Phylum-Mollusca Questions in Gujarati

(D) 'શિર્ષપાદ' (Cephalopoda) શબ્દ ગ્રીક શબ્દો 'kephale' એટલે કે 'માથું' અને 'podos' એટલે કે 'પગ' પરથી ઉતરી આવ્યો છે.
આ મૃદુકાય (Mollusca) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં,પગનું રૂપાંતર સ્પર્શકો (tentacles) અથવા ભુજાઓમાં થયેલું હોય છે જે સીધા શિર્ષના ભાગ સાથે જોડાયેલા હોય છે.
તેથી,તેનું મુખ્ય લક્ષણ એ છે કે ઉપાંગો (સ્પર્શકો/ભુજાઓ) શિર્ષ પર આવેલા હોય છે.

(C) મોતી $Mollusca$ (મૃદુકાય) સમુદાયના કેટલાક પ્રાણીઓ દ્વારા ઉત્પન્ન કરવામાં આવે છે,ખાસ કરીને $Bivalvia$ વર્ગના સભ્યો (દા.ત.,$Pinctada$ જેવી મોતીની છીપ).
જ્યારે રેતીનો કણ અથવા કોઈ પરોપજીવી જેવા વિદેશી પદાર્થ છીપના મેન્ટલ પોલાણમાં પ્રવેશે છે,ત્યારે મેન્ટલ પેશી પોતાની સુરક્ષા માટે આ પદાર્થની આસપાસ કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ $(CaCO_3)$ ના સ્તરોનો સ્ત્રાવ કરે છે.
સમય જતાં,આ સ્તરો એકત્રિત થઈને મોતી બનાવે છે.

(C) $Osphradium$ (ઓસફારેડિયમ) એ ઘણા મૃદુકાય (mollusks) પ્રાણીઓમાં જોવા મળતું સંવેદી અંગ છે,જેમાં $Pila$ (પાયલા) નો પણ સમાવેશ થાય છે. તે રસાયણગ્રાહી (chemoreceptor) તરીકે કાર્ય કરે છે,જેનો ઉપયોગ મેન્ટલ ગુહામાં પ્રવેશતા પાણીની રાસાયણિક પ્રકૃતિ ચકાસવા માટે થાય છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) સેપિયા એ $Mollusca$ (મૃદુકાય) સમુદાય અને $Cephalopoda$ વર્ગનું પ્રાણી છે.
તેને સામાન્ય રીતે $Cuttlefish$ (કટલફિશ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તારામાછલી એ $Echinodermata$ (શૂળત્વચી) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
જેલીફિશ એ $Cnidaria$ (કોષ્ઠાંત્ર) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(C) કેબર અંગ,જેને પરિહ્રદ ગ્રંથિ (pericardial gland) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે મૃદુકાય (mollusks) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં,ખાસ કરીને યુનિયો (Unio) જેવા દ્વિ-કપાટી (bivalves) પ્રાણીઓમાં જોવા મળતું વિશિષ્ટ ઉત્સર્જન અંગ છે.
તે પરિહ્રદ (pericardium) સાથે સંકળાયેલું છે અને નાઈટ્રોજનયુક્ત ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોના નિકાલમાં મદદ કરે છે.
તેથી,તે પરિહ્રદનો એક સંકળાયેલ ભાગ છે.

(B) એપલ સ્નેલ તરીકે સામાન્ય રીતે ઓળખાતું સજીવ $Pila$ (પાયલા) છે.
$Pila$ એ $Mollusca$ (મૃદુકાય) સમુદાય અને $Gastropoda$ (ગૅસ્ટ્રોપોડા) વર્ગનું પ્રાણી છે.
તે મીઠા પાણીમાં જોવા મળતું મૃદુકાય પ્રાણી છે જે તેના કુંતલાકાર કવચ માટે જાણીતું છે.
$Turbinella$ ને શંખ,$Cypraea$ ને કોડી (Cowrie) અને $Aplysia$ ને સી હેર (Sea hare) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(D) મૂલરનું પક્ષ્મીય અંગ એ અમુક મૃદુકાય (mollusks) પ્રાણીઓના ડિંભમાં જોવા મળતી એક વિશિષ્ટ રચના છે,ખાસ કરીને $Bivalvia$ વર્ગમાં (દા.ત.,$Unio$). આ એક પક્ષ્મધારી અંગ છે જે ડિંભના હલનચલન અને સંવેદનાત્મક ગ્રહણમાં મદદ કરે છે. તે ઓસ્ફ્રેડિયમ,વેલમ કે ઝાલર કોથળી નથી. તેથી,સાચો જવાબ $D$ (ઉપરનામાંથી એકપણ નહીં) છે.

(C) પ્રાણીસૃષ્ટિને તેમના શરીરના આયોજન અને લાક્ષણિકતાઓના આધારે વિવિધ સમુદાયોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$1$. સંધિપાદ (Arthropoda) એ પ્રાણીસૃષ્ટિનો સૌથી મોટો સમુદાય છે,જેમાં પૃથ્વી પરની તમામ નામિત પ્રજાતિઓમાંથી લગભગ બે-તૃતીયાંશ પ્રજાતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
$2$. મૃદુકાય (Mollusca) એ પ્રાણીસૃષ્ટિનો બીજા ક્રમનો સૌથી મોટો સમુદાય છે.
$3$. તેથી,સાચો જવાબ મૃદુકાય (Mollusca) છે.

(A) $Pila$ (સામાન્ય રીતે એપલ સ્નેલ તરીકે ઓળખાય છે) એ $Mollusca$ (મૃદુકાય) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$Mollusca$ સમુદાયમાં,$Pila$ ને $Gastropoda$ (ગેસ્ટ્રોપોડા) વર્ગમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$Gastropoda$ એ $Mollusca$ સમુદાયનો સૌથી મોટો વર્ગ છે,જે સ્પષ્ટ શીર્ષ,સ્નાયુબદ્ધ ફૂટ (પગ) અને કુંતલાકાર કવચ ધરાવે છે.

(D) $Mollusca$ સમુદાયમાં વિવિધ પ્રકારના સજીવોનો સમાવેશ થાય છે. આ પૈકી,$Cephalopoda$ વર્ગ (જેમાં સ્ક્વિડ,ઓક્ટોપસ અને કટલફિશનો સમાવેશ થાય છે) સૌથી સક્રિય અને બુદ્ધિશાળી જૂથ માનવામાં આવે છે. તેમની પાસે સુવિકસિત ચેતાતંત્ર,જટિલ આંખો અને અત્યંત કાર્યક્ષમ રુધિરાભિસરણ તંત્ર હોય છે,જે તેમને દરિયાઈ વાતાવરણમાં સક્રિય શિકારી બનવામાં મદદ કરે છે. તેથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(C) શાહી ગ્રંથિ (ink gland) એ સેફાલોપોડા વર્ગના ઘણા પ્રાણીઓમાં જોવા મળતું વિશિષ્ટ અંગ છે,જેમાં $Sepia$ (કટલફિશ) નો સમાવેશ થાય છે.
તેનો ઉપયોગ સંરક્ષણની પદ્ધતિ તરીકે થાય છે,જેમાં પ્રાણી પાણીમાં ઘેરી શાહીનો વાદળ છોડે છે,જે શિકારીઓની દ્રષ્ટિને ધૂંધળી કરીને પ્રાણીને બચવામાં મદદ કરે છે.

(A) મૃદુકાય (Mollusca) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં ખોરાકગ્રહણ કરવા માટે મુખગુહામાં એક ફાઈલ જેવું ઘસવા માટેનું અંગ આવેલું હોય છે,જેને $Radula$ (રેત્રિકા) કહેવામાં આવે છે. આ અંગ ખોરાકને છોલવામાં કે ઘસવામાં મદદ કરે છે.

(C) કેટલાક મૃદુકાય પ્રાણીઓમાં,ખાસ કરીને ગોકળગાય જેવા સ્થળજ ગેસ્ટ્રોપોડ્સમાં,આંખો સંકોચાઈ શકે તેવી દંડ જેવી રચનાના છેડે આવેલી હોય છે,જેને $Ommatophore$ (નેત્રદંડ) કહેવામાં આવે છે. આ રચના પ્રાણીને તેના શરીરના બાકીના ભાગને સુરક્ષિત રાખીને પર્યાવરણને અનુભવવા માટે આંખોને બહાર કાઢવાની ક્ષમતા આપે છે.

(A) મૃદુકાય (Mollusca) સમુદાયમાં, શ્વસન સામાન્ય રીતે $Ctenidia$ તરીકે ઓળખાતી વિશિષ્ટ ઝાલરો દ્વારા થાય છે।
આ પ્રાવર ગુહા (mantle cavity) માં આવેલી પીંછા જેવી રચનાઓ છે જે જલીય મૃદુકાયોમાં વાયુ વિનિમયની પ્રક્રિયામાં મદદ કરે છે।
$Trachea$ (શ્વાસનળી) એ કીટકોમાં જોવા મળતી શ્વસન નલિકાઓ છે।
$Book \text{ } lungs$ (ફેફસાંપોથી) એ કરોળિયા જેવા સંધિપાદ પ્રાણીઓમાં જોવા મળતા શ્વસન અંગો છે।
$Keber's \text{ } organ$ એ દ્વિ-કપાટી (bivalve) મૃદુકાયોમાં જોવા મળતી ઉત્સર્જન રચના (પરિકાર્ડિયલ ગ્રંથિ) છે, તે શ્વસન અંગ નથી।

(A) મોટાભાગના મૃદુકાય પ્રાણીઓમાં ખુલ્લા પ્રકારનું રૂધિરાભિસરણતંત્ર જોવા મળે છે,જેમાં રુધિર કોટરો અથવા હિમોસીલ તરીકે ઓળખાતી ખુલ્લી જગ્યાઓમાં વહે છે.
જોકે,$Cephalopoda$ વર્ગ (જેમાં સ્ક્વિડ,ઓક્ટોપસ અને કટલફિશનો સમાવેશ થાય છે) આ બાબતમાં અપવાદ છે.
આ સજીવોમાં બંધ પ્રકારનું રૂધિરાભિસરણતંત્ર હોય છે,જેમાં રુધિર રુધિરવાહિનીઓની અંદર જ વહે છે. આ પ્રકારનું તંત્ર તેમને સક્રિય અને શિકારી જીવનશૈલી માટે જરૂરી ઓક્સિજનનો કાર્યક્ષમ પુરવઠો પૂરો પાડવામાં મદદ કરે છે.

(B) $Mollusca$ સમુદાયમાં,ખાસ કરીને $Cephalopoda$ વર્ગમાં (જેમાં $Octopus$,$Sepia$ અને $Loligo$ નો સમાવેશ થાય છે),પગનું રૂપાંતરણ મુખની આસપાસ આવેલા હાથ અથવા સ્પર્શકોમાં થયેલું હોય છે. તેથી,આ હાથને રૂપાંતરિત પગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) મૃદુકાય (Mollusca) ના કવચના અભ્યાસને કોન્કોલોજી (Conchology) કહેવામાં આવે છે.
મેલેકોલોજી એ મૃદુકાય સમુદાયના પ્રાણીઓનો સંપૂર્ણ અભ્યાસ છે (જેમાં તેમની શરીરરચના,દેહધર્મવિદ્યા અને પરિસ્થિતિવિદ્યાનો સમાવેશ થાય છે).
મેમોલોજી એ સસ્તન પ્રાણીઓનો અભ્યાસ છે.
શેલોલોજી એ એક અનૌપચારિક શબ્દ છે જે ઘણીવાર કોન્કોલોજીના પર્યાય તરીકે વપરાય છે,પરંતુ કોન્કોલોજી એ કવચના અભ્યાસ માટે વૈજ્ઞાનિક રીતે માન્ય શબ્દ છે.

(A) $Osphradium$ એ અમુક મૃદુકાય (Mollusca) પ્રાણીઓ,જેમ કે જલીય ગેસ્ટ્રોપોડ્સ અને બાયવેલ્વ્સમાં જોવા મળતું સંવેદી અંગ છે. તેનું મુખ્ય કાર્ય મેન્ટલ ગુહામાં પ્રવેશતા પાણીના રાસાયણિક ગુણધર્મોને ચકાસવાનું છે. તેથી,તે રસસંવેદી (Chemoreceptor) તરીકે કાર્ય કરે છે,જે સજીવને આસપાસના પાણીમાં ખોરાક અથવા સંભવિત જોખમોને ઓળખવામાં મદદ કરે છે.

(A) $Neopilina$ (નેપોલીના) ને જીવંત અશ્મિ માનવામાં આવે છે અને તે $Annelida$ (નુપુરક) અને $Mollusca$ (મૃદુકાય) સમુદાયો વચ્ચેની જોડતી કડી તરીકે કાર્ય કરે છે. તે બંને સમુદાયોના લક્ષણો દર્શાવે છે,જેમ કે પુનરાવર્તિત ઝાલરો અને ઉત્સર્ગિકાઓ (જે $Annelida$ નું લક્ષણ છે) તેમજ કવચ અને પ્રાવર (જે $Mollusca$ નું લક્ષણ છે).

(C) મૃદુકાય (Mollusca) સમુદાયમાં પરિવહનતંત્રમાં નોંધપાત્ર વિવિધતા જોવા મળે છે.
મોટાભાગના મૃદુકાય પ્રાણીઓ (જેમ કે ગોકળગાય અને દ્વિ-કપાટી) ખુલ્લું પરિવહનતંત્ર ધરાવે છે,જ્યારે શીર્ષપાદ (Cephalopoda) વર્ગના પ્રાણીઓ (જેમ કે સ્ક્વિડ,ઓક્ટોપસ અને કટલફિશ) બંધ પરિવહનતંત્ર ધરાવે છે.
તેથી,આ સમુદાયમાં બંને પ્રકારના પરિવહનતંત્ર ધરાવતા પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે.

(A) સમુદાય $Mollusca$ (મૃદુકાય) મૃદુ શરીર ધરાવતા પ્રાણીઓ માટે જાણીતો છે.
$Dentalium$ (ડેન્ટેલિયમ),જેને સામાન્ય રીતે ટસ્ક શેલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે $Mollusca$ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$Peripatus$ એ $Arthropoda$ (સંધિપાદ) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$Waucheria$ (વુકેરેરિયા) એ $Aschelminthes$ (સૂત્રકૃમિ) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$Planaria$ એ $Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) મૃદુકાય (Mollusca) સમુદાયના પ્રાણીઓનું શરીર સામાન્ય રીતે કેલ્કેરિયસ કવચ દ્વારા સુરક્ષિત હોય છે.
આ કવચ મુખ્યત્વે $CaCO_3$ (કૅલ્શિયમ કાર્બોનેટ) નું બનેલું હોય છે,જે પ્રોટીન મેટ્રિક્સમાં ગોઠવાયેલા કેલ્સાઈટ અથવા એરેગોનાઈટ સ્ફટિકોના સ્વરૂપમાં હોય છે.
તેથી,મૃદુકાય સમુદાયના કવચનો મુખ્ય બંધારણીય ઘટક કૅલ્શિયમ કાર્બોનેટ છે.

(C) મૃદુકાય પ્રાણીઓમાં શરીર કેલ્શિયમયુક્ત કવચ દ્વારા આવરિત હોય છે અને તે અખંડિત હોય છે,જેમાં સ્પષ્ટ શીર્ષ,સ્નાયુલ પગ અને આંતરંગ ખૂંધ (visceral hump) જોવા મળે છે. આંતરંગ ખૂંધ પર ત્વચાનું એક નરમ અને વાદળી જેવું પડ પ્રાવાર (mantle) બનાવે છે. ખૂંધ અને પ્રાવાર વચ્ચેની જગ્યાને પ્રાવારગુહા કહે છે,જેમાં પીંછા જેવી ઝાલરો આવેલી હોય છે. તેથી,પ્રાવારગુહા એ આંતરંગ ખૂંધ (શરીરદીવાલ) અને પ્રાવારની વચ્ચે આવેલી હોય છે.

(B) મોલસ્કા $(Mollusca)$ સમુદાયના પ્રાણીઓમાં શરીર કેલ્શિયમયુક્ત કવચથી ઢંકાયેલું હોય છે અને તે અખંડિત હોય છે, જેમાં સ્પષ્ટ શીર્ષ, સ્નાયુબદ્ધ પગ અને આંતરઅંગોનો ખૂંધ $(visceral \text{ } hump)$ જોવા મળે છે. ત્વચાનું એક નરમ અને વાદળી જેવું સ્તર આંતરઅંગોના ખૂંધ પર પ્રાવર $(mantle)$ બનાવે છે. આંતરઅંગોના ખૂંધ અને પ્રાવર વચ્ચેની જગ્યાને પ્રાવરગુહા $(mantle \text{ } cavity)$ કહેવામાં આવે છે. આ ગુહામાં પીંછા જેવા ઝાલરો આવેલા હોય છે, જે શ્વસન અને ઉત્સર્જનનું કાર્ય કરે છે. તેથી, સાચો જવાબ પ્રાવરગુહા છે.

(B) મૃદુકાય (Mollusca) સમુદાય પ્રજનન અને વિકાસની વિશાળ વિવિધતા દર્શાવે છે.
$1$. મોટાભાગના મૃદુકાય પ્રાણીઓ એકલિંગી હોય છે,પરંતુ કેટલાક દ્વિલિંગી પણ હોય છે.
$2$. ફલન બાહ્ય (જેમ કે ઘણા દ્વિ-કપાટી પ્રાણીઓમાં) અથવા અંત:ફલન (જેમ કે શીર્ષપાદ અને ઉદરપાદમાં) હોઈ શકે છે.
$3$. વિકાસ સામાન્ય રીતે પરોક્ષ હોય છે (જેમાં ડિંભ અવસ્થા જેવી કે ટ્રોકોફોર અથવા વેલિજર જોવા મળે છે),પરંતુ કેટલીક જાતિઓમાં તે સીધો પણ હોઈ શકે છે (જેમ કે શીર્ષપાદમાં).
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) મૃદુકાય (Phylum $Mollusca$) સમુદાયમાં નરમ શરીર ધરાવતા પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે.
કાયટોન $(Chiton)$,ડેન્ટેલિયમ $(Dentalium)$,સેપિયા $(Sepia)$ અને ઑક્ટોપસ $(Octopus)$ એ બધા મૃદુકાય સમુદાયના સભ્યો છે.
વિકલ્પ $A$ ખોટો છે કારણ કે ઝીંગા અને વંદો એ સંધિપાદ (Phylum $Arthropoda$) સમુદાયમાં આવે છે.
વિકલ્પ $B$ ખોટો છે કારણ કે નેરીસ એ નૂપુરક (Phylum $Annelida$) સમુદાયમાં આવે છે અને પેરિપેટ્સ એ સંધિપાદ છે.
વિકલ્પ $D$ ખોટો છે કારણ કે પ્લેનેરિયા અને પટ્ટીકૃમિ એ પૃથુકૃમિ (Phylum $Platyhelminthes$) સમુદાયમાં,કરમિયું એ સૂત્રકૃમિ (Phylum $Aschelminthes$) સમુદાયમાં અને અળસિયું એ નૂપુરક (Phylum $Annelida$) સમુદાયમાં આવે છે.

(D) મૃદુકાય (Mollusca) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં ખોરાક મેળવવા માટે મુખમાં આવેલી રચનાને $Radula$ (રેત્રિકા) કહે છે. $Radula$ એ એક ઘસવા માટેનું,જીભ જેવું અંગ છે જે કાઈટિનના બનેલા દાંતની આડી હરોળ ધરાવે છે. આ રચનાને આધાર આપવા માટે $Odontophore$ નામની કાસ્થિમય રચના આવેલી હોય છે. $Radula$ એ $Buccal$ $cavity$ (મુખગુહા) ની અંદર આવેલું હોય છે. આમ,આ તમામ રચનાઓ મુખના ખોરાક ગ્રહણ કરતા તંત્ર સાથે સંકળાયેલી હોવાથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(B) રેડ્યુલા એ મોટાભાગના મૃદુકાય (mollusks) પ્રાણીઓના મુખમાં જોવા મળતું એક વિશિષ્ટ,જીભ જેવું અંગ છે (દ્વિ-કપાટી સિવાય). તે કાઈટિનયુક્ત દાંતની હારમાળાઓ ધરાવે છે,જેનો ઉપયોગ ખોરાકના કણોને પાચનમાર્ગમાં પ્રવેશતા પહેલાં તેને ઘસવા અથવા દળવા માટે થાય છે. તેથી,તેનું મુખ્ય કાર્ય ખોરાકને દળવાનું અથવા ઘસવાનું છે.

(B) આપેલ લક્ષણો - કેલ્શિયમ કાર્બોનેટનું કવચ,પ્રાવર (એક નરમ માંસલ સ્તર) અને રેત્રિકા (ખોરાક મેળવવા માટે કરવત જેવું અંગ) એ સમુદાય $Mollusca$ (મૃદુકાય) ના લાક્ષણિક લક્ષણો છે.
$Pila$ (એપલ સ્નેલ) એ સમુદાય $Mollusca$ ના વર્ગ $Gastropoda$ માં આવે છે અને તે આ તમામ લક્ષણો ધરાવે છે.
ઝીંગા એ સમુદાય $Arthropoda$ (સંધિપાદ) માં આવે છે.
કાચબો એ સમુદાય $Chordata$ (મેરુદંડી) ના વર્ગ $Reptilia$ (સરીસૃપ) માં આવે છે.
રેતીકીડો એ સમુદાય $Annelida$ (નૂપુરક) માં આવે છે.

(B) પ્રાણી $Chiton$ એ $Mollusca$ સમુદાયમાં આવે છે.
$Mollusca$ સમુદાયના સભ્યો સામાન્ય રીતે કૅલ્શિયમ કાર્બોનેટ $(CaCO_3)$ નું બનેલું સખત,કેલ્કેરિયસ કવચ (બર્હિકંકાલ) ધરાવે છે જે તેમના નરમ શરીરને રક્ષણ પૂરું પાડે છે.
$Jellyfish$ એ $Cnidaria$ સમુદાયમાં આવે છે અને તેમાં આવું કવચ હોતું નથી.
$Leech$ (જળો) એ $Annelida$ સમુદાયમાં આવે છે અને તેનું શરીર નરમ અને ખંડમય હોય છે,જેમાં બર્હિકંકાલનો અભાવ હોય છે.
$Ascidia$ એ $Urochordata$ (Chordata) સમુદાયમાં આવે છે અને તે ટ્યુનિસિનનું બનેલું આવરણ ધરાવે છે,કૅલ્શિયમ કાર્બોનેટનું બર્હિકંકાલ નહીં.

(B) મોટાભાગના મૃદુકાય પ્રાણીઓમાં ખુલ્લા પ્રકારનું પરિવહન તંત્ર જોવા મળે છે. આ પ્રાણીઓમાં શ્વસન રંજકદ્રવ્ય તરીકે $Hemocyanin$ હોય છે,જેમાં તાંબુ (Copper) રહેલું હોય છે. પૃષ્ઠવંશીઓમાં જોવા મળતા હીમોગ્લોબિનથી વિપરીત,જે રક્તકણોમાં હોય છે,$Hemocyanin$ સીધું જ રુધિરરસમાં ઓગળેલું હોય છે. આના કારણે જ્યારે રુધિર ઓક્સિજનયુક્ત હોય ત્યારે તે વાદળી રંગનું દેખાય છે.

(A) $Dentalium$,જે $Mollusca$ (સંધિપાદ સમુદાય) ના $Scaphopoda$ વર્ગમાં આવે છે,તેમાં ઉત્સર્જન અંગ તરીકે એક જોડ મૂત્રપિંડ આવેલા હોય છે. આ મૂત્રપિંડને $Bojanus$ અંગો અથવા ઉત્સર્ગિકા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,જે રુધિરરસમાંથી નાઈટ્રોજનયુક્ત કચરાને ગાળીને તેને મેન્ટલ ગુહામાં ઉત્સર્જિત કરવાનું કાર્ય કરે છે. તેથી,સાચો જવાબ $A$ છે.

(D) $Pila$ (જે સંઘ $Mollusca$ નો સભ્ય છે) ના મુખમાં ખોરાક ગ્રહણ કરવા માટે રેતી જેવી ખરબચડી રચના જોવા મળે છે,જેને $Radula$ (રેત્રિકા) કહેવામાં આવે છે. આ રચના મોટાભાગના મૃદુકાય પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે અને તેનો ઉપયોગ ખોરાકના કણોને છોલવા કે કાપવા માટે થાય છે.

(A) મૃદુકાય $(Mollusca)$ સમુદાયમાં,અંતરંગ કુંદ અને પ્રાવર વચ્ચેની જગ્યાને પ્રાવરગુહા કહેવામાં આવે છે.
આ ગુહામાં પીંછા જેવી ઝાલરો જોવા મળે છે,જેને $Ctenidia$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ ઝાલરો શ્વસન અને ઉત્સર્જનનું કાર્ય કરે છે.

(A) મૃદુકાય સમુદાયના પ્રાણીઓમાં ખોરાક મેળવવા માટે રેતી જેવી ખરબચડી રચના જોવા મળે છે,જેને $Radula$ (રેત્રિકા) કહેવામાં આવે છે. આ રચનામાં કાઈટિનના બનેલા દાંતની આડી હરોળ હોય છે,જે ખોરાકના કણોને છોલવામાં અથવા દળવામાં મદદ કરે છે.

(B) મૃદુકાય સમુદાયના પ્રાણીઓમાં શરીર કેલ્શિયમયુક્ત કવચથી ઢંકાયેલું હોય છે અને તે અખંડિત હોય છે,જેમાં સ્પષ્ટ શીર્ષ,સ્નાયુબદ્ધ પગ અને આંતરંગ ખૂંધ (visceral hump) જોવા મળે છે. આંતરંગ ખૂંધની ઉપર ત્વચાનું એક નરમ અને ગાદી જેવું પડ હોય છે જેને પ્રાવાર (mantle) કહે છે. આંતરંગ ખૂંધ અને પ્રાવાર વચ્ચેની જગ્યાને પ્રાવારગુહા (mantle cavity) કહેવામાં આવે છે. આ પ્રાવારગુહામાં પીંછાકાર ઝાલરો આવેલી હોય છે,જે શ્વસન અને ઉત્સર્જનનું કાર્ય કરે છે.

(A) $1$. $Chiton$ એ $Mollusca$ સમુદાયનું પ્રાણી છે. આ સમુદાયના પ્રાણીઓ અંગતંત્ર સ્તરીય આયોજન ધરાવે છે અને સામાન્ય રીતે અખંડીય હોય છે.
$2$. વીંછી $(Arthropoda)$ ખંડીય હોય છે.
$3$. પેરિપેટસ $(Onychophora)$ ખંડીય હોય છે.
$4$. ક્રેબ $(Arthropoda)$ ખંડીય હોય છે.
તેથી,$Chiton$ એ સાચો જવાબ છે કારણ કે તે અંગતંત્ર સ્તરીય આયોજન ધરાવતું અખંડીય પ્રાણી છે.

(D) મૃદુકાય સમુદાયના પ્રાણીઓનું શરીર કેલ્કેરિયસ (કેલ્શિયમયુક્ત) કવચ દ્વારા ઢંકાયેલું હોય છે.
આ કવચ મુખ્યત્વે કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ $(CaCO_3)$ નું બનેલું હોય છે.
તે પ્રાણીના નરમ શરીરને રક્ષણ પૂરું પાડે છે.

(D) $Dentalium$ એ દરિયાઈ સ્કેફોપોડ મૃદુકાય પ્રાણીઓનું એક પ્રજાતિ છે,જેને સામાન્ય રીતે 'ટસ્ક શેલ' અથવા 'ટૂથ શેલ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેઓ $Mollusca$ સમુદાયના સભ્યો છે.
આ પ્રાણીઓ તેમના નળાકાર,શંકુ આકારના કવચ દ્વારા ઓળખાય છે જે બંને છેડેથી ખુલ્લા હોય છે.

(C) મૃદુકાય $(Mollusca)$ સમુદાયના પ્રાણીઓમાં શરીર કેલ્શિયમયુક્ત કવચ દ્વારા આવરિત હોય છે અને તે અખંડિત હોય છે,જેમાં સ્પષ્ટ શીર્ષ,સ્નાયુલ પગ અને આંતરંગ ખૂંધ ($visceral$ $hump$) જોવા મળે છે. આંતરંગ ખૂંધની ઉપર ત્વચાનું એક નરમ અને સ્પોન્જી પડ હોય છે જેને પ્રાવાર $(mantle)$ કહે છે. આંતરંગ ખૂંધ અને પ્રાવાર વચ્ચેની જગ્યાને પ્રાવારગુહા ($mantle$ $cavity$) કહેવામાં આવે છે,જેમાં પીંછા જેવી ઝાલરો આવેલી હોય છે. આ ઝાલરો શ્વસન અને ઉત્સર્જનનું કાર્ય કરે છે.

(B) મૃદુકાય $(Mollusca)$ સમુદાય વિવિધ પ્રકારની શરીર રચના અને સમમિતિ દર્શાવે છે. મોટાભાગના મૃદુકાય પ્રાણીઓ દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ ધરાવે છે,પરંતુ કેટલાક ગેસ્ટ્રોપોડ્સ (જેમ કે ગોકળગાય) વિકાસ દરમિયાન થતી મરોડ (torsion) ની પ્રક્રિયાને કારણે અસમમિતિ દર્શાવે છે. આ ઉપરાંત,આ સમુદાયના કેટલાક આદિ સ્વરૂપોમાં અરીય સમમિતિ જેવી રચનાઓ પણ જોવા મળે છે. તેથી,$Mollusca$ એ સાચો જવાબ છે કારણ કે તે તેના વિવિધ વર્ગોમાં અસમમિતિ,અરીય સમમિતિ અને દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ ધરાવતા સજીવોનો સમાવેશ કરે છે.

(B) મૃદુકાય (Mollusca) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં,પ્રાવાર (mantle) એ શરીરદીવાલનો એક નરમ અને માંસલ ગડી જેવો ભાગ છે જે કવચનો સ્ત્રાવ કરે છે. શરીરદીવાલ (અંતરંગ દ્રવ્ય) અને પ્રાવારની વચ્ચેની જગ્યાને પ્રાવારગુહા કહેવામાં આવે છે. આ ગુહામાં ઝાલરો (gills/ctenidia) આવેલી હોય છે,જે શ્વસન અને ઉત્સર્જનની પ્રક્રિયામાં મદદ કરે છે.

(D) : મોલસ્કા સમુદાયમાં એવા પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે જેમના શરીર નરમ હોય છે અને સામાન્ય રીતે કવચ ધરાવે છે. શરીર ઘણીવાર શીર્ષ (જેમાં આંખો અથવા સ્પર્શકો હોય છે),સ્નાયુબદ્ધ પગ અને આંતરઅંગો ધરાવતા વિસેરલ માસમાં વિભાજિત હોય છે. $Loligo$ (સ્ક્વિડ),$Teredo$ (શિપવોર્મ) અને $Octopus$ તેના ઉદાહરણો છે.
વિકલ્પ $A$ માં,$Spongilla$ અને $Euplectella$ પૉરિફેરાના સભ્યો છે,પરંતુ $Pennatula$ (સી-પેન) કોએલેન્ટેરાટા (નાઈડેરિયા) સમુદાયમાં આવે છે.
વિકલ્પ $B$ માં,$Physalia$ અને $Aurelia$ નાઈડેરિયાના સભ્યો છે,પરંતુ $Bonellia$ એનેલિડા સમુદાયમાં આવે છે.
વિકલ્પ $C$ માં,$Planaria$ અને $Schistosoma$ પ્લેટીહેલ્મિન્થિસના સભ્યો છે,પરંતુ $Enterobius$ (પિનવોર્મ) એસ્કેલ્મિન્થિસ (નેમેટોડા) સમુદાયમાં આવે છે.

(C) ખુલ્લા રુધિરાભિસરણ તંત્રમાં,રુધિર હૃદયમાંથી બહાર પંપ થઈને રુધિર અવકાશ અથવા સાઇનસમાં જાય છે જેને હિમોસીલ (haemocoel) કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રકારનું રુધિરાભિસરણ તંત્ર સંધિપાદ (Arthropods) અને મોટાભાગના મૃદુકાય (cephalopods સિવાય) પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે.
માછલીઓ,ઉભયજીવીઓ અને નૂપુરક (જેમ કે અળસિયા) માં બંધ રુધિરાભિસરણ તંત્ર હોય છે,જેમાં રુધિર બંધ વાહિનીઓના નેટવર્ક દ્વારા વહે છે.

(A) રેડ્યુલા એ મોટાભાગના મોલસ્કા સમુદાયના પ્રાણીઓના મુખમાં જોવા મળતું કરવત જેવું,જીભ જેવું અંગ છે.
તેનો ઉપયોગ ખોરાક લેવા માટે થાય છે,જે અન્નનળીમાં ખોરાક પ્રવેશતા પહેલા તેને ઘસવા અથવા કાપવા માટે ફાઇલની જેમ કાર્ય કરે છે.
આ રચના $Mollusca$ સમુદાયનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે (દ્વિ-કપાટી સજીવો સિવાય).
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) મેન્ટલ કેવિટી (પ્રાવર ગુહા) એ $Mollusca$ (મૃદુકાય) સમુદાયનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
તે અંતરંગ અંગો અને મેન્ટલ (ત્વચાની માંસલ ગડી) વચ્ચેની જગ્યા છે.
$Sepia$ (સીપિયા) એ $Mollusca$ સમુદાયના $Cephalopoda$ વર્ગનું પ્રાણી છે અને તેમાં મેન્ટલ કેવિટી જોવા મળે છે.
$Balanoglossus$ એ $Hemichordata$ સમુદાયનું,$Ophiyura$ (બ્રિટલ સ્ટાર) એ $Echinodermata$ સમુદાયનું અને $Fasciola$ (લીવર ફ્લુક) એ $Platyhelminthes$ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) પ્રાણી સૃષ્ટિને તેમના શરીરના આયોજન અને લાક્ષણિકતાઓના આધારે વિવિધ સમુદાયોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$1$. સંધિપાદ (Arthropoda) એ પ્રાણી સૃષ્ટિનો સૌથી મોટો સમુદાય છે,જેમાં પૃથ્વી પરની તમામ નામિત પ્રજાતિઓમાંથી લગભગ બે-તૃતીયાંશ પ્રજાતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
$2$. મૃદુકાય (Mollusca) એ પ્રાણી સૃષ્ટિનો બીજા ક્રમનો સૌથી મોટો સમુદાય છે,જે નરમ શરીર,પ્રાવર (mantle) અને ઘણીવાર કેલ્શિયમયુક્ત કવચ ધરાવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $B$ (મૃદુકાય) છે.

(B) $Teredo$ (ટેરીડો),જેને સામાન્ય રીતે શીપવોર્મ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે $Teredinidae$ કુળની ખારા પાણીની છીપ છે.
આ મૃદુકાય પ્રાણીઓ પાણીમાં ડૂબેલા લાકડામાં,જેમ કે જહાજના તળિયા અને પિયર્સમાં કાણાં પાડવા માટે જાણીતા છે,તેથી જ તેમને વુડ બોરીંગ મૃદુકાય અથવા શીપવોર્મ કહેવામાં આવે છે.
$Chiton$ (કાઈટોન) એ દરિયાઈ મૃદુકાય છે જેને કોટ-ઓફ-મેઈલ શેલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Limax$ (લીમેક્સ) એ સ્લગ (slugs) નું એક પ્રજાતિ છે.
$Patella$ (પટેલા) એ દરિયાઈ લિમ્પેટ્સની એક પ્રજાતિ છે.

(D) મૃદુકાય સમુદાયના $Cephalopoda$ વર્ગના સભ્યો (જેમ કે ઓક્ટોપસ,સ્ક્વિડ) જટિલ,કેમેરા-પ્રકારની આંખો ધરાવે છે,જે રચના અને કાર્યની દ્રષ્ટિએ પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓની આંખને ઘણી મળતી આવે છે. બંને પ્રકારની આંખોમાં લેન્સ,આઇરિસ અને રેટિના (નેત્રપટલ) હોય છે,જે અભિસારી ઉત્ક્રાંતિ (convergent evolution) નું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.

(C) બંધ પરિવહન તંત્રમાં રુધિર વિવિધ વ્યાસ ધરાવતી નલિકાઓ (ધમની,શિરા અને રુધિરકેશિકાઓ) દ્વારા વહન પામે છે.
આપેલા વિકલ્પો પૈકી:
$1$. ગોકળગાય (મૃદુકાય સમુદાય) માં સામાન્ય રીતે ખુલ્લું પરિવહન તંત્ર જોવા મળે છે.
$2$. વંદા (સંધિપાદ સમુદાય) માં ખુલ્લું પરિવહન તંત્ર હોય છે.
$3$. કટલ-ફિશ (શિરપાદ,મૃદુકાય સમુદાય) માં બંધ પરિવહન તંત્ર જોવા મળે છે,જે મૃદુકાય સમુદાયમાં એક અપવાદ છે.
તેથી,સાચો જવાબ $C$ છે.