Anatomy of Earthworm Questions in Gujarati

(A) અળસિયામાં,નેફ્રીડિયાને તેમના સ્થાનના આધારે ત્રણ પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: સેપ્ટલ,ઇન્ટેગ્યુમેન્ટરી અને ફેરિન્જિયલ.
આમાંથી,માત્ર સેપ્ટલ નેફ્રીડિયામાં જ નેફ્રોસ્ટોમ નામની પક્ષ્મલ ગળણી જેવી રચના હોય છે,જે દેહકોષ્ઠીય પ્રવાહીને એકત્રિત કરવામાં મદદ કરે છે.
ઇન્ટેગ્યુમેન્ટરી અને ફેરિન્જિયલ નેફ્રીડિયામાં નેફ્રોસ્ટોમનો અભાવ હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) અળસિયામાં,શરીરના પ્રથમ ખંડને $Peristomium$ (મુખ ખંડ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. મુખ આ ખંડની વક્ષ બાજુએ આવેલું હોય છે. $Prostomium$ એ એક માંસલ રચના છે જે મુખની ઉપર આવેલી હોય છે અને તે જમીનમાં તિરાડો ખોલવા માટે ફાચર જેવું કાર્ય કરે છે.

(A) અળસિયામાં,પૃષ્ઠ રુધિરવાહિની $14$ મા ખંડથી પાછળના ભાગમાં રુધિરને એકત્રિત કરતી વાહિની તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે પૃષ્ઠ-આંત્ર વાહિનીઓ અને સબન્યુરલ વાહિનીઓમાંથી કોમિસ્યુરલ વાહિનીઓ દ્વારા રુધિર મેળવે છે.
તેથી,તે $13$ મા ખંડની પાછળના ભાગમાં સંગ્રહક નલિકા તરીકે કાર્ય કરે છે.

(C) અળસિયામાં,ચેતાતંત્ર એવા ચેતાકોષોનું બનેલું હોય છે જેનું વર્ગીકરણ તેમના કાર્યોના આધારે કરવામાં આવે છે. આમાં સંવેદી ચેતાકોષોનો સમાવેશ થાય છે,જે ગ્રાહકો પાસેથી મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર સુધી આવેગનું વહન કરે છે; ચાલક ચેતાકોષો,જે મધ્યસ્થ ચેતાતંત્રમાંથી કારક અંગો સુધી આવેગનું વહન કરે છે; અને એડજસ્ટર અથવા સહાયક ચેતાકોષો,જે સંવેદી અને ચાલક ચેતાકોષોને જોડે છે. તેથી,અળસિયામાં ચેતાકોષો સંવેદી અને ચાલક બંને પ્રકારના હોય છે.

(D) $Pheretima$ (અળસિયું) માં,શરીર આડા વિભાજન દ્વારા ખંડોમાં વહેંચાયેલું હોય છે જેને પટલ (septa) કહેવામાં આવે છે.
પ્રથમ ત્રણ ખંડોમાં પટલ ગેરહાજર હોય છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,પ્રથમ પટલ $4^{th}$ અને $5^{th}$ ખંડની વચ્ચે જોવા મળે છે.
તેથી,પ્રથમ ચાર ખંડોની વચ્ચે પટલ ગેરહાજર હોય છે (એટલે કે,$1/2, 2/3, 3/4$ અને $4/5$ સંપૂર્ણ પટલ તરીકે હાજર હોતા નથી,પ્રથમ કાર્યકારી પટલ $4^{th}$ ખંડ પછી શરૂ થાય છે).

(D) અળસિયામાં,ઉત્સર્ગિકાઓ તેમના શરીરની બહાર ખુલવાના આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$1$. ત્વચીય ઉત્સર્ગિકાઓ સીધી શરીરની બહાર ખુલે છે.
$2$. એન્ટેરોનેફ્રિક ઉત્સર્ગિકાઓ પાચનમાર્ગ (આંતરડા) માં ખુલે છે.
આ ઉત્સર્ગિકાઓ નાઈટ્રોજનયુક્ત કચરાને આંતરડામાં મુક્ત કરે છે,જે પછી મળની સાથે બહાર નીકળી જાય છે.
આ પ્રક્રિયા પાણીના સંરક્ષણમાં મદદ કરે છે,આમ તે આસૃતિનિયમન (osmoregulation) માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

(A) $Pheretima$ માં,પૃષ્ઠ રુધિરવાહિની એ મુખ્ય સંગ્રાહક રુધિરવાહિની છે.
તેમાં વાલ્વ આવેલા હોય છે જે રુધિરને પાછું વહેતું અટકાવે છે.
આ વાલ્વ દરેક ખંડમાં પટલ (septum) ની આગળ આવેલા હોય છે,જે રુધિરને પશ્ચ ભાગથી અગ્ર ભાગ તરફ એકદિશીય વહન સુનિશ્ચિત કરે છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
અળસિયામાં ઓક્સિજનના વહન માટે જવાબદાર રુધિર રંજકદ્રવ્ય હિમોગ્લોબિન છે.
પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓથી વિપરીત,જેમાં હિમોગ્લોબિન રક્તકણોની અંદર હોય છે,અળસિયામાં તે સીધું રુધિરરસ (blood plasma) માં ઓગળેલું હોય છે.

(D) $Pheretima$ (અળસિયા) ની ઉત્સર્ગિકાઓ તેમના સ્થાન અને કદના આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તે મુખ્યત્વે ત્રણ પ્રકારની હોય છે: વિભાજક (septal),ત્વચીય (integumentary),અને કંઠનાલીય (pharyngeal) ઉત્સર્ગિકાઓ.
તેમની રચના અને કદના આધારે,$Pheretima$ માં જોવા મળતી ઉત્સર્ગિકાઓને મહા-ઉત્સર્ગિકાઓ (Meganephridia) કહેવામાં આવે છે,કારણ કે તે અન્ય એનિલિડામાં જોવા મળતી સૂક્ષ્મ-મટાઉત્સર્ગિકાઓની તુલનામાં મોટી અને જટિલ હોય છે.

(D) $Pheretima$ (અળસિયા) માં કુલ $4$ જોડ હૃદય હોય છે,જેને પાર્શ્વ હૃદય અને પાર્શ્વ-અન્નનળીય હૃદય તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
ખાસ કરીને,પાર્શ્વ હૃદય $7$ મા અને $9$ મા ખંડમાં આવેલા હોય છે.
આ પાર્શ્વ હૃદય પૃષ્ઠ રુધિરવાહિનીને વક્ષ રુધિરવાહિની સાથે જોડે છે.
આમ,$2$ જોડ પાર્શ્વ હૃદય ($7$ મા ખંડમાં એક જોડ અને $9$ મા ખંડમાં એક જોડ) હોવાથી,પાર્શ્વ હૃદયની કુલ સંખ્યા $4$ થાય છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે।
વજ્રકેશ કાઇટિનના બનેલા હોય છે, જે એક મજબૂત, નાઇટ્રોજનયુક્ત પોલિસેકેરાઇડ છે।
કાઇટિન $KOH$ જેવા પ્રબળ આલ્કલી સહિત રાસાયણિક વિઘટન સામે ખૂબ જ પ્રતિરોધક છે।
તેથી, વજ્રકેશ $KOH$ માં ઓગળતા નથી।
અળસિયા $(Pheretima \, posthuma)$ માટે હલનચલનની ઝડપ, ઓક્સિજન સહનશક્તિ અને આયુષ્ય અંગેના અન્ય વિધાનો જૈવિક રીતે સચોટ છે।

(D) અળસિયા $(Pheretima)$ નું દેહકોષ્ઠીય પ્રવાહી દૂધ જેવું સફેદ પ્રવાહી છે.
તેમાં હિમોગ્લોબિન હોતું નથી,કારણ કે હિમોગ્લોબિન અળસિયાના રુધિરમાં હોય છે,દેહકોષ્ઠીય પ્રવાહીમાં નહીં.
દેહકોષ્ઠીય પ્રવાહી મુખ્યત્વે પાણી,ક્ષારો અને વિવિધ પ્રકારના દેહકોષ્ઠીય કોષો (coelomocytes) નું બનેલું હોય છે,જે રોગપ્રતિકારક શક્તિ અને ઉત્સર્જનમાં કાર્ય કરે છે.
તેથી,તેને જલીય પ્લાઝ્મા જેવા પ્રવાહી તરીકે વર્ણવી શકાય છે.

(C) અળસિયા $(Pheretima)$ માં,રુધિર ગ્રંથિઓ $4$ થા,$5$ થા અને $6$ ઠા ખંડોમાં આવેલી વિશિષ્ટ રચનાઓ છે.
આ ગ્રંથિઓ કંઠનળીના સમૂહની ઉપર આવેલી હોય છે.
તેઓ રુધિર કોષો અને હિમોગ્લોબિનના ઉત્પાદન માટે જવાબદાર છે,જે રુધિર રસમાં ઓગળેલું રહે છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
અળસિયામાં,દરેક પ્રકાશગ્રાહી કોષમાં એક કોષકેન્દ્ર હોય છે અને તેના કોષરસમાં એક વિશિષ્ટ દ્રષ્ટિ અંગિકા હોય છે જેને ફેસોમ કહેવામાં આવે છે.
આ ફેસોમ એ $L$-આકારનો લેન્સ છે જે પારદર્શક,હાયલિન પદાર્થનો બનેલો હોય છે,જે પ્રકાશને ગ્રહણ કરવામાં મદદ કરે છે.

(C) $Chloragogen$ (ક્લોરાગોજન) કોષો એ અળસિયાના દેહકોષ્ઠીય પ્રવાહીમાં જોવા મળતા વિશિષ્ટ કોષો છે,જે મુખ્યત્વે આંતરડા અને પૃષ્ઠ રુધિરવાહિનીની આસપાસ આવેલા હોય છે.
આ કોષો પૃષ્ઠવંશીઓના યકૃતને સમાન કાર્યો કરે છે,જેમાં ગ્લાયકોજન અને ચરબીનો સંગ્રહ તથા યુરિયાનું સંશ્લેષણ સામેલ છે.
મહત્વની વાત એ છે કે,$Chloragogen$ કોષો ચયાપચયના નકામા પદાર્થોના ઉત્સર્જન અને અળસિયા દ્વારા જમીનમાંથી ખોરાક સાથે ગ્રહણ કરાયેલા સિલિકેટ્સને દૂર કરવા માટે જવાબદાર છે.

(B) $Pheretima$ (અળસિયા) માં કંઠનાલીય ઉત્સર્ગિકાઓ $4, 5$ અને $6$ માં ખંડમાં આવેલી હોય છે.
આ ઉત્સર્ગિકાઓ પાચનમાર્ગના અગ્ર ભાગમાં,એટલે કે મુખગુહા અને કંઠનળીમાં ખુલે છે.
તેમાં નેફ્રોસ્ટોમ (ઉત્સર્ગિકા મુખ) નો અભાવ હોય છે.

(D) અળસિયા $(Pheretima)$ માં પ્રચલન શરીરની દીવાલના સ્નાયુઓ (વર્તુળી અને આયામ સ્નાયુઓ) અને $Setae$ (વજ્રકેશ) ની સંકલિત ક્રિયા દ્વારા થાય છે.
$1$. $Setae$ એ દરેક ખંડમાં (પ્રથમ,અંતિમ અને મુખાગ્રહ સિવાય) અધિસ્તરીય ખાડાઓમાં ગોઠવાયેલી $S$-આકારની રચનાઓ છે,જે જમીન પર પકડ પૂરી પાડે છે.
$2$. વર્તુળી સ્નાયુઓ શરીરને લંબાવે છે,જ્યારે આયામ સ્નાયુઓ શરીરને ટૂંકું કરે છે.
$3$. આ સ્નાયુઓના સંકોચન અને $Setae$ નો આધાર તરીકે ઉપયોગ કરીને,અળસિયું આગળ વધે છે.

(B) અળસિયા $(Pheretima)$ માં,ઉત્સર્ગિકાઓ એ ઉત્સર્જન અંગો છે. તેમના સ્થાનના આધારે,તેમને ત્રણ પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1$. વિભાજક ઉત્સર્ગિકાઓ (Septal nephridia): જે $15$મા ખંડથી છેલ્લા ખંડ સુધીના આંતરખંડીય પટલની બંને બાજુએ હાજર હોય છે અને આંતરડામાં ખુલે છે.
$2$. ત્વચીય ઉત્સર્ગિકાઓ (Integumentary nephridia): જે $3$જા ખંડથી છેલ્લા ખંડ સુધી શરીરની દીવાલ સાથે જોડાયેલા હોય છે અને શરીરની સપાટી પર ખુલે છે.
$3$. ગ્રસનીય ઉત્સર્ગિકાઓ (Pharyngeal nephridia): જે $4$થા,$5$મા અને $6$ઠ્ઠા ખંડમાં ત્રણ જોડીના ઝૂમખા સ્વરૂપે જોવા મળે છે.
મેક્રો ઉત્સર્ગિકાઓ (Macro nephridia) એ અળસિયામાં જોવા મળતા ઉત્સર્ગિકાઓનો પ્રકાર નથી.

(B) અળસિયામાં,શુક્રસંગ્રહાશય એ $6-9$ ખંડોમાં આવેલી વિશિષ્ટ કોથળી જેવી રચનાઓ છે.
તેઓ સંવનન પ્રક્રિયા દરમિયાન અન્ય અળસિયામાંથી પ્રાપ્ત થયેલા શુક્રકોષોને મેળવવા અને સંગ્રહિત કરવા માટે જવાબદાર છે.
આ સંગ્રહિત શુક્રકોષોનો ઉપયોગ બાદમાં કોશેટા (cocoon) નિર્માણ દરમિયાન અંડકોષોના ફલન માટે કરવામાં આવે છે.
તેથી,તેઓ શુક્રકોષો ઉત્પન્ન કરતા નથી; તેઓ માત્ર તેનો સંગ્રહ કરે છે.

(D) અળસિયાનું શરીર,જેમ કે $Pheretima$ $posthuma$,મોટી સંખ્યામાં ખંડોમાં વિભાજિત હોય છે,જેને ખંડન (metameres) કહેવામાં આવે છે.
આ ખંડો બહારથી વલયો તરીકે દેખાય છે.
પુખ્ત અળસિયામાં સામાન્ય રીતે આશરે $100$ થી $120$ ખંડો હોય છે.

(B) અળસિયા $(Pheretima)$ નું રુધિર લાલ રંગનું હોય છે.
આ લાલ રંગ શ્વસન રંજકદ્રવ્ય હિમોગ્લોબિનની હાજરીને કારણે હોય છે.
અળસિયામાં,હિમોગ્લોબિન રુધિર કોષોમાં હોવાને બદલે (મનુષ્યોની જેમ) સીધું રુધિરરસમાં ઓગળેલું હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ એ છે કે રુધિરરસમાં ઓગળેલા હિમોગ્લોબિનને કારણે રુધિર લાલ રંગનું હોય છે.

(C) અળસિયા ($Pheretima$ $posthuma$) માં,ચાર જોડ શુક્રસંગ્રહાશયો $6^{th}$ થી $9^{th}$ ખંડોમાં આવેલા હોય છે.
તેઓ આંતરખંડીય ખાંચની વક્ષ-પાર્શ્વ બાજુએ આવેલા હોય છે,જેમાં દરેક $6^{th}, 7^{th}, 8^{th},$ અને $9^{th}$ ખંડમાં એક જોડ જોવા મળે છે.
તેઓ પ્રજનન દરમિયાન પ્રાપ્ત થયેલા શુક્રકોષોનો સંગ્રહ કરવાનું કાર્ય કરે છે.

(A) અળસિયામાં,સેપ્ટલ અને ફેરીન્જિયલ ઉત્સર્ગિકાઓ એન્ટરોનેફ્રિક પ્રકારની હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ તેમના નાઈટ્રોજનયુક્ત ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોને સીધા પાચનમાર્ગમાં મુક્ત કરે છે.
આ પદ્ધતિ સજીવને મળની સાથે ઉત્સર્ગ દ્રવ્યો શરીરમાંથી બહાર નીકળે તે પહેલાં તેમાંથી પાણીનું પુનઃશોષણ કરવાની ક્ષમતા આપે છે.
તેથી,આ પાણીના સંરક્ષણ માટેનું એક મહત્વપૂર્ણ ઉત્ક્રાંતિજન્ય અનુકૂલન છે,જે પાર્થિવ વાતાવરણમાં અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવા માટે ખૂબ જ જરૂરી છે.

(D) અળસિયાની પૃષ્ઠ રુધિરવાહિની પ્રથમ $13$ ખંડોમાં વિતરણ કરનારી રુધિરવાહિની તરીકે કાર્ય કરે છે,જ્યાં તે શરીરના અગ્ર ભાગોમાં રુધિર પહોંચાડે છે. $14$ માં ખંડથી આગળ,તે સંગ્રહ કરનારી રુધિરવાહિની તરીકે કાર્ય કરે છે,જે શરીરની દીવાલ અને અન્ય અંગોમાંથી રુધિર મેળવે છે.

(B) $Pheretima$ (અળસિયા) માં રુધિર ગ્રંથિઓ $4^{th}$,$5^{th}$ અને $6^{th}$ ખંડોમાં આવેલી હોય છે.
આ ગ્રંથિઓ રુધિરના કોષો અને હિમોગ્લોબિનના ઉત્પાદન માટે જવાબદાર છે,જે ઓક્સિજનના વહન માટે આવશ્યક છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,રુધિરના કોષોનું ઉત્પાદન ફેગોસાઇટ્સ (ભક્ષક કોષો) ના કાર્ય સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલું છે,જે રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં સામેલ શ્વેતકણોનો એક પ્રકાર છે.
તેથી,રુધિર ગ્રંથિઓ ફેગોસાઇટ્સના નિર્માણમાં ભાગ લે છે.

(A) અળસિયા ઉભયલિંગી (hermaphrodite) પ્રાણીઓ છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ નર અને માદા બંને પ્રજનન અંગો ધરાવે છે.
જોકે,તેઓ પર-ફલન (cross-fertilization) દર્શાવે છે કારણ કે શુક્રકોષો અને અંડકોષોનો પરિપક્વતાનો સમય અલગ-અલગ હોય છે,જેને પ્રોટાન્ડ્રી (protandry) સ્થિતિ કહેવામાં આવે છે.
સંવનન દરમિયાન,બે અળસિયા શુક્રકોષોની આપ-લે કરે છે,જે પછીથી અંડકોષોને ફલિત કરવા માટે શુક્રસંગ્રહાશય (spermathecae) માં સંગ્રહિત થાય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $A$ છે.

(C) સસલાનું દંત સૂત્ર $\frac{2033}{1023}$ છે.
દાંતની કુલ સંખ્યાની ગણતરી: $(\frac{2+0+3+3}{1+0+2+3}) \times 2 = \frac{8}{6} \times 2 = 28$ દાંત.
સસલામાં રાક્ષી દાંત (canines) ગેરહાજર હોય છે,જેના કારણે છેદક દાંત અને અગ્રદાઢ વચ્ચે એક ખાલી જગ્યા જોવા મળે છે જેને $Diastema$ કહેવામાં આવે છે.
તેથી,વિકલ્પ $(c)$ સાચો છે.

(B) હિમોગ્લોબિન એ ઘણા પ્રાણીઓમાં જોવા મળતું શ્વસન રંજકદ્રવ્ય છે.
અળસિયા $(Pheretima)$ માં,હિમોગ્લોબિન રક્તકણોની અંદર હોવાને બદલે સીધું રુધિરરસમાં દ્રાવ્ય સ્વરૂપે જોવા મળે છે.
સસ્તન પ્રાણીઓમાં,હિમોગ્લોબિન એ એક જટિલ સંયુગ્મી પ્રોટીન છે (ડાયપેપ્ટાઈડ નથી) જે રક્તકણો $(RBCs)$ ની અંદર સ્થિત હોય છે.
તેથી,અળસિયાના રુધિરરસમાં હિમોગ્લોબિન દ્રાવ્ય અવસ્થામાં હોય છે તે વિધાન વૈજ્ઞાનિક રીતે સાચું છે.

(A) $Pheretima$ (અળસિયું) માં રુધિરાભિસરણ તંત્રમાં હૃદય તરીકે ઓળખાતા વિશિષ્ટ પમ્પિંગ અંગો હોય છે.
તેમાં પાર્શ્વ હૃદયની $4$ જોડ આવેલી હોય છે.
આ પાશ જેવી રચનાઓ ખંડ $7, 9, 12$ અને $13$ માં જોવા મળે છે.
તે પૃષ્ઠ અને વક્ષ રુધિરવાહિનીઓને જોડે છે અને રુધિરના પમ્પિંગમાં મદદ કરે છે.

(D) $Pheretima$ માં,પૃષ્ઠ રુધિરવાહિની શરીરના અગ્ર ભાગમાં (પ્રથમ $13$ ખંડો) વિતરક વાહિની તરીકે કાર્ય કરે છે,જે શરીરના વિવિધ ભાગોને રુધિર પૂરું પાડે છે.
આંતરડાના પ્રદેશમાં ($13$ મા ખંડની પાછળ),તે સંગ્રાહક વાહિની તરીકે કાર્ય કરે છે,જે શરીરની દીવાલ અને આંતરડામાંથી પાચિત પોષકતત્વો અને ${O_2}$ યુક્ત રુધિર મેળવે છે.

(A) $Pheretima$ (અળસિયા) માં લસિકા ગ્રંથિઓ $4^{th}$,$5^{th}$ અને $6^{th}$ ખંડોમાં આવેલી હોય છે.
આ ગ્રંથિઓ ભક્ષક કોષો (phagocytic cells) ઉત્પન્ન કરે છે.
આ કોષો દેહકોષ્ઠીય પ્રવાહીમાં મુક્ત થાય છે,જ્યાં તેઓ હાનિકારક બેક્ટેરિયા અને અન્ય વિદેશી કણોનું ભક્ષણ કરીને અળસિયાનું રક્ષણ કરે છે.

(D) $Pheretima$ (અળસિયું) માં,નેફ્રીડિયા એ મુખ્ય ઉત્સર્જન અંગો છે.
સેપ્ટલ નેફ્રીડિયા,જે $15$ મા ખંડની પાછળના આંતરખંડીય પટલની બંને બાજુએ આવેલા હોય છે,તે આંતરડામાં ખુલે છે.
આ નેફ્રીડિયા એન્ટરોનેફ્રિક પ્રકારના હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ તેમના નાઈટ્રોજનયુક્ત ઉત્સર્ગ દ્રવ્યો (મુખ્યત્વે યુરિયા) ને સીધા આંતરડાના પોલાણમાં મુક્ત કરે છે.
આ અનુકૂલન ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોમાંથી પાણીનું પુનઃશોષણ કરીને પાણીના સંરક્ષણમાં મદદ કરે છે,આમ તે આશૃતિ નિયમન (osmoregulation) અને નાઈટ્રોજનયુક્ત ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોના નિકાલમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

(C) અળસિયામાં,ઉત્સર્ગિકાઓને તેમના સ્થાન અને નકામા પદાર્થોના નિકાલના આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$1$. ત્વચીય ઉત્સર્ગિકાઓ નકામા પદાર્થોને સીધા શરીરની બહાર મુક્ત કરે છે.
$2$. પટલીય અને કંઠનાલીય ઉત્સર્ગિકાઓ નકામા પદાર્થોને પાચનમાર્ગ (આહારનાલ) માં મુક્ત કરે છે.
જે ઉત્સર્ગિકાઓ પાચનમાર્ગમાં ખુલે છે તેને એન્ટેરોનેફ્રિક ઉત્સર્ગિકાઓ કહેવામાં આવે છે.
તેથી,પટલીય અને કંઠનાલીય બંને ઉત્સર્ગિકાઓ એન્ટેરોનેફ્રિક તરીકે વર્ગીકૃત થયેલ છે.

(B) સાચો જવાબ $(b)$ છે.
ઇન્ટિગ્યુમેન્ટરી નેફ્રીડિયાને એક્સોનેફ્રિક નેફ્રીડિયા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
આ સૌથી નાના $V$-આકારના નેફ્રીડિયા છે અને તેમાં નેફ્રોસ્ટોમનો અભાવ હોય છે.
ઇન્ટિગ્યુમેન્ટરી નેફ્રીડિયા $Pheretima$ (અળસિયા) ની શરીરની દીવાલમાં પથરાયેલા હોય છે અને તેમનો કચરો સીધો શરીરની બહાર મુક્ત કરે છે.

(D) ઉત્સર્ગિકાઓ એ અળસિયા $(Pheretima)$ માં જોવા મળતા ઉત્સર્જન અંગો છે.
જ્યોત કોષો (આદિ-ઉત્સર્ગિકાઓ) એ પ્લેનેરિયા જેવા ચપટા કૃમિઓમાં જોવા મળતી વિશિષ્ટ ઉત્સર્જન રચનાઓ છે.
ઉત્સર્ગિકાઓ અને જ્યોત કોષો બંને ઉત્સર્જન અને આસૃતિનિયમનનું સમાન કાર્ય કરે છે,જોકે તેમની ઉત્ક્રાંતિની ઉત્પત્તિ અલગ છે.
તેથી,અળસિયાની ઉત્સર્ગિકાઓ એ પ્લેનેરિયાના જ્યોત કોષોને સમાન (analogous) છે.

(D) સસલાના પ્રજનન તંત્રમાં,શુક્રકોષોના વહન માટે વૃષણમાંથી સીધી નીકળતી નલિકાઓને $Vasa \ efferentia$ (શુક્રવાહિકાઓ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ નલિકાઓ શુક્રઉત્પાદક નલિકાઓમાંથી શુક્રકોષો એકત્રિત કરે છે અને તેમને અધિવૃષણ (epididymis) સુધી પહોંચાડે છે.

(C) $Pheretima$ (અળસિયું) એ પ્રોટોસ્ટોમ (protostome) પ્રાણી છે. પ્રોટોસ્ટોમમાં,ગેસ્ટ્રુલેશન દરમિયાન બનતું પ્રથમ છિદ્ર,જેને બ્લાસ્ટોપોર કહેવાય છે,તે મુખમાં વિકસે છે. તેથી,$Pheretima$ નું મુખ બ્લાસ્ટોપોરથી ઉદ્ભવે છે.

(D) અળસિયામાં પ્રચલન મુખ્યત્વે $Setae$ (વજ્રકેશ) ની હાજરી દ્વારા થાય છે.
$Setae$ એ $S$-આકારની કાઈટિનયુક્ત રચનાઓ છે,જે શરીરના દરેક ખંડની મધ્યમાં અધિસ્તરીય ખાડાઓમાં ખૂંપેલી હોય છે (પ્રથમ,અંતિમ અને વલયિકા ખંડ સિવાય).
આ રચનાઓ જમીન પર પકડ જમાવવામાં મદદ કરે છે,જેનાથી અળસિયું શરીરના સ્નાયુઓના સંકોચન અને શિથિલન દ્વારા આગળ વધી શકે છે.

(A) અળસિયાનો ઉપયોગ માનવીઓ દ્વારા ઇતિહાસમાં વિવિધ હેતુઓ માટે કરવામાં આવ્યો છે. અળસિયાના સૌથી પરંપરાગત અને સામાન્ય ઉપયોગોમાંનો એક માછલી પકડવા માટે 'બાઈટ' (વિષપ્રલોભિકા) તરીકેનો છે. માછીમારો અળસિયાનો ઉપયોગ કરે છે કારણ કે તેમની હલનચલન અને ગંધ માછલીઓની ઘણી પ્રજાતિઓ માટે ખૂબ જ આકર્ષક હોય છે.

(A) અળસિયામાં,શરીરની ગુહા દેહકોષ્ઠીય પ્રવાહી (coelomic fluid) થી ભરેલી હોય છે. આ પ્રવાહી અદબનીય છે અને તે જલસ્થિતિક કંકાલ તરીકે કાર્ય કરે છે. તે શરીરને બંધારણીય આધાર પૂરો પાડે છે,જે અળસિયાને તેનો આકાર જાળવી રાખવામાં મદદ કરે છે અને શરીરની દીવાલ સામે દબાણ ઉત્પન્ન કરીને જમીનમાં હલનચલન કરવામાં સહાયક બને છે.

(A) અળસિયા ($Pheretima$ $posthuma$) માં બંધ પ્રકારનું પરિવહન તંત્ર જોવા મળે છે.
તેમાં $7, 9, 12$ અને $13$ માં ખંડમાં ચાર જોડ નલિકામય,સંકોચનશીલ હૃદયો આવેલા હોય છે.
આ હૃદયોને પાર્શ્વ હૃદયો (lateral hearts) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,કારણ કે તે રુધિરને પૃષ્ઠ રુધિરવાહિનીમાંથી વક્ષ રુધિરવાહિનીમાં પંપ કરે છે.
તેથી,અળસિયું પાર્શ્વ હૃદયોની હાજરી માટે જાણીતું છે.

(D) $Pheretima$ (અળસિયા) માં પાચનમાર્ગમાં પેષણી (gizzard) આવેલી હોય છે.
પેષણી એ પાચનતંત્રના અગ્ર ભાગમાં આવેલું જાડી દીવાલવાળું અને સ્નાયુબદ્ધ અંગ છે.
તેનું મુખ્ય કાર્ય ખોરાકના કણો (સડતા પાંદડા અને કાર્બનિક દ્રવ્યો) ને પીસીને તેનો ભૂકો કરવાનું છે,જે પાચનની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવે છે.

(D) અળસિયામાં ઉત્સર્ગિકાઓનું વર્ગીકરણ તેમના સ્થાન અને ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોના નિકાલના આધારે કરવામાં આવે છે.
$1$. વિટપિય ઉત્સર્ગિકાઓ એન્ટરોનેફ્રિક (આંતરડામાં ખુલતી) હોય છે,જે ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોનો નિકાલ પાચનમાર્ગમાં કરે છે.
$2$. કંઠનાલીય ઉત્સર્ગિકાઓ અને ત્વચીય ઉત્સર્ગિકાઓ એકસોનેફ્રિક (બહિઃસ્ત્રાવી) હોય છે,જે ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોનો નિકાલ સીધો શરીરની સપાટી દ્વારા બહાર કરે છે.
તેથી,કંઠનાલીય અને ત્વચીય બંને ઉત્સર્ગિકાઓ એકસોનેફ્રિક ઉત્સર્જન માટે જવાબદાર છે.

(C) અળસિયાને 'ખેડૂતના મિત્ર' કહેવામાં આવે છે કારણ કે તે જમીનમાં દર બનાવે છે,જેનાથી જમીન છિદ્રાળુ બને છે. આ પ્રક્રિયા વનસ્પતિના મૂળના શ્વસન અને જમીનમાં ઊંડે સુધી પ્રવેશવામાં મદદ કરે છે. વધુમાં,તેઓ વર્મીકમ્પોસ્ટિંગની પ્રક્રિયામાં મદદ કરે છે,જેમાં તેઓ કાર્બનિક પદાર્થોનું વિઘટન કરીને પોષક તત્વોથી ભરપૂર હ્યુમસ બનાવે છે,જેનાથી જમીનની ફળદ્રુપતામાં નોંધપાત્ર વધારો થાય છે.

(B) ક્લોરોગૉગન કોષો એ અળસિયા $(Pheretima)$ માં જોવા મળતા વિશિષ્ટ કોષો છે,જે મુખ્યત્વે ચરબી,પ્રોટીન અને કાર્બોદિતોના ચયાપચયમાં તેમજ ગ્લાયકોજનના સંગ્રહ અને નાઈટ્રોજનયુક્ત ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોના નિકાલમાં સંકળાયેલા છે. આ વિવિધ ચયાપચયી અને વિષહરણ (detoxification) કાર્યોને કારણે,તેઓ મનુષ્યના યકૃતને સમાન માનવામાં આવે છે.

(A) $Pheretima$ (અળસિયા) માં,ઉત્સર્ગિકાઓને તેમના સ્થાનના આધારે ત્રણ પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: કંઠનાલીય,ત્વચીય અને વિભાજક ઉત્સર્ગિકાઓ.
કંઠનાલીય ઉત્સર્ગિકાઓ $4^{th}, 5^{th},$ અને $6^{th}$ ખંડોમાં ત્રણ જોડના સમૂહમાં જોવા મળે છે.
આ ઉત્સર્ગિકાઓ તેમના ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોને કંઠનળી અને મુખગુહામાં મુક્ત કરે છે.

(C) અળસિયા ($Pheretima$ $posthuma$) માં પ્રજનન તંત્ર સુવિકસિત હોય છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,$14$ મા ખંડની વક્ષ બાજુએ મધ્યરેખા પર એક માદા જનનછિદ્ર આવેલું હોય છે.
આ છિદ્ર માદા પ્રજનન માર્ગના મુખ સાથે જોડાયેલું હોય છે.

(D) અળસિયા $(Pheretima)$ માં,ઉત્સર્ગિકાઓ તેમના ખુલવાના સ્થાનના આધારે ત્રણ પ્રકારની હોય છે: વિભાજક (septal),ત્વચીય (integumentary) અને કંઠનાલીય (pharyngeal) ઉત્સર્ગિકા.
કંઠનાલીય ઉત્સર્ગિકાઓ $4^{th}$,$5^{th}$ અને $6^{th}$ ખંડોમાં ત્રણ જોડીના સમૂહમાં જોવા મળે છે.
આ ઉત્સર્ગિકાઓ તેમનો નાઈટ્રોજનયુક્ત કચરો પાચનમાર્ગમાં ઠાલવે છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,$4^{th}$ અને $5^{th}$ ખંડની કંઠનાલીય ઉત્સર્ગિકાઓ મુખગુહામાં ખૂલે છે,જ્યારે $6^{th}$ ખંડની ઉત્સર્ગિકાઓ આંતરડામાં ખૂલે છે.
તેથી,એન્ટેરોનેફિક ઉત્સર્ગિકા મુખગુહા અને આંતરડું બંનેમાં ખૂલે છે.

(A) અળસિયા ($Pheretima$ $posthuma$) માં રુધિરાભિસરણ તંત્ર બંધ પ્રકારનું હોય છે. પૃષ્ઠ રૂધિરવાહિની એ મુખ્ય સંગ્રાહક વાહિની છે. તે વિવિધ શાખાઓ દ્વારા સમગ્ર શરીરમાંથી રૂધિર એકઠું કરે છે અને તેને અગ્ર ભાગ તરફ પંપ કરે છે. તેથી,તે સમગ્ર શરીરમાંથી રૂધિર એકત્રિત કરવા માટેની પ્રાથમિક વાહિની તરીકે કાર્ય કરે છે.

(D) અળસિયામાં,અંડઘરનું નિર્માણ ક્લાઈટેલમ (clitellum) ના ગ્રંથિમય સ્ત્રાવ દ્વારા થાય છે. જ્યારે અંડઘર ક્લાઈટેલમથી અગ્રછેડા તરફ આગળ વધે છે,ત્યારે તે માદા જનન છિદ્રમાંથી અંડકોષો અને શુક્રાણુધાનીમાંથી શુક્રાણુઓ (જે મૈથુન દરમિયાન પ્રાપ્ત થયા હતા) એકત્રિત કરે છે. જો અંડઘર પશ્વછેડેથી મુક્ત કરવામાં આવે,તો તે માદા જનન છિદ્રો અને શુક્રાણુધાનીના છિદ્રો પરથી પસાર થઈ શકશે નહીં. પરિણામે,અંડઘરમાં ન તો અંડકોષો કે ન તો શુક્રાણુઓ જમા થશે,જેના કારણે ફલન પ્રક્રિયા થશે નહીં.