Gujarati

Phylum-Mollusca Questions in Gujarati

Class 11 Biology · Animal Kingdom · Phylum-Mollusca

131+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 49 of 131 questions in Gujarati

1
EasyMCQ
વેલિજર (Veliger) ડિંભ કયા સમુદાયમાં જોવા મળે છે?
A
મોલસ્કા (Mollusca)
B
ઇકાઇનોડર્મેટા (Echinodermata)
C
આર્થ્રોપોડા (Arthropoda)
D
નાઇડેરિયા (Cnidaria)

Solution

(A) $Veliger$ ડિંભ એ ઘણા મૃદુકાય (Mollusks) પ્રાણીઓના જીવનચક્રમાં જોવા મળતી એક લાક્ષણિક ડિંભ અવસ્થા છે,ખાસ કરીને ગેસ્ટ્રોપોડ્સ અને બાઇવલ્વ્સમાં.
$Trochophore$ અને $Glochidium$ જેવા અન્ય ડિંભ સ્વરૂપો પણ $Mollusca$ સમુદાયના લાક્ષણિક લક્ષણો છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
2
EasyMCQ
ઓક્ટોપસ કયા વર્ગમાં આવે છે?
A
મોલસ્કા
B
પેલેસિપોડા
C
આર્થ્રોપોડા
D
સેફાલોપોડા

Solution

(D) $Octopus$ એ $Mollusca$ સમુદાયના $Cephalopoda$ વર્ગમાં આવે છે.
$Cephalopoda$ વર્ગના પ્રાણીઓની મુખ્ય લાક્ષણિકતા તેમનું સ્પષ્ટ માથું અને આદિ મોલસ્કન પગમાંથી રૂપાંતરિત થયેલા હાથ અથવા ટેન્ટેકલ્સ (સ્પર્શકો) છે.
3
EasyMCQ
$Mytilus$ કયા વર્ગમાં આવે છે?
A
એમ્ફિન્યુરા (Amphineura)
B
આર્થ્રોપોડા (Arthropoda)
C
ઇકાઇનોડર્મેટા (Echinodermata)
D
પેલેસીપોડા (Pelecypoda)

Solution

(D) $Mytilus$ એ સમુદાય $Mollusca$ ના વર્ગ $Pelecypoda$ (જેને $Bivalvia$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) માં આવે છે.
આ વર્ગના સભ્યો બે કવચ ધરાવે છે અને તેમાં ફાચર આકારનો પગ જોવા મળે છે.
4
EasyMCQ
$Unio$ (યુનિયો) માં:
A
એક ખંડવાળું હૃદય
B
બે ખંડવાળું હૃદય
C
ત્રણ ખંડવાળું હૃદય
D
હૃદયનો અભાવ

Solution

(C) $Unio$ (યુનિયો) માં હૃદય અત્યંત સંકોચનશીલ અને ત્રણ ખંડનું બનેલું હોય છે,જેમાં એક ક્ષેપક અને પાર્શ્વ બાજુએ આવેલી કર્ણકોની એક જોડ હોય છે.
5
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયા સજીવમાં પગ મુખની નજીક સ્થાનાંતરિત થાય છે અને ભુજાઓમાં વિભાજિત થાય છે?
A
ઓસ્ટ્રિયા (Ostrea)
B
પાયલા (Pila)
C
સીપિયા (Sepia)
D
કાઈટોન (Chiton)

Solution

(C) $Sepia$ (સીપિયા) માં,જે $Cephalopoda$ (શીર્ષપાદ) વર્ગનું સભ્ય છે,પગમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર જોવા મળે છે. તે મુખની આસપાસના વિસ્તારમાં સ્થાનાંતરિત થાય છે અને $8$ થી $10$ ભુજાઓ અથવા સ્પર્શકોમાં વિભાજિત થાય છે,જેનો ઉપયોગ શિકાર પકડવા અને પ્રચલન માટે થાય છે. આ શીર્ષપાદ પ્રાણીઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
6
MediumMCQ
મોટાભાગના મૃદુકાય (Molluscs) પ્રાણીઓ કેવા હોય છે?
A
સ્થલીય
B
મીઠા પાણીના
C
દરિયાઈ
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) $Mollusca$ સમુદાય એ પ્રાણીસૃષ્ટિનો બીજો સૌથી મોટો સમુદાય છે.
આ સમુદાયના મોટાભાગના સભ્યો જલીય છે,ખાસ કરીને દરિયાઈ,જોકે કેટલીક પ્રજાતિઓ મીઠા પાણીમાં અથવા સ્થલીય વાતાવરણમાં પણ જોવા મળે છે.
તેથી,મોટાભાગના મૃદુકાય પ્રાણીઓ દરિયાઈ હોય છે.
7
MediumMCQ
હાથીદાંત જેવું કવચ (elephant tusk shell) ધરાવતું પ્રાણી કયું છે?
A
ડેન્ટાલિયમ (Dentalium)
B
નોટિલસ (Nautilus)
C
લિમેક્સ (Limax)
D
ઓક્ટોપસ (Octopus)

Solution

(A) $Dentalium$ એ $Dentaliidae$ કુળના દરિયાઈ સ્કેફોપોડ મૃદુકાય (mollusks) નું એક પ્રજાતિ છે.
તેના કવચના આકારને કારણે,જે હાથીના નાના દાંત જેવું દેખાય છે,તેને સામાન્ય રીતે 'હાથીદાંત જેવું કવચ' (elephant's tusk shell) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
8
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું એક મૃદુકાય (Mollusc) નથી?
A
સી માઈકા (Sea mica)
B
સી લેમન (Sea lemon)
C
સી હેર (Sea hare)
D
સી ફેધર (Sea feather)

Solution

(D) . $Xenophora$ (સી માઈકા) એ મૃદુકાય સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$B$. $Doris$ (સી લેમન) એ મૃદુકાય સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$C$. $Aplysia$ (સી હેર) એ મૃદુકાય સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$D$. $Pennatula$ (સી ફેધર અથવા સી પેન) એ સંધિપાદ કે મૃદુકાય નથી,પરંતુ તે કોષ્ઠાંત્રી (Cnidaria/Coelenterata) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
9
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયો સમુદાય $Mollusca$ (મૃદુકાય) નો વર્ગ નથી?
A
Gastropoda
B
Scaphopoda
C
Decapoda
D
Cephalopoda

Solution

(C) $Mollusca$ (મૃદુકાય) સમુદાયને $Gastropoda$,$Scaphopoda$,$Cephalopoda$,$Bivalvia$,$Polyplacophora$ વગેરે જેવા વિવિધ વર્ગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યો છે.
$Decapoda$ એ $Mollusca$ સમુદાયનો વર્ગ નથી.
$Decapoda$ એ $Arthropoda$ (સંધિપાદ) સમુદાયના $Crustacea$ વર્ગનો એક ગોત્ર (order) છે.
10
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયા વર્ગનું આર્થિક મહત્વ સૌથી વધુ છે?
A
ગેસ્ટ્રોપોડા
B
માયરીયાપોડા
C
પેલેસીપોડા
D
સેફાલોપોડા

Solution

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
મોતી,જે એક કિંમતી રત્ન છે,તે પર્લ ઓયસ્ટર (મસલ) ના સ્ત્રાવ દ્વારા બને છે,જે મોલસ્કા સમુદાયના પેલેસીપોડા વર્ગમાં આવે છે.
પેલેસીપોડા (જેને $Bivalvia$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) માં ઓયસ્ટર અને ક્લેમ જેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે,જે મોતીના ઉત્પાદન અને ખોરાકના સ્ત્રોત તરીકે આર્થિક રીતે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
11
MediumMCQ
ફાઈલમ $Mollusca$ ના ક્લાસ $Bivalvia$ નું વિશિષ્ટ લક્ષણ નીચેનામાંથી કયું છે?
A
માથાનો અભાવ
B
મુખની આસપાસ હાથ અથવા ટેન્ટેકલ્સની હાજરી
C
ઝાલર (gills) નો અભાવ
D
ગૂંચળાદાર કવચની હાજરી

Solution

(A) ક્લાસ $Bivalvia$ (જેને $Pelecypoda$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) નું મુખ્ય લક્ષણ એ છે કે તેમનું શરીર બે વાલ્વ ધરાવતા કવચની અંદર સુરક્ષિત હોય છે.
આ વર્ગનું સૌથી મહત્વનું અને વિશિષ્ટ લક્ષણ એ છે કે તેમાં સ્પષ્ટ માથાનો અભાવ (acephalic condition) જોવા મળે છે.
તેમની પાસે રેડુલા હોતું નથી,જે સામાન્ય રીતે અન્ય મોલસ્કામાં જોવા મળે છે,અને તેમની પાસે ખોદકામ માટે કુહાડી આકારનો પગ હોય છે.
તેથી,માથાનો અભાવ એ $Bivalvia$ નું નિદાનકારી લક્ષણ છે.
12
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું ગેસ્ટ્રોપોડા (Gastropoda) વર્ગમાં આવે છે?
A
સી કાઉ (Sea cow)
B
સી સ્ક્વિર્ટ (Sea squirt)
C
ગોકળગાય (Snail)
D
સીપિયા (Sepia)

Solution

(C) સાચો જવાબ $C$ છે. ગોકળગાય $(Helix)$ એ મોલસ્કા $(Mollusca)$ સમુદાયના ગેસ્ટ્રોપોડા $(Gastropoda)$ વર્ગમાં આવે છે. સી કાઉ $(Dugong)$ એ સસ્તન પ્રાણી છે,સી સ્ક્વિર્ટ $(Herdmania)$ એ યુરોકોર્ડાટા છે,અને સીપિયા એ સેફાલોપોડા વર્ગનું મોલસ્ક છે.
13
MediumMCQ
મેન્ટલ (પ્રાવર),ફૂટ (પગ) અને પેરીકાર્ડિયમ,જનનપિંડ અને મૂત્રપિંડમાં મર્યાદિત દેહકોષ્ઠ એ કયા સમુદાયના લક્ષણો છે?
A
આર્થ્રોપોડા
B
એનેલિડા
C
મોલસ્કા
D
ઇકાઇનોડર્મેટા

Solution

(C) આપેલ લક્ષણો—પ્રાવર (mantle),સ્નાયુબદ્ધ પગ અને પેરીકાર્ડિયલ ગુહા,જનનપિંડ તથા મૂત્રપિંડ પૂરતું મર્યાદિત દેહકોષ્ઠ—એ સમુદાય $Mollusca$ (મૃદુકાય) ના લાક્ષણિક લક્ષણો છે.
$1$. પ્રાવર એ શરીરની દીવાલનો વિશિષ્ટ ગડી જેવો ભાગ છે જે કવચનો સ્ત્રાવ કરે છે.
$2$. સ્નાયુબદ્ધ પગ મુખ્યત્વે પ્રચલન માટે વપરાય છે.
$3$. મૃદુકાય પ્રાણીઓમાં સાચું દેહકોષ્ઠ ખૂબ જ ઘટાડો પામેલું હોય છે અને તે માત્ર હૃદયની આસપાસની જગ્યા (પેરીકાર્ડિયલ ગુહા),જનનપિંડ અને મૂત્રપિંડ સુધી જ મર્યાદિત હોય છે.
14
MediumMCQ
કયો મૃદુકાય (mollusc) જે જીવંત અશ્મિ માનવામાં આવે છે અને તે નૂપુરક (annelids) જેવા લક્ષણો જેમ કે ઉત્સર્ગિકા (nephridia) અને આંતરિક ખંડન દર્શાવે છે?
A
પિંક્ટડા વલ્ગારિસ (Pinctada vulgaris)
B
નોટિલસ (Nautilus)
C
નિયોપિલિના ગેલેથિયા (Neopilina galatheca)
D
આમાંથી કોઈ પણ નહીં

Solution

(C) $Neopilina$ ને સૌથી આદિ મૃદુકાય માનવામાં આવે છે જે નૂપુરક સમુદાયના લક્ષણો ધરાવે છે,જેમ કે આંતરિક ખંડન (metameric segmentation) અને $5$ જોડ ઉત્સર્ગિકા (nephridia). તે એક જીવંત અશ્મિ છે અને નૂપુરક તથા મૃદુકાય સમુદાયો વચ્ચેની જોડતી કડી તરીકે ઓળખાય છે.
15
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયો વર્ગ $Mollusca$ (મૃદુકાય) સમુદાયનો નથી?
A
Monoplacophora
B
Gastropoda
C
Trematoda
D
Pelecypoda

Solution

(C) વર્ગ $Trematoda$ એ $Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ) સમુદાયનો ભાગ છે,$Mollusca$ સમુદાયનો નહીં.
$Monoplacophora$,$Gastropoda$ અને $Pelecypoda$ એ તમામ $Mollusca$ સમુદાયના વર્ગો છે.
16
EasyMCQ
મૃદુકાય (molluscs) પ્રાણીઓમાં શ્વસન રંજકદ્રવ્ય કયું છે?
A
હિમોગ્લોબિન
B
રુધિર કોષોમાં હિમોસાયનિન
C
માયોગ્લોબિન
D
રુધિર રસમાં હિમોસાયનિન

Solution

(D) મૃદુકાય (molluscs) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જોવા મળતું શ્વસન રંજકદ્રવ્ય હિમોસાયનિન છે.
પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓમાં હિમોગ્લોબિન રક્તકણોની અંદર હોય છે,જ્યારે હિમોસાયનિન એ તાંબુ ધરાવતું પ્રોટીન છે જે સીધું રુધિર રસ (plasma) માં ઓગળેલું હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
17
EasyMCQ
ગેસ્ટ્રોપોડ્સમાં,ડિંભ અવસ્થાને શું કહેવામાં આવે છે?
A
એફાયરા (Ephyra)
B
ગ્લોસિડિયમ (Glochidium)
C
સ્કાયફિસ્ટોમા (Scyphistoma)
D
વેલિજર અને ટ્રોકોફોર (Veliger and trochophore)

Solution

(D) ગેસ્ટ્રોપોડ્સની ડિંભ અવસ્થાને $Veliger$ ડિંભ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
વધુમાં,ઘણા મોલસ્કા,જેમાં કેટલાક ગેસ્ટ્રોપોડ્સનો પણ સમાવેશ થાય છે,તેઓ તેમના વિકાસ દરમિયાન $Trochophore$ ડિંભ અવસ્થામાંથી પસાર થાય છે.
$Ephyra$ એ $Scyphozoa$ (જેલીફિશ) ની ડિંભ અવસ્થા છે.
$Glochidium$ એ મીઠા પાણીના બાયવેલ્વ્સની ડિંભ અવસ્થા છે.
$Scyphistoma$ એ $Scyphozoa$ ના જીવનચક્રમાં આવતી પોલીપ અવસ્થા છે.
18
EasyMCQ
Cephalopoda એ પ્રાણીઓનો એક વર્ગ છે જેમાં
A
મેરુદંડ માથા સુધી વિસ્તરેલ હોય છે
B
પગ માથા પર આવેલા હોય છે
C
માથું પગ પર આવેલું હોય છે
D
માથું ઉરસ (thorax) સાથે જોડાયેલું હોય છે

Solution

(B) $Cephalopoda$ શબ્દ બે ગ્રીક શબ્દો $cephalo$ (જેનો અર્થ માથું થાય છે) અને $poda$ (જેનો અર્થ પગ થાય છે) માંથી બનેલો છે. તેથી,મૃદુકાય (Mollusca) સમુદાયના આ વર્ગમાં,પગનું રૂપાંતરણ સ્પર્શકોમાં થયેલું હોય છે અને તે માથાના ભાગ પર આવેલા હોય છે.
19
MediumMCQ
'Sea hare' (દરિયાઈ સસલું) એટલે
A
Aplysia
B
Pila
C
Teredo
D
Sepia

Solution

(A) $Aplysia$ એ દરિયાઈ ગેસ્ટ્રોપોડ મૃદુકાય (mollusk) છે,જેને સામાન્ય રીતે 'sea hare' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેના માથા પર બે જોડી સ્પર્શકો (tentacles) હોય છે જે સસલાના કાન જેવા દેખાતા હોવાથી તેને આ નામ આપવામાં આવ્યું છે.
20
MediumMCQ
દ્વિતીયક અસમમિતિય પ્રકારની સંમિતિ શેમાં જોવા મળે છે?
A
યુનિયો (Unio)
B
ગોકળગાય (Snail)
C
હોલોથુરિયા (Holothuria)
D
તારા માછલી (Star fish)

Solution

(B) ગેસ્ટ્રોપોડ્સ (જેમ કે ગોકળગાય) ના ડિંભ દ્વિપાર્શ્વ સંમિતિ ધરાવે છે.
જોકે,કાયાંતરણની પ્રક્રિયા દરમિયાન,તેઓ 'ટોર્શન' (torsion) નામની ઘટનામાંથી પસાર થાય છે,જેના પરિણામે પુખ્ત પ્રાણી અસમમિતિય બને છે.
આ પ્રકારની સંમિતિને દ્વિતીયક અસમમિતિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $B$ (ગોકળગાય) છે.
21
MediumMCQ
ખુલ્લા પ્રકારનું રુધિરાભિસરણ તંત્ર,કર્ણક અને ક્ષેપકની હાજરી અને હિમોસાયનિન શ્વસન રંજકદ્રવ્યની હાજરી એ કોના લક્ષણો છે?
A
મૃદુકાય (Mollusca)
B
સંધિપાદ (Arthropoda)
C
શૂળત્વચી (Echinodermata)
D
નૂપુરક (Annelida)

Solution

(A) આપેલ લક્ષણો નીચે મુજબ છે:
$1$. ખુલ્લા પ્રકારનું રુધિરાભિસરણ તંત્ર: મોટાભાગના મૃદુકાય પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે (સિફાલોપોડા સિવાય).
$2$. કર્ણક અને ક્ષેપક ધરાવતું હૃદય: મૃદુકાય પ્રાણીઓમાં સામાન્ય રીતે એક કે બે કર્ણક અને એક ક્ષેપક ધરાવતું હૃદય હોય છે.
$3$. હિમોસાયનિન: આ તાંબા-યુક્ત શ્વસન રંજકદ્રવ્ય છે જે રુધિરને વાદળી રંગ આપે છે,જે ઘણા મૃદુકાય પ્રાણીઓની લાક્ષણિકતા છે.
તેથી,આ તમામ લક્ષણો સમુદાય $Mollusca$ (મૃદુકાય) ના છે.
22
MediumMCQ
ઝાલર અને ફેફસાં અથવા પલ્મોનરી કોથળી દ્વારા શ્વસન શેમાં જોવા મળે છે?
A
અન્નિલિડા
B
આર્થ્રોપોડા
C
મોલસ્કા
D
ઇકાઇનોડર્મેટા

Solution

(C) મોલસ્કા સમુદાયના પ્રાણીઓમાં શ્વસનની વિવિધ પદ્ધતિઓ જોવા મળે છે.
કેટલાક મોલસ્કા પ્રાણીઓ,જેમ કે અમુક ગેસ્ટ્રોપોડ્સ,જલીય અને હવાઈ એમ બંને પ્રકારના શ્વસન દર્શાવે છે.
આ પ્રાણીઓ જલીય શ્વસન માટે ઝાલર (ctenidium) અને હવાઈ શ્વસન માટે પલ્મોનરી કોથળી અથવા ફેફસાં ધરાવે છે.
23
MediumMCQ
કટલફિશ (Cuttlefish) કયા સમુદાયનો સભ્ય છે?
A
મોલસ્કા (Mollusca)
B
ઇકાઇનોડર્મેટા (Echinodermata)
C
પાઇસીસ (Pisces)
D
એમ્ફિબિયા (Amphibia)

Solution

(A) કટલફિશ એ $Mollusca$ (મૃદુકાય) સમુદાયનો સભ્ય છે.
તે દરિયાઈ અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણી છે જે તેના નરમ શરીર અને સ્નાયુબદ્ધ પગ માટે જાણીતું છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
24
EasyMCQ
લાકડું કોતરી ખાતું મૃદુકાય પ્રાણી (mollusc),જેને 'શિપવર્મ' (shipworm) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે કયું છે?
A
કાઈટોન (Chiton)
B
ટેરેડો (Teredo)
C
લાઈમેક્સ (Limax)
D
પેટેલા (Patella)

Solution

(B) $Teredo$ સામાન્ય રીતે 'શિપવર્મ' તરીકે ઓળખાય છે.
તે એક અત્યંત વિશિષ્ટ દરિયાઈ દ્વિ-કપાટી (bivalve) મૃદુકાય પ્રાણી છે જે દરિયાના પાણીમાં રહેલા લાકડા માટે ખૂબ જ વિનાશક છે.
તેનું શરીર લાંબું અને પાતળું હોય છે,જેમાં આગળના ભાગે નાનું કવચ (shell) આવેલું હોય છે.
આ કવચનો ઉપયોગ જહાજો અથવા ગોદીના લાકડામાં કાણું પાડીને અંદર પ્રવેશવા માટે થાય છે.
25
EasyMCQ
મોલસ્કાના કવચના અભ્યાસને શું કહેવામાં આવે છે?
A
કોન્કોલોજી (Conchology)
B
મેલેકોલોજી (Malacology)
C
એન્ટોમોલોજી (Entomology)
D
મેસ્ટોલોજી (Mastology)

Solution

(A) મોલસ્કાના કવચના અભ્યાસને ખાસ કરીને $Conchology$ કહેવામાં આવે છે.
$Malacology$ એ સમગ્ર રીતે મોલસ્કા સમુદાયના પ્રાણીઓનો અભ્યાસ છે.
$Entomology$ એ કીટકોનો અભ્યાસ છે.
$Mastology$ એ સસ્તન પ્રાણીઓનો અભ્યાસ છે.
26
EasyMCQ
મોલસ્કાના રુધિરમાં જોવા મળતું વાદળી રંગનું રંજકદ્રવ્ય હિમોસાયનિન (Haemocyanin) શું ધરાવે છે?
A
આયર્ન (લોહ)
B
મેગ્નેશિયમ
C
કોપર (તાંબુ)
D
મેંગેનીઝ

Solution

(C) હિમોસાયનિન એ ઘણા મોલસ્કા અને સંધિપાદ પ્રાણીઓના રુધિરમાં જોવા મળતું શ્વસન રંજકદ્રવ્ય છે. હિમોગ્લોબિનથી વિપરીત,જેમાં આયર્ન હોય છે,હિમોસાયનિનમાં ધાતુ તરીકે કોપર (તાંબુ) હોય છે. જ્યારે તે ઓક્સિજન સાથે જોડાય છે,ત્યારે તે રુધિરને લાક્ષણિક વાદળી રંગ આપે છે.
27
EasyMCQ
ગાળણ પોષણ (Filter feeding) શેમાં જોવા મળે છે?
A
ડેન્ટેલિયમ (Dentalium)
B
યુનિયો (Unio)
C
પિલા (Pila)
D
અમીબા (Amoeba)

Solution

(B) $Unio$ (મીઠા પાણીની છીપ) માં ગાળણ પોષણ જોવા મળે છે,જેમાં તે તેના ઝાલરો (ctenidia) નો ઉપયોગ કરીને પાણીના મોટા જથ્થામાંથી ખોરાકના કણોને ગાળીને મેળવે છે.
28
MediumMCQ
બંધ રુધિરાભિસરણ તંત્ર શેમાં જોવા મળે છે?
A
ગોકળગાય (Snail)
B
વંદો (Cockroach)
C
કટલ ફિશ (Cuttle Fish)
D
ઉપરોક્ત તમામ

Solution

(C) બંધ રુધિરાભિસરણ તંત્રમાં રુધિર વિવિધ વ્યાસ ધરાવતી નલિકાઓ (ધમનીઓ, શિરાઓ અને રુધિરકેશિકાઓ) દ્વારા વહન પામે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી, $Cuttle Fish$ (જે $Mollusca$ સમુદાયના $Cephalopoda$ વર્ગમાં આવે છે) માં બંધ રુધિરાભિસરણ તંત્ર જોવા મળે છે.
ગોકળગાય $(Gastropoda)$ અને વંદો $(Arthropoda)$ બંનેમાં ખુલ્લું રુધિરાભિસરણ તંત્ર હોય છે, જેમાં રુધિર કોટરો (sinuses) તરીકે ઓળખાતી ખુલ્લી જગ્યાઓમાં વહે છે.
29
EasyMCQ
$Pila$ ઉનાળામાં શું દર્શાવે છે?
A
શીતનિદ્રા (Hibernation)
B
ગ્રીષ્મનિદ્રા (Aestivation)
C
સ્થળાંતર (Emigration)
D
આગમન (Immigration)

Solution

(B) $Pila$ (ગોકળગાય) દુષ્કાળના લાંબા સમયગાળા દરમિયાન તેના કવચના મુખને ચુસ્તપણે બંધ કરીને નિષ્ક્રિય રહીને જીવિત રહી શકે છે. ઉનાળાની આ નિદ્રાની સ્થિતિને ગ્રીષ્મનિદ્રા (Aestivation) કહેવામાં આવે છે.
30
EasyMCQ
ઓક્ટોપસ,સ્ક્વિડ અને કટલફિશ કયા વર્ગમાં આવે છે?
A
Cephalopoda
B
Apoda
C
Decapoda
D
Scaphopoda

Solution

(A) ઓક્ટોપસ (ડેવિલ ફિશ),સ્ક્વિડ (લોલિગો) અને કટલફિશ (સેપિયા) એ મોલસ્કા સમુદાયના સભ્યો છે. આ સમુદાયમાં,તેઓ સેફેલોપોડા (Cephalopoda) વર્ગ હેઠળ વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યા છે. આ વર્ગની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં સુવિકસિત માથું હોય છે અને પગનું રૂપાંતર મુખની આસપાસ ટેન્ટેકલ્સ (સ્પર્શકો) અથવા હાથમાં થયેલું હોય છે.
31
MediumMCQ
મોલસ્કા (Mollusca) અન્યથી કેવી રીતે અલગ પડે છે?
A
દ્વિપાર્શ્વ સંમિતિ અને બાહ્ય કંકાલ
B
મેન્ટલ અને ઝાલર
C
કવચ અને અખંડિત શરીર
D
મેન્ટલ અને અખંડિત શરીર

Solution

(D) $Mollusca$ સમુદાયના સજીવોનું શરીર નરમ અને સામાન્ય રીતે અખંડિત હોય છે.
તેમના શરીરની ફરતે શરીરની દીવાલની એક ગડી આવેલી હોય છે જેને $mantle$ (પ્રાવર) કહેવામાં આવે છે.
આ $mantle$ મોટાભાગના સભ્યોમાં કેલ્શિયમયુક્ત કવચનો સ્ત્રાવ કરે છે.
આમ,$mantle$ અને અખંડિત શરીરની હાજરી એ $Mollusca$ સમુદાયને અન્ય સમુદાયોથી અલગ પાડતી મુખ્ય લાક્ષણિકતા છે.
32
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયા સજીવમાં કવચ (shell) અંતઃસ્થ હોય છે?
A
Loligo
B
Chiton
C
Dentalium
D
Unio

Solution

(A) $Mollusca$ સમુદાયમાં,કવચ સામાન્ય રીતે બાહ્ય અને કેલ્શિયમયુક્ત હોય છે. જોકે,$Loligo$ (સ્કિવડ) અને $Sepia$ (કટલફિશ) જેવા કેટલાક સેફાલોપોડ્સમાં,કવચ અવશિષ્ટ અને અંતઃસ્થ હોય છે. $Chiton$ (કાઈટોન),$Dentalium$ (ટસ્ક શેલ) અને $Unio$ (મીઠા પાણીની છીપ) બધામાં બાહ્ય કવચ જોવા મળે છે.
33
EasyMCQ
$Pila$ (પાયલા) નું $Osphradium$ (ઓસ્ફ્રેડિયમ) શું છે?
A
રસાયણગ્રાહી (Chemoreceptor)
B
પ્રકાશગ્રાહી (Photoreceptor)
C
સ્પર્શગ્રાહી (Tangoreceptor)
D
ધ્વનિગ્રાહી (Phonoreceptor)

Solution

(A) $Pila$ (પાયલા) નું $Osphradium$ એ કાંસકા જેવો સંવેદી અંગ છે જે ડાબી બાજુના ન્યુકલ લોબની નજીક મેન્ટલ પોલાણની છત સાથે જોડાયેલું હોય છે.
તે રસાયણગ્રાહી (Chemoreceptor) તરીકે કાર્ય કરે છે,જે મેન્ટલ પોલાણમાં પ્રવેશતા પાણીની રાસાયણિક પ્રકૃતિને પારખવામાં મદદ કરે છે.
34
EasyMCQ
Scaphopoda ને સામાન્ય રીતે શું કહેવામાં આવે છે?
A
Whelks
B
Periwinkles
C
Oysters
D
Tusk shells

Solution

(D) $Scaphopoda$ વર્ગને સામાન્ય રીતે ટસ્ક શેલ (tusk shells) અથવા દાંત જેવા શેલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ મૃદુકાય પ્રાણીઓ પાસે નળાકાર,શંકુ આકારનું કવચ હોય છે જે બંને છેડેથી ખુલ્લું હોય છે,જે હાથીના દાંત જેવું દેખાય છે.
35
EasyMCQ
$Mollusca$ (મૃદુકાય) સમુદાયમાં,આંખ જે દાંડી પર આવેલી હોય છે તેને શું કહે છે?
A
Ostracum (ઓસ્ટ્રેકમ)
B
Operculum (ઓપરક્યુલમ)
C
Osphradium (ઓસ્ફ્રેડિયમ)
D
Ommatophores (ઓમેટોફોરસ)

Solution

(D) ગોકળગાયના માથા પર ટૂંકી,માંસલ અને ઠૂંઠા જેવી ઓપ્ટિક દાંડીઓની એક જોડ હોય છે જેને $Ommatophores$ (ઓમેટોફોરસ) કહેવામાં આવે છે.
દરેક બાજુએ $2nd$ જોડીના સ્પર્શકોની પાછળ એક દાંડી આવેલી હોય છે.
દરેક $Ommatophore$ ની ટોચની સહેજ નીચેની બાજુએ એક નાની,કાળી અને કંઈક અંશે ગોળાકાર આંખ આવેલી હોય છે.
36
EasyMCQ
$Pila$ એ કયા વર્ગનું ઉદાહરણ છે?
A
ગેસ્ટ્રોપોડા (Gastropoda)
B
પેલેસીપોડા (Pelecypoda)
C
સેફાલોપોડા (Cephalopoda)
D
સ્કેફોપોડા (Scaphopoda)

Solution

(A) $Pila$,જે સામાન્ય રીતે એપલ સ્નેલ તરીકે ઓળખાય છે,તે $Mollusca$ સમુદાયનો સભ્ય છે.
$Mollusca$ સમુદાયમાં,તેને $Gastropoda$ વર્ગમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$Gastropoda$ એ મૃદુકાય પ્રાણીઓનો સૌથી મોટો વર્ગ છે,જે સ્પષ્ટ શીર્ષ,સ્નાયુબદ્ધ પાદ અને કુંતલાકાર કવચ ધરાવે છે.
37
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયો મૃદુકાય (mollusc) એવા ડિંભ (larva) દ્વારા બને છે જે ટોર્સન (torsion) અનુભવે છે?
A
Lamellidens
B
Pila
C
Sepia
D
Octopus

Solution

(B) ટોર્સન એ ગેસ્ટ્રોપોડ્સના વિકાસની એક લાક્ષણિક પ્રક્રિયા છે,જેમાં ડિંભ અવસ્થા દરમિયાન વિસેરલ માસ,મેન્ટલ અને કવચ માથા અને પગની સાપેક્ષમાં $180^{\circ}$ જેટલું ફરે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Pila$ (એપલ સ્નેલ) એ એક ગેસ્ટ્રોપોડ છે જે તેના વિકાસ દરમિયાન ટોર્સન દર્શાવે છે. $Lamellidens$ એ બાયવેલ્વ છે,જ્યારે $Sepia$ અને $Octopus$ એ સેફાલોપોડ્સ છે,જેમાંથી કોઈ પણ આ વિશિષ્ટ ડિંભ ટોર્સન પ્રક્રિયામાંથી પસાર થતું નથી.
38
EasyMCQ
મેન્ટલ (mantle),ફૂટ (foot) અને શેલ (shell) એ કોના લક્ષણો છે?
A
નોટિલસ (Nautilus)
B
એકિનસ (Echinus)
C
લિમ્યુલસ (Limulus)
D
યુપ્લેક્ટેલા (Euplectella)

Solution

(A) મેન્ટલ,સ્નાયુબદ્ધ ફૂટ અને શેલની હાજરી એ $Mollusca$ (મૃદુકાય) સમુદાયના લાક્ષણિક લક્ષણો છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Nautilus$ એ $Mollusca$ સમુદાયના $Cephalopoda$ વર્ગનું પ્રાણી છે.
$Echinus$ એ $Echinodermata$ (શૂળત્વચી) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$Limulus$ (કિંગ ક્રેબ) એ $Arthropoda$ (સંધિપાદ) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$Euplectella$ (વીનસ ફ્લાવર બાસ્કેટ) એ $Porifera$ (સછિદ્ર) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
39
MediumMCQ
મોલસ્કાનું કવચ તેના કયા ભાગ દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે?
A
રેડુલા
B
થોરેક્સ
C
મેન્ટલ (પ્રાવર)
D
ઉદર

Solution

(C) સાચો જવાબ $C$ છે. મેન્ટલ (જેને પ્રાવર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ મોલસ્કાનું એક મહત્વપૂર્ણ અંગ છે જે કેલ્શિયમયુક્ત કવચનો સ્ત્રાવ કરે છે. આ કવચ સામાન્ય રીતે બાહ્ય હોય છે અને રક્ષણ પૂરું પાડે છે,પરંતુ કેટલીક પ્રજાતિઓમાં તે આંતરિક,આધાર આપનારું અથવા સંપૂર્ણપણે ગેરહાજર પણ હોઈ શકે છે.
40
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયા મોલસ્કાના વર્ગમાં વિસેરલ માસ (આંતરડાનો સમૂહ) ટોર્સન (મરોડ) અનુભવે છે?
A
ગેસ્ટ્રોપોડા
B
સેફાલોપોડા
C
પેલેસીપોડા
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ટોર્સન એ $Gastropoda$ વર્ગની એક લાક્ષણિક વિકાસાત્મક પ્રક્રિયા છે.
ડિંભ અવસ્થા દરમિયાન,વિસેરલ માસ,મેન્ટલ અને કવચ માથા અને પગની સાપેક્ષમાં $180^{\circ}$ જેટલું ફરે છે.
આ પરિભ્રમણ મેન્ટલ પોલાણ અને મળદ્વારને માથાની ઉપરના ભાગમાં લાવે છે,જે ગેસ્ટ્રોપોડ્સની એક વિશિષ્ટ લાક્ષણિકતા છે.
41
MediumMCQ
ગેસ્ટ્રોપોડામાં અસમપ્રમાણતા (Asymmetry) શેના કારણે જોવા મળે છે?
A
ટોર્શન (Torsion)
B
કોઈલિંગ (Coiling)
C
ટ્વિસ્ટિંગ (Twisting)
D
ઉદર (Abdomen)

Solution

(C) ગેસ્ટ્રોપોડામાં અસમપ્રમાણતા મુખ્યત્વે ટોર્શન (Torsion) ની પ્રક્રિયાને કારણે જોવા મળે છે. ટોર્શન એ ડિંભ અવસ્થા દરમિયાન માથા અને પગની સાપેક્ષમાં આંતરડાના સમૂહ (visceral mass),મેન્ટલ અને કવચનું $180^{\circ}$ જેટલું પરિભ્રમણ છે. આ ટ્વિસ્ટિંગ (મરોડ) ને કારણે આંતરિક અંગોની ગોઠવણી અસમપ્રમાણ બને છે,જેમ કે ગુદાનું માથાની ઉપરના ભાગમાં સ્થળાંતર થવું.
42
MediumMCQ
ઓસ્ફ્રેડિયમ (Osphradium) શેના માટે હોય છે?
A
ઉત્સર્જન
B
પોષણ
C
પાણીની રાસાયણિક પ્રકૃતિની ચકાસણી
D
ખોરાક દળવા માટે

Solution

(C) ઓસ્ફ્રેડિયમ એ ઘણા મૃદુકાય (Mollusks) પ્રાણીઓમાં,ખાસ કરીને જલીય ગેસ્ટ્રોપોડ્સમાં જોવા મળતું એક રસાયણગ્રાહી (Chemoreceptor) અંગ છે.
તેનું મુખ્ય કાર્ય મેન્ટલ ગુહામાં પ્રવેશતા પાણીની રાસાયણિક પ્રકૃતિની ચકાસણી કરવાનું છે,જે પ્રાણીને ખોરાક અથવા સંભવિત શિકારીઓને ઓળખવામાં મદદ કરે છે.
43
MediumMCQ
ત્રિગર્ભસ્તરીય (Triploblastic),અંગતંત્ર સ્તરીય આયોજન ધરાવતા,દેહકોષ્ઠી (Coelomate) અને અખંડિત પ્રાણીઓ કયા સમુદાયમાં જોવા મળે છે?
A
કોએલેન્ટેરાટા (Coelenterata)
B
શૂળત્વચી (Echinodermata)
C
મૃદુકાય (Mollusca)
D
સંધિપાદ (Arthropoda)

Solution

(C) સમુદાય $Mollusca$ (મૃદુકાય) માં આવતા પ્રાણીઓ નીચે મુજબના લક્ષણો ધરાવે છે:
$1$. તેઓ ત્રિગર્ભસ્તરીય છે (ત્રણ ગર્ભસ્તરો: બાહ્યસ્તર,મધ્યસ્તર અને અંતઃસ્તર ધરાવે છે).
$2$. તેઓ અંગતંત્ર સ્તરીય આયોજન ધરાવે છે.
$3$. તેઓ દેહકોષ્ઠી (સાચી દેહગુહા ધરાવતા) છે.
$4$. તેમનું શરીર સામાન્ય રીતે અખંડિત હોય છે (નૂપુરક કે સંધિપાદ સમુદાયથી વિપરીત).
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
44
EasyMCQ
શ્વસન રંજકદ્રવ્ય હિમોસાયનિન નીચેનામાંથી કયા સમુદાયમાં જોવા મળે છે?
A
મેરુદંડી (Chordata)
B
નૂપુરક (Annelida)
C
મૃદુકાય (Mollusca)
D
શૂળત્વચી (Echinodermata)

Solution

(C) હિમોસાયનિન એ તાંબા (copper) યુક્ત શ્વસન રંજકદ્રવ્ય છે,જે ઓક્સિજનયુક્ત સ્થિતિમાં રુધિરને વાદળી રંગ આપે છે.
તે સામાન્ય રીતે ઘણા મૃદુકાય પ્રાણીઓના હિમોલિમ્ફમાં જોવા મળે છે,જેમ કે સેફાલોપોડ્સ (દા.ત.,સ્ક્વિડ,ઓક્ટોપસ) અને કેટલાક ગેસ્ટ્રોપોડ્સ.
જોકે કેટલાક નૂપુરક પ્રાણીઓ હિમોગ્લોબિન અથવા ક્લોરોક્રુઓરિનનો ઉપયોગ કરે છે,પરંતુ હિમોસાયનિન એ $Mollusca$ સમુદાયના ઘણા સભ્યોની લાક્ષણિકતા છે.
45
EasyMCQ
$Pila \text{ } globosa$ (ઘોંઘા) નું ઓસ્ફ્રેડિયમ શું છે?
A
પ્રકાશગ્રાહી (Photoreceptor)
B
રસાયણગ્રાહી (Chemoreceptor)
C
તાપમાનગ્રાહી (Thermoreceptor)
D
સ્પર્શગ્રાહી (Tangoreceptor)

Solution

(B) ઓસ્ફ્રેડિયમ એ $Pila$ (ઘોંઘા) ની પ્રાવર ગુહામાં આવેલું એક નાનું, દ્વિ-પીંછા જેવું સંવેદી અંગ છે।
તે રસાયણગ્રાહી (Chemoreceptor) તરીકે કાર્ય કરે છે, જે પાણીમાં રહેલા રાસાયણિક ઉત્તેજનાઓ પ્રત્યે સંવેદનશીલ હોય છે અને પ્રાણીને પાણીની ગુણવત્તા ચકાસવામાં મદદ કરે છે।
46
EasyMCQ
$Annelida$ અને $Mollusca$ વચ્ચેની જોડતી કડી કઈ છે?
A
Neopilina
B
Nautilus
C
Glochidium larva
D
Veliger larva

Solution

(A) જોડતી કડી (connecting link) એ એવું સજીવ છે જે બે અલગ-અલગ વર્ગીકરણ જૂથોના લક્ષણો દર્શાવે છે,જે તેમની વચ્ચેના ઉત્ક્રાંતિ સંબંધો સૂચવે છે.
$Neopilina$ એ એક આદિ મૃદુકાય (mollusk) છે જે ખંડિત શરીર રચના ધરાવે છે,જે $Annelida$ નું લાક્ષણિક લક્ષણ છે,જ્યારે તે કવચ અને મેન્ટલ જેવા લાક્ષણિક મૃદુકાય લક્ષણો પણ દર્શાવે છે. તેથી,તે $Annelida$ અને $Mollusca$ વચ્ચેની જોડતી કડી તરીકે કાર્ય કરે છે.
47
EasyMCQ
ઓક્ટોપસને $8$ ભુજાઓ હોય છે. તેને .......... વર્ગમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
A
સીફેલોપોડા (Cephalopoda)
B
રાઈઝોપોડા (Rhizopoda)
C
ગેસ્ટ્રોપોડા (Gastropoda)
D
પેલેકીપોડા (Pelecypoda)

Solution

(A) ઓક્ટોપસ એ $Mollusca$ (મૃદુકાય) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
આ સમુદાયમાં,તેને $Cephalopoda$ (સીફેલોપોડા) વર્ગમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$Cephalopoda$ (જેનો અર્થ 'શીર્ષપાદ' થાય છે) માં ઓક્ટોપસ,સ્ક્વિડ અને કટલફિશ જેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે,જેની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમના શીર્ષ પ્રદેશ સાથે ભુજાઓ અથવા સ્પર્શકો જોડાયેલા હોય છે.
48
MediumMCQ
કયા મૃદુકાયને દંતશૂળકવચ (tusk shell) કહેવાય છે?
A
નીઓપીલીના
B
પાયલા
C
ડેન્ટેલિયમ
D
ડોરિસ

Solution

(C) $Dentalium$ (ડેન્ટેલિયમ) ને દંતશૂળકવચ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે મૃદુકાય સમુદાયના $Scaphopoda$ વર્ગમાં આવે છે.
આ સજીવો પાસે નળાકાર,શંકુ આકારનું કવચ હોય છે જે બંને છેડેથી ખુલ્લું હોય છે,જે હાથીના દાંત જેવું દેખાય છે,તેથી તેને 'દંતશૂળકવચ' કહેવામાં આવે છે.
49
EasyMCQ
......... માં $Ink$ $gland$ (શાહી ગ્રંથિ) જોવા મળે છે.
A
સેપિયા
B
પાયલા
C
માયટિલસ
D
પેકટેન

Solution

(A) $Ink$ $gland$ (જેને શાહી કોથળી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ $Sepia$ (કટલફિશ),$Loligo$ (સ્ક્વિડ) અને $Octopus$ જેવા સેફાલોપોડ્સમાં જોવા મળતું એક વિશિષ્ટ અંગ છે.
તે ઘેરા રંગનું પ્રવાહી (શાહી) ઉત્પન્ન કરે છે,જે શિકારીઓને ગેરમાર્ગે દોરવા અને બચવા માટે સાયફન દ્વારા બહાર ફેંકવામાં આવે છે.
$Pila$,$Mytilus$ અને $Pecten$ એ મૃદુકાય (Mollusca) સમુદાયના પ્રાણીઓ છે,પરંતુ તેમાં શાહી ગ્રંથિ હોતી નથી.

Animal Kingdom — Phylum-Mollusca · Frequently Asked Questions

1Are these Animal Kingdom questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Animal Kingdom Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.