા: $CH_3-CH=CH_2 + H_2O \xrightarrow[Conc. H_2SO_4]{Markownikoff's \, rule} CH_3-CH(OH)-CH_3$.

(D) $(D)$ કાર્બનિક પેરોક્સાઇડની હાજરીમાં, આલ્કીન સાથે $HBr$ નો ઉમેરો એન્ટી-માર્કોવનીકોવના નિયમ (ખારાશ અસર) ને અનુસરે છે.
બ્રોમિન પરમાણુ દ્વિબંધના તે કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાય છે જેની પાસે વધુ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ હોય છે.
તેથી, $Br$ એ $CH_2 = CH - (CH_2)_2COOH$ ના ટર્મિનલ $CH_2$ ગ્રુપ સાથે જોડાય છે, જેના પરિણામે $BrCH_2CH_2(CH_2)_2COOH$ મળે છે.

(B) હાઇડ્રોજનેશનની ઉષ્મા એ આલ્કીનની સ્થિરતાના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
વધુ વિસ્થાપિત અથવા વધુ સ્થિર આલ્કીન હાઇડ્રોજનેશન દરમિયાન ઓછી ઉષ્મા મુક્ત કરે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Trans-2-$બ્યુટીન એ $Cis-2-$બ્યુટીન અને $1-$બ્યુટીનની તુલનામાં ન્યૂનતમ અવકાશી અવરોધ અને વધુ સંમિતિને કારણે સૌથી વધુ સ્થિર આઇસોમર છે.
તેથી,$Trans-2-$બ્યુટીન ઉદ્દીપકીય હાઇડ્રોજનેશન પર સૌથી ઓછી ઉષ્મા મુક્ત કરે છે.

(C) $1$. હાઇડ્રોકાર્બન $X$ બ્રોમીન પાણીને રંગવિહીન કરે છે,જે દર્શાવે છે કે તે અસંતૃપ્ત હાઇડ્રોકાર્બન (આલ્કીન) છે.
$2$. $X$ એસિડિક $KMnO_4$ (પ્રબળ ઓક્સિડાઇઝિંગ એજન્ટ) સાથે પ્રક્રિયા કરીને સમાન કાર્બોક્સિલિક એસિડના બે મોલ આપે છે. આ સૂચવે છે કે દ્વિબંધ સપ્રમાણ આલ્કીનની મધ્યમાં સ્થિત છે.
$3$. પ્રક્રિયા: $CH_3CH_2CH=CHCH_2CH_3 + [O] \xrightarrow{H^+} 2 CH_3CH_2COOH$ (પ્રોપેનોઇક એસિડ).
$4$. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$CH_3CH_2CH=CHCH_2CH_3$ (હેક્સ$-3-$ઈન) એ એકમાત્ર સપ્રમાણ આલ્કીન છે જે બે સમાન કાર્બોક્સિલિક એસિડના અણુઓ બનાવવા માટે વિભાજિત થાય છે.

(C) $1, 3-$બ્યુટાડાઈન અને એથિલિન (ઈથીન) વચ્ચેની પ્રક્રિયા એ ડીલ્સ-એલ્ડર પ્રક્રિયા છે.
આ એક $[4+2]$ સાયક્લોએડિશન પ્રક્રિયા છે.
$CH_2=CH-CH=CH_2 + CH_2=CH_2 \xrightarrow{\Delta} \text{સાયક્લોહેક્ઝીન}$
બનતી નીપજ સાયક્લોહેક્ઝીન છે.

(C) ઇથિલિન $(CH_2=CH_2)$ ની ઓઝોન $(O_3)$ સાથેની પ્રક્રિયાથી ઇથિલિન ઓઝોનાઇડ તરીકે ઓળખાતું અસ્થિર મધ્યવર્તી સંયોજન બને છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_2=CH_2 + O_3 \rightarrow \text{ઇથિલિન ઓઝોનાઇડ}$
આ ઓઝોનાઇડનું રિડક્ટિવ ક્લીવેજ થવાથી ફોર્માલ્ડિહાઇડ $(HCHO)$ બને છે.

(C) $(C)$ તેલ એ અસંતૃપ્ત એસ્ટર છે જેમને ઉદ્દીપકીય હાઇડ્રોજનેશન દ્વારા સંતૃપ્ત કરીને ચરબીમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે.

(C) અસંતૃપ્ત હાઇડ્રોકાર્બન (ઓલેફિન) માં હાઇડ્રોજન ઉમેરીને તેને સંતૃપ્ત હાઇડ્રોકાર્બન (પેરાફિન) માં રૂપાંતરિત કરવાની પ્રક્રિયાને હાઇડ્રોજનેશન કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય છે:
$R-CH=CH-R + H_2 \xrightarrow{Ni/Pd/Pt} R-CH_2-CH_2-R$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.

(D) $3-methyl-1-butene$ $(CH_2=CH-CH(CH_3)_2)$ ની $DCl$ સાથેની પ્રક્રિયા કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તી દ્વારા થાય છે.
$1$. દ્વિબંધનું પ્રોટોનેશન (અથવા ડ્યુટેરેશન) સૌથી સ્થાયી કાર્બોકેટાયન બનાવવા માટે થાય છે.
$2$. $D^+$ નું ટર્મિનલ કાર્બન $(C_1)$ પર ઉમેરણ થવાથી દ્વિતીયક કાર્બોકેટાયન બને છે: $CH_2D-CH^+-CH(CH_3)_2$.
$3$. ત્યારબાદ $Cl^-$ ના હુમલાથી $CH_2D-CHCl-CH(CH_3)_2$ (વિકલ્પ $a$) મળે છે.
$4$. વૈકલ્પિક રીતે,દ્વિતીયક કાર્બોકેટાયનમાં $1,2-hydride$ સ્થળાંતર થઈને વધુ સ્થાયી તૃતીયક કાર્બોકેટાયન બની શકે છે.
$5$. કાર્બોકેટાયન પુનઃરચનાને કારણે $(a)$ અને $(c)$ બંને શક્ય નીપજો છે.

(B) $2 -\text{બ્રોમોબ્યુટેન}$ ની આલ્કોહોલિક $KOH$ સાથેની પ્રક્રિયા એ ડીહાઈડ્રોહેલોજિનેશન પ્રક્રિયા (વિલોપન પ્રક્રિયા) છે.
$\text{સેત્ઝેફના}$ નિયમ મુજબ,વધુ વિસ્થાપિત આલ્કીન એ મુખ્ય નીપજ છે.
$CH_3-CH(Br)-CH_2-CH_3 + KOH (\text{alc.}) \to CH_3-CH=CH-CH_3 (\text{બ્યુટ}-2-\text{ઈન}) + KBr + H_2O$.
કારણ કે $\text{બ્યુટ}-2-\text{ઈન}$ એ $\text{બ્યુટ}-1-\text{ઈન}$ કરતા વધુ સ્થાયી છે,તેથી તે મુખ્ય નીપજ છે.

(C) આલ્કીનની ઠંડા,મંદ આલ્કલાઇન $KMnO_4$ (બેયર પ્રક્રિયક) સાથેની પ્રક્રિયા એ સીન-હાઇડ્રોક્સિલેશન પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયામાં,દ્વિબંધની એક જ બાજુએ બે હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહો ઉમેરાય છે.
તેથી,સાયક્લોપેન્ટેન આલ્કલાઇન $KMnO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સીસ-$1, 2-$સાયક્લોપેન્ટેનડાયોલ બનાવે છે.

(A) આલ્કીનની સ્થિરતા હાઇપરકોન્જુગેશન અને ઇન્ડક્ટિવ ઇફેક્ટને કારણે ડબલ બોન્ડ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલા આલ્કાઇલ જૂથોની સંખ્યાના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે.
$A$ એ ટેટ્રા-સબસ્ટીટ્યુટેડ આલ્કીન $(R_2C=CR_2)$ દર્શાવે છે,જેમાં આલ્કાઇલ જૂથોની સંખ્યા મહત્તમ છે.
તેથી,$R_2C=CR_2$ સૌથી વધુ સ્થાયી આલ્કીન છે.

(C) ઇથિનની એસિડિક $KMnO_4$ સાથેની પ્રક્રિયા ઓક્સિડેટિવ ક્લીવેજ પ્રક્રિયા છે.
$CH_2=CH_2 + 2[O] \xrightarrow{KMnO_4/H^+} HCHO + HCHO$
ઇથિન એ ટર્મિનલ આલ્કીન હોવાથી,દ્વિબંધના ઓક્સિડેટિવ ક્લીવેજને કારણે ફોર્માલ્ડિહાઇડ $(HCHO)$ બને છે.