Alkane Questions in Gujarati

(D) પ્રોપેનનું રાસાયણિક સૂત્ર $C_3H_8$ છે.
તેનું બંધારણીય સૂત્ર $CH_3-CH_2-CH_3$ છે.
આ બંધારણમાં,$2$ $C-C$ એકલ બંધ અને $8$ $C-H$ એકલ બંધ છે.
દરેક એકલ બંધ ઇલેક્ટ્રોનની એક સહિયારી જોડી દર્શાવે છે.
ઇલેક્ટ્રોનની કુલ સહિયારી જોડીઓ = $2 + 8 = 10$.

(A) $CH_4$ ના સંપૂર્ણ દહનથી કાર્બન ડાયોક્સાઇડ $(CO_2)$ અને પાણી $(H_2O)$ મળે છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$CH_4(g) + 2O_2(g) \to CO_2(g) + 2H_2O(l)$

(C) સોડા લાઈમ એ સોડિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ $(NaOH)$ અને કેલ્શિયમ ઓક્સાઈડ $(CaO)$ નું મિશ્રણ છે.
તે સામાન્ય રીતે $3:1$ $(NaOH:CaO)$ ના પ્રમાણમાં તૈયાર કરવામાં આવે છે.

(A) એલ્યુમિનિયમ કાર્બાઇડ $(Al_4C_3)$ ના જળવિભાજનથી મિથેન વાયુ $(CH_4)$ અને એલ્યુમિનિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(Al(OH)_3)$ ઉત્પન્ન થાય છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$Al_4C_3 + 12H_2O \to 3CH_4 + 4Al(OH)_3$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) જ્યારે $Cl_2$ ને $UV$ પ્રકાશમાં લાવવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું હોમોલિટીક વિભાજન થાય છે.
$Cl-Cl \xrightarrow{UV} Cl^{\bullet} + Cl^{\bullet}$
આ પ્રક્રિયાના પરિણામે ક્લોરિન મુક્ત મુલકો $(Cl^{\bullet})$ બને છે.

(C) સાચો જવાબ $(C)$ છે.
$(CH_3)_3CCH_2CH(CH_3)_2$ નું બંધારણ $CH_3-C(CH_3)_2-CH_2-CH(CH_3)-CH_3$ છે.
$1$. ચતુર્થક $(4^o)$ કાર્બન મધ્યસ્થ સ્થાને હાજર છે જે અન્ય ચાર કાર્બન સાથે જોડાયેલ છે.
$2$. તૃતીયક $(3^o)$ કાર્બન $CH$ સમૂહમાં હાજર છે.
$3$. દ્વિતીયક $(2^o)$ કાર્બન $CH_2$ સમૂહમાં હાજર છે.
$4$. પ્રાથમિક $(1^o)$ કાર્બન ટર્મિનલ મિથાઈલ સમૂહોમાં હાજર છે.

(C) $(CH_3)_2CHCH_2C(CH_3)_3$ સંયોજનનું બંધારણ $CH_3-CH(CH_3)-CH_2-C(CH_3)_3$ તરીકે વિસ્તૃત કરી શકાય છે.
તૃતીયક કાર્બન પરમાણુ એટલે એવો કાર્બન પરમાણુ જે અન્ય ત્રણ કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ હોય.
આપેલ બંધારણમાં:
$1$. ડાબી બાજુથી બીજા સ્થાને રહેલો કાર્બન પરમાણુ બે $CH_3$ સમૂહ અને એક $CH_2$ સમૂહ સાથે જોડાયેલ છે,જે તેને તૃતીયક કાર્બન ($3^{\circ}$ કાર્બન) બનાવે છે.
$2$. ચોથા સ્થાને રહેલો કાર્બન પરમાણુ ત્રણ $CH_3$ સમૂહ અને એક $CH_2$ સમૂહ સાથે જોડાયેલ છે,જે તેને ચતુર્થક કાર્બન ($4^{\circ}$ કાર્બન) બનાવે છે.
$3$. અન્ય તમામ કાર્બન પરમાણુઓ પ્રાથમિક $(1^{\circ})$ અથવા દ્વિતીયક $(2^{\circ})$ છે.
તેથી,અણુમાં માત્ર $1$ તૃતીયક કાર્બન પરમાણુ છે.

(B) આલ્કેનનું સામાન્ય સૂત્ર $C_nH_{2n+2}$ છે.
$n = 9$ માટે,સૂત્ર $C_9H_{2(9)+2} = C_9H_{20}$ થાય છે.
$IUPAC$ નામકરણ મુજબ,$9$ કાર્બન પરમાણુ ધરાવતા આલ્કેનને નોનેન કહેવામાં આવે છે.

(B) આલ્કેન એ સંતૃપ્ત હાઇડ્રોકાર્બન છે જેમાં કાર્બન પરમાણુઓ વચ્ચે માત્ર એકલ બંધ હોય છે. અચક્રીય આલ્કેન માટેનું સામાન્ય સૂત્ર $C_nH_{2n+2}$ છે,જ્યાં $n$ એ કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યા દર્શાવે છે.

(B) આલ્કીન (એક દ્વિબંધ ધરાવતું) માટેનું સામાન્ય સૂત્ર $C_nH_{2n}$ છે.
આલ્કેન (સંતૃપ્ત હાઇડ્રોકાર્બન) માટેનું સામાન્ય સૂત્ર $C_nH_{2n+2}$ છે.
તેથી,સાચી જોડી $C_nH_{2n}$ અને $C_nH_{2n+2}$ છે.

(C) પેરાફિન એ આલ્કેનનું બીજું નામ છે,જે સંતૃપ્ત હાઇડ્રોકાર્બન છે. આલ્કેનનું સામાન્ય સૂત્ર $C_nH_{2n + 2}$ છે,જ્યાં $n$ એ કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યા છે.

(C) સાયક્લોઆલ્કેન એ સંતૃપ્ત હાઇડ્રોકાર્બન છે જેમાં એક વલય (ring) બંધારણ હોય છે.
ઓપન-ચેઇન આલ્કેન માટે,સામાન્ય સૂત્ર $C_nH_{2n+2}$ છે.
જ્યારે વલય બને છે,ત્યારે કાર્બન પરમાણુઓ વચ્ચે બંધ બનાવવા માટે બે હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ દૂર થાય છે,જેના પરિણામે સામાન્ય સૂત્ર $C_nH_{2n}$ મળે છે.

(D) પ્રાથમિક હાઇડ્રોજન પરમાણુ તે છે જે પ્રાથમિક કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય (એવો કાર્બન પરમાણુ જે માત્ર એક જ અન્ય કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય).
$A$. આઇસોબ્યુટીન $(CH_2=C(CH_3)_2)$ માં પ્રાથમિક અને દ્વિતીયક બંને પ્રકારના હાઇડ્રોજન હોય છે.
$B$. $2,3-$ડાયમિથાઇલબ્યુટેનમાં પ્રાથમિક અને તૃતીયક હાઇડ્રોજન હોય છે.
$C$. સાયક્લોહેક્ઝેનમાં માત્ર દ્વિતીયક હાઇડ્રોજન હોય છે.
$D$. નિયોપેન્ટેન $(C(CH_3)_4)$ માં એક મધ્યવર્તી ચતુર્થક કાર્બન પરમાણુ ચાર મિથાઇલ જૂથો સાથે જોડાયેલ હોય છે. બધા $12$ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ પ્રાથમિક કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલા છે,તેથી તે બધા પ્રાથમિક હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ છે.

(D) આઈસોપેન્ટેનનું બંધારણ $CH_3-CH(CH_3)-CH_2-CH_3$ છે.
તેમાં ત્રણ $CH_3$ સમૂહો,એક $CH_2$ સમૂહ અને એક $CH$ સમૂહ છે.
આઈસોપેન્ટેનમાંના તમામ કાર્બન પરમાણુઓ ઓછામાં ઓછા એક હાઇડ્રોજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા છે.
તેથી,એ વિધાન કે તેમાં એક કાર્બન છે જે હાઇડ્રોજન સાથે જોડાયેલ નથી,તે ખોટું છે.

(C) $C-H$ બંધની બંધ વિયોજન ઉર્જા હોમોલિટીક વિભાજન પછી બનતા આલ્કાઈલ રેડિકલની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે.
આલ્કાઈલ રેડિકલની સ્થિરતાનો ક્રમ: $3^o > 2^o > 1^o > \text{methyl}$ છે.
તૃતીયક $(3^o)$ રેડિકલ સૌથી વધુ સ્થિર હોવાથી,$3^o$ $C-H$ બંધ તોડવા માટે જરૂરી ઉર્જા સૌથી ઓછી હોય છે.
તેથી,તૃતીયક $(3^o)$ $C-H$ બંધની બંધ વિયોજન ઉર્જા સૌથી ઓછી છે.

(C) $C-H$ બંધની લંબાઈ કાર્બન પરમાણુના સંકરણ પર આધાર રાખે છે.
જેમ સંકર કક્ષકમાં $s$-ગુણધર્મ વધે છે,તેમ બંધની લંબાઈ ઘટે છે.
$C_2H_6$ (ઈથેન) માં,કાર્બન $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે ($25\% \ s$-ગુણધર્મ).
$C_2H_4$ (ઈથીન) માં,કાર્બન $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે ($33.3\% \ s$-ગુણધર્મ).
$C_2H_2$ (ઈથાઈન) માં,કાર્બન $sp$ સંકરણ ધરાવે છે ($50\% \ s$-ગુણધર્મ).
$sp^3$ સંકરણમાં સૌથી ઓછો $s$-ગુણધર્મ હોવાથી,$C_2H_6$ માં $C-H$ બંધ સૌથી લાંબો હોય છે.

(D) મુક્ત મુલક શૃંખલા પ્રક્રિયામાં,શૃંખલા સમાપ્તિના પગલામાં બે મુલકો જોડાઈને સ્થિર અણુ બનાવે છે,જેનાથી શૃંખલા પ્રસરણ અટકે છે.
પગલું $5$ $(Br^{\bullet} + Br^{\bullet} \to Br_2)$ એ શૃંખલા સમાપ્તિનું પગલું છે કારણ કે બે મુક્ત મુલકો જોડાઈને સ્થિર $Br_2$ અણુ બનાવે છે અને કોઈ નવા મુલકો ઉત્પન્ન થતા નથી.

(D) $CH_4$ ની સૂર્યપ્રકાશ $(h\nu)$ ની હાજરીમાં $Cl_2$ સાથેની પ્રક્રિયા હેલોજનેશન પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયા મુક્ત મુલક શૃંખલા પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં મિથેનનો એક હાઇડ્રોજન પરમાણુ ક્લોરિન પરમાણુ દ્વારા વિસ્થાપિત થઈને મિથાઈલ ક્લોરાઈડ $(CH_3Cl)$ બનાવે છે.
તેથી,તેને મુક્ત મુલક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(D) આલ્કેનનું હેલોજનેશન,જેમાં બ્રોમિનેશનનો પણ સમાવેશ થાય છે,તે મુક્ત મુલક (free radical) પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે. આ પ્રક્રિયા સામાન્ય રીતે પ્રકાશ $(h\nu)$ ની હાજરીમાં અથવા ઊંચા તાપમાને થાય છે,જે હેલોજન અણુના હોમોલિટીક વિભાજનને પ્રોત્સાહન આપીને મુક્ત મુલકો ઉત્પન્ન કરે છે.

(A) મોનોક્લોરો સમઘટકોની સંખ્યા નક્કી કરવા માટે,આપણે અણુમાં અસમાન હાઇડ્રોજન પરમાણુઓની સંખ્યા ગણીએ છીએ.
$1$. $n-$બ્યુટેન $(CH_3-CH_2-CH_2-CH_3)$ માટે,બે સમાન હાઇડ્રોજનના સેટ છે: છેડાના $CH_3$ સમૂહો અને અંદરના $CH_2$ સમૂહો. આમ,તે બે મોનોક્લોરો નીપજો આપે છે: $1-$ક્લોરોબ્યુટેન અને $2-$ક્લોરોબ્યુટેન.
$2$. $2,4-$ડાયમિથાઈલ પેન્ટેન માટે,ત્રણ સમાન હાઇડ્રોજનના સેટ છે.
$3$. બેન્ઝીન માટે,બધા છ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સમાન છે,જે માત્ર એક જ મોનોક્લોરો નીપજ (ક્લોરોબેન્ઝીન) આપે છે.
$4$. $1-$મિથાઈલ પ્રોપેન (આઇસોબ્યુટેન) માટે,બે સમાન હાઇડ્રોજનના સેટ છે,પરંતુ $n-$બ્યુટેન એ બે સમઘટકો માટે પ્રમાણભૂત જવાબ છે.

(D) આલ્કેનમાં બંધારણીય સમઘટકતા માટે ઓછામાં ઓછા $4$ કાર્બન પરમાણુઓની જરૂર હોય છે જેથી શાખાયુક્ત બંધારણો બનાવી શકાય.
$n=1$ (મિથેન),$n=2$ (ઈથેન),અને $n=3$ (પ્રોપેન) માટે,માત્ર એક જ બંધારણીય ગોઠવણી શક્ય છે.
$n=4$ (બ્યુટેન) માટે,બે સમઘટકો અસ્તિત્વ ધરાવે છે: $n$-બ્યુટેન $(CH_3-CH_2-CH_2-CH_3)$ અને આઈસોબ્યુટેન $(CH_3-CH(CH_3)-CH_3)$.
તેથી,સાચો જવાબ $4$ છે.

(D) બંધ પરિભ્રમણનો અવરોધ બંધ ક્રમ પર આધાર રાખે છે.
$Ethane$ $(CH_3-CH_3)$ માં માત્ર $C-C$ એકલ $(\sigma)$ બંધ હોય છે,જે મુક્ત પરિભ્રમણની મંજૂરી આપે છે.
$Ethylene$ $(CH_2=CH_2)$ માં દ્વિબંધ,$Acetylene$ $(CH \equiv CH)$ માં ત્રિબંધ અને $Hexachloroethane$ $(CCl_3-CCl_3)$ માં મોટા ક્લોરિન પરમાણુઓને કારણે નોંધપાત્ર અવકાશી અવરોધ (steric hindrance) હોય છે.
તેથી,$Ethane$ બંધ પરિભ્રમણમાં ન્યૂનતમ અવરોધ દર્શાવે છે.

(A) $C-C$ બંધની આસપાસ પરિભ્રમણ $Ethane$ $(CH_3-CH_3)$ માં સૌથી મુક્ત છે કારણ કે તેમાં એકલ સિગ્મા બંધ હોય છે.
$Ethylene$ $(CH_2=CH_2)$ માં દ્વિબંધ અને $Ethyne$ $(CH \equiv CH)$ માં ત્રિબંધ હોય છે,જે પાઈ બંધની હાજરીને કારણે પરિભ્રમણને મર્યાદિત કરે છે.
$Hexachloroethane$ $(CCl_3-CCl_3)$ માં મોટા કદના ક્લોરિન પરમાણુઓ હોય છે જે નોંધપાત્ર અવકાશી અવરોધ (steric hindrance) પેદા કરે છે,જેનાથી પરિભ્રમણ મુશ્કેલ બને છે.
તેથી,સૌથી ઓછું અવરોધિત પરિભ્રમણ $Ethane$ માં જોવા મળે છે.

(A) જે સંયોજન માત્ર બે આઈસોમેરિક મોનોક્લોરો ડેરિવેટિવ્ઝ આપે,તેમાં માત્ર બે પ્રકારના અસમાન હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ હોવા જોઈએ.
$(A)$ $2-$મિથાઈલ પ્રોપેન $(CH_3-CH(CH_3)-CH_3)$: તેમાં બે પ્રકારના હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ (પ્રાથમિક અને તૃતીયક) છે,જે બે મોનોક્લોરો ડેરિવેટિવ્ઝ આપે છે: $1-$ક્લોરો-$2-$મિથાઈલપ્રોપેન અને $2-$ક્લોરો-$2-$મિથાઈલપ્રોપેન.
$(B)$ $n-$પેન્ટેન: તેમાં ત્રણ પ્રકારના હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ છે,જે ત્રણ આઈસોમર્સ આપે છે.
$(C)$ બેન્ઝીન: તેમાં માત્ર એક જ પ્રકારનો હાઈડ્રોજન પરમાણુ છે,જે માત્ર એક જ મોનોક્લોરો ડેરિવેટિવ (ક્લોરોબેન્ઝીન) આપે છે.
$(D)$ $2, 4-$ડાયમિથાઈલ પેન્ટેન: તેમાં ચાર પ્રકારના હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ છે,જે ચાર આઈસોમર્સ આપે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) આણ્વીય સૂત્ર $C_7H_{16}$ એ આલ્કેન $(C_nH_{2n+2})$ શ્રેણીનું છે.
બંધારણીય સમઘટકોની સંખ્યા શોધવા માટે કાર્બન સાંકળો દોરતા:
$1$. $n$-હેપ્ટેન
$2$. $2$-મિથાઈલહેક્ઝેન
$3$. $3$-મિથાઈલહેક્ઝેન
$4$. $3$-ઈથાઈલપેન્ટેન
$5$. $2,2$-ડાયમિથાઈલપેન્ટેન
$6$. $2,3$-ડાયમિથાઈલપેન્ટેન
$7$. $2,4$-ડાયમિથાઈલપેન્ટેન
$8$. $3,3$-ડાયમિથાઈલપેન્ટેન
$9$. $2,2,3$-ટ્રાયમિથાઈલબ્યુટેન
આમ,$C_7H_{16}$ માટે કુલ $9$ બંધારણીય સમઘટકો શક્ય છે.

(D) આલ્કેનનું સામાન્ય સૂત્ર $C_nH_{2n+2}$ છે.
વિકલ્પ $D$,$C_7H_{16}$ માટે,આપણી પાસે $n = 7$ છે.
સૂત્રમાં $n = 7$ મૂકતા $C_7H_{2(7)+2} = C_7H_{14+2} = C_7H_{16}$ મળે છે.
તેથી,$C_7H_{16}$ એ આલ્કેનનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

(A) આલ્કેનનું ઉત્કલન બિંદુ અણુના સપાટીના ક્ષેત્રફળ પર આધાર રાખે છે. સપાટીનું ક્ષેત્રફળ જેટલું વધારે,તેટલા વાન ડર વાલ્સ બળો મજબૂત હોય છે,પરિણામે ઉત્કલન બિંદુ ઊંચું હોય છે.
સીધી શૃંખલા ધરાવતા આઇસોમર્સ શાખાયુક્ત આઇસોમર્સની તુલનામાં વધુ સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ધરાવે છે. જેમ શાખાઓની સંખ્યા વધે છે,તેમ અણુ વધુ ગોળાકાર બને છે,જે સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ઘટાડે છે અને પરિણામે ઉત્કલન બિંદુ નીચું જાય છે.
પેન્ટેન આઇસોમર્સની સરખામણી કરતા:
$n-$પેન્ટેન (સીધી શૃંખલા) સૌથી વધુ સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ધરાવે છે.
આઇસો-પેન્ટેન (એક શાખા) $n-$પેન્ટેન કરતા ઓછું સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ધરાવે છે.
નિયો-પેન્ટેન (બે શાખાઓ) સૌથી ઓછું સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ધરાવે છે.
તેથી,ઉત્કલન બિંદુઓનો ઘટતો ક્રમ $n-$પેન્ટેન > આઇસો-પેન્ટેન > નિયો-પેન્ટેન છે.

(A) વુર્ટ્ઝ પ્રક્રિયામાં સોડિયમ ધાતુની હાજરીમાં બે આલ્કાઇલ હેલાઇડના જોડાણથી સંમિત આલ્કેન બને છે.
$n-$હેક્ઝેન $(C_6H_{14})$ તૈયાર કરવા માટે,આપણને બે $n-$પ્રોપાઇલ સમૂહોની જરૂર છે.
તેથી,પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $2CH_3CH_2CH_2Br + 2Na \xrightarrow{\text{dry ether}} CH_3CH_2CH_2CH_2CH_2CH_3 + 2NaBr$.
આમ,પ્રક્રિયક $n-$પ્રોપાઇલ બ્રોમાઇડ છે.

(B) સોડિયમ એસિટેટનું ઇથેનમાં રૂપાંતર કોલ્બેની વિદ્યુતવિભાજન પદ્ધતિ દ્વારા કરવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,સોડિયમ એસિટેટના જલીય દ્રાવણનું વિદ્યુતવિભાજન કરવાથી એનોડ પર ઇથેન મળે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2CH_3COONa + 2H_2O \xrightarrow{\text{Electrolysis}} CH_3-CH_3 + 2CO_2 + 2NaOH + H_2$

(C) $1,2$-ડાયબ્રોમોઈથેનનો ઉપયોગ એન્ટિનોક કમ્પોઝિશનમાં ટેટ્રા-ઈથાઈલ લેડ $(TEL)$ સાથે કરવામાં આવે છે.
તે દહન દરમિયાન બનતા લેડ ઓક્સાઇડ સાથે પ્રતિક્રિયા કરીને બાષ્પશીલ લેડ બ્રોમાઇડ $(PbBr_2)$ બનાવે છે,જે એક્ઝોસ્ટ દ્વારા દૂર થાય છે,જેથી એન્જિનના ભાગો પર લેડ ઓક્સાઇડ જમા થતું અટકે છે.

(B) કેરોસીન એ પેટ્રોલિયમના વિભાગીય નિસ્યંદન દ્વારા મેળવવામાં આવતા હાઇડ્રોકાર્બનનું મિશ્રણ છે.
તે સામાન્ય રીતે અણુ દીઠ $11$ થી $16$ કાર્બન પરમાણુઓ $(C_{11} - C_{16})$ ધરાવતા હાઇડ્રોકાર્બનનું બનેલું હોય છે.
તેના મુખ્ય ઘટકો સંતૃપ્ત સીધી-શૃંખલા અને શાખિત-શૃંખલા ધરાવતા હાઇડ્રોકાર્બન (પેરાફિન) અને ચક્રીય હાઇડ્રોકાર્બન (નેપ્થીન્સ) છે.
તેથી,સાચી શ્રેણી $C_{11} - C_{16}$ છે.

(A) આપેલ પ્રક્રિયા $2CH_3Br + 2Na \to CH_3-CH_3 + 2NaBr$ છે.
આ પ્રક્રિયામાં સોડિયમ ધાતુની હાજરીમાં બે આલ્કાઈલ હેલાઈડ અણુઓ જોડાઈને ઉચ્ચ આલ્કેન બનાવે છે.
આ પ્રકારની પ્રક્રિયાને $Wurtz$ પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) તૃતીયક હાઇડ્રોજન પરમાણુ ધરાવતા આલ્કેનનું $KMnO_4$ જેવા પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા દ્વારા ઓક્સિડેશન થઈને તૃતીયક આલ્કોહોલ બને છે.
આઇસોબ્યુટેન $(CH_3)_3CH$ માં તૃતીયક હાઇડ્રોજન પરમાણુ હોય છે.
$(CH_3)_3CH \xrightarrow{KMnO_4} (CH_3)_3COH$ (tert-બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ).
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.

(A) ઉત્કલન બિંદુ એ સંયોજનમાં શાખાઓના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
વધારે શાખાઓ હોવાથી ઉત્કલન બિંદુ નીચું જાય છે અને બાષ્પશીલતા વધે છે.
$C_5H_{12}$ ના આપેલા સમઘટકોમાં,$2,2-$ડાયમિથાઈલપ્રોપેન સૌથી વધુ શાખિત છે,તેથી તેનું ઉત્કલન બિંદુ સૌથી ઓછું છે અને તે સૌથી વધુ બાષ્પશીલ છે.

(C) વુર્ટ્ઝ પ્રક્રિયામાં બે આલ્કાઈલ હેલાઈડનું સોડિયમ ધાતુ અને સૂકા ઈથરની હાજરીમાં સંયોજન થઈને ઉચ્ચ આલ્કેન બને છે.
સામાન્ય પ્રક્રિયા: $2RX + 2Na \xrightarrow[\text{Dry ether}]{} R-R + 2NaX$.
તેથી,સાચો પ્રક્રિયક $Na$ / સૂકો ઈથર છે.

(D) ઓક્ટેન નંબર એ બળતણના એન્ટી-નોકિંગ ગુણધર્મનું માપ છે.
$2,2,4-$ટ્રાયમિથાઈલપેન્ટેન,જેને સામાન્ય રીતે આઈસો-ઓક્ટેન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તેને $100$ નો ઓક્ટેન નંબર આપવામાં આવ્યો છે અને તે સંદર્ભ ધોરણ તરીકે વપરાય છે.
$n-$હેક્ઝેન,$n-$હેપ્ટેન અને $n-$પેન્ટેન જેવા સીધી શૃંખલાવાળા આલ્કેન શાખિત આલ્કેનની તુલનામાં ઘણા ઓછા ઓક્ટેન નંબર ધરાવે છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી $2,2,4-$ટ્રાયમિથાઈલપેન્ટેનનો ઓક્ટેન નંબર સૌથી વધુ છે.

(B) પ્રક્રિયા $(a)$ માં ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયકનું નિર્માણ અને ત્યારબાદ જળવિભાજન થાય છે: $CH_3-CH_2-CH_2-Cl$ $\xrightarrow{Mg} CH_3-CH_2-CH_2-MgCl$ $\xrightarrow{H_2O} CH_3-CH_2-CH_3$ (પ્રોપેન).
પ્રક્રિયા $(b)$ માં $CH_3-COCl$ એ $CH_3MgX$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને એસિટોન $(CH_3-CO-CH_3)$ અથવા $2$-મિથાઈલપ્રોપેન-$2$-ઓલ $((CH_3)_3COH)$ બનાવે છે,પ્રોપેન નહીં.
પ્રક્રિયા $(c)$ એ હાઈડ્રોબોરેશન અને ત્યારબાદ પ્રોટોનોલિસિસ છે: $CH_3-CH=CH_2$ $\xrightarrow{B_2H_6} (CH_3-CH_2-CH_2)_3B$ $\xrightarrow{CH_3COOH} CH_3-CH_2-CH_3$ (પ્રોપેન).
પ્રક્રિયા $(d)$ એ $P/HI$ નો ઉપયોગ કરીને આલ્કોહોલનું રિડક્શન છે: $CH_3-CH(OH)-CH_3 \xrightarrow{P/HI} CH_3-CH_2-CH_3$ (પ્રોપેન).

(B) આલ્કેનની પ્રકાશની હાજરીમાં $Br_2$ સાથેની પ્રક્રિયા (મુક્ત મુલક વિસ્થાપન) અસમાન હાઈડ્રોજન પરમાણુઓની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે.
$A$. બ્યુટ-$2$-ઈન: તેમાં વિવિધ પ્રકારના હાઈડ્રોજન હોય છે,જે અનેક નીપજો આપે છે.
$B$. $2,2$-ડાયમિથાઈલપ્રોપેન (નિયોપેન્ટેન): તેના તમામ $12$ હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ સમાન છે. કોઈપણ એક હાઈડ્રોજનનું $Br$ દ્વારા વિસ્થાપન કરવાથી એક જ નીપજ મળે છે.
$C$. બ્યુટ-$1$-આઈન: તેમાં વિવિધ પ્રકારના હાઈડ્રોજન હોય છે,જે અનેક નીપજો આપે છે.
$D$. બ્યુટેન-$2$-ઓલ: તેમાં વિવિધ પ્રકારના હાઈડ્રોજન હોય છે,જે અનેક નીપજો આપે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $B$ છે.

(A) કેરોસીન એ પેટ્રોલની સરખામણીમાં ઊંચા ઉત્કલનબિંદુ ધરાવતા હાઇડ્રોકાર્બનનું મિશ્રણ છે.
તેના ઊંચા ઉત્કલનબિંદુને કારણે,તે ઓછું બાષ્પશીલ છે,જે તેને પેટ્રોલ જેવા વધુ બાષ્પશીલ પદાર્થોની તુલનામાં બળતણ તરીકે સંગ્રહિત કરવા અને હેન્ડલ કરવા માટે સુરક્ષિત બનાવે છે.

(B) જ્યારે $n$-આલ્કેનને નિર્જળ $AlCl_3$ અને $HCl$ (અથવા $HBr$) વાયુ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તેઓ આઈસોમરાઈઝેશન (સમઘટકીકરણ) પામીને શાખિત-શૃંખલા ધરાવતા આલ્કેન બનાવે છે.
$n$-બ્યુટેન આઈસોબ્યુટેન ($2$-મિથાઈલપ્રોપેન) માં રૂપાંતરિત થાય છે.
$CH_3-CH_2-CH_2-CH_3 \xrightarrow[HBr]{AlCl_3} CH_3-CH(CH_3)-CH_3$

(B) ઈથેન $(C_2H_6)$ એ સંતૃપ્ત હાઇડ્રોકાર્બન (આલ્કેન) છે.
$(A)$ તે ક્લોરિન સાથે મુક્ત મુલક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા દ્વારા ક્લોરોઈથેન બનાવે છે.
$(B)$ ઉદ્દીપકીય હાઇડ્રોજનેશન એ અસંતૃપ્ત હાઇડ્રોકાર્બન (આલ્કીન અથવા આલ્કાઈન) માટે વપરાતી પ્રક્રિયા છે. ઈથેન પહેલેથી જ સંતૃપ્ત હોવાથી,તેનું ઉદ્દીપકીય હાઇડ્રોજનેશન થઈ શકતું નથી.
$(C)$ આલ્કેનનું સંપૂર્ણ દહન $CO_2$ અને $H_2O$ આપે છે.
$(D)$ ઈથેન $(C_2H_6)$ અને આઇસો-બ્યુટેન $(C_4H_{10})$ સમાન સજાતીય શ્રેણી (આલ્કેન) ના સભ્યો છે,તેથી તેઓ હોમોલોગ છે.
તેથી,જે વિધાન સાચું નથી તે $(B)$ છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે. વ્યાપારી ગેસોલીનમાં શાખાયુક્ત હાઇડ્રોકાર્બન વધુ ઇચ્છનીય છે કારણ કે તેમની ઓક્ટેન રેટિંગ સીધી શૃંખલાવાળા આઇસોમર્સ કરતા વધારે હોય છે,જે એન્જિનમાં નોકિંગ ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.

(D) $CH_4$ ની સૂર્યપ્રકાશની હાજરીમાં $Cl_2$ સાથેની પ્રક્રિયા મુક્ત મુલક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે.
ક્રમિક ક્લોરિનેશન નીપજો $CH_3Cl$, $CH_2Cl_2$, $CHCl_3$ અને $CCl_4$ છે.
વધુમાં, મિથાઈલ મુક્ત મુલકોનું જોડાણ $(\cdot CH_3 + \cdot CH_3 \to CH_3-CH_3)$ ઈથેન $(CH_3CH_3)$ બનાવે છે.
પ્રોપેન $(CH_3CH_2CH_3)$ આ પ્રક્રિયામાં બનતું નથી કારણ કે તેના માટે પ્રક્રિયકોમાં ઉપલબ્ધ કાર્બન શૃંખલા કરતા લાંબી શૃંખલાની જરૂર પડે છે.

(C) આલ્કેનનું ઉત્કલનબિંદુ તેના સપાટીના ક્ષેત્રફળ અને વાન્ડર વાલ્સ બળોની મજબૂતી પર આધાર રાખે છે.
જેમ કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યા વધે છે,તેમ આણ્વીય દળ અને સપાટીનું ક્ષેત્રફળ વધે છે,જેનાથી વાન્ડર વાલ્સ બળો મજબૂત બને છે અને ઉત્કલનબિંદુ ઊંચું જાય છે.
$n$-હેપ્ટેન $(C_7H_{16})$ માં $7$ કાર્બન પરમાણુઓ છે,$n$-બ્યુટેન $(C_4H_{10})$ માં $4$ કાર્બન પરમાણુઓ છે,નિયોપેન્ટેન $(C_5H_{12})$ માં $5$ કાર્બન પરમાણુઓ છે અને આઇસોબ્યુટેન $(C_4H_{10})$ માં $4$ કાર્બન પરમાણુઓ છે.
$n$-હેપ્ટેન સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા ધરાવે છે અને તેનું આણ્વીય દળ સૌથી વધુ હોવાથી,તેમાં આંતરઆણ્વીય બળો સૌથી મજબૂત હોય છે.
તેથી,$n$-હેપ્ટેનનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ છે.

(C) એલ્યુમિનિયમ કાર્બાઇડ $(Al_4C_3)$ પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને મિથેન $(CH_4)$ વાયુ આપે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$Al_4C_3 + 12H_2O \longrightarrow 3CH_4 + 4Al(OH)_3$

(D) $PCl_5$ એ $-OH$ સમૂહ અથવા કાર્બોનિલ સમૂહના ઓક્સિજનને દૂર કરીને ક્લોરો-વ્યુત્પન્ન બનાવવા માટે વપરાય છે.
$1. CH_3OH + PCl_5 \rightarrow CH_3Cl + POCl_3 + HCl$
$2. CH_3COOH + PCl_5 \rightarrow CH_3COCl + POCl_3 + HCl$
$3. CH_3CHO + PCl_5 \rightarrow CH_3CHCl_2 + POCl_3$
$C_2H_6$ (ઈથેન) એક આલ્કેન છે,જે સામાન્ય પરિસ્થિતિમાં $PCl_5$ સાથે પ્રક્રિયા કરતું નથી કારણ કે તેમાં $-OH$ કે $C=O$ જેવા કોઈ ક્રિયાશીલ સમૂહો હોતા નથી.

(C) $Hexane$ એ આલ્કેન છે,જેને તેની ઓછી પ્રતિક્રિયાત્મકતાને કારણે પેરાફિન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
આલ્કેન અધ્રુવીય હોય છે અને તે સાંદ્ર $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરતા નથી કે તેમાં ઓગળતા નથી.
તેનાથી વિપરીત,$Ethylene$ (આલ્કીન) યોગશીલ પ્રક્રિયા આપે છે,$Benzene$ સલ્ફોનેશન પામે છે,અને $Aniline$ (બેઇઝ) ક્ષાર બનાવવા માટે પ્રક્રિયા કરે છે,જે તેમને સાંદ્ર $H_2SO_4$ માં દ્રાવ્ય બનાવે છે.

(A) . $CH_3I + 2H \xrightarrow{Zn/HCl} CH_4 + HI$ (મિથાઈલ આયોડાઈડનું રિડક્શન કરવાથી મિથેન મળે છે).
$2CH_3I + 2Na \xrightarrow{Dry \ Ether} CH_3-CH_3 + 2NaI$ (મિથાઈલ આયોડાઈડની વુર્ટ્ઝ પ્રક્રિયાથી ઈથેન મળે છે).

(D) પેરાફિન વેક્સ એ $C_nH_{2n+2}$ સામાન્ય સૂત્ર ધરાવતા ઘન હાઇડ્રોકાર્બનનું મિશ્રણ છે.
આ લાંબી શૃંખલા ધરાવતા આલ્કેન છે,જે સંતૃપ્ત હાઇડ્રોકાર્બન છે.
તેથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(D) $2$-મિથાઈલબ્યુટેનનું બંધારણ $CH_3-CH(CH_3)-CH_2-CH_3$ છે.
મોનોક્લોરિનેશન ચાર અલગ-અલગ પ્રકારના હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ પર થઈ શકે છે:
$1$. $C-1$ પર (ટર્મિનલ મિથાઈલ ગ્રુપ): $Cl-CH_2-CH(CH_3)-CH_2-CH_3$. આ અણુમાં $C-2$ પર કાયરલ કેન્દ્ર છે,તેથી તે એનાન્શિયોમર્સની જોડી તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
$2$. $C-2$ પર: $CH_3-CCl(CH_3)-CH_2-CH_3$. આ અણુ અકાયરલ છે.
$3$. $C-3$ પર: $CH_3-CH(CH_3)-CHCl-CH_3$. આ અણુમાં $C-3$ પર કાયરલ કેન્દ્ર છે,તેથી તે એનાન્શિયોમર્સની જોડી તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
$4$. $C-4$ પર: $CH_3-CH(CH_3)-CH_2-CH_2Cl$. આ અણુ અકાયરલ છે.
આમ,$2$ કાયરલ નીપજો મળે છે,જે દરેક એક એનાન્શિયોમેરિક જોડી બનાવે છે. તેથી,એનાન્શિયોમેરિક જોડીઓની કુલ સંખ્યા $2$ છે.