Morphology of Earthworm Questions in Gujarati

(N/A) $\Rightarrow$ અળસિયું એ લાલ-કથ્થઈ રંગનું ભૂચર અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણી છે.
$\Rightarrow$ તે ભેજવાળી જમીનના ઉપરના સ્તરમાં વસવાટ કરે છે.
$\Rightarrow$ દિવસ દરમિયાન,તેઓ જમીનમાં કાણાં પાડીને અને માટી ગળીને બનાવેલા દરમાં રહે છે.
$\Rightarrow$ બગીચાઓમાં,તેમને તેમના મળના નિકાલ દ્વારા ઓળખી શકાય છે,જેને 'વોર્મ કાસ્ટિંગ્સ' કહેવાય છે.
$\Rightarrow$ સામાન્ય ભારતીય અળસિયા $Pheretima$ અને $Lumbricus$ છે.
$\Rightarrow$ અળસિયું એ સમુદાય $Annelida$ નું દેહકોષ્ઠી પ્રાણી છે.
$\Rightarrow$ અળસિયાનું શરીર લાંબુ અને નળાકાર હોય છે.
$\Rightarrow$ શરીર $100-120$ જેટલા ટૂંકા ખંડોમાં વિભાજિત હોય છે. તેની લંબાઈ આશરે $15 \ cm$ હોય છે.
$\Rightarrow$ શરીરની પૃષ્ઠ સપાટી પર મધ્યમાં એક ઘેરી રેખા (પૃષ્ઠ રુધિરવાહિની) જોવા મળે છે.
$\Rightarrow$ અગ્ર છેડે મુખ અને મુખાગ્ર (prostomium) આવેલા હોય છે.
$\Rightarrow$ મુખાગ્ર એ એક લોબ જેવી રચના છે જે મુખને ઢાંકે છે અને જમીનમાં તિરાડો ખોલવા માટે ફાચર તરીકે કામ કરે છે.
$\Rightarrow$ શરીરના પ્રથમ ખંડને મુખખંડ (peristomium) કહેવાય છે.
$\Rightarrow$ શરીરમાં કોઈ ચોક્કસ માથું હોતું નથી. મુખ અર્ધચંદ્રાકાર હોય છે અને મળદ્વાર પશ્ચ છેડે હોય છે.
$\Rightarrow$ પુખ્ત અળસિયામાં,$14-16$ ખંડો ગ્રંથિમય પેશીના ઘેરા પટ્ટા દ્વારા ઢંકાયેલા હોય છે,જેને 'વલયિકા' (clitellum) કહેવાય છે.
$\Rightarrow$ શરીર ત્રણ પ્રદેશોમાં વહેંચાયેલું છે: વલયિકા-પૂર્વે,વલયિકા અને વલયિકા-પશ્ચ ખંડો.
$\Rightarrow$ વક્ષ સપાટી પર જનન છિદ્રોની હાજરી જોવા મળે છે.
$\Rightarrow$ ચાર જોડ શુક્રસંગ્રહાશય છિદ્રો $5$ થી $9$ ખંડોની વચ્ચેની આંતરખંડીય ખાંચોમાં પાર્શ્વ-વક્ષ બાજુએ આવેલા હોય છે.
$\Rightarrow$ $14$ માં ખંડની મધ્ય-વક્ષ રેખા પર એક માદા જનન છિદ્ર હોય છે.
$\Rightarrow$ $18$ માં ખંડની પાર્શ્વ-વક્ષ બાજુએ નર જનન છિદ્રોની એક જોડ હોય છે.
$\Rightarrow$ $17$ અને $19$ માં ખંડમાં પાર્શ્વ-વક્ષ બાજુએ જનન પેપિલી આવેલા હોય છે.
$\Rightarrow$ શરીરની સપાટી પર અસંખ્ય નાના છિદ્રો હોય છે જેને ઉત્સર્ગિકા છિદ્રો (nephridiopores) કહેવાય છે.
$\Rightarrow$ પ્રથમ,છેલ્લા અને વલયિકા ખંડ સિવાય દરેક ખંડમાં $S$-આકારના વજ્રકેશ (setae) હોય છે,જે અધિચર્મીય ખાડાઓમાં ખૂંપેલા હોય છે.
$\Rightarrow$ વજ્રકેશ જમીન પર પકડ મેળવવામાં મદદરૂપ થાય છે અને પ્રચલનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

(A) અળસિયા $(Pheretima \, posthuma)$ ના શરીરને ચોક્કસ બાહ્ય રચનાઓના આધારે પૃષ્ઠ અને વક્ષ સપાટીમાં વિભાજિત કરી શકાય છે:
$1$. પૃષ્ઠ સપાટી ઘેરી મધ્ય-પૃષ્ઠ રેખાની હાજરી દ્વારા ઓળખાય છે, જે ત્વચા દ્વારા દેખાતી પૃષ્ઠ રુધિરવાહિની દર્શાવે છે.
$2$. વક્ષ સપાટી જનન છિદ્રોની હાજરી દ્વારા ઓળખાય છે, જેમ કે માદા જનન છિદ્ર, નર જનન છિદ્રો અને જનન પેપિલા, જે પૃષ્ઠ બાજુએ હોતા નથી.
તેથી, વિકલ્પ $A$ સાચો જવાબ છે.

(D) અળસિયામાં,દરેક શરીરના ખંડમાં (પ્રથમ,અંતિમ અને વલયિકા ખંડ સિવાય) નાના,વળાંકવાળા,કાઈટિનયુક્ત બંધારણની એક રીંગ હોય છે જેને વજ્રકેશ (setae) કહેવામાં આવે છે. વજ્રકેશ પ્રચલન અને પ્રજનનમાં મદદ કરે છે.

(B) અળસિયા $(Pheretima \ posthuma)$ ની વક્ષ બાજુએ,શુક્રસંગ્રહાશયના છિદ્રો $5/6, 6/7, 7/8$ અને $8/9$ ખંડોની વચ્ચેની ખાંચમાં આવેલા હોય છે.
$P$ એ શુક્રસંગ્રહાશયના છિદ્રો દર્શાવે છે.
માદા જનનછિદ્ર એ $14$ મા ખંડ પર આવેલું એક મધ્યસ્થ છિદ્ર છે.
નર જનનછિદ્રો એ $18$ મા ખંડ પર આવેલી વક્ષ-પાર્શ્વીય છિદ્રોની એક જોડ છે.
આપેલ આકૃતિમાં,$Q$ એ $14$ મા ખંડ પર આવેલું માદા જનનછિદ્ર દર્શાવે છે.
તેથી,$P$ એ શુક્રસંગ્રહાશયના છિદ્રો છે અને $Q$ એ માદા જનનછિદ્ર છે.

(C) આકૃતિ અળસિયાનો અગ્ર ભાગ દર્શાવે છે,જેમાં ખાસ કરીને આંતરખંડીય ખાંચો ($P$ તરીકે દર્શાવેલ છે) બતાવવામાં આવી છે.
અળસિયામાં,શરીર ખંડોમાં વિભાજિત હોય છે જેને ખંડક (metameres) કહેવાય છે.
આંતરખંડીય ખાંચો પ્રથમ અને છેલ્લા ખંડ તથા વલયિકા ($14$ થી $16$ ખંડ) સિવાયના તમામ ખંડોની વચ્ચે જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.