Gujarati

Probability Questions in Gujarati

Competitive Exam Quantitative Aptitude · Probability · Probability

494+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 494 questions in Gujarati

51
EasyMCQ
ત્રણ નિષ્પક્ષ સિક્કા ઉછાળવામાં આવે છે. જો છાપ (heads) અને કાંટા (tails) બંને મળે,તો બરાબર એક છાપ મળે તેની સંભાવના કેટલી?
A
$\frac{3}{8}$
B
$\frac{1}{6}$
C
$\frac{1}{2}$
D
$\frac{1}{3}$

Solution

(C) જ્યારે ત્રણ નિષ્પક્ષ સિક્કા ઉછાળવામાં આવે છે,ત્યારે કુલ નિદર્શાવકાશ $S = \{HHH, HHT, HTH, THH, HTT, THT, TTH, TTT\}$ છે.
શરત મુજબ છાપ અને કાંટા બંને મળે છે,તેથી આપણે $HHH$ અને $TTT$ ને બાકાત રાખીએ છીએ.
આમ,ઘટાડેલો નિદર્શાવકાશ $S' = \{HHT, HTH, THH, HTT, THT, TTH\}$ છે,જ્યાં $n(S') = 6$.
આપણે બરાબર એક છાપ મળે તેની સંભાવના શોધવી છે. સાનુકૂળ પરિણામો $E = \{HTT, THT, TTH\}$ છે,જ્યાં $n(E) = 3$.
તેથી,જરૂરી સંભાવના $P = \frac{n(E)}{n(S')} = \frac{3}{6} = \frac{1}{2}$ છે.
52
EasyMCQ
એક થેલીમાં $4$ સફેદ,$5$ કાળા અને $6$ લાલ દડા છે. જો યાદચ્છિક રીતે એક દડો પસંદ કરવામાં આવે,તો તે દડો સફેદ અથવા લાલ હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{4}{15}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$\frac{2}{5}$
D
$\frac{2}{3}$

Solution

(D) થેલીમાં રહેલા કુલ દડાની સંખ્યા $= 4 + 5 + 6 = 15$ છે.
સફેદ દડાની સંખ્યા $= 4$ છે.
લાલ દડાની સંખ્યા $= 6$ છે.
સફેદ દડો અને લાલ દડો પસંદ કરવાની ઘટનાઓ પરસ્પર નિવારક હોવાથી,સફેદ અથવા લાલ દડો પસંદ કરવાની સંભાવના તેમની વ્યક્તિગત સંભાવનાઓનો સરવાળો થશે.
સફેદ દડો પસંદ કરવાની સંભાવના $P(W) = \frac{4}{15}$ છે.
લાલ દડો પસંદ કરવાની સંભાવના $P(R) = \frac{6}{15}$ છે.
સંભાવના (સફેદ અથવા લાલ) $= P(W) + P(R) = \frac{4}{15} + \frac{6}{15} = \frac{10}{15} = \frac{2}{3}$.
53
EasyMCQ
તાશના પત્તામાંથી એક પત્તું યાદચ્છિક રીતે ખેંચવામાં આવે છે. ખેંચેલું પત્તું લાલનો પત્તું (heart) પણ ન હોય અને રાજા (king) પણ ન હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{4}{13}$
B
$\frac{9}{13}$
C
$\frac{1}{4}$
D
$\frac{13}{26}$

Solution

(B) તાશના પેકેટમાં કુલ પત્તાની સંખ્યા = $52$ છે.
લાલના પત્તાની સંખ્યા = $13$ છે.
રાજા (king) ના પત્તાની સંખ્યા = $4$ છે.
એક રાજા લાલનો પણ હોય છે,તેથી લાલ અથવા રાજા હોય તેવા પત્તાની કુલ સંખ્યા = $13 + 4 - 1 = 16$ થાય.
જે પત્તું લાલ પણ ન હોય અને રાજા પણ ન હોય તેવા પત્તાની સંખ્યા = $52 - 16 = 36$ થાય.
માટે,જરૂરી સંભાવના = $\frac{36}{52} = \frac{9}{13}$ થાય.
54
EasyMCQ
બે પાસાઓને એકસાથે ફેંકતા,તેમનો સરવાળો $13$ મળે તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$0$
B
$1$
C
$\frac{13}{36}$
D
$\frac{25}{36}$

Solution

(A) જ્યારે બે પાસાઓ ફેંકવામાં આવે છે,ત્યારે દરેક પાસા પરના અંકો $1$ થી $6$ ની વચ્ચે હોય છે.
બે પાસાઓ પરના અંકોનો મહત્તમ શક્ય સરવાળો $6 + 6 = 12$ થાય છે.
અહીં $13$ એ મહત્તમ શક્ય સરવાળા $12$ કરતા વધારે હોવાથી,$13$ સરવાળો મેળવવો અશક્ય છે.
તેથી,સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $0$ છે.
સંભાવનાનું સૂત્ર: $P(E) = \frac{\text{સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા}}{\text{કુલ શક્ય પરિણામોની સંખ્યા}}$.
$P(13) = \frac{0}{36} = 0$.
55
EasyMCQ
ત્રણ પાસા એકસાથે ફેંકવામાં આવે છે. $17$ અથવા $18$ નો સરવાળો મેળવવાની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{1}{9}$
B
$\frac{1}{72}$
C
$\frac{1}{54}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) જ્યારે ત્રણ પાસા એકસાથે ફેંકવામાં આવે ત્યારે કુલ પરિણામોની સંખ્યા $6 \times 6 \times 6 = 216$ છે.
$17$ નો સરવાળો નીચેની રીતે મેળવી શકાય છે: $(5, 6, 6), (6, 5, 6), (6, 6, 5)$. આવા $3$ પરિણામો છે.
$18$ નો સરવાળો નીચેની રીતે મેળવી શકાય છે: $(6, 6, 6)$. આવું $1$ પરિણામ છે.
સાનુકૂળ પરિણામોની કુલ સંખ્યા $3 + 1 = 4$ છે.
તેથી,જરૂરી સંભાવના $\frac{4}{216} = \frac{1}{54}$ છે.
56
EasyMCQ
એક પેટીમાં $10$ સારી વસ્તુઓ અને $6$ ખામીયુક્ત વસ્તુઓ છે. એક વસ્તુ યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે. તે કાં તો સારી હોય અથવા ખામીયુક્ત હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$0$
B
$0.5$
C
$0.75$
D
$1$

Solution

(D) પેટીમાં રહેલી વસ્તુઓની કુલ સંખ્યા $= 10 + 6 = 16$ છે.
ધારો કે $E$ એ ઘટના છે કે પસંદ કરેલી વસ્તુ કાં તો સારી છે અથવા ખામીયુક્ત છે.
પેટીમાંની દરેક વસ્તુ કાં તો સારી છે અથવા ખામીયુક્ત છે,તેથી ઘટના $E$ એ ચોક્કસ ઘટના (નિદર્શાવકાશ) છે.
તેથી,સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $= 16$ છે.
સંભાવના $P(E) = \frac{\text{સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા}}{\text{કુલ પરિણામોની સંખ્યા}} = \frac{16}{16} = 1$.
57
EasyMCQ
અશક્ય ઘટનાની સંભાવના,એટલે કે $P(\phi)$,કેટલી છે?
A
$1$
B
$0$
C
$2$
D
$-1$

Solution

(B) અશક્ય ઘટના એટલે એવી ઘટના જે યાદચ્છિક પ્રયોગના કોઈપણ પ્રયત્નમાં બની શકતી નથી.
વ્યાખ્યા મુજબ,અશક્ય ઘટનાની સંભાવના હંમેશા $0$ હોય છે.
તેથી,$P(\phi) = 0$.
58
EasyMCQ
એક સિક્કો ત્યાં સુધી ઉછાળવામાં આવે છે જ્યાં સુધી છાપ (Head) ન મળે અથવા સિક્કો પાંચ વખત ઉછાળવામાં ન આવે. જો પ્રથમ બે ઉછાળમાં છાપ ન મળે,તો સિક્કો $5$ વખત ઉછાળવામાં આવશે તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$1/2$
B
$3/5$
C
$1/4$
D
$1/3$

Solution

(C) જ્યારે છાપ મળે અથવા $5$ વખત સિક્કો ઉછાળવામાં આવે ત્યારે પ્રયોગ અટકી જાય છે.
આપેલ છે કે પ્રથમ બે ઉછાળમાં છાપ મળતી નથી,એટલે કે આપણે $TT$ (કાંટો,કાંટો) અવલોકન કર્યું છે.
સિક્કો $5$ વખત ઉછાળવામાં આવે તે માટે,ત્રીજા ઉછાળમાં છાપ ન મળવી જોઈએ અને ચોથા ઉછાળમાં પણ છાપ ન મળવી જોઈએ.
જો ત્રીજા કે ચોથા ઉછાળમાં છાપ મળે,તો પ્રયોગ વહેલો અટકી જશે.
તેથી,ત્રીજા અને ચોથા ઉછાળ માટેના પરિણામો $T$ અને $T$ હોવા જોઈએ.
કોઈપણ એક ઉછાળમાં કાંટો મળવાની સંભાવના $1/2$ છે.
આમ,પ્રથમ બે ઉછાળમાં કાંટો મળ્યો હોય તે શરતે સિક્કો $5$ વખત ઉછાળવામાં આવે તેની સંભાવના $P(T_3) \cdot P(T_4) = (1/2) \cdot (1/2) = 1/4$ છે.
59
EasyMCQ
બે પાસા ફેંકવામાં આવે છે. કુલ સ્કોર અવિભાજ્ય સંખ્યા હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{1}{6}$
B
$\frac{5}{12}$
C
$\frac{1}{2}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) જ્યારે બે પાસા ફેંકવામાં આવે છે,ત્યારે શક્ય પરિણામોની કુલ સંખ્યા $6 \times 6 = 36$ છે.
સરવાળો $2$ થી $12$ ની વચ્ચે હોઈ શકે છે. આ શ્રેણીમાં અવિભાજ્ય સંખ્યાઓ $\{2, 3, 5, 7, 11\}$ છે.
હવે,દરેક અવિભાજ્ય સરવાળા માટે પરિણામોની સંખ્યા ગણીએ:
- સરવાળો $= 2$: $(1, 1)$ $\rightarrow 1$ પરિણામ
- સરવાળો $= 3$: $(1, 2), (2, 1)$ $\rightarrow 2$ પરિણામો
- સરવાળો $= 5$: $(1, 4), (2, 3), (3, 2), (4, 1)$ $\rightarrow 4$ પરિણામો
- સરવાળો $= 7$: $(1, 6), (2, 5), (3, 4), (4, 3), (5, 2), (6, 1)$ $\rightarrow 6$ પરિણામો
- સરવાળો $= 11$: $(5, 6), (6, 5)$ $\rightarrow 2$ પરિણામો
કુલ સાનુકૂળ પરિણામો $= 1 + 2 + 4 + 6 + 2 = 15$.
તેથી,સંભાવના $= \frac{15}{36} = \frac{5}{12}$ થાય.
60
MediumMCQ
ત્રણ વ્યક્તિઓ એક સમસ્યા પર સ્વતંત્ર રીતે કામ કરે છે. જો તેઓ સમસ્યા ઉકેલે તેની સંભાવનાઓ અનુક્રમે $\frac{1}{3}$,$\frac{1}{4}$ અને $\frac{1}{5}$ હોય,તો કોઈ પણ સમસ્યા ઉકેલી ન શકે તેની સંભાવના કેટલી?
A
$\frac{2}{5}$
B
$\frac{3}{5}$
C
$\frac{1}{3}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ધારો કે $A$,$B$,અને $C$ એ ત્રણ વ્યક્તિઓ દ્વારા સ્વતંત્ર રીતે સમસ્યા ઉકેલવાની ઘટનાઓ છે.
આપેલ સંભાવનાઓ $P(A) = \frac{1}{3}$,$P(B) = \frac{1}{4}$,અને $P(C) = \frac{1}{5}$ છે.
તેઓ સમસ્યા ઉકેલી ન શકે તેની સંભાવના $P(A') = 1 - P(A) = 1 - \frac{1}{3} = \frac{2}{3}$,$P(B') = 1 - P(B) = 1 - \frac{1}{4} = \frac{3}{4}$,અને $P(C') = 1 - P(C) = 1 - \frac{1}{5} = \frac{4}{5}$ છે.
ઘટનાઓ સ્વતંત્ર હોવાથી,કોઈ પણ સમસ્યા ઉકેલી ન શકે તેની સંભાવના $P(A' \cap B' \cap C') = P(A') \times P(B') \times P(C')$ થશે.
$P(A' \cap B' \cap C') = \frac{2}{3} \times \frac{3}{4} \times \frac{4}{5} = \frac{2}{5}$.
61
EasyMCQ
બે પાસા ફેંકવામાં આવે છે. બંને પાસા પરના અંકોનો સરવાળો $7$ થાય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{5}{36}$
B
$\frac{6}{36}$
C
$\frac{7}{36}$
D
$\frac{8}{36}$

Solution

(B) જ્યારે બે પાસા ફેંકવામાં આવે છે,ત્યારે કુલ શક્ય પરિણામોની સંખ્યા $6 \times 6 = 36$ છે.
જે પરિણામોમાં અંકોનો સરવાળો $7$ થાય છે તે આ મુજબ છે: $(1, 6), (2, 5), (3, 4), (4, 3), (5, 2), (6, 1)$.
સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $6$ છે.
સંભાવના $P$ એ સાનુકૂળ પરિણામો અને કુલ પરિણામોના ગુણોત્તર દ્વારા મળે છે:
$P = \frac{\text{સાનુકૂળ પરિણામો}}{\text{કુલ પરિણામો}} = \frac{6}{36}$.
62
EasyMCQ
કોઈ ઘટના ન બનવાની સંભાવના $0.05$ છે. તો તે ઘટના $4$ ક્રમિક પ્રસંગોએ બનવાની સંભાવના કેટલી છે?
A
$0.00000625$
B
$0.18543125$
C
$0.00001875$
D
$0.81450625$

Solution

(D) ધારો કે $P(\bar{A})$ એ ઘટના ન બનવાની સંભાવના છે અને $P(A)$ એ ઘટના બનવાની સંભાવના છે.
આપેલ છે કે $P(\bar{A}) = 0.05$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $P(A) + P(\bar{A}) = 1$,તેથી $P(A) = 1 - 0.05 = 0.95$.
ઘટના $4$ ક્રમિક પ્રસંગોએ બને તેની સંભાવના $(P(A))^4$ દ્વારા મળે છે.
તેથી,$(0.95)^4 = 0.95 \times 0.95 \times 0.95 \times 0.95 = 0.81450625$.
63
EasyMCQ
બે પાસાઓને એકવાર ફેંકતા ઓછામાં ઓછા $9$ અંક મળે તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{1}{18}$
B
$\frac{5}{18}$
C
$\frac{7}{18}$
D
$\frac{11}{18}$

Solution

(B) જ્યારે બે પાસા ફેંકવામાં આવે છે,ત્યારે કુલ શક્ય પરિણામોની સંખ્યા $6 \times 6 = 36$ છે.
આપણે ઓછામાં ઓછા $9$ સરવાળો મળે તેની સંભાવના શોધવાની છે,જેનો અર્થ છે કે સરવાળો $9, 10, 11$ અથવા $12$ હોઈ શકે છે.
સાનુકૂળ પરિણામો નીચે મુજબ છે:
- સરવાળો $= 9$: $(3,6), (4,5), (5,4), (6,3)$ ($4$ પરિણામો)
- સરવાળો $= 10$: $(4,6), (5,5), (6,4)$ ($3$ પરિણામો)
- સરવાળો $= 11$: $(5,6), (6,5)$ ($2$ પરિણામો)
- સરવાળો $= 12$: $(6,6)$ ($1$ પરિણામ)
કુલ સાનુકૂળ પરિણામો $= 4 + 3 + 2 + 1 = 10$.
જરૂરી સંભાવના $= \frac{\text{કુલ સાનુકૂળ પરિણામો}}{\text{કુલ શક્ય પરિણામો}} = \frac{10}{36} = \frac{5}{18}$.
64
EasyMCQ
$POSSESSIVE$ શબ્દમાંથી એક અક્ષર યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે. તે $S$ હોવાની સંભાવના કેટલી છે?
A
$3/10$
B
$4/10$
C
$3/6$
D
$4/6$

Solution

(B) $POSSESSIVE$ શબ્દમાં નીચે મુજબના અક્ષરો છે: $P, O, S, S, E, S, S, I, V, E$.
શબ્દમાં કુલ અક્ષરોની સંખ્યા = $10$.
અક્ષરો છે: $P, O, S, S, E, S, S, I, V, E$.
શબ્દમાં $S$ અક્ષર કેટલી વાર આવે છે = $4$.
$S$ અક્ષર પસંદ કરવાની સંભાવના એ સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા અને કુલ પરિણામોની સંખ્યાનો ગુણોત્તર છે.
સંભાવના $P(S) = \frac{\text{S ની સંખ્યા}}{\text{કુલ અક્ષરોની સંખ્યા}} = \frac{4}{10}$.
65
EasyMCQ
ત્રણ સમાન પાસા ફેંકવામાં આવે છે. દરેક પાસા પર સમાન સંખ્યા આવે તેની સંભાવના કેટલી હશે?
A
$\frac{1}{6}$
B
$\frac{1}{36}$
C
$\frac{1}{18}$
D
$\frac{3}{28}$

Solution

(B) જ્યારે ત્રણ પાસા ફેંકવામાં આવે છે,ત્યારે કુલ શક્ય પરિણામોની સંખ્યા $6 \times 6 \times 6 = 216$ છે.
દરેક પાસા પર સમાન સંખ્યા આવે તેવા સાનુકૂળ પરિણામો આ મુજબ છે: $(1, 1, 1), (2, 2, 2), (3, 3, 3), (4, 4, 4), (5, 5, 5), (6, 6, 6)$.
આવા કુલ $6$ સાનુકૂળ પરિણામો છે.
તેથી,જરૂરી સંભાવના = $\frac{\text{સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા}}{\text{કુલ પરિણામોની સંખ્યા}} = \frac{6}{216} = \frac{1}{36}$.
66
EasyMCQ
બે ઘટનાઓ $A$ અને $B$ માટે,$P(A) = 0.38$ અને $P(B) = 0.41$ છે. તો $P(\text{not } A)$ નું મૂલ્ય શું છે?
A
$0.41$
B
$0.62$
C
$0.59$
D
$0.21$

Solution

(B) કોઈ ઘટના ન બને તેની સંભાવના પૂરક ઘટનાના નિયમ દ્વારા આપવામાં આવે છે: $P(\text{not } A) = P(\bar{A}) = 1 - P(A)$.
અહીં આપેલ છે કે $P(A) = 0.38$,તેથી આ કિંમત સૂત્રમાં મૂકતા:
$P(\bar{A}) = 1 - 0.38 = 0.62$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
67
EasyMCQ
બે એથ્લેટ $A$ અને $B$ દ્વારા રેસ જીતવાની સંભાવનાઓ અનુક્રમે $\frac{1}{5}$ અને $\frac{1}{4}$ છે. તે બંનેમાંથી કોઈ પણ ન જીતે તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{3}{5}$
B
$\frac{3}{4}$
C
$\frac{2}{5}$
D
$\frac{4}{5}$

Solution

(A) ધારો કે $P(A)$ એ એથ્લેટ $A$ દ્વારા રેસ જીતવાની સંભાવના છે,તેથી $P(A) = \frac{1}{5}$.
ધારો કે $P(B)$ એ એથ્લેટ $B$ દ્વારા રેસ જીતવાની સંભાવના છે,તેથી $P(B) = \frac{1}{4}$.
એથ્લેટ $A$ ન જીતે તેની સંભાવના $P(A') = 1 - P(A) = 1 - \frac{1}{5} = \frac{4}{5}$ છે.
એથ્લેટ $B$ ન જીતે તેની સંભાવના $P(B') = 1 - P(B) = 1 - \frac{1}{4} = \frac{3}{4}$ છે.
કારણ કે જીતવાની ઘટનાઓ સ્વતંત્ર છે,તેથી તે બંનેમાંથી કોઈ પણ ન જીતે તેની સંભાવના $P(A' \cap B') = P(A') \times P(B') = \frac{4}{5} \times \frac{3}{4} = \frac{3}{5}$ થાય.
68
EasyMCQ
એક સિક્કાને ત્રણ વાર ઉછાળતા (અથવા ત્રણ સિક્કા એકસાથે ઉછાળતા) વારાફરતી છાપ અને કાંટો મળવાની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{1}{8}$
B
$\frac{1}{4}$
C
$\frac{1}{3}$
D
$\frac{3}{8}$

Solution

(B) જ્યારે ત્રણ સિક્કા ઉછાળવામાં આવે છે,ત્યારે કુલ શક્ય પરિણામોની સંખ્યા $2^3 = 8$ છે.
નિદર્શાવકાશ $S = \{HHH, HHT, HTH, HTT, THH, THT, TTH, TTT\}$ છે.
આપણે એવા પરિણામો શોધી રહ્યા છીએ જેમાં છાપ અને કાંટો વારાફરતી આવે.
સાનુકૂળ પરિણામો $HTH$ અને $THT$ છે.
આમ,સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $2$ છે.
સંભાવનાની ગણતરી $\frac{\text{સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા}}{\text{કુલ પરિણામોની સંખ્યા}} = \frac{2}{8} = \frac{1}{4}$ તરીકે કરવામાં આવે છે.
69
EasyMCQ
જો $A$ અને $B$ પરસ્પર નિવારક ઘટનાઓ હોય,તો $P(A \text{ or } B)$ નું મૂલ્ય શું થાય?
A
$P(A) + P(B)$
B
$P(A) - P(B)$
C
$P(A) \times P(B)$
D
$0$

Solution

(A) બે ઘટનાઓ $A$ અને $B$ ને પરસ્પર નિવારક કહેવાય છે જો તેઓ એકસાથે ન બની શકે,એટલે કે $A \cap B = \emptyset$.
કોઈપણ બે ઘટનાઓ $A$ અને $B$ માટે,સંભાવનાનો સરવાળાનો નિયમ $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$ છે.
કારણ કે $A$ અને $B$ પરસ્પર નિવારક છે,તેથી $P(A \cap B) = 0$.
તેથી,$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - 0 = P(A) + P(B)$.
70
EasyMCQ
જો $A$ એક ચોક્કસ ઘટના હોય,તો $P(A^c)$ નું મૂલ્ય શું થાય?
A
$0$
B
$-1$
C
$1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ચોક્કસ ઘટના એટલે એવી ઘટના જે ચોક્કસપણે બનવાની જ છે. ચોક્કસ ઘટનાની સંભાવના $P(A) = 1$ થાય છે.
ઘટના $A$ ની પૂરક ઘટના,જેને $A^c$ અથવા $A$ નહીં તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે,તે ઘટના $A$ ન બનવાની સ્થિતિ દર્શાવે છે.
પૂરક ઘટનાઓના ગુણધર્મ મુજબ,$P(A^c) = 1 - P(A)$ થાય.
$P(A)$ નું મૂલ્ય મૂકતા,આપણને $P(A^c) = 1 - 1 = 0$ મળે છે.
તેથી,ચોક્કસ ઘટનાની પૂરક ઘટનાની સંભાવના $0$ છે.
71
EasyMCQ
પ્રથમ દસ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓમાંથી એક સંખ્યા યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે. તે સંખ્યા એકી અને પૂર્ણ વર્ગ હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{2}{9}$
B
$\frac{2}{5}$
C
$\frac{3}{7}$
D
$\frac{1}{5}$

Solution

(D) પ્રથમ દસ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનો ગણ $S = \{1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10\}$ છે.
કુલ શક્ય પરિણામોની સંખ્યા $n(S) = 10$ છે.
આપણે એવી સંખ્યાઓ શોધવાની છે જે એકી અને પૂર્ણ વર્ગ બંને હોય.
આ ગણમાં પૂર્ણ વર્ગ સંખ્યાઓ $1, 4, 9$ છે.
તેમાંથી એકી સંખ્યાઓ $1$ અને $9$ છે.
તેથી,સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $n(E) = 2$ છે.
સંભાવના $P(E) = \frac{n(E)}{n(S)} = \frac{2}{10} = \frac{1}{5}$ થાય.
72
MediumMCQ
પ્રથમ $100$ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓમાંથી એક સંખ્યા પસંદ કરવામાં આવે છે. તે સંખ્યા બેકી હોય અથવા $5$ વડે વિભાજ્ય હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{3}{4}$
B
$\frac{2}{3}$
C
$\frac{4}{5}$
D
$\frac{3}{5}$

Solution

(D) ધારો કે $S$ એ પ્રથમ $100$ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનો ગણ છે,તેથી $n(S) = 100$.
ધારો કે $A$ એ સંખ્યા બેકી હોવાની ઘટના છે. બેકી સંખ્યાઓ $2, 4, 6, \dots, 100$ છે. તેથી,$n(A) = 50$.
ધારો કે $B$ એ સંખ્યા $5$ વડે વિભાજ્ય હોવાની ઘટના છે. $5$ વડે વિભાજ્ય સંખ્યાઓ $5, 10, 15, \dots, 100$ છે. તેથી,$n(B) = 20$.
છેદગણ $A \cap B$ એ એવી સંખ્યાઓ દર્શાવે છે જે બેકી પણ છે અને $5$ વડે વિભાજ્ય પણ છે,જેનો અર્થ છે કે તે $10$ વડે વિભાજ્ય છે. આ સંખ્યાઓ $10, 20, 30, \dots, 100$ છે. તેથી,$n(A \cap B) = 10$.
ઘટનાઓના સરવાળાના નિયમ મુજબ,સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $n(A \cup B) = n(A) + n(B) - n(A \cap B) = 50 + 20 - 10 = 60$ છે.
સંભાવના $P(A \cup B) = \frac{n(A \cup B)}{n(S)} = \frac{60}{100} = \frac{3}{5}$ છે.
73
EasyMCQ
બે પાસા ફેંકવામાં આવે છે. જો પ્રથમ પાસા પર $5$ આવે,તો બંને પાસા પરના અંકોનો સરવાળો $8$ અથવા $8$ થી વધુ હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{1}{12}$
B
$\frac{11}{12}$
C
$\frac{1}{3}$
D
$\frac{2}{3}$

Solution

(D) જ્યારે બે પાસા ફેંકવામાં આવે છે,ત્યારે કુલ પરિણામોની સંખ્યા $36$ છે.
આપેલ છે કે પ્રથમ પાસા પર $5$ આવે છે,તેથી શક્ય પરિણામો $(5, 1), (5, 2), (5, 3), (5, 4), (5, 5), (5, 6)$ છે.
આવા કુલ $6$ પરિણામો છે.
આપણે અંકોનો સરવાળો $8$ અથવા $8$ થી વધુ હોય તેવા પરિણામો જોઈએ છે.
આ શરતનું પાલન કરતા પરિણામો $(5, 3), (5, 4), (5, 5), (5, 6)$ છે.
આવા કુલ $4$ પરિણામો છે.
તેથી,જરૂરી સંભાવના $\frac{4}{6} = \frac{2}{3}$ છે.
74
EasyMCQ
પત્તાની એક જોડમાંથી યાદચ્છિક રીતે એક પત્તું ખેંચવામાં આવે છે. તો તે પત્તું એક્કો (ace) પણ ન હોય અને રાજા (king) પણ ન હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{11}{13}$
B
$\frac{8}{13}$
C
$\frac{10}{13}$
D
$\frac{12}{13}$

Solution

(A) પત્તાની એક પ્રમાણિત જોડમાં કુલ $52$ પત્તા હોય છે.
ડેકમાં $4$ એક્કા અને $4$ રાજા હોય છે.
એક્કો અથવા રાજા હોય તેવા કુલ પત્તાની સંખ્યા $4 + 4 = 8$ છે.
એક્કો પણ ન હોય અને રાજા પણ ન હોય તેવા પત્તાની સંખ્યા $52 - 8 = 44$ છે.
એક્કો કે રાજા ન હોય તેવું પત્તું ખેંચવાની સંભાવના એ સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા અને કુલ પરિણામોની સંખ્યાનો ગુણોત્તર છે.
સંભાવના $P = \frac{44}{52}$.
અંશ અને છેદને $4$ વડે ભાગતા,આપણને $P = \frac{11}{13}$ મળે છે.
75
MediumMCQ
સરનામાંવાળા $4$ પરબિડીયાઓ અને તેને અનુરૂપ $4$ પત્રો છે. કોઈ પણ પત્ર તેના સાચા પરબિડીયામાં ન જાય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{19}{24}$
B
$\frac{21}{23}$
C
$\frac{23}{24}$
D
$\frac{1}{24}$

Solution

(C) $4$ પત્રોને $4$ પરબિડીયાઓમાં ગોઠવવાની કુલ રીતો $4! = 24$ છે.
બધા જ પત્રો તેમના સાચા પરબિડીયામાં જાય તેવી રીતોની સંખ્યા $1$ છે.
બધા જ પત્રો તેમના સાચા પરબિડીયામાં જાય તેની સંભાવના $P(\text{correct}) = \frac{1}{4!} = \frac{1}{24}$ છે.
કોઈ પણ પત્ર તેના સાચા પરબિડીયામાં ન જાય (derangement) તેની સંભાવના $1 - P(\text{correct})$ છે.
તેથી,જરૂરી સંભાવના $1 - \frac{1}{24} = \frac{23}{24}$ છે.
76
EasyMCQ
$n$ પત્રો અને $n$ સરનામાં લખેલા પરબીડિયાં છે. દરેક પત્ર સાચા પરબીડિયામાં જાય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{1}{n!}$
B
$\frac{1}{(n-1)!}$
C
$1 - \frac{1}{n!}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) $n$ પત્રોને $n$ પરબીડિયામાં મૂકવાની કુલ રીતો $n!$ છે.
માત્ર એક જ ચોક્કસ ગોઠવણી એવી છે જેમાં દરેક પત્ર તેના સાચા પરબીડિયામાં હોય.
તેથી,સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $1$ છે.
સંભાવના $P$ એ સાનુકૂળ પરિણામો અને કુલ પરિણામોના ગુણોત્તર દ્વારા મળે છે:
$P = \frac{\text{સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા}}{\text{કુલ પરિણામોની સંખ્યા}} = \frac{1}{n!}$.
77
EasyMCQ
જો છોકરો અને છોકરી જન્મવાની સંભાવના સમાન હોય,તો $4$ બાળકોના પરિવારમાં ઓછામાં ઓછી એક છોકરી હોવાની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{14}{16}$
B
$\frac{15}{16}$
C
$\frac{1}{8}$
D
$\frac{3}{8}$

Solution

(B) છોકરો જન્મવાની સંભાવના $P(B) = \frac{1}{2}$ છે અને છોકરી જન્મવાની સંભાવના $P(G) = \frac{1}{2}$ છે.
$4$ બાળકોના પરિવારમાં કુલ શક્યતાઓ $2^4 = 16$ છે.
'ઓછામાં ઓછી એક છોકરી' હોવાની ઘટના એ 'એક પણ છોકરી ન હોય' (એટલે કે બધા છોકરા હોય) તેવી ઘટનાની પૂરક ઘટના છે.
એક પણ છોકરી ન હોય તેની સંભાવના $P(\text{બધા છોકરા}) = (\frac{1}{2})^4 = \frac{1}{16}$ છે.
તેથી,ઓછામાં ઓછી એક છોકરી હોવાની સંભાવના $1 - P(\text{બધા છોકરા}) = 1 - \frac{1}{16} = \frac{15}{16}$ થાય.
78
DifficultMCQ
માત્ર $0$ અથવા $1$ ઘટકો ધરાવતા $2$ ક્રમના તમામ નિશ્ચાયકોના ગણમાંથી એક નિશ્ચાયક યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે. પસંદ કરેલ નિશ્ચાયક શૂન્યતર હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{3}{16}$
B
$\frac{3}{8}$
C
$\frac{1}{4}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) $2$ ક્રમનો નિશ્ચાયક $\Delta = \begin{vmatrix} a & b \\ c & d \end{vmatrix} = ad - bc$ સ્વરૂપનો હોય છે.
દરેક ઘટક $a, b, c, d$ ને $2$ રીતે પસંદ કરી શકાય છે ($0$ અથવા $1$).
કુલ શક્ય નિશ્ચાયકોની સંખ્યા = $2^4 = 16$.
નિશ્ચાયક $\Delta$ શૂન્યતર હોય જો $ad - bc \neq 0$,એટલે કે $ad \neq bc$.
$a, b, c, d \in \{0, 1\}$ હોવાથી,$ad$ અને $bc$ ની શક્ય કિંમતો $0$ અથવા $1$ છે.
$ad - bc = 0$ ત્યારે થાય જ્યારે $ad = bc$. આ નીચેના કિસ્સાઓમાં થાય છે:
$1$. $ad = 0$ અને $bc = 0$: $ad=0$ એ $3$ રીતે થાય $((0,0), (0,1), (1,0))$,અને $bc=0$ એ $3$ રીતે થાય. કુલ રીતો = $3 \times 3 = 9$.
$2$. $ad = 1$ અને $bc = 1$: $ad=1$ એ $1$ રીતે થાય $((1,1))$,અને $bc=1$ એ $1$ રીતે થાય. કુલ રીતો = $1 \times 1 = 1$.
$\Delta = 0$ હોય તેવા કુલ કિસ્સાઓ $9 + 1 = 10$ છે.
$\Delta \neq 0$ હોય તેવા કુલ કિસ્સાઓ $16 - 10 = 6$ છે.
તેથી,જરૂરી સંભાવના = $\frac{6}{16} = \frac{3}{8}$.
79
EasyMCQ
ઘટના $A$ પોતાની જાતથી સ્વતંત્ર છે જો અને માત્ર જો $P(A) = $
A
$0$
B
$1$
C
$0, 1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) વ્યાખ્યા મુજબ,બે ઘટનાઓ $A$ અને $B$ સ્વતંત્ર છે જો $P(A \cap B) = P(A) \cdot P(B)$ હોય.
ઘટના $A$ પોતાની જાતથી સ્વતંત્ર હોય તે માટે,આપણી પાસે $P(A \cap A) = P(A) \cdot P(A)$ હોવું જોઈએ.
કારણ કે $A \cap A = A$ થાય છે,તેથી સમીકરણ $P(A) = P(A)^2$ બને છે.
પદોને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને $P(A)^2 - P(A) = 0$ મળે છે.
પદાવલિના અવયવ પાડતા,આપણને $P(A)(P(A) - 1) = 0$ મળે છે.
તેથી,$P(A) = 0$ અથવા $P(A) = 1$ થાય.
80
DifficultMCQ
એક લોકરને નિશ્ચિત ત્રણ અંકના કોડ ($000$ થી $999$ ની વચ્ચે) દ્વારા ખોલી શકાય છે. એક અજાણી વ્યક્તિ જે કોડ જાણતી નથી,તે યાદચ્છિક રીતે ત્રણ અંક ડાયલ કરીને લોકર ખોલવાનો પ્રયાસ કરે છે. $k^{th}$ પ્રયત્નમાં અજાણી વ્યક્તિ સફળ થાય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{k}{999}$
B
$\frac{k}{1000}$
C
$\frac{k-1}{1000}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) $000$ થી $999$ સુધીના કુલ શક્ય કોડની સંખ્યા $1000$ છે.
ધારો કે $E_i$ એ $i^{th}$ પ્રયત્નમાં અજાણી વ્યક્તિ નિષ્ફળ જાય તે ઘટના છે.
પ્રથમ પ્રયત્નમાં નિષ્ફળ જવાની સંભાવના $P(E_1) = \frac{999}{1000}$ છે.
જો અજાણી વ્યક્તિ પ્રથમ પ્રયત્નમાં નિષ્ફળ જાય,તો $999$ કોડ બાકી રહે છે,જેમાંથી $998$ ખોટા છે. તેથી,પ્રથમ પ્રયત્નમાં નિષ્ફળતા પછી બીજા પ્રયત્નમાં નિષ્ફળ જવાની સંભાવના $P(E_2|E_1) = \frac{998}{999}$ છે.
$k^{th}$ પ્રયત્નમાં સફળ થવા માટે,તેણે પ્રથમ $(k-1)$ પ્રયત્નોમાં નિષ્ફળ જવું પડે અને પછી $k^{th}$ પ્રયત્નમાં સફળ થવું પડે.
પ્રથમ $(k-1)$ પ્રયત્નોમાં નિષ્ફળ જવાની સંભાવના $P(E_1 \cap E_2 \cap ... \cap E_{k-1}) = \frac{999}{1000} \times \frac{998}{999} \times ... \times \frac{1000-(k-1)}{1000-(k-2)} = \frac{1000-k+1}{1000}$ છે.
આપેલ છે કે અજાણી વ્યક્તિ $(k-1)$ વાર નિષ્ફળ ગઈ છે,તેથી $1000-(k-1) = 1001-k$ કોડ બાકી રહે છે,જેમાંથી એક સાચો કોડ છે.
અગાઉના $(k-1)$ પ્રયત્નોમાં નિષ્ફળતા પછી $k^{th}$ પ્રયત્નમાં સફળ થવાની સંભાવના $\frac{1}{1001-k}$ છે.
તેથી,$k^{th}$ પ્રયત્નમાં સફળતાની સંભાવના $\frac{1000-k+1}{1000} \times \frac{1}{1001-k} = \frac{1}{1000}$ છે.
81
EasyMCQ
ત્રણ પાસા ફેંકવામાં આવે ત્યારે,ઓછામાં ઓછા એક પાસા પર $1$ આવે તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{5}{6}$
B
$\frac{91}{216}$
C
$\frac{1}{36}$
D
$\frac{125}{216}$

Solution

(B) ત્રણ પાસા ફેંકતી વખતે કુલ પરિણામોની સંખ્યા $6^3 = 216$ છે.
ધારો કે $E$ એ ઘટના છે કે ઓછામાં ઓછા એક પાસા પર $1$ આવે છે.
પૂરક ઘટના $E'$ ની સંભાવના ગણવી સરળ છે,જે ઘટના છે કે કોઈ પણ પાસા પર $1$ ન આવે.
એક પાસા માટે,$1$ ન આવવાની સંભાવના $\frac{5}{6}$ છે.
ત્રણેય પાસા સ્વતંત્ર હોવાથી,ત્રણેય પાસા પર $1$ ન આવે તેની સંભાવના $\left( \frac{5}{6} \right)^3 = \frac{125}{216}$ છે.
તેથી,ઘટના $E$ ની સંભાવના $P(E) = 1 - P(E') = 1 - \frac{125}{216} = \frac{216 - 125}{216} = \frac{91}{216}$ થાય.
82
EasyMCQ
$52$ પત્તાંના સારી રીતે ચીપેલા પેકમાંથી એક પત્તું યાદચ્છિક રીતે ખેંચવામાં આવે છે. લાલનો એક્કો (two of hearts) અથવા ચોકટનો એક્કો (two of diamonds) મળવાની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{1}{26}$
B
$\frac{1}{52}$
C
$\frac{1}{13}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) સારી રીતે ચીપેલા પેકમાં કુલ પત્તાંની સંખ્યા = $52$ છે.
ડેકમાં ફક્ત એક 'લાલનો એક્કો' (two of hearts) અને એક 'ચોકટનો એક્કો' (two of diamonds) હોય છે.
તેથી,સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા = $1 + 1 = 2$ થાય.
કોઈપણ ઘટનાની સંભાવના એ સાનુકૂળ પરિણામો અને કુલ શક્ય પરિણામોનો ગુણોત્તર છે.
સંભાવના = $\frac{\text{સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા}}{\text{કુલ પરિણામોની સંખ્યા}} = \frac{2}{52} = \frac{1}{26}$.
83
MediumMCQ
એક પુરુષ અને તેની પત્ની બે જગ્યાઓ માટે ઇન્ટરવ્યુ આપે છે. પતિની પસંદગી થવાની સંભાવના $\frac{1}{7}$ છે અને પત્નીની પસંદગી થવાની સંભાવના $\frac{1}{5}$ છે. તો તેમાંથી માત્ર એકની જ પસંદગી થાય તેની સંભાવના કેટલી?
A
$\frac{1}{7}$
B
$\frac{2}{7}$
C
$\frac{3}{7}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે $H$ એ પતિની પસંદગી થવાની ઘટના છે અને $W$ એ પત્નીની પસંદગી થવાની ઘટના છે.
આપેલ છે: $P(H) = \frac{1}{7}$ અને $P(W) = \frac{1}{5}$.
પતિની પસંદગી ન થાય તેની સંભાવના: $P(H') = 1 - \frac{1}{7} = \frac{6}{7}$.
પત્નીની પસંદગી ન થાય તેની સંભાવના: $P(W') = 1 - \frac{1}{5} = \frac{4}{5}$.
માત્ર એકની જ પસંદગી થાય તે માટેની શરત: (પતિની પસંદગી થાય અને પત્નીની ન થાય) અથવા (પત્નીની પસંદગી થાય અને પતિની ન થાય).
સંભાવના = $P(H) \times P(W') + P(W) \times P(H')$.
સંભાવના = $(\frac{1}{7} \times \frac{4}{5}) + (\frac{1}{5} \times \frac{6}{7})$.
સંભાવના = $\frac{4}{35} + \frac{6}{35} = \frac{10}{35} = \frac{2}{7}$.
84
EasyMCQ
એક થેલીમાં $5$ સફેદ,$7$ લાલ અને $8$ કાળા દડા છે. જો ચાર દડા એક પછી એક બદલ્યા વગર (without replacement) કાઢવામાં આવે,તો બધા દડા સફેદ હોવાની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{1}{969}$
B
$\frac{1}{380}$
C
$\frac{5}{20}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) દડાઓની કુલ સંખ્યા $= 5 + 7 + 8 = 20$.
આપણે બદલ્યા વગર એક પછી એક $4$ સફેદ દડા કાઢવાના છે.
પ્રથમ સફેદ દડો કાઢવાની સંભાવના $\frac{5}{20}$ છે.
દડો પાછો મૂકવામાં આવતો ન હોવાથી,સફેદ દડાની સંખ્યા $4$ અને કુલ દડાની સંખ્યા $19$ થાય છે. બીજા સફેદ દડાને કાઢવાની સંભાવના $\frac{4}{19}$ છે.
તે જ રીતે,ત્રીજા સફેદ દડાને કાઢવાની સંભાવના $\frac{3}{18}$ છે અને ચોથા સફેદ દડાને કાઢવાની સંભાવના $\frac{2}{17}$ છે.
તેથી,જરૂરી સંભાવના $\frac{5}{20} \times \frac{4}{19} \times \frac{3}{18} \times \frac{2}{17} = \frac{1}{4} \times \frac{4}{19} \times \frac{1}{6} \times \frac{2}{17} = \frac{1}{19} \times \frac{1}{3} \times \frac{1}{17} = \frac{1}{969}$ થાય છે.
85
MediumMCQ
$A, B, C$ દ્વારા સમસ્યા ઉકેલવાની સંભાવના અનુક્રમે $\frac{1}{3}, \frac{2}{7}, \frac{3}{8}$ છે. જો ત્રણેય એકસાથે સમસ્યા ઉકેલવાનો પ્રયત્ન કરે,તો તેમાંથી બરાબર એક વ્યક્તિ સમસ્યા ઉકેલે તેની સંભાવના કેટલી?
A
$\frac{25}{168}$
B
$\frac{25}{56}$
C
$\frac{20}{168}$
D
$\frac{30}{168}$

Solution

(B) ધારો કે $P(A) = p_1 = \frac{1}{3}$,$P(B) = p_2 = \frac{2}{7}$,અને $P(C) = p_3 = \frac{3}{8}$ છે.
તેથી સમસ્યા ન ઉકેલવાની સંભાવનાઓ $q_1 = 1 - p_1 = \frac{2}{3}$,$q_2 = 1 - p_2 = \frac{5}{7}$,અને $q_3 = 1 - p_3 = \frac{5}{8}$ થશે.
બરાબર એક વ્યક્તિ સમસ્યા ઉકેલે તેની શરત: ($A$ ઉકેલે અને $B, C$ ન ઉકેલે) અથવા ($B$ ઉકેલે અને $A, C$ ન ઉકેલે) અથવા ($C$ ઉકેલે અને $A, B$ ન ઉકેલે).
જરૂરી સંભાવના $= p_1 q_2 q_3 + q_1 p_2 q_3 + q_1 q_2 p_3$.
$= (\frac{1}{3} \times \frac{5}{7} \times \frac{5}{8}) + (\frac{2}{3} \times \frac{2}{7} \times \frac{5}{8}) + (\frac{2}{3} \times \frac{5}{7} \times \frac{3}{8})$.
$= \frac{25}{168} + \frac{20}{168} + \frac{30}{168} = \frac{75}{168}$.
$3$ વડે ભાગતા,આપણને $\frac{25}{56}$ મળે છે.
86
EasyMCQ
બે પાસાઓને એકસાથે ફેંકતા,સરવાળો $7$ અથવા $9$ મળે તેની સંભાવના કેટલી?
A
$\frac{5}{18}$
B
$\frac{1}{6}$
C
$\frac{1}{9}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) જ્યારે બે પાસા ફેંકવામાં આવે છે,ત્યારે કુલ શક્ય પરિણામોની સંખ્યા $6 \times 6 = 36$ છે.
ધારો કે $E_1$ એ સરવાળો $7$ મેળવવાની ઘટના છે. સાનુકૂળ પરિણામો છે: $(6, 1), (5, 2), (4, 3), (3, 4), (2, 5), (1, 6)$. પરિણામોની સંખ્યા $6$ છે.
ધારો કે $E_2$ એ સરવાળો $9$ મેળવવાની ઘટના છે. સાનુકૂળ પરિણામો છે: $(6, 3), (5, 4), (4, 5), (3, 6)$. પરિણામોની સંખ્યા $4$ છે.
આ ઘટનાઓ પરસ્પર નિવારક હોવાથી,કુલ સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $6 + 4 = 10$ થાય.
જરૂરી સંભાવના $P = \frac{\text{કુલ સાનુકૂળ પરિણામો}}{\text{કુલ શક્ય પરિણામો}} = \frac{10}{36} = \frac{5}{18}$ છે.
87
EasyMCQ
એક થેલીમાં $1$ થી $19$ નંબરની $19$ ટિકિટો છે. એક ટિકિટ કાઢવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ બીજી ટિકિટ પાછી મૂક્યા વગર કાઢવામાં આવે છે. બંને ટિકિટો પર બેકી સંખ્યા હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{9}{19}$
B
$\frac{8}{18}$
C
$\frac{9}{18}$
D
$\frac{4}{19}$

Solution

(D) કુલ ટિકિટોની સંખ્યા $19$ છે ($1$ થી $19$ નંબર).
$1$ થી $19$ ની વચ્ચેની બેકી સંખ્યાઓ $2, 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18$ છે. આમ,કુલ $9$ બેકી સંખ્યાઓ છે.
પ્રથમ પ્રયત્નમાં બેકી સંખ્યા મેળવવાની સંભાવના $P(E_1) = \frac{9}{19}$ છે.
ટિકિટ પાછી મૂક્યા વગર કાઢવામાં આવતી હોવાથી,હવે થેલીમાં $18$ ટિકિટો બાકી રહે છે,જેમાંથી $8$ બેકી સંખ્યાઓ છે.
બીજા પ્રયત્નમાં બેકી સંખ્યા મેળવવાની સંભાવના,જો પ્રથમ ટિકિટ બેકી હોય,તો $P(E_2|E_1) = \frac{8}{18}$ થાય.
બંને ટિકિટો પર બેકી સંખ્યા હોય તેની સંભાવના $P(E_1 \cap E_2) = P(E_1) \times P(E_2|E_1) = \frac{9}{19} \times \frac{8}{18} = \frac{9}{19} \times \frac{4}{9} = \frac{4}{19}$ છે.
88
MediumMCQ
ત્રણ નિશાનબાજો દ્વારા લક્ષ્યને વીંધવાની સંભાવના અનુક્રમે $\frac{1}{2}, \frac{1}{3}$ અને $\frac{1}{4}$ છે. જ્યારે તેઓ એકસાથે ગોળીબાર કરે ત્યારે તેમાંથી માત્ર એક જ વ્યક્તિ લક્ષ્યને વીંધે તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{11}{24}$
B
$\frac{1}{12}$
C
$\frac{1}{8}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ધારો કે $P(A) = \frac{1}{2}$,$P(B) = \frac{1}{3}$,અને $P(C) = \frac{1}{4}$ એ ત્રણ નિશાનબાજો દ્વારા લક્ષ્યને વીંધવાની સંભાવનાઓ છે.
તેથી,લક્ષ્ય ચૂકી જવાની સંભાવનાઓ $P(\bar{A}) = 1 - \frac{1}{2} = \frac{1}{2}$,$P(\bar{B}) = 1 - \frac{1}{3} = \frac{2}{3}$,અને $P(\bar{C}) = 1 - \frac{1}{4} = \frac{3}{4}$ છે.
માત્ર એક જ વ્યક્તિ લક્ષ્યને વીંધે તે ઘટના ત્રણ પરસ્પર નિવારક રીતે બની શકે છે: ($A$ વીંધે,$B$ ચૂકે,$C$ ચૂકે) અથવા ($A$ ચૂકે,$B$ વીંધે,$C$ ચૂકે) અથવા ($A$ ચૂકે,$B$ ચૂકે,$C$ વીંધે).
જરૂરી સંભાવના $= P(A)P(\bar{B})P(\bar{C}) + P(\bar{A})P(B)P(\bar{C}) + P(\bar{A})P(\bar{B})P(C)$
$= (\frac{1}{2} \times \frac{2}{3} \times \frac{3}{4}) + (\frac{1}{2} \times \frac{1}{3} \times \frac{3}{4}) + (\frac{1}{2} \times \frac{2}{3} \times \frac{1}{4})$
$= \frac{6}{24} + \frac{3}{24} + \frac{2}{24} = \frac{11}{24}$.
89
MediumMCQ
માત્ર $0$ અથવા $1$ ઘટકો ધરાવતા $2$ કક્ષાના તમામ નિશ્ચાયકોના ગણમાંથી એક નિશ્ચાયક યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે. પસંદ કરેલા નિશ્ચાયકનું મૂલ્ય ધન હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$3/16$
B
$3/8$
C
$1/4$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) $2$ કક્ષાનો નિશ્ચાયક $\begin{vmatrix} a & b \\ c & d \end{vmatrix} = ad - bc$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
દરેક ઘટક $0$ અથવા $1$ હોઈ શકે છે. $4$ સ્થાનો હોવાથી,કુલ શક્ય નિશ્ચાયકોની સંખ્યા $2^4 = 16$ છે.
નિશ્ચાયકનું મૂલ્ય $ad - bc$ છે. આ ધન હોવા માટે,$ad - bc > 0$,એટલે કે $ad > bc$ હોવું જોઈએ.
$a, b, c, d \in \{0, 1\}$ હોવાથી,$ad$ અને $bc$ ની શક્ય કિંમતો $0$ અથવા $1$ છે.
$ad > bc$ ત્યારે જ શક્ય છે જો $ad = 1$ અને $bc = 0$ હોય.
આનો અર્થ એ છે કે $a=1, d=1$ અને $bc=0$.
$bc=0$ ની શરત ત્યારે સંતોષાય છે જો $(b, c)$ એ $(0, 0), (0, 1),$ અથવા $(1, 0)$ હોય.
આમ,સાનુકૂળ કિસ્સાઓ છે:
$1. \begin{vmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{vmatrix} = 1(1) - 0(0) = 1$
$2. \begin{vmatrix} 1 & 0 \\ 1 & 1 \end{vmatrix} = 1(1) - 0(1) = 1$
$3. \begin{vmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 1 \end{vmatrix} = 1(1) - 1(0) = 1$
કુલ $3$ સાનુકૂળ પરિણામો છે.
તેથી,સંભાવના $\frac{3}{16}$ છે.
90
EasyMCQ
$52$ પત્તાના પેકમાંથી એક પત્તું ખેંચવામાં આવે છે. તે રાજા (king) અથવા ચોકટ (diamond) હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{1}{26}$
B
$\frac{3}{26}$
C
$\frac{4}{13}$
D
$\frac{3}{13}$

Solution

(C) પત્તાના પેકમાં કુલ પત્તાની સંખ્યા = $52$ છે.
ધારો કે $A$ એ રાજા ખેંચવાની ઘટના છે અને $B$ એ ચોકટનું પત્તું ખેંચવાની ઘટના છે.
રાજાઓની સંખ્યા,$n(A) = 4$.
ચોકટના પત્તાની સંખ્યા,$n(B) = 13$.
જે પત્તું રાજા પણ હોય અને ચોકટનું પણ હોય (ચોકટનો રાજા),તેની સંખ્યા $n(A \cap B) = 1$ છે.
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
$P(A \cup B) = \frac{4}{52} + \frac{13}{52} - \frac{1}{52} = \frac{16}{52}$.
અપૂર્ણાંકનું સાદું રૂપ આપતા,આપણને $\frac{16}{52} = \frac{4}{13}$ મળે છે.
91
DifficultMCQ
એક થેલીમાં $3$ સફેદ,$3$ કાળા અને $2$ લાલ દડા છે. એક પછી એક ત્રણ દડાને બદલ્યા વગર (without replacement) કાઢવામાં આવે છે. ત્રીજો દડો લાલ હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{1}{3}$
C
$\frac{2}{3}$
D
$\frac{1}{4}$

Solution

(D) કુલ દડાની સંખ્યા $3 + 3 + 2 = 8$ છે.
જ્યારે આપણે દડાને બદલ્યા વગર એક પછી એક કાઢીએ છીએ,ત્યારે $k$-મો દડો ચોક્કસ રંગનો હોવાની સંભાવના એ થેલીમાં તે રંગના દડાના પ્રારંભિક પ્રમાણ જેટલી જ હોય છે.
ધારો કે $R_3$ એ ઘટના છે કે ત્રીજો કાઢવામાં આવેલો દડો લાલ છે.
બદલ્યા વગરના નમૂના લેવાની પ્રક્રિયામાં સંમિતિના સિદ્ધાંત મુજબ,કોઈપણ ચોક્કસ પ્રયત્નમાં દડો ચોક્કસ રંગનો હોવાની સંભાવના એ પ્રથમ પ્રયત્નમાં તે રંગનો દડો હોવાની સંભાવના જેટલી જ હોય છે.
તેથી,$P(R_3) = P(R_1) = \frac{\text{લાલ દડાની સંખ્યા}}{\text{કુલ દડાની સંખ્યા}} = \frac{2}{8} = \frac{1}{4}$.
92
EasyMCQ
બે પાસાઓને એકવાર ફેંકતા સરવાળો $8$ મળે તેની સંભાવના કેટલી?
A
$\frac{1}{36}$
B
$\frac{5}{36}$
C
$\frac{4}{36}$
D
$\frac{6}{36}$

Solution

(B) જ્યારે બે પાસાઓ ફેંકવામાં આવે છે,ત્યારે કુલ શક્ય પરિણામોની સંખ્યા $6 \times 6 = 36$ છે.
સરવાળો $8$ મળે તેવા સાનુકૂળ પરિણામો નીચે મુજબ છે:
$(2, 6), (3, 5), (4, 4), (5, 3), (6, 2)$.
આવા કુલ $5$ સાનુકૂળ પરિણામો છે.
તેથી,જરૂરી સંભાવના $= \frac{\text{સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા}}{\text{કુલ પરિણામોની સંખ્યા}} = \frac{5}{36}$ થાય.
93
EasyMCQ
કોઈપણ ઘટના $A$ માટે,નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
$P(A) + P(\bar{A}) = 0$
B
$P(A) + P(\bar{A}) = 1$
C
$P(A) > 1$
D
$P(\bar{A}) < 1$

Solution

(B) ઘટના $A$ બનવાની સંભાવનાને $P(A)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે,અને ઘટના $A$ ન બનવાની સંભાવના (ઘટના $A$ ની પૂરક ઘટના) ને $P(\bar{A})$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
કારણ કે ઘટના કાં તો બને છે અથવા બનતી નથી,આ બંને ઘટનાઓ પરસ્પર પૂરક અને નિઃશેષ છે.
તેથી,તેમની સંભાવનાઓનો સરવાળો હંમેશા $1$ થાય છે,એટલે કે $P(A) + P(\bar{A}) = 1$.
94
DifficultMCQ
એક પેટીમાં $3$ સફેદ અને $2$ લાલ દડા છે. એક દડો કાઢવામાં આવે છે અને પ્રથમ દડાને પાછો મૂક્યા વગર બીજો દડો કાઢવામાં આવે છે,તો બીજા દડાના લાલ હોવાની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{8}{25}$
B
$\frac{2}{5}$
C
$\frac{3}{5}$
D
$\frac{21}{25}$

Solution

(B) દડાઓની કુલ સંખ્યા $3 + 2 = 5$ છે.
ધારો કે $W_1$ એ પ્રથમ દડો સફેદ હોવાની ઘટના છે અને $R_1$ એ પ્રથમ દડો લાલ હોવાની ઘટના છે.
ધારો કે $R_2$ એ બીજો દડો લાલ હોવાની ઘટના છે.
બીજો દડો બે પરસ્પર નિવારક રીતે લાલ હોઈ શકે છે:
$(i)$ પ્રથમ દડો સફેદ અને બીજો દડો લાલ હોય: $P(W_1 \cap R_2) = P(W_1) \times P(R_2|W_1) = \frac{3}{5} \times \frac{2}{4} = \frac{6}{20}$.
$(ii)$ પ્રથમ દડો લાલ અને બીજો દડો લાલ હોય: $P(R_1 \cap R_2) = P(R_1) \times P(R_2|R_1) = \frac{2}{5} \times \frac{1}{4} = \frac{2}{20}$.
બીજો દડો લાલ હોવાની કુલ સંભાવના $P(R_2) = P(W_1 \cap R_2) + P(R_1 \cap R_2) = \frac{6}{20} + \frac{2}{20} = \frac{8}{20} = \frac{2}{5}$ છે.
95
DifficultMCQ
ભારતની વેસ્ટ ઈન્ડિઝ સામે ટેસ્ટ મેચ જીતવાની સંભાવના $\frac{1}{2}$ છે. મેચ-દર-મેચ સ્વતંત્રતા ધારીએ તો,$5$ મેચની શ્રેણીમાં ભારતની બીજી જીત ત્રીજી ટેસ્ટ મેચમાં થાય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{2}{3}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$\frac{1}{4}$
D
$\frac{1}{8}$

Solution

(C) ધારો કે $W$ એ ભારતની જીત અને $L$ એ ભારતની હાર દર્શાવે છે. જીતવાની સંભાવના $P(W) = \frac{1}{2}$ અને હારવાની સંભાવના $P(L) = 1 - \frac{1}{2} = \frac{1}{2}$ છે.
બીજી જીત બરાબર ત્રીજી ટેસ્ટ મેચમાં થાય તે માટે,ભારતે પ્રથમ બે ટેસ્ટમાંથી બરાબર એક મેચ જીતી હોવી જોઈએ અને પછી ત્રીજી મેચ જીતવી જોઈએ.
પ્રથમ ત્રણ મેચ માટે શક્ય ક્રમ $(L, W, W)$ અને $(W, L, W)$ છે.
ક્રમ $(L, W, W)$ ની સંભાવના $P(L) \times P(W) \times P(W) = \frac{1}{2} \times \frac{1}{2} \times \frac{1}{2} = \frac{1}{8}$ છે.
ક્રમ $(W, L, W)$ ની સંભાવના $P(W) \times P(L) \times P(W) = \frac{1}{2} \times \frac{1}{2} \times \frac{1}{2} = \frac{1}{8}$ છે.
કુલ સંભાવના આ બે પરસ્પર નિવારક ઘટનાઓનો સરવાળો છે: $\frac{1}{8} + \frac{1}{8} = \frac{2}{8} = \frac{1}{4}$.
96
EasyMCQ
$1$ થી $100$ નંબર ધરાવતા $100$ કાર્ડના પેકમાંથી એક કાર્ડ યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે. પસંદ કરેલ નંબર પૂર્ણ વર્ગ હોય તેની સંભાવના કેટલી?
A
$\frac{1}{5}$
B
$\frac{2}{5}$
C
$\frac{1}{10}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) કુલ કાર્ડની સંખ્યા $100$ છે. તેથી,શક્ય પરિણામોની કુલ સંખ્યા $100$ છે.
જો કોઈ સંખ્યા $n^2$ ના સ્વરૂપમાં હોય તો તે પૂર્ણ વર્ગ કહેવાય. $1$ થી $100$ ની વચ્ચે આવતી પૂર્ણ વર્ગ સંખ્યાઓ આ મુજબ છે: $1^2=1, 2^2=4, 3^2=9, 4^2=16, 5^2=25, 6^2=36, 7^2=49, 8^2=64, 9^2=81, 10^2=100$.
આવી કુલ $10$ સંખ્યાઓ છે.
તેથી,સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $10$ છે.
પૂર્ણ વર્ગ સંખ્યા પસંદ કરવાની સંભાવના = $\frac{\text{સાનુકૂળ પરિણામો}}{\text{કુલ પરિણામો}} = \frac{10}{100} = \frac{1}{10}$ થાય.
97
EasyMCQ
સાત ચિઠ્ઠીઓ પર $1$ થી $7$ નંબર લખેલા છે. ત્રણ ચિઠ્ઠીઓ એક પછી એક પુરવણી સહિત પસંદ કરવામાં આવે છે. પસંદ કરેલી ચિઠ્ઠીઓ પરનો સૌથી નાનો નંબર $5$ હોય તેની સંભાવના કેટલી?
A
$1 - (2/7)^3$
B
$4(2/7)^3$
C
$(3/7)^3$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(D) ધારો કે ત્રણ ચિઠ્ઠીઓ પરના નંબર $X_1, X_2, X_3$ છે. દરેક $X_i \in \{1, 2, 3, 4, 5, 6, 7\}$.
આપણે $\min(X_1, X_2, X_3) = 5$ હોય તેની સંભાવના શોધવી છે.
આનો અર્થ એ છે કે બધા $X_i \ge 5$ અને ઓછામાં ઓછો એક $X_i = 5$ હોવો જોઈએ.
$P(\min(X_1, X_2, X_3) = 5) = P(\min(X_1, X_2, X_3) \ge 5) - P(\min(X_1, X_2, X_3) \ge 6)$.
પુરવણી સાથે પસંદગી હોવાથી,કુલ પરિણામોની સંખ્યા $7^3 = 343$ છે.
$\min(X_i) \ge 5$ માટે,દરેક $X_i$ એ $\{5, 6, 7\}$ માં હોવા જોઈએ. દરેક પસંદગી માટે $3$ વિકલ્પો છે,તેથી $3^3 = 27$ પરિણામો મળે.
$\min(X_i) \ge 6$ માટે,દરેક $X_i$ એ $\{6, 7\}$ માં હોવા જોઈએ. દરેક પસંદગી માટે $2$ વિકલ્પો છે,તેથી $2^3 = 8$ પરિણામો મળે.
તેથી,સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $27 - 8 = 19$ છે.
સંભાવના $\frac{19}{343}$ છે.
98
EasyMCQ
જો $P(A) = 0.65$ અને $P(B) = 0.15$ હોય,તો $P(\bar{A}) + P(\bar{B}) = $
A
$1.5$
B
$1.2$
C
$0.8$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ ઘટના $E$ માટે,તેની પૂરક ઘટનાની સંભાવના $P(\bar{E}) = 1 - P(E)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે $P(A) = 0.65$,તેથી $P(\bar{A}) = 1 - 0.65 = 0.35$.
આપેલ છે કે $P(B) = 0.15$,તેથી $P(\bar{B}) = 1 - 0.15 = 0.85$.
હવે,સરવાળો કરતા: $P(\bar{A}) + P(\bar{B}) = 0.35 + 0.85 = 1.2$.
99
EasyMCQ
કોઈપણ બે સ્વતંત્ર ઘટનાઓ $E_1$ અને $E_2$ માટે,$P\{(E_1 \cup E_2) \cap (\bar{E}_1 \cap \bar{E}_2)\}$ શું થાય?
A
$< \frac{1}{4}$
B
$> \frac{1}{4}$
C
$\ge \frac{1}{2}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ડી મોર્ગનના નિયમ મુજબ,આપણે જાણીએ છીએ કે $\bar{E}_1 \cap \bar{E}_2 = \overline{E_1 \cup E_2}$.
આ કિંમતને પદાવલિમાં મૂકતા,આપણને $(E_1 \cup E_2) \cap (\overline{E_1 \cup E_2})$ મળે છે.
કોઈપણ ગણ $A$ અને તેના પૂરક ગણ $\bar{A}$ નો છેદગણ ખાલી ગણ $\phi$ હોવાથી,$(E_1 \cup E_2) \cap (\overline{E_1 \cup E_2}) = \phi$ થાય.
ખાલી ગણની સંભાવના $P(\phi) = 0$ છે.
જેથી $0 < \frac{1}{4}$ હોવાથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
100
DifficultMCQ
સ્વતંત્ર ઘટનાઓ $A_1, A_2, \dots, A_n$ માટે, $P(A_i) = \frac{1}{i + 1}$ જ્યાં $i = 1, 2, \dots, n$ છે. તો એક પણ ઘટના ન બને તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{n}{n + 1}$
B
$\frac{n - 1}{n + 1}$
C
$\frac{1}{n + 1}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) ઘટના $A_i$ ન બને તેની સંભાવના $P(A_i^c) = 1 - P(A_i)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે $P(A_i) = \frac{1}{i + 1}$, તેથી $P(A_i^c) = 1 - \frac{1}{i + 1} = \frac{i}{i + 1}$ થાય.
ઘટનાઓ $A_1, A_2, \dots, A_n$ સ્વતંત્ર હોવાથી, તેમની પૂરક ઘટનાઓ $A_1^c, A_2^c, \dots, A_n^c$ પણ સ્વતંત્ર છે.
એક પણ ઘટના ન બને તેની સંભાવના એ તેમની ન બનવાની સંભાવનાઓનો ગુણાકાર છે:
$P(\text{એક પણ ઘટના ન બને}) = P(A_1^c) \cdot P(A_2^c) \cdot \dots \cdot P(A_n^c)$
$= \left( \frac{1}{2} \right) \cdot \left( \frac{2}{3} \right) \cdot \left( \frac{3}{4} \right) \dots \left( \frac{n}{n + 1} \right)$
અંશ અને છેદના પદોને ઉડાડતા, આપણને મળે છે:
$= \frac{1}{n + 1}$.

Probability — Probability · Frequently Asked Questions

1Are these Probability questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Probability Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.