Anatomy of Earthworm Questions in Gujarati

(D) અળસિયા ($Pheretima$ $posthuma$) માં,શરીર ખંડોમાં વિભાજિત હોય છે જેને દેહખંડ કહેવાય છે. પ્રથમ,છેલ્લા અને વલયિકા (Clitellum) ખંડ સિવાયના દરેક ખંડમાં $S$-આકારની રચનાઓ જોવા મળે છે જેને વજ્રકેશો (Setae) કહે છે. વજ્રકેશો મુખ્યત્વે પ્રચલનમાં મદદ કરે છે. તેથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(B) અળસિયાના પ્રજનન તંત્રમાં,$clitellum$ (વલયિકા) મ્યુકસ અને આલ્બ્યુમિનનો સ્ત્રાવ કરે છે. $clitellar$ પ્રદેશમાં આવેલી આલ્બ્યુમિનયુક્ત ગ્રંથિઓ કોશેટા (cocoon) ની અંદર રહેલા અફલિત અંડકોષોને પોષણ પૂરું પાડવાનું કાર્ય કરે છે. તેથી,સાચો જવાબ $B$ છે.

(B) અળસિયા (Pheretima) માં,શરીર ખંડોમાં વિભાજિત હોય છે જેને ખંડક (metameres) કહેવામાં આવે છે.
વલયિકા (clitellum) એ ગ્રંથિમય અને બિન-ગ્રંથિમય પેશીઓનો એક સ્પષ્ટ ઘેરો પટ્ટો છે.
તે શરીરના $14$ મા,$15$ મા અને $16$ મા ખંડમાં આવેલી હોય છે.
આ પ્રદેશ પ્રજનન માટે શ્લેષ્મ અને કોશેટા (cocoons) ઉત્પન્ન કરવા માટે જવાબદાર છે.

(A) અળસિયાનું શરીર મુખ્યત્વે નરમ પેશીઓ,સ્નાયુઓ અને અંગોનું બનેલું હોય છે જે $40\%$ $KOH$ જેવા પ્રબળ આલ્કલાઇન દ્રાવણમાં ઓગળી જાય છે.
જોકે,વજ્રકેશ $(Setae)$ એ કાઇટિનયુક્ત રચનાઓ છે.
કાઇટિન એ એક જટિલ પોલીસેકેરાઇડ છે જે પ્રબળ આલ્કલીની અસર સામે પ્રતિરોધક છે.
તેથી,$40\%$ $KOH$ માં લાંબા સમય સુધી રાખવા છતાં પણ વજ્રકેશ અદ્રાવ્ય રહે છે.

(C) $Pheretima$ (અળસિયા) માં,ફલન અને વિકાસ અંડઘર (Cocoon) નામની રચનામાં થાય છે.
સંગમ પછી,ક્લાઈટેલર ગ્રંથિઓ અંડઘર બનાવવા માટે શ્લેષ્મ અને આલ્બ્યુમિનનો સ્ત્રાવ કરે છે.
અંડકોષો અને શુક્રકોષો (જે સંગમ દરમિયાન સાથી પાસેથી મેળવવામાં આવે છે) અંડઘરમાં મુક્ત કરવામાં આવે છે.
આ અંડઘરની અંદર બાહ્ય ફલન થાય છે,જે ત્યારબાદ જમીનમાં મૂકવામાં આવે છે.

(B) અળસિયા $(Pheretima \text{ } posthuma)$ માં બે જોડ સહાયક ગ્રંથિઓ આવેલી હોય છે.
આ ગ્રંથિઓ $17$ મા અને $19$ મા ખંડમાં જોવા મળે છે, જેમાં દરેક ખંડમાં એક જોડ હોય છે.
તેઓ જનન પિત્તિકાઓ (genital papillae) સાથે સંકળાયેલી હોય છે અને મેથુનક્રિયા દરમિયાન મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

(D) અળસિયા ($Pheretima$ $posthuma$) માં,દેહગુહા આડા પડદાઓ દ્વારા વિવિધ ખંડોમાં વહેંચાયેલી હોય છે,જેને ગુહીયપટલ (septa) કહેવામાં આવે છે.
આ ગુહીયપટલ શરીરના પ્રથમ ચાર ખંડોમાં ગેરહાજર હોય છે.
વધુમાં,$9$ માં અને $10$ માં ખંડમાં પણ ગુહીયપટલ ગેરહાજર હોય છે,જે અનુક્રમે પેષણી (gizzard) અને જઠર (stomach) માટે જગ્યા પૂરી પાડે છે.
તેથી,પ્રથમ ચાર ખંડો અને $9$ માં તથા $10$ માં ખંડ એમ બંનેમાં ગુહીયપટલનો અભાવ હોય છે.

(D) અળસિયામાં હલનચલન તેના શરીરની દીવાલના સ્નાયુઓના સંકોચન અને શિથિલન દ્વારા થાય છે.
મુખ્યત્વે,અળસિયામાં વર્તુળી અને આયામ સ્નાયુઓ આવેલા હોય છે.
વધુમાં,અળસિયામાં $S$-આકારની રચનાઓ હોય છે જેને વજ્રકેશ (Setae) કહેવામાં આવે છે,જે દરેક ખંડની અધિસ્તરીય ગર્ત (epidermal pits) માં ખૂંપેલા હોય છે (પ્રથમ,અંતિમ અને ક્લાઈટેલમ ખંડ સિવાય).
આ વજ્રકેશ જમીનને પકડવામાં મદદ કરે છે અને પ્રચલન દરમિયાન આધાર પૂરો પાડે છે.
તેથી,સ્નાયુઓની સંકલિત ક્રિયા અને વજ્રકેશ દ્વારા મળતી પકડ અળસિયાને અસરકારક રીતે હલનચલન કરવામાં મદદ કરે છે.

(B) અળસિયા ($Pheretima$ $posthuma$) માં રુધિરાભિસરણ તંત્ર બંધ પ્રકારનું હોય છે. તેમાં રુધિરવાહિનીઓ,રુધિરકેશિકાઓ અને હૃદયનો સમાવેશ થાય છે. અળસિયામાં $7, 9, 12$ અને $13$ મા ખંડમાં ચાર જોડ નલિકામય હૃદય આવેલા હોય છે. $7$ અને $9$ મા ખંડમાં આવેલા હૃદયને પાર્શ્વહૃદયો (Lateral hearts) કહેવામાં આવે છે,જ્યારે $12$ અને $13$ મા ખંડમાં આવેલા હૃદયને પાર્શ્વ-અન્નનળીય હૃદય કહેવામાં આવે છે. તેથી,પાર્શ્વહૃદયો એ અળસિયાના રુધિરાભિસરણ તંત્રની લાક્ષણિકતા છે.

(B) અળસિયાની શરીરની સપાટીને ભેજયુક્ત રાખવા અને રોગકારકોથી બચાવવા માટે શ્લેષ્મ અને કોષ્ઠજળનો સ્ત્રાવ થાય છે. શરીરગુહામાં રહેલું કોષ્ઠજળ વિવિધ કોષો ધરાવે છે,જેમાં અમીબોસાઇટ્સનો સમાવેશ થાય છે જે એન્ટિમાઇક્રોબાયલ ગુણધર્મો ધરાવે છે. આ સ્ત્રાવો શરીરની સપાટી પરના બેક્ટેરિયા અને અન્ય સૂક્ષ્મજીવોનો નાશ કરવામાં મદદ કરે છે,જેનાથી અળસિયાને ચેપથી રક્ષણ મળે છે.

(D) અળસિયામાં,ઉત્સર્ગિકાઓને તેમના સ્થાનના આધારે ત્રણ પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: વિટપીય (septal),ત્વચીય (integumentary) અને કંઠનાલીય (pharyngeal).
વિટપીય ઉત્સર્ગિકાઓ $15$ મા ખંડથી છેલ્લા ખંડ સુધી આંતરખંડીય પટલની બંને બાજુએ આવેલી હોય છે.
આ ઉત્સર્ગિકાઓ આંતરડામાં ખુલે છે.
તેથી,તેઓ તેમના ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોને સીધા જ આંતરડાની ગુહામાં ઠાલવે છે,જે ત્યારબાદ મળ સાથે મળદ્વાર દ્વારા શરીરની બહાર નિકાલ પામે છે.

(D) ફેરેટિમા (અળસિયા) માં રુધિર લાલ રંગનું હોય છે કારણ કે તેમાં રુધિરરસમાં ઓગળેલું શ્વસન રંજકદ્રવ્ય આવેલું હોય છે。
આ રંજકદ્રવ્ય $\text{હિમોગ્લોબિન}$ છે (જેને નૂપુરક સમુદાયના પ્રાણીઓમાં $\text{ઈરીથ્રોક્રુઓરિન}$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે)。
તેથી, $\text{હિમોગ્લોબિન}$ અને $\text{ઈરીથ્રોક્રુઓરિન}$ બંને અળસિયાના રુધિરમાં જોવા મળતા સમાન શ્વસન રંજકદ્રવ્ય માટે વપરાતા નામ છે。
આમ, સાચો વિકલ્પ $D$ છે。

(C) અળસિયા $(Pheretima \ posthuma)$ માં,શરીર ખંડોમાં વિભાજિત હોય છે જેને દેહખંડ કહેવાય છે. શરીરનો પ્રથમ ખંડ $Peristomium$ (પરિતુંડ) તરીકે ઓળખાય છે. મુખ આ $Peristomium$ ખંડમાં આવેલું હોય છે. $Prostomium$ (મુખાગ્ર) એ મુખની ઉપર આવેલો માંસલ ભાગ છે,જે જમીનમાં તિરાડો ખોલવા માટે ફાચર તરીકે કાર્ય કરે છે.

(C) અળસિયા ($Pheretima$ $posthuma$) માં,મસ્તિષ્ક ચેતાકંદ (જેને મગજ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) અંતઃસ્ત્રાવી કેન્દ્ર તરીકે કાર્ય કરે છે. આ ચેતાકંદો એવા અંતઃસ્ત્રાવોનો સ્ત્રાવ કરે છે જે વૃદ્ધિ,પ્રજનન અને પુનઃસર્જન સહિતની વિવિધ શારીરિક પ્રક્રિયાઓનું નિયમન કરે છે. ક્લોરોગૉગન કોષો ઉત્સર્જન અને ગ્લાયકોજન/લિપિડના સંગ્રહમાં સામેલ છે,અને ચેતારજ્જુ ચેતાતંત્રનો ભાગ છે,પરંતુ મસ્તિષ્ક ચેતાકંદમાં આવેલા ન્યુરોસેક્રેટરી કોષો ખાસ કરીને અંતઃસ્ત્રાવી સ્ત્રાવ માટે જવાબદાર છે.

(D) $Pheretima$ (અળસિયું) માં,$6$ થી $9$ ખંડોમાં શુક્રસંગ્રહાશયકોથળીઓની ચાર જોડ આવેલી હોય છે.
આ રચનાઓ મૈથુન દરમિયાન શુક્રકોષોને ગ્રહણ કરવા અને તેનો સંગ્રહ કરવા માટે જવાબદાર છે.
તેથી,તે બીજા અળસિયામાંથી પ્રાપ્ત થયેલા શુક્રકોષોના સંગ્રહ માટેના અંગો તરીકે કાર્ય કરે છે.

(C) અળસિયાને સામાન્ય રીતે 'ખેડૂતોના મિત્ર' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ જમીનમાં દર બનાવે છે અને જમીનને છિદ્રાળુ બનાવે છે,જે શ્વસન અને વિકસતા છોડના મૂળના પ્રવેશમાં મદદ કરે છે.
જૈવિક અભ્યાસો અને $NCERT$ ના ડેટા મુજબ,એવો અંદાજ છે કે $1$ એકર જમીનમાં આશરે $50,000$ અળસિયા હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) વલયિકા એ અળસિયાના શરીરની આગળના ભાગમાં આવેલો એક સ્પષ્ટ ગ્રંથિમય અને અખંડિત ભાગ છે. તેનું મુખ્ય કાર્ય શ્લેષ્મ અને આલ્બ્યુમિનનો સ્ત્રાવ કરવાનું છે,જે અંડઘર (cocoon) ના નિર્માણ માટે અનિવાર્ય છે. અંડઘર વિકસતા ભ્રૂણ માટે રક્ષણાત્મક કવચ તરીકે કાર્ય કરે છે.

(C) સામાન્ય દક્ષિણ ભારતીય અળસિયાનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Megascolex$ છે.
$Pheretima$ એ ઉત્તર ભારતમાં જોવા મળતી અળસિયાની સામાન્ય પ્રજાતિ છે.
$Lumbricus$ એ યુરોપ અને ઉત્તર અમેરિકામાં સામાન્ય રીતે જોવા મળતી પ્રજાતિ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) અળસિયામાં રુધિર લાલ રંગનું હોય છે,જેનું મુખ્ય કારણ તેમાં રહેલું શ્વસન રંજકદ્રવ્ય $Hemoglobin$ (હિમોગ્લોબિન) છે.
મનુષ્યોથી વિપરીત,જ્યાં $Hemoglobin$ રક્તકણોની અંદર હોય છે,અળસિયામાં $Hemoglobin$ સીધું જ રુધિરરસ (plasma) માં ઓગળેલું હોય છે.
આ રંજકદ્રવ્ય શરીરમાં ઓક્સિજનના વહનમાં મદદ કરે છે.

(B) ક્લોરોગોજન કોષો એ અળસિયા (Annelida) ના દેહકોષ્ઠીય પ્રવાહીમાં અને આંતરડાની આસપાસ જોવા મળતા વિશિષ્ટ કોષો છે.
આ કોષો પૃષ્ઠવંશીઓના યકૃતની જેમ કાર્ય કરે છે અને પ્રોટીન,કાર્બોદિત અને લિપિડના ચયાપચયમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તેઓ મુખ્યત્વે ગ્લાયકોજનના સંશ્લેષણ અને ચરબીના સંગ્રહમાં સામેલ હોય છે.
વધુમાં,તેઓ નાઇટ્રોજનયુક્ત ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોના ઉત્સર્જનમાં નોંધપાત્ર ભૂમિકા ભજવે છે,જે તેમને અળસિયાની ઉત્સર્જન તંત્ર માટે આવશ્યક બનાવે છે.

(A) અળસિયામાં ઉત્સર્ગિકા એ ઉત્સર્જન અંગો છે.
આ રચનાઓ ઉદ્ભવની દ્રષ્ટિએ બાહ્યસ્તરીય (Ectodermal) હોય છે.
તેઓ ખંડીય રીતે ગોઠવાયેલી નલિકાઓ છે જે આશૃતિનિયમન અને ઉત્સર્જનમાં મદદ કરે છે.

(B) અળસિયા $(Pheretima)$ નું રુધિર હિમોગ્લોબિનની હાજરીને કારણે લાલ રંગનું હોય છે. જોકે,પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓથી વિપરીત,અળસિયામાં હિમોગ્લોબિન રુધિરરસ (plasma) માં ઓગળેલું હોય છે,તે રક્તકણોની અંદર હોતું નથી. તેથી,અળસિયામાં રુધિર લાલ હોય છે પરંતુ તેમાં રક્તકણો (erythrocytes) નો અભાવ હોય છે.

(C) અળસિયામાં ફેફસાં કે ઝાલર જેવા કોઈ વિશિષ્ટ શ્વસન અંગો હોતા નથી.
તેઓ તેમની ભેજયુક્ત ત્વચા દ્વારા શ્વસન કરે છે,જે રુધિરકેશિકાઓથી સમૃદ્ધ હોય છે.
પર્યાવરણમાંથી ઓક્સિજન ત્વચાની સપાટી પરના ભેજમાં ઓગળે છે અને પ્રસરણ દ્વારા રુધિરમાં પ્રવેશે છે,જ્યારે કાર્બન ડાયોક્સાઇડ બહાર નીકળે છે.
તેથી,સાચો જવાબ ભેજયુક્ત ત્વચા છે.

(C) ફેરેટિમા (અળસિયું) માં પાચનમાર્ગ વિવિધ ભાગોમાં વિભેદિત હોય છે.
$1$. આંતરડું $15$ મા ખંડથી શરૂ થઈને છેલ્લા ખંડ સુધી વિસ્તરેલું હોય છે.
$2$. આંત્રાંધ્રો (Intestinal caeca) $26$ મા ખંડમાં જોવા મળે છે.
$3$. પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિઓ $17$ થી $19$ મા ખંડમાં આવેલી હોય છે.
$4$. તેથી,$20$ મા ખંડમાં માત્ર આંતરડું જ હાજર હોય છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $(c)$ છે.

(B) અળસિયા ($Pheretima$ $posthuma$) માં ઉત્સર્જન અંગો તરીકે ખંડીય રીતે ગોઠવાયેલી ગૂંચળાદાર નલિકાઓ હોય છે,જેને ઉત્સર્ગિકા કહેવામાં આવે છે.
જ્યોતકોષો એ પૃથુકૃમિ સમુદાયના પ્રાણીઓના ઉત્સર્જન અંગો છે.
માલ્પિધિયન નલિકાઓ એ કીટકોમાં જોવા મળતા ઉત્સર્જન અંગો છે.
અળસિયામાં ત્વચા શ્વસન અંગ તરીકે કાર્ય કરે છે,ઉત્સર્જન અંગ તરીકે નહીં.

(D) અળસિયા $(Pheretima)$ માં ચેતાતંત્ર મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર, પરિઘવર્તી ચેતાતંત્ર અને અનુકંપી ચેતાતંત્રનું બનેલું હોય છે। પરિઘવર્તી ચેતાતંત્રમાં ચેતાકંદ અને વક્ષ ચેતારજ્જુમાંથી નીકળતી ચેતાઓનો સમાવેશ થાય છે। તેમના કાર્યના આધારે આ ચેતાઓને ત્રણ પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1$. $\text{સંવેદી}$ ચેતાઓ: આ ચેતાઓ સંવેદનાગ્રાહી અંગોમાંથી આવેગને મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર સુધી લઈ જાય છે।
$2$. $\text{ચાલક}$ ચેતાઓ: આ ચેતાઓ મધ્યસ્થ ચેતાતંત્રમાંથી આવેગને કારક અંગો (સ્નાયુઓ) સુધી લઈ જાય છે।
$3$. $\text{સમાયોજક}$ ચેતાઓ: આ ચેતાઓ આંતરચેતાકોષ તરીકે કાર્ય કરે છે, જે સંવેદી અને ચાલક ચેતાકોષોને જોડીને પ્રતિચારનું સંકલન કરે છે।
તેથી, અળસિયામાં આ ત્રણેય પ્રકારની ચેતાઓ જોવા મળે છે।

(C) અળસિયાને 'ખેડૂતોના મિત્ર' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ જમીનમાં દર બનાવે છે,જે જમીનને છિદ્રાળુ બનાવે છે અને છોડના વિકાસ પામતા મૂળના શ્વસન અને પ્રવેશમાં મદદ કરે છે.
તેઓ સડતા કાર્બનિક પદાર્થો અને મૃત પાંદડાઓ પર ખોરાક તરીકે નિર્ભર રહે છે,અને તેમનો ઉત્સર્ગ (વર્મ કાસ્ટિંગ્સ) પોષક તત્વોથી ભરપૂર હોય છે,જે જમીનની ફળદ્રુપતામાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે.

(A) અળસિયા ($Pheretima$ $posthuma$) માં રુધિરાભિસરણ તંત્રમાં ચાર જોડ નલિકાકાર હૃદયો આવેલા હોય છે.
આ હૃદયો $7, 9, 12,$ અને $13$ માં ખંડમાં આવેલા હોય છે.
- પાર્શ્વ હૃદયો $7$ અને $9$ માં ખંડમાં આવેલા છે.
- પાર્શ્વ-અન્નનળીય હૃદયો $12$ અને $13$ માં ખંડમાં આવેલા છે.

(C) અળસિયામાં પ્રચલન મુખ્યત્વે શરીરની દીવાલના સ્નાયુઓના સંકોચન અને વિસ્તરણ દ્વારા થાય છે.
$1$. શરીરની દીવાલમાં વર્તુળી અને આયામ સ્નાયુઓ આવેલા હોય છે.
$2$. આ સ્નાયુઓના સંકોચન અને વિસ્તરણને કારણે શરીરખંડોનું આવર્તીય સંકોચન અને લંબન થાય છે,જે હલનચલનમાં મદદ કરે છે.
$3$. વજ્રકેશ (પ્રથમ,અંતિમ અને ક્લાઈટેલમ સિવાયના તમામ ખંડોમાં હાજર) આ પ્રક્રિયા દરમિયાન જમીન પર પકડ જમાવવામાં મદદ કરે છે.
$4$. તેથી,શરીરખંડોનું આવર્તીય સંકોચન અને વિસ્તરણ એ પ્રચલન માટેની મૂળભૂત ક્રિયાવિધિ છે.

(D) અળસિયા $(Pheretima)$ માં આંત્રવલન $(typhlosole)$ એ આંતરડાની અંદરની દીવાલનો એક આયામ ગડી જેવો ભાગ છે.
તેનું મુખ્ય કાર્ય આંતરડાની અંદરની સપાટીનું ક્ષેત્રફળ વધારવાનું છે.
સપાટીનું ક્ષેત્રફળ વધારીને,તે પાચિત ખોરાકના પોષકતત્વોના રુધિરમાં શોષણની પ્રક્રિયાને વધારે છે.

(B) અળસિયું (દા.ત.,$Pheretima$ $posthuma$) એ $Annelida$ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$Annelida$ સમુદાયમાં,અળસિયાને $Oligochaeta$ વર્ગમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં દરેક ખંડમાં ખૂબ જ ઓછા વજ્રકેશ (setae) હોય છે અને તેમાં પાદપાદ (parapodia) નો અભાવ હોય છે.

(C) આંત્રવલ એ અળસિયાના આંતરડાની દીવાલનો એક લંબવર્તી ગડી જેવો ભાગ છે જે આંતરડાના પોલાણમાં ઉપસી આવે છે.
તેનું મુખ્ય કાર્ય આંતરડાની અંદરની સપાટીનું ક્ષેત્રફળ વધારવાનું છે,જે પાચિત પોષક તત્વોના શોષણમાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) અળસિયા ($Pheretima$ $posthuma$) ના પાચનમાર્ગમાં, $Gizzard$ એક વિશિષ્ટ સ્નાયુબદ્ધ અંગ છે.
તેનું મુખ્ય કાર્ય માટી અને સડતા કાર્બનિક પદાર્થોને દળવાનું છે.
ખોરાકના કણોના ઘર્ષણ સામે રક્ષણ મેળવવા માટે, $Gizzard$ ની અંદરની સપાટી એક જાડા, રક્ષણાત્મક સ્તરથી આવરી લેવાયેલી હોય છે જેને $cuticle$ કહેવામાં આવે છે.

(D) અળસિયાના પરિવહન તંત્રમાં,પાર્શ્વીય અન્નનલીય રુધિરવાહિનીઓ શુક્રાશય અને અન્ય પ્રજનન અંગોમાંથી રુધિર એકત્રિત કરવાનું કાર્ય કરે છે. આ વાહિનીઓ અન્નનળીની બંને બાજુએ આવેલી હોય છે અને તે રુધિરને અધિ-અન્નનલીય વાહિનીમાં અથવા સીધું હૃદયમાં ઠાલવે છે.

(C) અળસિયા $(Pheretima)$ માં,ઉત્સર્ગિકાઓને તેમના સ્થાન અને ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોના નિકાલના આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$1$. ત્વચીય ઉત્સર્ગિકાઓ દેહદીવાલની અંદરની સપાટી પર ત્રીજા ખંડથી છેલ્લા ખંડ સુધી જોડાયેલી હોય છે અને સીધી શરીરની સપાટી પર બહારની તરફ ખુલે છે.
$2$. તેઓ તેમનો કચરો સીધો બહારની તરફ નિકાલ કરતી હોવાથી,તેમને 'એકસોનેફ્રિક' (exonephric) કહેવામાં આવે છે.
$3$. વિટપીય અને કંઠનાલીય ઉત્સર્ગિકાઓ તેમનો કચરો પાચનમાર્ગમાં ઠાલવે છે,તેથી તેમને 'એન્ટેરોનેફ્રિક' (enteronephric) કહેવામાં આવે છે.

(C) ક્લોરોગૉગન $(Chloragogen)$ કોષો (જેને પીળા કોષો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ અળસિયા $(Pheretima)$ માં જોવા મળતા વિશિષ્ટ કોષો છે.
આ કોષો મુખ્યત્વે કોષ્ઠીય તરલ (coelomic fluid) માં આવેલા હોય છે અને આંતરડા સાથે સંકળાયેલા હોય છે,જ્યાં તેઓ પૃષ્ઠવંશીઓના યકૃતને સમાન કાર્યો કરે છે,જેમ કે ગ્લાયકોજનનો સંગ્રહ,ચરબીનું ચયાપચય અને ઉત્સર્જન.

(C) અળસિયા ($Pheretima$ $posthuma$) માં,નરજનનછિદ્રોની એક જોડ $18$ મા ખંડની વક્ષ-પાર્શ્વ બાજુએ આવેલી હોય છે. આ છિદ્રો નર પ્રજનન કોષોના નિકાલ માટેના માર્ગ તરીકે કાર્ય કરે છે. તેની સરખામણીમાં,માદા જનનછિદ્ર એક જ હોય છે અને તે $14$ મા ખંડની મધ્ય-વક્ષ બાજુએ આવેલું હોય છે,જ્યારે જનન પેપિલી (genital papillae) $17$ મા અને $19$ મા ખંડ પર જોવા મળે છે.

(D) અળસિયામાં,ઉત્સર્ગિકાઓ તેમના સ્થાનના આધારે ત્રણ પ્રકારની હોય છે: કંઠનળીય (pharyngeal),ત્વચીય (integumentary) અને પટલીય (septal) ઉત્સર્ગિકાઓ.
કંઠનળીય ઉત્સર્ગિકાઓ ત્રણ જોડના સમૂહમાં હોય છે જે $4^{th}, 5^{th}$ અને $6^{th}$ ખંડોમાં આવેલી હોય છે.
તેઓ કંઠનળીની આસપાસ ગોઠવાયેલી હોય છે અને નાઇટ્રોજનયુક્ત કચરાના ઉત્સર્જન માટે જવાબદાર છે.

(C) અળસિયા ($Pheretima$ $posthuma$) માં,આંતરડું $15$ મા ખંડથી શરૂ થાય છે.
આંત્રવલન એ આંતરડાની અંદરની દીવાલનો એક લંબવર્તી ગડી જેવો ભાગ છે,જે શોષણ માટે સપાટીનું ક્ષેત્રફળ વધારે છે.
તે $26$ મા ખંડથી શરૂ થાય છે અને મળદ્વારની આગળના $25$ મા ખંડ સુધી (એટલે કે પાછળના છેડેથી $22$ થી $25$ મા ખંડ સુધી) વિસ્તરેલું હોય છે.

(B) અળસિયા ($Pheretima$ $posthuma$) માં શુક્રાણુજનનની પ્રક્રિયા શુક્રપિંડમાં થાય છે.
અળસિયામાં $10$ મા અને $11$ મા ખંડમાં બે જોડ શુક્રપિંડ આવેલા હોય છે.
શુક્રપિંડમાં રહેલા જનન કોષો શુક્રાણુજનન દ્વારા શુક્રકોષો ઉત્પન્ન કરે છે.
આ શુક્રકોષો ત્યારબાદ પરિપક્વતા અને સંગ્રહ માટે શુક્રાશયમાં મુક્ત થાય છે.

(C) સાચું વિધાન એ છે કે અળસિયું મસ્તિક ધરાવે છે પરંતુ શીર્ષ નથી.
$1$. અળસિયામાં સ્પષ્ટ શીર્ષ પ્રદેશનો અભાવ હોય છે (અશીર્ષી).
$2$. તેઓ અગ્ર ખંડોમાં મસ્તિક (cerebral ganglion) ધરાવે છે,જે મગજ તરીકે કાર્ય કરે છે.
$3$. વિકલ્પ $A$ ખોટો છે કારણ કે તેમને પ્રચલન માટે વજ્રકેશ (setae) ની જરૂર પડે છે.
$4$. વિકલ્પ $B$ માં અંડઘરનો સ્ત્રાવ ક્લાઈટેલમ ગ્રંથિઓ દ્વારા થાય છે,પરંતુ તે માત્ર ફલિત અંડકો પૂરતું મર્યાદિત નથી.
$5$. વિકલ્પ $D$ ખોટો છે કારણ કે તેમાં વજ્રકેશ હોય છે,જે પ્રચલન અંગો છે.

(B) ક્લોરેગોગન કોષો એ અળસિયાના દેહકોષ્ઠીય પ્રવાહીમાં અને આંતરડાની આસપાસ જોવા મળતા વિશિષ્ટ કોષો છે. તેઓ પૃષ્ઠવંશીઓના યકૃત (liver) ને સમાન કાર્ય કરે છે. તેમના મુખ્ય કાર્યોમાં ગ્લાયકોજન અને ચરબીનું સંશ્લેષણ,એમિનો એસિડનું વિએમિનેશન (deamination) અને યુરિયાનું નિર્માણ સામેલ છે. તેઓ ચયાપચયના નકામા પદાર્થોના નિકાલ અને નાઈટ્રોજનયુક્ત કચરાના વ્યવસ્થાપનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવતા હોવાથી,તેઓ મુખ્યત્વે ઉત્સર્જન તંત્ર સાથે સંકળાયેલા છે.

(C) ક્લાઈટેલમ એ અળસિયાના શરીરની દીવાલનો એક સ્પષ્ટ ગ્રંથિમય અને ખંડવિહીન ભાગ છે,જે સામાન્ય રીતે $14-16$ ખંડોમાં જોવા મળે છે.
તેનું મુખ્ય કાર્ય શ્લેષ્મ અને આલ્બ્યુમિનનો સ્ત્રાવ કરવાનું છે,જે અંડઘર (cocoon) ના નિર્માણ માટે આવશ્યક છે.
પ્રજનન પ્રક્રિયા દરમિયાન,ક્લાઈટેલમ એક શ્લેષ્મ નળીનો સ્ત્રાવ કરે છે જે સખત બનીને અંડઘર બનાવે છે,જેની અંદર ફલન અને ભ્રૂણનો વિકાસ થાય છે.

(B) અળસિયાનું અંડઘર (cocoon),જેને અંડકોથળી પણ કહેવામાં આવે છે,તે લીંબુના આકારની એક નાની રચના છે.
તેનું કદ સામાન્ય રીતે લંબાઈમાં $2.0$ મીમી થી $2.4$ મીમી જેટલું હોય છે.
આ અંડઘર ક્લાઈટેલર ગ્રંથિઓ દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે અને તેમાં વિકાસ પામતા ભ્રૂણ હોય છે.

(B) અળસિયામાં,કંઠનાલીય પ્રદેશ (ખંડ $4, 5,$ અને $6$) માં ત્રણ જોડ કંઠનાલીય ગ્રંથિઓ આવેલી હોય છે. આ ગ્રંથિઓ ક્રોમફિલ કોષોની બનેલી હોય છે. આ કોષો મ્યુસિન અને પ્રોટીઓલિટીક ઉત્સેચકો ધરાવતો લાળરસનો સ્ત્રાવ કરે છે,જે ખોરાકના પાચનમાં મદદ કરે છે.

(C) $Pheretima$ (અળસિયા) માં શુક્રસંગ્રહાશયો એ સંવેદી અને પ્રજનન અંગો છે.
તેઓ $6$ થી $9$ મા ખંડમાં આવેલા હોય છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,શુક્રસંગ્રહાશયોની ચાર જોડ $6$ મા,$7$ મા,$8$ મા અને $9$ મા ખંડમાં આવેલી હોય છે,દરેક ખંડમાં એક જોડ.
તેથી,$7$ મા અને $9$ મા ખંડમાં જોવા મળતી રચના શુક્રસંગ્રહાશયો છે.

(B) અળસિયા ($Pheretima$ $posthuma$) માં,રુધિરાભિસરણ તંત્ર બંધ પ્રકારનું હોય છે. પૃષ્ઠ રુધિરવાહિની મુખ્ય વિતરણ વાહિની તરીકે કાર્ય કરે છે. અળસિયાની પૃષ્ઠ રુધિરવાહિનીમાં રુધિર શરીરના પાછળના ભાગથી આગળના ભાગ તરફ વહે છે. આ પ્રક્રિયા વાહિનીની દીવાલોના લયબદ્ધ સંકોચન દ્વારા થાય છે,જે રુધિરને આગળના ભાગ તરફ,ખાસ કરીને હૃદય અને અગ્ર ખંડો તરફ પંપ કરે છે.

(D) અળસિયામાં પોર્ફિરિન રંજકદ્રવ્ય મુખ્યત્વે તેની પૃષ્ઠ બાજુની શરીરની દીવાલમાં જોવા મળે છે. તેનું મુખ્ય કાર્ય અળસિયાને સૂર્યપ્રકાશના હાનિકારક અલ્ટ્રાવાયોલેટ $(UV)$ કિરણોની અસરોથી બચાવવાનું છે. અળસિયા નિશાચર પ્રાણીઓ છે અને ભેજવાળી જમીનમાં રહે છે,તેથી તેઓ તીવ્ર પ્રકાશ પ્રત્યે સંવેદનશીલ હોય છે,અને આ રંજકદ્રવ્ય એક રક્ષણાત્મક કવચ તરીકે કાર્ય કરે છે.

(C) ફેરેટિમા પોસ્થ્યુમા $(Pheretima$ $posthuma)$ અળસિયાની શરીરરચના અને જીવવિજ્ઞાન પર વિસ્તૃત સંશોધન કરનાર અને તેનું વિગતવાર વર્ણન આપનાર પ્રખ્યાત ભારતીય વૈજ્ઞાનિક $K. N. Bahl$ (કે. એન. બહલ) છે. તેમનું કાર્ય ભારતમાં અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીશાસ્ત્રના ક્ષેત્રમાં એક ઉત્કૃષ્ટ અભ્યાસ માનવામાં આવે છે.

(C) ક્લોરેગોગન કોષો એ અળસિયા $(Pheretima)$ ના દેહકોષ્ઠી પ્રવાહીમાં અને આંતરડાની આસપાસ જોવા મળતા વિશિષ્ટ કોષો છે.
આ કોષો તેમના દેહધાર્મિક કાર્યોની દ્રષ્ટિએ પૃષ્ઠવંશીઓના યકૃતને સમાન (analogous) છે.
તેઓ ગ્લાયકોજન અને ચરબીના સંશ્લેષણ,એમિનો એસિડના વિએમિનીકરણ (deamination) અને યુરિયાના નિર્માણમાં સામેલ છે,જે પૃષ્ઠવંશીઓમાં યકૃત દ્વારા કરવામાં આવતા પ્રાથમિક ચયાપચયના કાર્યો છે.