ChemistryQ1–29 of 29 questions
Page 1 of 1 · Gujarati
1
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1983
નીચેનામાંથી કયું પ્રકાશને કણોના પ્રવાહ અને તરંગ ગતિ બંને તરીકે સમજાવે છે?
A
વિવર્તન (Diffraction)
B
$\lambda = h/p$
C
વ્યતિકરણ (Interference)
D
ફોટોઇલેક્ટ્રિક અસર
Solution
(B) ડી-બ્રોગ્લી સમીકરણ,$\lambda = \frac{h}{p} = \frac{h}{mv}$,તરંગલંબાઇ (તરંગ ગુણધર્મ) ને ગતિશીલ પદાર્થ (ફોટોન સહિત) ના વેગમાન (કણ ગુણધર્મ) સાથે જોડે છે. આ સમીકરણ પ્રકાશ અને દ્રવ્યની તરંગ-કણ દ્વૈતતા માટે ગાણિતિક આધાર પૂરો પાડે છે.
0 likesView Solution
2
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1983
નીચેનામાંથી કઈ પ્રાયોગિક અવલોકનો અને ઘટનાઓની જોડીમાં,પ્રાયોગિક અવલોકન ઘટનાને યોગ્ય રીતે સમજાવે છે?
A
$X$-ray વર્ણપટ: ન્યુક્લિયસ પરનો વીજભાર
B
$\alpha$-કણનું પ્રકીર્ણન: ક્વોન્ટાઈઝ્ડ ઈલેક્ટ્રોન કક્ષા
C
ઉત્સર્જન વર્ણપટ: ઉર્જાનું ક્વોન્ટાઈઝેશન
D
ફોટોઈલેક્ટ્રિક અસર: પરમાણુનું ન્યુક્લિયર મોડેલ
Solution
(C) સાચી જોડી $(C)$ છે.
ઉત્સર્જન વર્ણપટ ચોક્કસ તરંગલંબાઇ પર અલગ-અલગ રેખાઓ ધરાવે છે,જે પરમાણુમાં ઉર્જા સ્તરોના ક્વોન્ટાઈઝેશન માટે સીધો પુરાવો પૂરો પાડે છે.
$X$-ray વર્ણપટ પરમાણુ ક્રમાંક $(Z)$ સાથે સંબંધિત છે,$\alpha$-કણનું પ્રકીર્ણન નાના,ઘટ્ટ અને ધન વીજભારિત ન્યુક્લિયસનું અસ્તિત્વ દર્શાવે છે,અને ફોટોઈલેક્ટ્રિક અસર પ્રકાશની કણ પ્રકૃતિ (ફોટોન) દર્શાવે છે.
ઉત્સર્જન વર્ણપટ ચોક્કસ તરંગલંબાઇ પર અલગ-અલગ રેખાઓ ધરાવે છે,જે પરમાણુમાં ઉર્જા સ્તરોના ક્વોન્ટાઈઝેશન માટે સીધો પુરાવો પૂરો પાડે છે.
$X$-ray વર્ણપટ પરમાણુ ક્રમાંક $(Z)$ સાથે સંબંધિત છે,$\alpha$-કણનું પ્રકીર્ણન નાના,ઘટ્ટ અને ધન વીજભારિત ન્યુક્લિયસનું અસ્તિત્વ દર્શાવે છે,અને ફોટોઈલેક્ટ્રિક અસર પ્રકાશની કણ પ્રકૃતિ (ફોટોન) દર્શાવે છે.
0 likesView Solution
3
ChemistryEasyMCQAIIMS · 1983
પરમાણુમાં ઉર્જા સ્તરો માટે,નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
સાત મુખ્ય ઇલેક્ટ્રોન ઉર્જા સ્તરો હોય છે
B
બીજા મુખ્ય ઉર્જા સ્તરમાં ચાર પેટા-ઉર્જા સ્તરો હોઈ શકે છે અને તેમાં મહત્તમ આઠ ઇલેક્ટ્રોન સમાઈ શકે છે
C
$M$ ઉર્જા સ્તરમાં મહત્તમ $32$ ઇલેક્ટ્રોન હોઈ શકે છે
D
$4s$ પેટા-ઉર્જા સ્તર એ $3d$ પેટા-ઉર્જા સ્તર કરતા ઉચ્ચ ઉર્જા ધરાવે છે
Solution
(B) સાચું વિધાન $(b)$ છે.
બીજા મુખ્ય ઉર્જા સ્તર $(n=2)$ માં $2s$ અને $2p$ પેટાકોષો હોય છે.
$2s$ પેટાકોષમાં $1$ કક્ષક અને $2p$ પેટાકોષમાં $3$ કક્ષકો હોય છે,આમ કુલ $4$ કક્ષકો થાય છે.
દરેક કક્ષક $2$ ઇલેક્ટ્રોન સમાવી શકે છે,તેથી મહત્તમ ક્ષમતા $4 \times 2 = 8$ ઇલેક્ટ્રોન છે.
વિકલ્પ $(a)$ ખોટો છે કારણ કે સૈદ્ધાંતિક રીતે અનંત ઉર્જા સ્તરો હોય છે.
વિકલ્પ $(c)$ ખોટો છે કારણ કે $M$ કોષ $(n=3)$ માં $2n^2 = 2(3)^2 = 18$ ઇલેક્ટ્રોન સમાઈ શકે છે.
વિકલ્પ $(d)$ ખોટો છે કારણ કે $(n+l)$ ના નિયમ મુજબ,$4s$ $(4+0=4)$ ની ઉર્જા $3d$ $(3+2=5)$ કરતા ઓછી હોય છે.
બીજા મુખ્ય ઉર્જા સ્તર $(n=2)$ માં $2s$ અને $2p$ પેટાકોષો હોય છે.
$2s$ પેટાકોષમાં $1$ કક્ષક અને $2p$ પેટાકોષમાં $3$ કક્ષકો હોય છે,આમ કુલ $4$ કક્ષકો થાય છે.
દરેક કક્ષક $2$ ઇલેક્ટ્રોન સમાવી શકે છે,તેથી મહત્તમ ક્ષમતા $4 \times 2 = 8$ ઇલેક્ટ્રોન છે.
વિકલ્પ $(a)$ ખોટો છે કારણ કે સૈદ્ધાંતિક રીતે અનંત ઉર્જા સ્તરો હોય છે.
વિકલ્પ $(c)$ ખોટો છે કારણ કે $M$ કોષ $(n=3)$ માં $2n^2 = 2(3)^2 = 18$ ઇલેક્ટ્રોન સમાઈ શકે છે.
વિકલ્પ $(d)$ ખોટો છે કારણ કે $(n+l)$ ના નિયમ મુજબ,$4s$ $(4+0=4)$ ની ઉર્જા $3d$ $(3+2=5)$ કરતા ઓછી હોય છે.
0 likesView Solution
4
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1983
નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
સંકરણ એ આણ્વીય કક્ષકોમાં જોડાતા પહેલા પરમાણ્વીય કક્ષકોનું મિશ્રણ છે.
B
$sp^2$ સંકર કક્ષકો બે $p$ પરમાણ્વીય કક્ષકો અને એક $s$ પરમાણ્વીય કક્ષકમાંથી બને છે.
C
$d^2sp^3$ સંકર કક્ષકો નિયમિત અષ્ટફલકના ખૂણાઓ તરફ નિર્દેશિત હોય છે.
D
$dsp^3$ સંકર કક્ષકો બધી એકબીજા સાથે $90^o$ ના ખૂણે હોય છે.
Solution
(D) સાચો જવાબ છે કારણ કે $dsp^3$ સંકરણ ત્રિકોણીય દ્વિપિરામિડલ ભૂમિતિમાં પરિણમે છે.
આ ભૂમિતિમાં,બંધકોણ $120^o$ (વિષુવવૃત્તીય) અને $90^o$ (અક્ષીય) હોય છે,બધા $90^o$ પર હોતા નથી.
આ ભૂમિતિમાં,બંધકોણ $120^o$ (વિષુવવૃત્તીય) અને $90^o$ (અક્ષીય) હોય છે,બધા $90^o$ પર હોતા નથી.
0 likesView Solution
5
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1983
બંધ ક્રમાંક (bond order) શેમાં મહત્તમ છે?
A
$O_2$
B
$O_2^{-}$
C
$O_2^{+}$
D
$O_2^{2-}$
Solution
(C) બંધ ક્રમાંક $(B.O.)$ ની ગણતરી સૂત્ર $B.O. = \frac{1}{2} (N_b - N_a)$ નો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે.
$O_2$ ($16$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: $B.O. = \frac{1}{2} (10 - 6) = 2.0$.
$O_2^{-}$ ($17$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: $B.O. = \frac{1}{2} (10 - 7) = 1.5$.
$O_2^{+}$ ($15$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: $B.O. = \frac{1}{2} (10 - 5) = 2.5$.
$O_2^{2-}$ ($18$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: $B.O. = \frac{1}{2} (10 - 8) = 1.0$.
આ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,$O_2^{+}$ માં બંધ ક્રમાંક મહત્તમ છે.
$O_2$ ($16$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: $B.O. = \frac{1}{2} (10 - 6) = 2.0$.
$O_2^{-}$ ($17$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: $B.O. = \frac{1}{2} (10 - 7) = 1.5$.
$O_2^{+}$ ($15$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: $B.O. = \frac{1}{2} (10 - 5) = 2.5$.
$O_2^{2-}$ ($18$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: $B.O. = \frac{1}{2} (10 - 8) = 1.0$.
આ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,$O_2^{+}$ માં બંધ ક્રમાંક મહત્તમ છે.
0 likesView Solution
6
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1983
નીચેનામાંથી કઈ સ્પીસીઝમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા મહત્તમ છે?
A
$O_2$
B
$O_2^+$
C
$O_2^-$
D
$O_2^{2-}$
Solution
(A) મોલેક્યુલર ઓર્બિટલ થિયરી $(MOT)$ મુજબ,સ્પીસીઝની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના નીચે મુજબ છે:
$O_2$ ($16$ ઇલેક્ટ્રોન): $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^1 = \pi^* 2p_y^1$. તેમાં $2$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$O_2^+$ ($15$ ઇલેક્ટ્રોન): $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^1$. તેમાં $1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$O_2^-$ ($17$ ઇલેક્ટ્રોન): $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^2 = \pi^* 2p_y^1$. તેમાં $1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$O_2^{2-}$ ($18$ ઇલેક્ટ્રોન): $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^2 = \pi^* 2p_y^2$. તેમાં $0$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
તેથી,$O_2$ માં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા મહત્તમ છે.
$O_2$ ($16$ ઇલેક્ટ્રોન): $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^1 = \pi^* 2p_y^1$. તેમાં $2$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$O_2^+$ ($15$ ઇલેક્ટ્રોન): $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^1$. તેમાં $1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$O_2^-$ ($17$ ઇલેક્ટ્રોન): $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^2 = \pi^* 2p_y^1$. તેમાં $1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$O_2^{2-}$ ($18$ ઇલેક્ટ્રોન): $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^2 = \pi^* 2p_y^2$. તેમાં $0$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
તેથી,$O_2$ માં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા મહત્તમ છે.
0 likesView Solution
7
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1983
નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા માટે સંતુલન અચળાંક સાંદ્રતાના એકમો પર આધાર રાખે છે?
A
$NO_{(g)} \rightleftharpoons \frac{1}{2}N_{2(g)} + \frac{1}{2}O_{2(g)}$
B
$Zn_{(s)} + Cu^{2+}_{(aq)} \rightleftharpoons Cu_{(s)} + Zn^{2+}_{(aq)}$
C
$C_2H_5OH_{(l)} + CH_3COOH_{(l)} \rightleftharpoons CH_3COOC_2H_{5(l)} + H_2O_{(l)}$ (પ્રક્રિયા નિષ્ક્રિય દ્રાવકમાં કરવામાં આવે છે)
D
$COCl_{2(g)} \rightleftharpoons CO_{(g)} + Cl_{2(g)}$
Solution
(D) જો વાયુરૂપ ઘટકોના મોલની સંખ્યામાં ફેરફાર,$\Delta n_g$,શૂન્ય ન હોય,તો સંતુલન અચળાંક $K_c$ સાંદ્રતાના એકમો પર આધાર રાખે છે.
વિકલ્પ $A$ માટે: $\Delta n_g = (0.5 + 0.5) - 1 = 0$.
વિકલ્પ $B$ માટે: $\Delta n_g = 0$ (કારણ કે માત્ર જલીય ઘટકોનો સમાવેશ થાય છે).
વિકલ્પ $C$ માટે: $\Delta n_g = 0$ (કારણ કે પ્રવાહી ઘટકોનો $K_c$ સમીકરણમાં સમાવેશ થતો નથી).
વિકલ્પ $D$ માટે: $\Delta n_g = (1 + 1) - 1 = 1$.
પ્રક્રિયા $D$ માટે $\Delta n_g \neq 0$ હોવાથી,સંતુલન અચળાંક $K_c$ સાંદ્રતાના એકમો પર આધાર રાખે છે.
વિકલ્પ $A$ માટે: $\Delta n_g = (0.5 + 0.5) - 1 = 0$.
વિકલ્પ $B$ માટે: $\Delta n_g = 0$ (કારણ કે માત્ર જલીય ઘટકોનો સમાવેશ થાય છે).
વિકલ્પ $C$ માટે: $\Delta n_g = 0$ (કારણ કે પ્રવાહી ઘટકોનો $K_c$ સમીકરણમાં સમાવેશ થતો નથી).
વિકલ્પ $D$ માટે: $\Delta n_g = (1 + 1) - 1 = 1$.
પ્રક્રિયા $D$ માટે $\Delta n_g \neq 0$ હોવાથી,સંતુલન અચળાંક $K_c$ સાંદ્રતાના એકમો પર આધાર રાખે છે.
0 likesView Solution
8
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1983
અચળ $T$ અને $P$ પર,પ્રક્રિયા $CO_{(g)} + \frac{1}{2} O_{2(g)} \to CO_{2(g)}$ માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
$\Delta H$ એ તે સંયોજનના પ્રક્રિયકોની ભૌતિક સ્થિતિથી સ્વતંત્ર છે
B
$\Delta H > \Delta E$
C
$\Delta H < \Delta E$
D
$\Delta H = \Delta E$
Solution
(C) એન્થાલ્પી ફેરફાર $(\Delta H)$ અને આંતરિક ઉર્જા ફેરફાર $(\Delta E)$ વચ્ચેનો સંબંધ સમીકરણ દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\Delta H = \Delta E + \Delta n_g RT$.
પ્રક્રિયા $CO_{(g)} + \frac{1}{2} O_{2(g)} \to CO_{2(g)}$ માટે,વાયુરૂપ ઘટકોના મોલની સંખ્યામાં ફેરફાર આ મુજબ ગણવામાં આવે છે: $\Delta n_g = n_{p(g)} - n_{r(g)} = 1 - (1 + 0.5) = 1 - 1.5 = -0.5$.
જેથી $\Delta n_g = -0.5$ (જે ઋણ છે),તેથી પદ $\Delta n_g RT$ ઋણ છે.
તેથી,$\Delta H = \Delta E - 0.5 RT$,જે સૂચવે છે કે $\Delta H < \Delta E$.
પ્રક્રિયા $CO_{(g)} + \frac{1}{2} O_{2(g)} \to CO_{2(g)}$ માટે,વાયુરૂપ ઘટકોના મોલની સંખ્યામાં ફેરફાર આ મુજબ ગણવામાં આવે છે: $\Delta n_g = n_{p(g)} - n_{r(g)} = 1 - (1 + 0.5) = 1 - 1.5 = -0.5$.
જેથી $\Delta n_g = -0.5$ (જે ઋણ છે),તેથી પદ $\Delta n_g RT$ ઋણ છે.
તેથી,$\Delta H = \Delta E - 0.5 RT$,જે સૂચવે છે કે $\Delta H < \Delta E$.
0 likesView Solution
9
ChemistryEasyMCQAIIMS · 1983
ઓક્સિજન અણુ $(O_2)$ નીચેનામાંથી કયો ચુંબકીય ગુણધર્મ દર્શાવે છે?
A
પેરામેગ્નેટિઝમ (અનુચુંબકીય)
B
ડાયામેગ્નેટિઝમ (પ્રતિચુંબકીય)
C
ફેરોમેગ્નેટિઝમ (લોહચુંબકીય)
D
ફેરીમેગ્નેટિઝમ
Solution
(A) મોલેક્યુલર ઓર્બિટલ થિયરી $(MOT)$ મુજબ, $O_2$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના: $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^1 = \pi^* 2p_y^1$ છે।
ઓક્સિજન અણુમાં એન્ટિબોન્ડિંગ મોલેક્યુલર ઓર્બિટલ્સ ($\pi^* 2p_x$ અને $\pi^* 2p_y$) માં બે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી, તે પેરામેગ્નેટિઝમ દર્શાવે છે.
ઓક્સિજન અણુમાં એન્ટિબોન્ડિંગ મોલેક્યુલર ઓર્બિટલ્સ ($\pi^* 2p_x$ અને $\pi^* 2p_y$) માં બે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી, તે પેરામેગ્નેટિઝમ દર્શાવે છે.
0 likesView Solution
10
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1983
$H_3PO_4$ ના $1 \ M$ દ્રાવણની નોર્માલિટી .....$N$ થશે.
A
$1$
B
$0.5$
C
$2$
D
$3$
Solution
(D) નોર્માલિટી અને મોલારિટી વચ્ચેનો સંબંધ આ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\text{Normality} = \text{Molarity} \times \text{Basicity}$.
ફોસ્ફોરિક એસિડ $(H_3PO_4)$ માટે,બેઝિસિટી $3$ છે કારણ કે તે અણુ દીઠ $3 \ H^+$ આયનો આપી શકે છે.
મોલારિટી $1 \ M$ આપેલ હોવાથી,નોર્માલિટીની ગણતરી આ મુજબ થાય છે: $1 \ M \times 3 = 3 \ N$.
ફોસ્ફોરિક એસિડ $(H_3PO_4)$ માટે,બેઝિસિટી $3$ છે કારણ કે તે અણુ દીઠ $3 \ H^+$ આયનો આપી શકે છે.
મોલારિટી $1 \ M$ આપેલ હોવાથી,નોર્માલિટીની ગણતરી આ મુજબ થાય છે: $1 \ M \times 3 = 3 \ N$.
0 likesView Solution
11
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1983
$CH_3-CH=CH_2 + HBr \xrightarrow{\ \ } .........$,મળતી નીપજ કઈ છે?
A
$CH_3-CH_2-CH_2-Br$
B
$CH_3-CH(Br)-CH_3$
C
$BrCH_2-CH=CH_2$
D
$CH_2=C=CH_2$
Solution
(B) પ્રોપીન $(CH_3-CH=CH_2)$ ની હાઇડ્રોજન બ્રોમાઇડ $(HBr)$ સાથેની પ્રક્રિયા માર્કોવનીકોવના નિયમને અનુસરે છે.
માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ,ઉમેરાતા અણુનો ઋણ ભાગ $(Br^-)$ દ્વિબંધ ધરાવતા તે કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાય છે જેની પાસે હાઇડ્રોજન પરમાણુઓની સંખ્યા ઓછી હોય છે.
તેથી,પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $CH_3-CH=CH_2 + HBr \rightarrow CH_3-CH(Br)-CH_3$.
મળતી નીપજ $2-$બ્રોમોપ્રોપેન છે.
માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ,ઉમેરાતા અણુનો ઋણ ભાગ $(Br^-)$ દ્વિબંધ ધરાવતા તે કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાય છે જેની પાસે હાઇડ્રોજન પરમાણુઓની સંખ્યા ઓછી હોય છે.
તેથી,પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $CH_3-CH=CH_2 + HBr \rightarrow CH_3-CH(Br)-CH_3$.
મળતી નીપજ $2-$બ્રોમોપ્રોપેન છે.
0 likesView Solution
12
ChemistryMCQAIIMS · 1983
વસ્તીમાં કોઈ લક્ષણની વિવિધતાઓ આનુવંશિક રીતે નિયંત્રિત છે કે નહીં તે નક્કી કરવા માટે,સૌથી યોગ્ય પ્રક્રિયા કઈ હશે?
A
રંગસૂત્રોની ગણતરી કરવી અને વસ્તીમાં તેમની સંખ્યામાં રહેલી વિવિધતાઓ શોધવી
B
$DNA$ ની તપાસ કરવી અને જોવું કે વસ્તીમાં કોઈ વિવિધતા જોવા મળે છે કે નહીં
C
વિવિધતાઓનું માપન કરવું અને જોવું કે તે સતત છે કે અસતત
D
બંને અંતિમ છેડાના વ્યક્તિઓ વચ્ચે સંકરણ કરાવવું અને જોવું કે સંતતિ અને પિતૃઓમાં વિવિધતાઓની શ્રેણી જોવા મળે છે કે નહીં
Solution
(D) વિવિધતાઓ આનુવંશિક રીતે નિયંત્રિત છે કે નહીં તે નક્કી કરવા માટેની સૌથી યોગ્ય પ્રક્રિયા સંકરણના પ્રયોગો કરવા છે. અંતિમ સ્વરૂપ પ્રકારો (extreme phenotypes) ધરાવતા વ્યક્તિઓ વચ્ચે સંકરણ કરાવીને,તે જોઈ શકાય છે કે લક્ષણો સંતતિમાં વારસામાં ઉતરે છે કે નહીં. જો વિવિધતાઓ આનુવંશિક હોય,તો તે મેન્ડેલિયન આનુવંશિકતાના નિયમોને અનુસરશે અને અનુગામી પેઢીઓમાં દેખાશે,જે પુષ્ટિ કરે છે કે તે લક્ષણ જનીનો દ્વારા નિયંત્રિત છે.
0 likesView Solution
13
ChemistryMCQAIIMS · 1983
આપેલ પ્રક્રિયા $ROH + HX \rightarrow RX + H_2O$ માં $HX$ ની સક્રિયતાનો ઘટતો ક્રમ કયો છે?
A
$HI > HBr > HCl > HF$
B
$HBr > HCl > HI > HF$
C
$HCl > HBr > HI > HF$
D
$HF > HBr > HCl > HI$
Solution
(A) પ્રક્રિયા $ROH + HX \rightarrow RX + H_2O$ માં આલ્કોહોલના $C-O$ બંધનું વિખંડન થાય છે.
આ પ્રક્રિયા પ્રોટોનેટેડ આલ્કોહોલ પર હેલાઇડ આયન $(X^-)$ ના ન્યુક્લિયોફિલિક હુમલા દ્વારા સરળ બને છે.
$HX$ ની સક્રિયતા $H-X$ બંધની મજબૂતી પર આધાર રાખે છે.
જેમ હેલોજન પરમાણુનું કદ $F$ થી $I$ તરફ વધે છે,તેમ $H-X$ બંધની ઉર્જા ઘટે છે.
પરિણામે,$H-X$ બંધ તોડવાની સરળતા $HF < HCl < HBr < HI$ ના ક્રમમાં વધે છે.
તેથી,$HX$ ની સક્રિયતાનો ઘટતો ક્રમ $HI > HBr > HCl > HF$ છે.
આ પ્રક્રિયા પ્રોટોનેટેડ આલ્કોહોલ પર હેલાઇડ આયન $(X^-)$ ના ન્યુક્લિયોફિલિક હુમલા દ્વારા સરળ બને છે.
$HX$ ની સક્રિયતા $H-X$ બંધની મજબૂતી પર આધાર રાખે છે.
જેમ હેલોજન પરમાણુનું કદ $F$ થી $I$ તરફ વધે છે,તેમ $H-X$ બંધની ઉર્જા ઘટે છે.
પરિણામે,$H-X$ બંધ તોડવાની સરળતા $HF < HCl < HBr < HI$ ના ક્રમમાં વધે છે.
તેથી,$HX$ ની સક્રિયતાનો ઘટતો ક્રમ $HI > HBr > HCl > HF$ છે.
0 likesView Solution
14
ChemistryDifficultMCQAIIMS · 1983
નીચેની શ્રેણીમાં $Z$ ને ઓળખો: $C_2H_5I$ $\xrightarrow{Alco. KOH} X$ $\xrightarrow{Br_2} Y$ $\xrightarrow{KCN} Z$
A
$CH_3-CH_2-CN$
B
$NC-CH_2-CH_2-CN$
C
$Br-CH_2-CH_2-CN$
D
$Br-CH=CH-CN$
Solution
(B) પ્રક્રિયાની શ્રેણી નીચે મુજબ છે:
$1.$ $C_2H_5I \xrightarrow{Alco. KOH} CH_2=CH_2$ $(X)$
$2.$ $CH_2=CH_2 \xrightarrow{Br_2} Br-CH_2-CH_2-Br$ $(Y)$
$3.$ $Br-CH_2-CH_2-Br \xrightarrow{KCN} NC-CH_2-CH_2-CN$ $(Z)$
તેથી,$Z$ એ $NC-CH_2-CH_2-CN$ છે.
$1.$ $C_2H_5I \xrightarrow{Alco. KOH} CH_2=CH_2$ $(X)$
$2.$ $CH_2=CH_2 \xrightarrow{Br_2} Br-CH_2-CH_2-Br$ $(Y)$
$3.$ $Br-CH_2-CH_2-Br \xrightarrow{KCN} NC-CH_2-CH_2-CN$ $(Z)$
તેથી,$Z$ એ $NC-CH_2-CH_2-CN$ છે.
0 likesView Solution
15
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1983
નીચેનામાંથી કયું $Fe(II)$ આયનો સાથે જોડાઈને ભૂરા રંગનું સંકીર્ણ બનાવે છે?
A
$N_2O$
B
$NO$
C
$N_2O_3$
D
$N_2O_5$
Solution
(B) બ્રાઉન રિંગ ટેસ્ટનો ઉપયોગ દ્રાવણમાં નાઈટ્રેટ આયનો $(NO_3^-)$ ની હાજરી શોધવા માટે થાય છે.
આ કસોટીમાં,$Fe(II)$ આયનો $NO$ (નાઈટ્રિક ઓક્સાઈડ) સાથે પ્રતિક્રિયા કરીને ભૂરા રંગનું સંકલિત સંકીર્ણ બનાવે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $[Fe(H_2O)_6]^{2+} + NO \to [Fe(H_2O)_5(NO)]^{2+} + H_2O$.
આ સંકીર્ણ,$[Fe(H_2O)_5(NO)]^{2+}$,બે સ્તરોના જંકશન પર જોવા મળતી ભૂરી રીંગ માટે જવાબદાર છે.
આ કસોટીમાં,$Fe(II)$ આયનો $NO$ (નાઈટ્રિક ઓક્સાઈડ) સાથે પ્રતિક્રિયા કરીને ભૂરા રંગનું સંકલિત સંકીર્ણ બનાવે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $[Fe(H_2O)_6]^{2+} + NO \to [Fe(H_2O)_5(NO)]^{2+} + H_2O$.
આ સંકીર્ણ,$[Fe(H_2O)_5(NO)]^{2+}$,બે સ્તરોના જંકશન પર જોવા મળતી ભૂરી રીંગ માટે જવાબદાર છે.
0 likesView Solution
16
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1983
સૌથી વધુ કેટેનેશન ક્ષમતા કોના દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે?
A
ઓક્સિજન
B
સલ્ફર
C
સેલેનિયમ
D
ટેલુરિયમ
Solution
(B) કેટેનેશનની વૃત્તિ તત્વ-તત્વ બંધની મજબૂતી પર આધાર રાખે છે.
જેમ જેમ સમૂહમાં $S$ થી $Te$ તરફ જઈએ તેમ પરમાણુ કદ વધે છે,તેથી બંધ વિયોજન ઉર્જા ઘટે છે.
જોકે $O$ એ $S$ કરતા નાનું છે,પરંતુ ઓક્સિજનના નાના કદને કારણે તેના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મો વચ્ચેના આંતર-ઇલેક્ટ્રોનિક અપાકર્ષણને લીધે $O-O$ બંધ ઉર્જા $S-S$ બંધ ઉર્જા કરતા ઓછી હોય છે.
તેથી,સમૂહ $16$ ના તત્વોમાં $S$ સૌથી વધુ કેટેનેશનની વૃત્તિ દર્શાવે છે.
જેમ જેમ સમૂહમાં $S$ થી $Te$ તરફ જઈએ તેમ પરમાણુ કદ વધે છે,તેથી બંધ વિયોજન ઉર્જા ઘટે છે.
જોકે $O$ એ $S$ કરતા નાનું છે,પરંતુ ઓક્સિજનના નાના કદને કારણે તેના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મો વચ્ચેના આંતર-ઇલેક્ટ્રોનિક અપાકર્ષણને લીધે $O-O$ બંધ ઉર્જા $S-S$ બંધ ઉર્જા કરતા ઓછી હોય છે.
તેથી,સમૂહ $16$ ના તત્વોમાં $S$ સૌથી વધુ કેટેનેશનની વૃત્તિ દર્શાવે છે.
0 likesView Solution
17
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1983
$HClO_4$ નો એનહાઇડ્રાઇડ કયો છે?
A
$Cl_2O$
B
$ClO_2$
C
$Cl_2O_6$
D
$Cl_2O_7$
Solution
(D) એસિડ એનહાઇડ્રાઇડ એ એક ઓક્સાઇડ છે જે પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને એસિડ બનાવે છે.
$HClO_4$ નો એનહાઇડ્રાઇડ શોધવા માટે,આપણે એસિડના બે અણુઓમાંથી પાણી $(H_2O)$ દૂર કરીએ છીએ:
$2HClO_4 \to H_2O + Cl_2O_7$.
આમ,$Cl_2O_7$ એ પરક્લોરિક એસિડ $(HClO_4)$ નો એનહાઇડ્રાઇડ છે.
$HClO_4$ નો એનહાઇડ્રાઇડ શોધવા માટે,આપણે એસિડના બે અણુઓમાંથી પાણી $(H_2O)$ દૂર કરીએ છીએ:
$2HClO_4 \to H_2O + Cl_2O_7$.
આમ,$Cl_2O_7$ એ પરક્લોરિક એસિડ $(HClO_4)$ નો એનહાઇડ્રાઇડ છે.
0 likesView Solution
18
ChemistryEasyMCQAIIMS · 1983
નીચેનામાંથી કયો નિષ્ક્રિય વાયુ સૌથી ઓછો ધ્રુવીભૂત (least polarizable) છે?
A
$Xe$
B
$Ar$
C
$Ne$
D
$He$
Solution
(D) ધ્રુવીભવન (polarizability) એ ઇલેક્ટ્રોન વાદળના કદ પર આધાર રાખે છે. મોટા પરમાણુઓમાં ઇલેક્ટ્રોન નબળા રીતે જોડાયેલા હોય છે,જેથી તેઓ વધુ ધ્રુવીભૂત થાય છે.
$He$ નું પરમાણુ કદ આપેલા નિષ્ક્રિય વાયુઓમાં સૌથી નાનું હોવાથી,તેના ઇલેક્ટ્રોન કેન્દ્ર સાથે સૌથી મજબૂતીથી જોડાયેલા હોય છે.
તેથી,$He$ સૌથી ઓછો ધ્રુવીભૂત છે.
$He$ નું પરમાણુ કદ આપેલા નિષ્ક્રિય વાયુઓમાં સૌથી નાનું હોવાથી,તેના ઇલેક્ટ્રોન કેન્દ્ર સાથે સૌથી મજબૂતીથી જોડાયેલા હોય છે.
તેથી,$He$ સૌથી ઓછો ધ્રુવીભૂત છે.
0 likesView Solution
19
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1983
નીચેની પ્રક્રિયામાં: $CH_3-CH_2-CH(OH)-CH_3 \xrightarrow[475 \ K]{H_2SO_4}$
A
$CH_3-CH=CH-CH_3$ મુખ્ય નીપજ છે
B
$CH_2=CH-CH_2-CH_3$ મુખ્ય નીપજ છે
C
બંને સમાન પ્રમાણમાં બને છે
D
ઉત્પાદનનું પ્રમાણ ઉદ્દીપકની પ્રકૃતિ પર આધાર રાખે છે
Solution
(A) $Saytzeff$ ના નિયમ મુજબ,આલ્કોહોલના નિર્જલીકરણમાં,વધુ સ્થાયી (વધુ વિસ્થાપિત) આલ્કીન મુખ્ય નીપજ તરીકે મળે છે.
$CH_3-CH=CH-CH_3$ $(but-2-ene)$ એ $CH_2=CH-CH_2-CH_3$ $(but-1-ene)$ કરતા વધુ વિસ્થાપિત અને સ્થાયી છે.
તેથી,$CH_3-CH=CH-CH_3$ મુખ્ય નીપજ છે.
$CH_3-CH=CH-CH_3$ $(but-2-ene)$ એ $CH_2=CH-CH_2-CH_3$ $(but-1-ene)$ કરતા વધુ વિસ્થાપિત અને સ્થાયી છે.
તેથી,$CH_3-CH=CH-CH_3$ મુખ્ય નીપજ છે.
0 likesView Solution
20
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1983
નીચેની શ્રેણીમાં $Z$ ને ઓળખો:
$CH_2=CH_2$ $\xrightarrow{HBr} X$ $\xrightarrow{Hydrolysis} Y$ $\xrightarrow[I_2 \ \text{excess}]{Na_2CO_3} Z$
$CH_2=CH_2$ $\xrightarrow{HBr} X$ $\xrightarrow{Hydrolysis} Y$ $\xrightarrow[I_2 \ \text{excess}]{Na_2CO_3} Z$
A
$C_2H_5I$
B
$C_2H_5OH$
C
$CHI_3$
D
$CH_3CHO$
Solution
(C) $CH_2=CH_2 \xrightarrow{HBr} CH_3-CH_2Br (X)$
$CH_3-CH_2Br \xrightarrow{Hydrolysis} CH_3-CH_2OH (Y)$
$CH_3-CH_2OH \xrightarrow[I_2 \ \text{excess}]{Na_2CO_3} CHI_3 (Z) + HCOONa + NaI + H_2O$
આ આયોડોફોર્મ કસોટી છે,જેમાં ઇથેનોલ બેઝની હાજરીમાં આયોડિન સાથે પ્રક્રિયા કરીને આયોડોફોર્મ $(CHI_3)$ ના પીળા અવક્ષેપ બનાવે છે.
$CH_3-CH_2Br \xrightarrow{Hydrolysis} CH_3-CH_2OH (Y)$
$CH_3-CH_2OH \xrightarrow[I_2 \ \text{excess}]{Na_2CO_3} CHI_3 (Z) + HCOONa + NaI + H_2O$
આ આયોડોફોર્મ કસોટી છે,જેમાં ઇથેનોલ બેઝની હાજરીમાં આયોડિન સાથે પ્રક્રિયા કરીને આયોડોફોર્મ $(CHI_3)$ ના પીળા અવક્ષેપ બનાવે છે.
0 likesView Solution
21
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1983
નીચેનામાંથી કયું ન્યુક્લિયર રૂપાંતરણ $(n, p)$ પ્રકારનું છે?
A
$_{33}As^{75} + _{2}He^{4} \rightarrow _{35}Br^{78} + _{0}n^{1}$
B
$_{83}Bi^{209} + _{1}H^{2} \rightarrow _{84}Po^{210} + _{0}n^{1}$
C
$_{3}Li^{7} + _{1}H^{1} \rightarrow _{4}Be^{7} + _{0}n^{1}$
D
$_{21}Sc^{45} + _{0}n^{1} \rightarrow _{20}Ca^{45} + _{1}H^{1}$
Solution
(D) $(n, p)$ ન્યુક્લિયર પ્રક્રિયામાં,ન્યુટ્રોન લક્ષ્ય ન્યુક્લિયસ દ્વારા ગ્રહણ કરવામાં આવે છે અને પ્રોટોન ઉત્સર્જિત થાય છે.
આને $Target(n, p)Product$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
વિકલ્પ $D$ માં,પ્રક્રિયા $_{21}Sc^{45} + _{0}n^{1} \rightarrow _{20}Ca^{45} + _{1}H^{1}$ છે.
અહીં,એક ન્યુટ્રોન $(_{0}n^{1})$ શોષાય છે અને એક પ્રોટોન ($_{1}H^{1}$ અથવા $p$) મુક્ત થાય છે,જે $(n, p)$ પ્રકારના રૂપાંતરણને અનુરૂપ છે.
આને $Target(n, p)Product$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
વિકલ્પ $D$ માં,પ્રક્રિયા $_{21}Sc^{45} + _{0}n^{1} \rightarrow _{20}Ca^{45} + _{1}H^{1}$ છે.
અહીં,એક ન્યુટ્રોન $(_{0}n^{1})$ શોષાય છે અને એક પ્રોટોન ($_{1}H^{1}$ અથવા $p$) મુક્ત થાય છે,જે $(n, p)$ પ્રકારના રૂપાંતરણને અનુરૂપ છે.
0 likesView Solution
22
ChemistryDifficultMCQAIIMS · 1983
નીચેની ન્યુક્લિયર પ્રક્રિયામાં $X$ શું છે?
$_{7}N^{14} + _{1}H^{1} \xrightarrow{} _{8}O^{15} + X$
$_{7}N^{14} + _{1}H^{1} \xrightarrow{} _{8}O^{15} + X$
A
$_{+1}e^{0}$
B
$_{0}n^{1}$
C
$\gamma$
D
$_{-1}e^{0}$
Solution
(C) ન્યુક્લિયર પ્રક્રિયામાં,બંને બાજુ પરમાણુ ક્રમાંકનો સરવાળો અને દળ ક્રમાંકનો સરવાળો સમાન રહેવો જોઈએ.
આપેલ પ્રક્રિયા માટે: $_{7}N^{14} + _{1}H^{1} \to _{8}O^{15} + X$
ડાબી બાજુ પરમાણુ ક્રમાંકનો સરવાળો: $7 + 1 = 8$.
જમણી બાજુ પરમાણુ ક્રમાંકનો સરવાળો: $8 + Z = 8$,તેથી $Z = 0$.
ડાબી બાજુ દળ ક્રમાંકનો સરવાળો: $14 + 1 = 15$.
જમણી બાજુ દળ ક્રમાંકનો સરવાળો: $15 + A = 15$,તેથી $A = 0$.
$0$ પરમાણુ ક્રમાંક અને $0$ દળ ક્રમાંક ધરાવતો કણ એ ગામા ફોટોન છે,જેને $\gamma$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
આપેલ પ્રક્રિયા માટે: $_{7}N^{14} + _{1}H^{1} \to _{8}O^{15} + X$
ડાબી બાજુ પરમાણુ ક્રમાંકનો સરવાળો: $7 + 1 = 8$.
જમણી બાજુ પરમાણુ ક્રમાંકનો સરવાળો: $8 + Z = 8$,તેથી $Z = 0$.
ડાબી બાજુ દળ ક્રમાંકનો સરવાળો: $14 + 1 = 15$.
જમણી બાજુ દળ ક્રમાંકનો સરવાળો: $15 + A = 15$,તેથી $A = 0$.
$0$ પરમાણુ ક્રમાંક અને $0$ દળ ક્રમાંક ધરાવતો કણ એ ગામા ફોટોન છે,જેને $\gamma$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
23
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1983
પદાર્થો $x$,$y$ અને $z$ ને સમાવતી પ્રક્રિયા માટે નીચેનામાંથી કયા વેગ નિયમનો કુલ ક્રમ $0.5$ છે?
A
વેગ $= K[x][y][z]$
B
વેગ $= K[x]^{0.5}[y]^{0.5}[z]^{0.5}$
C
વેગ $= K[x]^{1.5}[y]^{-1}[z]^0$
D
વેગ $= K[x][z]^n/[y]^2$
Solution
(C) પ્રક્રિયાનો કુલ ક્રમ એ વેગ સમીકરણમાં સાંદ્રતા પદોના ઘાતાંકોનો સરવાળો છે.
વિકલ્પ $C$ માટે,વેગ નિયમ $\text{Rate} = K[x]^{1.5}[y]^{-1}[z]^0$ છે.
કુલ ક્રમ $= 1.5 + (-1) + 0 = 0.5$.
તેથી,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
વિકલ્પ $C$ માટે,વેગ નિયમ $\text{Rate} = K[x]^{1.5}[y]^{-1}[z]^0$ છે.
કુલ ક્રમ $= 1.5 + (-1) + 0 = 0.5$.
તેથી,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
0 likesView Solution
24
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1983
કઈ શુદ્ધિકરણ પદ્ધતિ સમીકરણ $Ti + 2I_2$ (અશુદ્ધ) $\xrightarrow{500 \ K} TiI_4$ $\xrightarrow{1675 \ K} Ti + 2I_2$ (શુદ્ધ) દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે?
A
કપલેશન (Cupellation)
B
પોલિંગ (Poling)
C
વાન આર્કેલ (Van Arkel)
D
ઝોન રિફાઇનિંગ (Zone refining)
Solution
(C) આપેલ પ્રક્રિયા $Van \ Arkel$ પદ્ધતિ દર્શાવે છે.
આ પદ્ધતિનો ઉપયોગ ખાસ કરીને $Ti$ અને $Zr$ જેવી ધાતુઓના શુદ્ધિકરણ માટે થાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં,અશુદ્ધ ધાતુને બાષ્પશીલ સંયોજનમાં ફેરવવામાં આવે છે,જેનું ત્યારબાદ વિઘટન કરીને શુદ્ધ ધાતુ મેળવવામાં આવે છે.
આ પદ્ધતિનો ઉપયોગ ખાસ કરીને $Ti$ અને $Zr$ જેવી ધાતુઓના શુદ્ધિકરણ માટે થાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં,અશુદ્ધ ધાતુને બાષ્પશીલ સંયોજનમાં ફેરવવામાં આવે છે,જેનું ત્યારબાદ વિઘટન કરીને શુદ્ધ ધાતુ મેળવવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
25
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1983
કયા આયનનો ચુંબકીય ચાકમાત્રા (magnetic moment) મહત્તમ છે?
A
$V^{3+}$
B
$Mn^{3+}$
C
$Fe^{3+}$
D
$Cu^{2+}$
Solution
(C) ચુંબકીય ચાકમાત્રા $(\mu)$ ની ગણતરી $\mu = \sqrt{n(n+2)} \text{ B.M.}$ સૂત્ર દ્વારા કરવામાં આવે છે,જ્યાં $n$ એ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે.
મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,$Fe^{3+}$ માં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા સૌથી વધુ $(n=5)$ છે,જે $5.92 \text{ B.M.}$ ની મહત્તમ ચુંબકીય ચાકમાત્રા આપે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.
| આયન | બાહ્ય ઇલેક્ટ્રોન રચના | અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન $(n)$ | ચુંબકીય ચાકમાત્રા ($B$.$M$.) |
|---|---|---|---|
| $V^{3+}$ | $3d^2$ | $2$ | $\sqrt{2(2+2)} = 2.83$ |
| $Mn^{3+}$ | $3d^4$ | $4$ | $\sqrt{4(4+2)} = 4.90$ |
| $Fe^{3+}$ | $3d^5$ | $5$ | $\sqrt{5(5+2)} = 5.92$ |
| $Cu^{2+}$ | $3d^9$ | $1$ | $\sqrt{1(1+2)} = 1.73$ |
મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,$Fe^{3+}$ માં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા સૌથી વધુ $(n=5)$ છે,જે $5.92 \text{ B.M.}$ ની મહત્તમ ચુંબકીય ચાકમાત્રા આપે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.
0 likesView Solution
26
ChemistryEasyMCQAIIMS · 1983
સંક્રાંતિ તત્વો માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
તેઓ પ્રતિચુંબકત્વ દર્શાવે છે
B
તેઓ નિષ્ક્રિય યુગ્મ અસર દર્શાવે છે
C
તેઓ મિશ્રધાતુઓ બનાવતા નથી
D
તેઓ ચલિત ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવે છે
Solution
(D) સંક્રાંતિ તત્વો $(n-1)d$ કક્ષકના ઇલેક્ટ્રોન અને $ns$ કક્ષકના ઇલેક્ટ્રોનની ભાગીદારીને કારણે ચલિત ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવે છે.
0 likesView Solution
27
ChemistryEasyMCQAIIMS · 1983
$ROH + HX \to RX + H_2O$ પ્રક્રિયામાં $HX$ ની સક્રિયતાનો ઉતરતો ક્રમ કયો છે?
A
$HI > HBr > HCl > HF$
B
$HBr > HCl > HI > HF$
C
$HCl > HBr > HI > HF$
D
$HF > HBr > HCl > HI$
Solution
(A) આલ્કોહોલ સાથે હાઇડ્રોજન હેલાઇડ $(HX)$ ની સક્રિયતા $H-X$ બંધની મજબૂતી પર આધાર રાખે છે.
જેમ હેલોજન પરમાણુનું કદ $F$ થી $I$ તરફ વધે છે,તેમ $H-X$ બંધની બંધ વિયોજન ઉર્જા ઘટે છે.
તેથી,$H-X$ બંધ તૂટવાની સરળતા $HF < HCl < HBr < HI$ ના ક્રમમાં વધે છે.
આમ,સક્રિયતાનો ઉતરતો ક્રમ $HI > HBr > HCl > HF$ છે.
જેમ હેલોજન પરમાણુનું કદ $F$ થી $I$ તરફ વધે છે,તેમ $H-X$ બંધની બંધ વિયોજન ઉર્જા ઘટે છે.
તેથી,$H-X$ બંધ તૂટવાની સરળતા $HF < HCl < HBr < HI$ ના ક્રમમાં વધે છે.
આમ,સક્રિયતાનો ઉતરતો ક્રમ $HI > HBr > HCl > HF$ છે.
0 likesView Solution
28
ChemistryDifficultMCQAIIMS · 1983
શ્રેણીમાં ઉત્પાદન $Z$ ઓળખો
$CH_3CN$ $\xrightarrow{Na + C_2H_5OH} X$ $\xrightarrow{HNO_2} Y$ $\xrightarrow[H_2SO_4]{K_2Cr_2O_7} Z$
$CH_3CN$ $\xrightarrow{Na + C_2H_5OH} X$ $\xrightarrow{HNO_2} Y$ $\xrightarrow[H_2SO_4]{K_2Cr_2O_7} Z$
A
$CH_3CHO$
B
$CH_3CONH_2$
C
$CH_3COOH$
D
$CH_3CH_2NHOH$
Solution
(C) $CH_3CN \xrightarrow{Na + C_2H_5OH} CH_3CH_2NH_2$ ($X$ એ ઇથાઇલએમાઇન છે).
$CH_3CH_2NH_2 \xrightarrow{HNO_2} CH_3CH_2OH$ ($Y$ એ ઇથેનોલ છે).
$CH_3CH_2OH \xrightarrow[H_2SO_4]{K_2Cr_2O_7} CH_3COOH$ ($Z$ એ એસિટિક એસિડ છે).
$CH_3CH_2NH_2 \xrightarrow{HNO_2} CH_3CH_2OH$ ($Y$ એ ઇથેનોલ છે).
$CH_3CH_2OH \xrightarrow[H_2SO_4]{K_2Cr_2O_7} CH_3COOH$ ($Z$ એ એસિટિક એસિડ છે).
0 likesView Solution
29
ChemistryDifficultMCQAIIMS · 1983
નીચેનામાંથી કયું હાઇડ્રોફિલિક સોલ્સનો ગુણધર્મ નથી?
A
વિક્ષેપિત કલાની ઊંચી સાંદ્રતા સરળતાથી મેળવી શકાય છે
B
સ્કંદન પ્રતિવર્તી છે
C
સ્નિગ્ધતા અને પૃષ્ઠતાણ પાણી જેટલા જ હોય છે
D
કણનો વીજભાર માધ્યમના $pH$ મૂલ્યો પર આધાર રાખે છે; તે ધન,ઋણ અથવા શૂન્ય પણ હોઈ શકે છે
Solution
(C) સાચો જવાબ $(C)$ છે.
હાઇડ્રોફિલિક સોલ્સ (લાયોફિલિક કલિલ) માં વિક્ષેપિત કલા અને વિક્ષેપન માધ્યમ વચ્ચે મજબૂત આકર્ષણ હોય છે.
આ આંતરક્રિયાને કારણે,આ સોલ્સની સ્નિગ્ધતા વિક્ષેપન માધ્યમ (પાણી) કરતા ઘણી વધારે હોય છે અને તેમનું પૃષ્ઠતાણ સામાન્ય રીતે પાણી કરતા ઓછું હોય છે.
તેથી,સ્નિગ્ધતા અને પૃષ્ઠતાણ પાણી જેટલા જ હોય છે તે વિધાન ખોટું છે.
હાઇડ્રોફિલિક સોલ્સ (લાયોફિલિક કલિલ) માં વિક્ષેપિત કલા અને વિક્ષેપન માધ્યમ વચ્ચે મજબૂત આકર્ષણ હોય છે.
આ આંતરક્રિયાને કારણે,આ સોલ્સની સ્નિગ્ધતા વિક્ષેપન માધ્યમ (પાણી) કરતા ઘણી વધારે હોય છે અને તેમનું પૃષ્ઠતાણ સામાન્ય રીતે પાણી કરતા ઓછું હોય છે.
તેથી,સ્નિગ્ધતા અને પૃષ્ઠતાણ પાણી જેટલા જ હોય છે તે વિધાન ખોટું છે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real AIIMS style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live AIIMS mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Chemistry questions are in AIIMS 1983?
There are 29 Chemistry questions from the AIIMS 1983 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are AIIMS 1983 Chemistry solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice AIIMS 1983 Chemistry as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AIIMS mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Chemistry papers from AIIMS previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AIIMS Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Chemistry Paper
Pick AIIMS 1983 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.