Gujarati

Mixture and Alligation Questions in Gujarati

Competitive Exam Quantitative Aptitude · Mixture and Alligation · Mixture and Alligation

196+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 46 of 196 questions in Gujarati

151
DifficultMCQ
એક વ્યક્તિ $6 \text{ કલાક}$ માં બે તબક્કામાં $285 \text{ km}$ ની મુસાફરી કરે છે. મુસાફરીના પ્રથમ ભાગમાં,તે બસ દ્વારા $40 \text{ km/h}$ ની ઝડપે મુસાફરી કરે છે. મુસાફરીના બીજા ભાગમાં,તે ટ્રેન દ્વારા $55 \text{ km/h}$ ની ઝડપે મુસાફરી કરે છે. તેણે ટ્રેન દ્વારા કેટલું અંતર કાપ્યું? ($\text{km}$ માં)
A
$205$
B
$145$
C
$165$
D
$185$

Solution

(C) ધારો કે બસ દ્વારા મુસાફરી કરવામાં વિતાવેલો સમય $t_1$ કલાક છે અને ટ્રેન દ્વારા મુસાફરી કરવામાં વિતાવેલો સમય $t_2$ કલાક છે.
કુલ સમય $t_1 + t_2 = 6 \text{ કલાક}$.
કુલ અંતર $= 40t_1 + 55t_2 = 285 \text{ km}$.
એલિગેશન પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરતા:
બસની ઝડપ $= 40 \text{ km/h}$,ટ્રેનની ઝડપ $= 55 \text{ km/h}$.
સરેરાશ ઝડપ $= \frac{285}{6} \text{ km/h} = 47.5 \text{ km/h}$.
બસ માટે તફાવત $= |55 - 47.5| = 7.5$.
ટ્રેન માટે તફાવત $= |40 - 47.5| = 7.5$.
સમયનો ગુણોત્તર (બસ : ટ્રેન) $= 7.5 : 7.5 = 1 : 1$.
કુલ સમય $6 \text{ કલાક}$ હોવાથી,દરેક માધ્યમમાં વિતાવેલો સમય $3 \text{ કલાક}$ છે.
ટ્રેન દ્વારા કાપેલું અંતર $= \text{ઝડપ} \times \text{સમય} = 55 \text{ km/h} \times 3 \text{ h} = 165 \text{ km}$.
Solution diagram
152
DifficultMCQ
એક વેપારી પાસે $50 \text{ kg}$ કઠોળ છે,જેનો અમુક ભાગ તે $8 \%$ નફા પર અને બાકીનો ભાગ $18 \%$ નફા પર વેચે છે. તેને કુલ સોદામાં $14 \%$ નફો થાય છે. તો $18 \%$ નફા પર વેચાયેલ જથ્થો કેટલો હશે? ($\text{kg}$ માં)
A
$30$
B
$25$
C
$20$
D
$40$

Solution

(A) મિશ્રણના નિયમ (Alligation) નો ઉપયોગ કરતા:
પ્રથમ ભાગનો નફાનો ટકાવારી દર = $8 \%$
બીજા ભાગનો નફાનો ટકાવારી દર = $18 \%$
સરેરાશ નફાનો ટકાવારી દર = $14 \%$
પ્રથમ ભાગ માટે તફાવત = $|18 - 14| = 4$
બીજા ભાગ માટે તફાવત = $|8 - 14| = 6$
જથ્થાનો ગુણોત્તર = $4 : 6 = 2 : 3$
કુલ જથ્થો = $50 \text{ kg}$
$18 \%$ નફા પર વેચાયેલ જથ્થો = $\frac{3}{2 + 3} \times 50 = \frac{3}{5} \times 50 = 30 \text{ kg}$.
Solution diagram
153
DifficultMCQ
એક વેપારી પાસે $50 \text{ kg}$ ચોખા છે,જેનો એક ભાગ તે $10 \%$ નફા પર અને બાકીનો ભાગ $5 \%$ નુકસાન પર વેચે છે. તેને કુલ સોદા પર $7 \%$ નફો થાય છે. તો $10 \%$ નફા અને $5 \%$ નુકસાન પર વેચાયેલ જથ્થો કેટલો હશે? ($\text{kg}$ માં)
A
$30, 10$
B
$40, 15$
C
$35, 40$
D
$40, 10$

Solution

(D) મિશ્રણના નિયમ (Alligation) નો ઉપયોગ કરતા:
નફાનો ભાગ = $10 \%$
નુકસાનનો ભાગ = $-5 \%$
સરેરાશ નફો = $7 \%$
મિશ્રણનો નિયમ લાગુ કરતા:
$(10 - 7) = 3$ (નુકસાનના ભાગ માટે)
$(7 - (-5)) = 12$ (નફાના ભાગ માટે)
$10 \%$ નફા અને $5 \%$ નુકસાન પર વેચાયેલ જથ્થાનો ગુણોત્તર = $12 : 3 = 4 : 1$.
કુલ જથ્થો = $50 \text{ kg}$.
$10 \%$ નફા પર વેચાયેલ જથ્થો = $\frac{4}{4+1} \times 50 = \frac{4}{5} \times 50 = 40 \text{ kg}$.
$5 \%$ નુકસાન પર વેચાયેલ જથ્થો = $\frac{1}{4+1} \times 50 = \frac{1}{5} \times 50 = 10 \text{ kg}$.
Solution diagram
154
MediumMCQ
મીરાનો ખર્ચ અને બચત $3: 2$ ના ગુણોત્તરમાં છે. તેની આવકમાં $10 \%$ નો વધારો થાય છે. તેના ખર્ચમાં પણ $12 \%$ નો વધારો થાય છે. તેની બચતમાં કેટલા $\%$ નો વધારો થાય છે?
A
$7$
B
$10$
C
$9$
D
$13$

Solution

(A) ધારો કે ખર્ચ $300$ છે અને બચત $200$ છે. તો,કુલ આવક $= 300 + 200 = 500$.
વધારા પછી,નવી આવક $= 500 \times 1.10 = 550$.
નવો ખર્ચ $= 300 \times 1.12 = 336$.
નવી બચત $= 550 - 336 = 214$.
બચતમાં વધારો $= 214 - 200 = 14$.
બચતમાં ટકાવારી વધારો $= (14 / 200) \times 100 = 7 \%$.
વૈકલ્પિક રીતે,એલિગેશન પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીને:
ધારો કે બચતમાં ટકાવારી વધારો $x$ છે.
એલિગેશનના નિયમ મુજબ:
$(12 - 10) / (10 - x) = 2 / 3$
$2 / (10 - x) = 2 / 3$
$10 - x = 3$
$x = 7$.
આમ,બચતમાં $7 \%$ નો વધારો થાય છે.
Solution diagram
155
MediumMCQ
દ્રાવણ $A$ માં $10 \%$ એસિડ છે અને દ્રાવણ $B$ માં $30 \%$ એસિડ છે. $25 \%$ એસિડ ધરાવતું મિશ્રણ મેળવવા માટે દ્રાવણ $A$ ને દ્રાવણ $B$ સાથે કયા ગુણોત્તરમાં મિશ્ર કરવું જોઈએ?
A
$1:2$
B
$3:1$
C
$1:3$
D
$2:1$

Solution

(C) એલિગેશન (Alligation) ની પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરતા:
દ્રાવણ $A$ માં એસિડનું પ્રમાણ $= 10 \%$
દ્રાવણ $B$ માં એસિડનું પ્રમાણ $= 30 \%$
મિશ્રણનું સરેરાશ પ્રમાણ $= 25 \%$
એલિગેશનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
($A$ નો જથ્થો) / ($B$ નો જથ્થો) = ($B$ અને સરેરાશ વચ્ચેનો તફાવત) / (સરેરાશ અને $A$ વચ્ચેનો તફાવત)
($A$ નો જથ્થો) / ($B$ નો જથ્થો) = $(30 - 25) / (25 - 10)$
($A$ નો જથ્થો) / ($B$ નો જથ્થો) = $5 / 15$
($A$ નો જથ્થો) / ($B$ નો જથ્થો) = $1 / 3$
તેથી,જરૂરી ગુણોત્તર $1:3$ છે.
Solution diagram
156
MediumMCQ
એક મિશ્રધાતુ $A$ ધાતુ જેની કિંમત ₹ $2000/kg$ છે અને $B$ ધાતુ જેની કિંમત ₹ $400/kg$ છે,તેને $A:B = 3:1$ ના ગુણોત્તરમાં ભેળવીને બનાવવામાં આવે છે. આ મિશ્રધાતુના $8$ કિલોગ્રામની કિંમત (₹ માં) કેટલી થાય?
A
$1600$
B
$9800$
C
$6400$
D
$12800$

Solution

(D) મિશ્રધાતુની પ્રતિ $kg$ સરેરાશ કિંમત $(C.P.)$ ભારિત સરેરાશના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે:
સરેરાશ $C.P. = \frac{(3 \times 2000) + (1 \times 400)}{3 + 1}$
સરેરાશ $C.P. = \frac{6000 + 400}{4} = \frac{6400}{4} = ₹ 1600/kg$
આ મિશ્રધાતુના $8$ કિલોગ્રામની કિંમત શોધવા માટે,આપણે પ્રતિ $kg$ કિંમતને કુલ વજન સાથે ગુણીએ છીએ:
કુલ કિંમત $= 8 \times 1600 = ₹ 12800$.
157
DifficultMCQ
₹ $2500$ પ્રતિ $kg$ ની કિંમત ધરાવતા કોફી પાવડરને ₹ $1500$ પ્રતિ $kg$ ની કિંમત ધરાવતા કોફી પાવડર સાથે કયા ગુણોત્તરમાં ભેળવવો જોઈએ જેથી મિશ્રણની કિંમત ₹ $2250$ પ્રતિ $kg$ થાય?
A
$1:4$
B
$4:1$
C
$3:1$
D
$1:3$

Solution

(C) એલિગેશન (મિશ્રણ) ના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
પ્રથમ પ્રકારની કિંમત = ₹ $2500$ પ્રતિ $kg$
બીજા પ્રકારની કિંમત = ₹ $1500$ પ્રતિ $kg$
મિશ્રણની સરેરાશ કિંમત = ₹ $2250$ પ્રતિ $kg$
એલિગેશન પદ્ધતિ લાગુ કરતા:
(પ્રથમ પ્રકારનો જથ્થો) / (બીજા પ્રકારનો જથ્થો) = (સરેરાશ કિંમત - બીજા પ્રકારની કિંમત) / (પ્રથમ પ્રકારની કિંમત - સરેરાશ કિંમત)
ગુણોત્તર = $(2250 - 1500) / (2500 - 2250)$
ગુણોત્તર = $750 / 250$
ગુણોત્તર = $3 / 1$
તેથી,જરૂરી ગુણોત્તર $3:1$ છે.
Solution diagram
158
DifficultMCQ
એક ડ્રમમાં $80$ $\text{લીટર}$ ઇથેનોલ છે. આ પ્રવાહીમાંથી $20$ $\text{લીટર}$ કાઢીને તેના બદલે પાણી ઉમેરવામાં આવે છે. ફરીથી આ મિશ્રણમાંથી $20$ $\text{લીટર}$ કાઢીને તેના બદલે પાણી ઉમેરવામાં આવે છે. હવે આ ડ્રમમાં કેટલું પાણી ($\text{લીટર}$ માં) હાજર છે?
A
$45$
B
$40$
C
$35$
D
$44$

Solution

(C) ઇથેનોલનું પ્રારંભિક કદ $= 80 \text{ લીટર}$.
પ્રથમ વખત બદલ્યા પછી,બાકી રહેલ ઇથેનોલનું પ્રમાણ $= 80 \times (1 - \frac{20}{80}) = 80 \times \frac{60}{80} = 60 \text{ લીટર}$.
બીજી વખત બદલ્યા પછી,બાકી રહેલ ઇથેનોલનું પ્રમાણ $= 60 \times (1 - \frac{20}{80}) = 60 \times \frac{60}{80} = 45 \text{ લીટર}$.
ડ્રમમાં પ્રવાહીનું કુલ કદ $80 \text{ લીટર}$ જ રહે છે.
તેથી,ડ્રમમાં હાજર પાણીનું પ્રમાણ $= 80 - 45 = 35 \text{ લીટર}$ છે.
159
DifficultMCQ
સમાન ક્ષમતાની ત્રણ બોટલોમાં દૂધ અને પાણીનું મિશ્રણ અનુક્રમે $2:5$,$3:4$ અને $4:5$ ના ગુણોત્તરમાં છે. આ ત્રણેય બોટલોને એક મોટી બોટલમાં ખાલી કરવામાં આવે છે. તો મોટી બોટલમાં દૂધ અને પાણીનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?
A
$73:106$
B
$73:116$
C
$73:113$
D
$73:186$

Solution

(B) ધારો કે દરેક બોટલની ક્ષમતા $63$ લિટર છે ($7, 7, 9$ નો લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવી - $LCM$).
ત્રણ બોટલોમાં દૂધ અને પાણીનો ગુણોત્તર $2:5$,$3:4$ અને $4:5$ છે.
$1^{\text{લી}}$ બોટલ માટે: દૂધ $= \frac{2}{7} \times 63 = 18$ લિટર,પાણી $= 63 - 18 = 45$ લિટર.
$2^{\text{જી}}$ બોટલ માટે: દૂધ $= \frac{3}{7} \times 63 = 27$ લિટર,પાણી $= 63 - 27 = 36$ લિટર.
$3^{\text{જી}}$ બોટલ માટે: દૂધ $= \frac{4}{9} \times 63 = 28$ લિટર,પાણી $= 63 - 28 = 35$ લિટર.
કુલ દૂધ $= 18 + 27 + 28 = 73$ લિટર.
કુલ પાણી $= 45 + 36 + 35 = 116$ લિટર.
તેથી,દૂધ અને પાણીનો જરૂરી ગુણોત્તર $73:116$ છે.
160
MediumMCQ
ખાંડની બે જાતોને એક ચોક્કસ ગુણોત્તરમાં ભેળવવામાં આવે છે. મિશ્રણની પ્રતિ $kg$ કિંમત શ્રેષ્ઠ જાત કરતા ₹ $0.50$ ઓછી અને ઉતરતી જાત કરતા ₹ $0.75$ વધારે છે. જે ગુણોત્તરમાં શ્રેષ્ઠ અને ઉતરતી જાતની ખાંડ ભેળવવામાં આવી છે તે છે
A
$5:2$
B
$2:3$
C
$3:2$
D
$5:1$

Solution

(C) ધારો કે શ્રેષ્ઠ જાતની ખાંડની કિંમત પ્રતિ $kg$ $x$ છે અને ઉતરતી જાતની ખાંડની કિંમત પ્રતિ $kg$ $y$ છે.
ધારો કે મિશ્રણની કિંમત પ્રતિ $kg$ $M$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ:
$M = x - 0.50$ $(1)$
$M = y + 0.75$ $(2)$
$(1)$ પરથી,$x - M = 0.50$.
$(2)$ પરથી,$M - y = 0.75$.
એલિગેશનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,શ્રેષ્ઠ જાત અને ઉતરતી જાતનો ગુણોત્તર:
$\text{ગુણોત્તર} = \frac{M - y}{x - M} = \frac{0.75}{0.50}$.
ગુણોત્તરનું સાદું રૂપ આપતા: $\frac{0.75}{0.50} = \frac{75}{50} = \frac{3}{2}$.
આમ,ગુણોત્તર $3:2$ છે.
161
MediumMCQ
₹ $30$ પ્રતિ $kg$ વાળી ખાંડને ₹ $45$ પ્રતિ $kg$ વાળી ખાંડ સાથે કયા ગુણોત્તરમાં ભેળવવી જોઈએ જેથી મિશ્રણને ₹ $42$ પ્રતિ $kg$ ના ભાવે વેચતા $20 \%$ નફો થાય?
A
$2:1$
B
$2:3$
C
$5:2$
D
$3:7$

Solution

(A) આપેલ છે:
મિશ્રણની વેચાણ કિંમત $(S.P.)$ $= ₹ 42$ પ્રતિ $kg$.
નફાની ટકાવારી $= 20 \%$.
સૌ પ્રથમ,મિશ્રણની મૂળ કિંમત $(C.P.)$ શોધો:
$C.P. = \frac{S.P. \times 100}{100 + \text{નફા } \%}$
$C.P. = \frac{42 \times 100}{100 + 20} = \frac{4200}{120} = ₹ 35$ પ્રતિ $kg$.
હવે,એલિગેશન (મિશ્રણ) ના નિયમનો ઉપયોગ કરો:
પ્રથમ પ્રકારની ખાંડની કિંમત $= ₹ 30$ પ્રતિ $kg$.
બીજા પ્રકારની ખાંડની કિંમત $= ₹ 45$ પ્રતિ $kg$.
સરેરાશ કિંમત $= ₹ 35$ પ્રતિ $kg$.
એલિગેશન પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરતા:
પ્રથમ ખાંડ અને બીજી ખાંડનો ગુણોત્તર $= (45 - 35) : (35 - 30)$
$= 10 : 5$
$= 2 : 1$.
આમ,જરૂરી ગુણોત્તર $2:1$ છે.
Solution diagram
162
MediumMCQ
$80 \text{ litre}$ દૂધ અને પાણીના મિશ્રણમાં $10 \%$ દૂધ છે. મિશ્રણમાં પાણીનું પ્રમાણ $80 \%$ કરવા માટે કેટલું દૂધ ($\text{litre}$ માં) ઉમેરવું જોઈએ?
A
$8$
B
$9$
C
$10$
D
$12$

Solution

(C) મિશ્રણનું પ્રારંભિક કદ $= 80 \text{ litre}$ છે.
દૂધનું પ્રમાણ $= 80 \text{ ના } 10 \% = 8 \text{ litre}$.
પાણીનું પ્રમાણ $= 80 - 8 = 72 \text{ litre}$.
ધારો કે $x$ જેટલું દૂધ ઉમેરવામાં આવે છે.
નવા મિશ્રણમાં,પાણીનું પ્રમાણ $72 \text{ litre}$ જ રહેશે,જે નવા કુલ કદના $80 \%$ છે.
ધારો કે નવું કુલ કદ $V$ છે.
$0.80 \times V = 72 \implies V = \frac{72}{0.80} = 90 \text{ litre}$.
ઉમેરવામાં આવેલા દૂધનું પ્રમાણ $= V - 80 = 90 - 80 = 10 \text{ litre}$.
163
MediumMCQ
₹ $240$ પ્રતિ $kg$ વાળી ચાને ₹ $280$ પ્રતિ $kg$ વાળી ચા સાથે કયા ગુણોત્તરમાં ભેળવવી જોઈએ જેથી મિશ્રણને ₹ $324$ પ્રતિ $kg$ ના ભાવે વેચતા $20 \%$ નફો થાય?
A
$1:1$
B
$1:2$
C
$1:3$
D
$1:4$

Solution

(C) આપેલ છે:
મિશ્રણની વેચાણ કિંમત $(S.P)$ = ₹ $324$ પ્રતિ $kg$
નફાની ટકાવારી = $20 \%$
પગલું $1$: મિશ્રણની મૂળ કિંમત $(C.P)$ શોધો.
$C.P = \frac{S.P \times 100}{100 + \text{નફા } \%}$
$C.P = \frac{324 \times 100}{120} = \frac{3240}{12} = ₹ 270$ પ્રતિ $kg$
પગલું $2$: એલિગેશન (મિશ્રણ) પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરો.
પ્રથમ પ્રકારની ચાની કિંમત = ₹ $240$ પ્રતિ $kg$
બીજા પ્રકારની ચાની કિંમત = ₹ $280$ પ્રતિ $kg$
મિશ્રણની સરેરાશ કિંમત = ₹ $270$ પ્રતિ $kg$
એલિગેશનના નિયમ મુજબ:
ગુણોત્તર = $(280 - 270) : (270 - 240)$
ગુણોત્તર = $10 : 30$
ગુણોત્તર = $1 : 3$
તેથી,ચાને $1:3$ ના ગુણોત્તરમાં ભેળવવી જોઈએ.
Solution diagram
164
MediumMCQ
$24\, kg$,$36\, kg$ અને $84\, kg$ ની ક્ષમતા ધરાવતા ત્રણ બોક્સ અનુક્રમે $A$,$B$ અને $C$ પ્રકારના ઘઉંથી સંપૂર્ણ ભરેલા છે. ત્રણેય બોક્સ ખાલી કરવામાં આવ્યા,ત્રણેય પ્રકારના ઘઉંનું મિશ્રણ કરવામાં આવ્યું અને આ મિશ્રણને ફરીથી ત્રણેય બોક્સમાં ભરવામાં આવ્યું. તો ત્રીજા બોક્સમાં $A$ પ્રકારના કેટલા $kg$ ઘઉં હશે?
A
$10$
B
$12$
C
$14$
D
$16$

Solution

(C) ત્રણ બોક્સની ક્ષમતા $24\, kg$,$36\, kg$ અને $84\, kg$ છે.
મિશ્રણનું કુલ વજન $= 24 + 36 + 84 = 144\, kg$ થાય.
મિશ્રણમાં $A$,$B$ અને $C$ પ્રકારના ઘઉંનું પ્રમાણ $24 : 36 : 84$ છે,જેનું સાદું રૂપ $2 : 3 : 7$ થાય.
કુલ મિશ્રણમાં $A$ પ્રકારના ઘઉંનો ભાગ $\frac{2}{2+3+7} = \frac{2}{12} = \frac{1}{6}$ છે.
જ્યારે મિશ્રણને ફરીથી બોક્સમાં ભરવામાં આવે છે,ત્યારે ત્રીજા બોક્સમાં ($84\, kg$ ક્ષમતા) કુલ મિશ્રણના પ્રમાણ જેટલા જ $A$ પ્રકારના ઘઉં હશે.
ત્રીજા બોક્સમાં $A$ પ્રકારના ઘઉંનું પ્રમાણ $= \frac{1}{6} \times 84 = 14\, kg$ થાય.
165
MediumMCQ
$3$ $litre$ ખાંડના દ્રાવણમાં $60 \%$ ખાંડ છે. આ દ્રાવણમાં એક $litre$ પાણી ઉમેરવામાં આવે છે. તો નવા દ્રાવણમાં ખાંડની ટકાવારી કેટલી હશે ($\%$ માં)?
A
$30$
B
$45$
C
$50$
D
$60$

Solution

(B) શરૂઆતમાં ખાંડના દ્રાવણનું કદ $3$ $litre$ છે અને તેમાં $60 \%$ ખાંડ છે.
ખાંડનું પ્રમાણ $= 3 \text{ litre ના } 60 \% = 0.60 \times 3 = 1.8 \text{ litre}$.
જ્યારે $1$ $litre$ પાણી ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે નવા દ્રાવણનું કુલ કદ $3 + 1 = 4 \text{ litre}$ થાય છે.
ખાંડનું પ્રમાણ $1.8 \text{ litre}$ અચળ રહે છે.
નવા દ્રાવણમાં ખાંડની ટકાવારી $= \left( \frac{1.8}{4} \right) \times 100 = 0.45 \times 100 = 45 \%.$
166
DifficultMCQ
$20 \%$ આલ્કોહોલ ધરાવતા $32$ લિટર દ્રાવણમાં $8$ લિટર પાણી ઉમેરવામાં આવે છે. હવે દ્રાવણમાં આલ્કોહોલની આશરે સાંદ્રતા કેટલી હશે? ($\%$ માં)
A
$24$
B
$16$
C
$8$
D
$12$

Solution

(B) દ્રાવણનું પ્રારંભિક કદ $= 32 \text{ લિટર}$.
આલ્કોહોલની સાંદ્રતા $= 20 \%$.
આલ્કોહોલનું પ્રમાણ $= 32 \times 0.20 = 6.4 \text{ લિટર}$.
ઉમેરવામાં આવેલ પાણી $= 8 \text{ લિટર}$.
દ્રાવણનું નવું કુલ કદ $= 32 + 8 = 40 \text{ લિટર}$.
આલ્કોહોલની નવી સાંદ્રતા $= \left( \frac{6.4}{40} \right) \times 100 = 16 \%$.
167
MediumMCQ
₹ $32$ પ્રતિ $kg$ ના ઘઉંને ₹ $24$ પ્રતિ $kg$ ના ઘઉં સાથે કયા પ્રમાણમાં મિશ્ર કરવા જોઈએ જેથી મિશ્રણને ₹ $39$ પ્રતિ $kg$ ના ભાવે વેચતા $30 \%$ નફો થાય?
A
$3:1$
B
$2:3$
C
$1:4$
D
$2:5$

Solution

(A) આપેલ છે:
મિશ્રણની વેચાણ કિંમત $(S.P.)$ = ₹ $39$ પ્રતિ $kg$
નફાની ટકાવારી = $30 \%$
પગલું $1$: મિશ્રણની મૂળ કિંમત $(C.P.)$ શોધો.
$C.P. = S.P. \times \frac{100}{100 + \text{નફા } \%}$
$C.P. = 39 \times \frac{100}{130} = 39 \times \frac{10}{13} = 3 \times 10 = ₹ 30$ પ્રતિ $kg$
પગલું $2$: એલિગેશન (Alligation) ના નિયમનો ઉપયોગ કરો:
- પ્રથમ પ્રકારના ઘઉંની કિંમત = ₹ $32$ પ્રતિ $kg$
- બીજા પ્રકારના ઘઉંની કિંમત = ₹ $24$ પ્રતિ $kg$
- સરેરાશ કિંમત (મિશ્રણની $C.P.$) = ₹ $30$ પ્રતિ $kg$
એલિગેશન દ્વારા:
(પ્રથમની કિંમત) $32$ --- (બીજાની કિંમત) $24$
\ /
$30$
/ \
(તફાવત) $6$ --- (તફાવત) $2$
પ્રમાણ = $6 : 2 = 3 : 1$
તેથી,જરૂરી પ્રમાણ $3:1$ છે.
Solution diagram
168
MediumMCQ
$49 \ kg$ મિશ્રિત ચામાં આસામ અને દાર્જિલિંગ ચાનો ગુણોત્તર $5:2$ છે. આ મિશ્રણમાં આસામ અને દાર્જિલિંગ ચાનો ગુણોત્તર $2:1$ કરવા માટે ઉમેરવામાં આવતી દાર્જિલિંગ ચાનું પ્રમાણ..........$kg$ છે.
A
$4.5$
B
$3.5$
C
$5$
D
$6$

Solution

(B) ચાનો કુલ જથ્થો $= 49 \ kg$.
આસામ ચા અને દાર્જિલિંગ ચાનો ગુણોત્તર $= 5:2$.
ગુણોત્તરના ભાગોનો સરવાળો $= 5 + 2 = 7$.
આસામ ચાનો જથ્થો $= (5/7) \times 49 = 35 \ kg$.
દાર્જિલિંગ ચાનો જથ્થો $= (2/7) \times 49 = 14 \ kg$.
ધારો કે $x \ kg$ દાર્જિલિંગ ચા ઉમેરવામાં આવે છે.
દાર્જિલિંગ ચાનો નવો જથ્થો $= 14 + x \ kg$.
પ્રશ્ન મુજબ,આસામ અને દાર્જિલિંગ ચાનો નવો ગુણોત્તર $2:1$ છે.
તેથી,$35 / (14 + x) = 2 / 1$.
$35 = 2(14 + x)$.
$35 = 28 + 2x$.
$2x = 35 - 28 = 7$.
$x = 7 / 2 = 3.5 \ kg$.
169
MediumMCQ
એક કરિયાણાના વેપારીએ ₹ $12$ પ્રતિ $kg$ અને ₹ $7$ પ્રતિ $kg$ વાળી ખાંડને કયા પ્રમાણમાં મિશ્રિત કરવી જોઈએ જેથી મિશ્રણની કિંમત ₹ $8$ પ્રતિ $kg$ થાય?
A
$7:12$
B
$1:4$
C
$2:3$
D
$12:7$

Solution

(B) એલિગેશન (મિશ્રણ) ના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
પ્રથમ પ્રકારની ખાંડની કિંમત = ₹ $12$ પ્રતિ $kg$
બીજા પ્રકારની ખાંડની કિંમત = ₹ $7$ પ્રતિ $kg$
મિશ્રણની સરેરાશ કિંમત = ₹ $8$ પ્રતિ $kg$
એલિગેશનના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
(પ્રથમ પ્રકારની ખાંડનું પ્રમાણ) : (બીજા પ્રકારની ખાંડનું પ્રમાણ) = (સરેરાશ કિંમત - બીજા પ્રકારની કિંમત) : (પ્રથમ પ્રકારની કિંમત - સરેરાશ કિંમત)
ગુણોત્તર = $(8 - 7) : (12 - 8)$
ગુણોત્તર = $1 : 4$
આમ,વેપારીએ બંને પ્રકારની ખાંડને $1:4$ ના પ્રમાણમાં મિશ્રિત કરવી જોઈએ.
Solution diagram
170
DifficultMCQ
ત્રણ પાત્રો જેમના કદનો ગુણોત્તર $2:3:4$ છે,તે સ્પિરિટ અને પાણીના મિશ્રણથી ભરેલા છે. $1^{st}$ પાત્રમાં સ્પિરિટ અને પાણીનો ગુણોત્તર $4:1$ છે,$2^{nd}$ પાત્રમાં ગુણોત્તર $11:4$ છે અને $3^{rd}$ પાત્રમાં ગુણોત્તર $7:3$ છે. ત્રણેય મિશ્રણોને એક મોટા પાત્રમાં ભેગા કરવામાં આવે છે. પરિણામી મિશ્રણમાં સ્પિરિટ અને પાણીનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?
A
$4:9$
B
$11:4$
C
$5:10$
D
$9:5$

Solution

(B) ધારો કે ત્રણ પાત્રોનું કદ અનુક્રમે $2x, 3x,$ અને $4x$ છે.
$1^{st}$ પાત્ર: સ્પિરિટ અને પાણીનો ગુણોત્તર $4:1$ છે. કુલ ભાગ = $5$.
સ્પિરિટ = $(4/5) \times 2x = 1.6x$,પાણી = $(1/5) \times 2x = 0.4x$.
$2^{nd}$ પાત્ર: સ્પિરિટ અને પાણીનો ગુણોત્તર $11:4$ છે. કુલ ભાગ = $15$.
સ્પિરિટ = $(11/15) \times 3x = 2.2x$,પાણી = $(4/15) \times 3x = 0.8x$.
$3^{rd}$ પાત્ર: સ્પિરિટ અને પાણીનો ગુણોત્તર $7:3$ છે. કુલ ભાગ = $10$.
સ્પિરિટ = $(7/10) \times 4x = 2.8x$,પાણી = $(3/10) \times 4x = 1.2x$.
કુલ સ્પિરિટ = $1.6x + 2.2x + 2.8x = 6.6x$.
કુલ પાણી = $0.4x + 0.8x + 1.2x = 2.4x$.
પરિણામી ગુણોત્તર = $6.6x : 2.4x = 66 : 24 = 11 : 4$.
171
DifficultMCQ
બે પ્રકારના પિત્તળમાં,તાંબા અને જસતનો ગુણોત્તર અનુક્રમે $8:3$ અને $15:7$ છે. જો આ બે પ્રકારના પિત્તળને ઓગાળીને $5:2$ ના ગુણોત્તરમાં મિશ્ર કરવામાં આવે,તો નવા પ્રકારનું પિત્તળ મળે છે. આ નવા પ્રકારના પિત્તળમાં તાંબા અને જસતનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?
A
$3:2$
B
$2:3$
C
$3:4$
D
$5:2$

Solution

(D) ધારો કે બે પ્રકારના પિત્તળ $A$ અને $B$ છે.
પિત્તળ $A$ માં,તાંબા અને જસતનો ગુણોત્તર $8:3$ છે. તાંબાનો અંશ $\frac{8}{11}$ છે અને જસતનો અંશ $\frac{3}{11}$ છે.
પિત્તળ $B$ માં,તાંબા અને જસતનો ગુણોત્તર $15:7$ છે. તાંબાનો અંશ $\frac{15}{22}$ છે અને જસતનો અંશ $\frac{7}{22}$ છે.
આપણે તેમને $5:2$ ના ગુણોત્તરમાં મિશ્ર કરીએ છીએ. ધારો કે આપણે પિત્તળ $A$ ના $5$ એકમ અને પિત્તળ $B$ ના $2$ એકમ લઈએ છીએ.
કુલ તાંબુ $= 5 \times \frac{8}{11} + 2 \times \frac{15}{22} = \frac{40}{11} + \frac{15}{11} = \frac{55}{11} = 5$.
કુલ જસત $= 5 \times \frac{3}{11} + 2 \times \frac{7}{22} = \frac{15}{11} + \frac{7}{11} = \frac{22}{11} = 2$.
નવા મિશ્રણમાં તાંબા અને જસતનો ગુણોત્તર $5:2$ છે.
Solution diagram
172
DifficultMCQ
રામા તેના પેટ્રોલ સાથે $20 \%$ કેરોસીન ભેળવે છે અને પછી તે આખા મિશ્રણને પેટ્રોલની કિંમતે વેચે છે. જો કેરોસીનની મૂળ કિંમત $(CP)$ પેટ્રોલની મૂળ કિંમતના $40 \%$ હોય,તો ચોખ્ખો નફો કેટલા ટકા થશે ($\%$ માં)?
A
$11.11$
B
$11.5$
C
$12.5$
D
$9.5$

Solution

(A) ધારો કે $1$ લિટર પેટ્રોલની મૂળ કિંમત $(CP)$ $₹ 100$ છે.
$1$ લિટર કેરોસીનની મૂળ કિંમત $₹ 100$ ના $40 \% = ₹ 40$ છે.
રામા $20 \%$ કેરોસીન પેટ્રોલ સાથે ભેળવે છે. $1000 \text{ ml}$ પેટ્રોલ માટે,તે $200 \text{ ml}$ કેરોસીન ઉમેરે છે.
મિશ્રણની કુલ મૂળ કિંમત $(1200 \text{ ml})$ છે: $100 + (0.2 \times 40) = 100 + 8 = ₹ 108$.
મિશ્રણની વેચાણ કિંમત $(SP)$ $(1200 \text{ ml})$ (પેટ્રોલની કિંમતે વેચતા) છે: $100 + (0.2 \times 100) = ₹ 120$.
નફો $= SP - CP = 120 - 108 = ₹ 12$.
નફાની ટકાવારી $= (\text{નફો} / CP) \times 100 = (12 / 108) \times 100 = 100 / 9 = 11.11 \%$.
173
DifficultMCQ
$80 \text{ litre}$ શુદ્ધ દૂધ ધરાવતા પાત્રમાં $18 \text{ litre}$ શુદ્ધ પાણી ઉમેરવામાં આવ્યું. ત્યારબાદ પરિણામી મિશ્રણમાંથી $49 \text{ litre}$ મિશ્રણ વેચી દેવામાં આવ્યું અને પાત્રમાં વધુ શુદ્ધ દૂધ અને શુદ્ધ પાણી $2:1$ ના ગુણોત્તરમાં ઉમેરવામાં આવ્યું. જો પાત્રમાં દૂધ અને પાણીનો અંતિમ ગુણોત્તર $4:1$ હોય,તો પાત્રમાં ઉમેરવામાં આવેલા શુદ્ધ દૂધનું પ્રમાણ કેટલું હતું? ($\text{litre}$ માં)
A
$4$
B
$8$
C
$10$
D
$12$

Solution

(A) શરૂઆતમાં દૂધનું કદ = $80 \text{ litre}$,પાણીનું કદ = $18 \text{ litre}$.
કુલ કદ = $80 + 18 = 98 \text{ litre}$.
દૂધ અને પાણીનો ગુણોત્તર = $80:18 = 40:9$.
જ્યારે $49 \text{ litre}$ મિશ્રણ દૂર કરવામાં આવે,ત્યારે દૂર થયેલ દૂધ = $49 \times (40/49) = 40 \text{ litre}$.
દૂર થયેલ પાણી = $49 \times (9/49) = 9 \text{ litre}$.
બાકી રહેલ દૂધ = $80 - 40 = 40 \text{ litre}$.
બાકી રહેલ પાણી = $18 - 9 = 9 \text{ litre}$.
ધારો કે ઉમેરવામાં આવેલ દૂધ $2x \text{ litre}$ અને પાણી $x \text{ litre}$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,નવો ગુણોત્તર $(40 + 2x) / (9 + x) = 4/1$ છે.
$40 + 2x = 4(9 + x)$.
$40 + 2x = 36 + 4x$.
$4x - 2x = 40 - 36$.
$2x = 4 \Rightarrow x = 2$.
ઉમેરવામાં આવેલ દૂધનું પ્રમાણ = $2x = 2(2) = 4 \text{ litre}$.
174
DifficultMCQ
દૂધ અને પાણીના $120$ $litre$ મિશ્રણમાં,પાણીનું પ્રમાણ $25 \%$ છે. દૂધવાળાએ આ મિશ્રણમાંથી $20$ $litre$ વેચી દીધું અને ત્યારબાદ બાકી રહેલા મિશ્રણમાં $16.2$ $litre$ શુદ્ધ દૂધ અને $3.8$ $litre$ શુદ્ધ પાણી ઉમેર્યું. તો અંતિમ મિશ્રણમાં પાણીની ટકાવારી કેટલી હશે ($\%$ માં)?
A
$22$
B
$21$
C
$24$
D
$25$

Solution

(C) શરૂઆતનું મિશ્રણ $= 120$ $litre$,પાણી $= 25 \%$.
પાણી $= 0.25 \times 120 = 30$ $litre$.
દૂધ $= 120 - 30 = 90$ $litre$.
$20$ $litre$ મિશ્રણ વેચ્યા પછી,બાકી રહેલું મિશ્રણ $= 120 - 20 = 100$ $litre$.
બાકી રહેલા $100$ $litre$ મિશ્રણમાં,દૂધ અને પાણીનું પ્રમાણ સમાન રહેશે ($75 \%$ દૂધ અને $25 \%$ પાણી).
$100$ $litre$ મિશ્રણમાં પાણી $= 0.25 \times 100 = 25$ $litre$.
$100$ $litre$ મિશ્રણમાં દૂધ $= 0.75 \times 100 = 75$ $litre$.
$16.2$ $litre$ દૂધ અને $3.8$ $litre$ પાણી ઉમેર્યા પછી:
નવું દૂધ $= 75 + 16.2 = 91.2$ $litre$.
નવું પાણી $= 25 + 3.8 = 28.8$ $litre$.
કુલ નવું મિશ્રણ $= 91.2 + 28.8 = 120$ $litre$.
પાણીની ટકાવારી $= (28.8 / 120) \times 100 = 24 \%$.
175
MediumMCQ
$729 \, ml$ ના મિશ્રણમાં દૂધ અને પાણીનો ગુણોત્તર $7:2$ છે. નવા મિશ્રણમાં દૂધ અને પાણીનો ગુણોત્તર $7:3$ મેળવવા માટે કેટલું વધુ પાણી ઉમેરવું જોઈએ? ($ml$ માં)
A
$60$
B
$71$
C
$52$
D
$81$

Solution

(D) મિશ્રણનું કુલ કદ $= 729 \, ml$.
દૂધ અને પાણીનો ગુણોત્તર $= 7:2$.
ગુણોત્તરના ભાગોનો સરવાળો $= 7 + 2 = 9$.
એક ભાગનું મૂલ્ય $= 729 / 9 = 81 \, ml$.
દૂધની માત્રા $= 7 \times 81 = 567 \, ml$.
પાણીની માત્રા $= 2 \times 81 = 162 \, ml$.
આપણે પાણી ઉમેરવાની જરૂર છે જેથી નવો ગુણોત્તર $7:3$ થાય. દૂધની માત્રા સમાન રહેતી હોવાથી $(567 \, ml)$,નવા ગુણોત્તર $7:3$ માં $7$ ભાગ એટલે $567 \, ml$ થાય.
નવા ગુણોત્તરમાં એક ભાગનું મૂલ્ય $= 567 / 7 = 81 \, ml$.
જરૂરી પાણીની માત્રા $= 3 \times 81 = 243 \, ml$.
ઉમેરવાનું પાણી $= 243 \, ml - 162 \, ml = 81 \, ml$.
176
MediumMCQ
એક દુકાનદારે $30 \text{ kg}$ ચોખા $₹ 70$ પ્રતિ $\text{kg}$ ના ભાવે અને $20 \text{ kg}$ ચોખા $₹ 70.75$ પ્રતિ $\text{kg}$ ના ભાવે ખરીદ્યા. જો તેણે બંને પ્રકારના ચોખા મિશ્ર કરીને $₹ 80.50$ પ્રતિ $\text{kg}$ ના ભાવે વેચ્યા હોય,તો તેનો કુલ નફો ($₹$ માં) કેટલો થાય?
A
$510$
B
$525$
C
$485$
D
$450$

Solution

(A) પગલું $1$: મિશ્રણની કુલ ખરીદ કિંમત શોધો.
કુલ ખરીદ કિંમત $= (30 \times 70) + (20 \times 70.75) = 2100 + 1415 = ₹ 3515$.
પગલું $2$: મિશ્રણની કુલ વેચાણ કિંમત શોધો.
કુલ જથ્થો $= 30 + 20 = 50 \text{ kg}$.
કુલ વેચાણ કિંમત $= 50 \times 80.50 = ₹ 4025$.
પગલું $3$: કુલ નફો શોધો.
નફો $= \text{કુલ વેચાણ કિંમત} - \text{કુલ ખરીદ કિંમત} = 4025 - 3515 = ₹ 510$.
177
MediumMCQ
$300$ $grams$ ખાંડના દ્રાવણમાં $40 \%$ ખાંડ છે. દ્રાવણમાં ખાંડનું પ્રમાણ $50 \%$ કરવા માટે તેમાં કેટલી ખાંડ ઉમેરવી જોઈએ? ($grams$ માં)
A
$10$
B
$80$
C
$60$
D
$40$

Solution

(C) શરૂઆતનું દ્રાવણ = $300$ $grams$.
શરૂઆતના દ્રાવણમાં ખાંડનું પ્રમાણ = $300$ ના $40 \% = 0.40 \times 300 = 120$ $grams$.
શરૂઆતના દ્રાવણમાં પાણીનું પ્રમાણ = $300 - 120 = 180$ $grams$.
ધારો કે દ્રાવણમાં $x$ $grams$ ખાંડ ઉમેરવામાં આવે છે.
ખાંડનું નવું પ્રમાણ = $120 + x$ $grams$.
દ્રાવણનું નવું કુલ પ્રમાણ = $300 + x$ $grams$.
પ્રશ્ન મુજબ,ખાંડની નવી સાંદ્રતા $50 \%$ છે,તેથી:
$(120 + x) / (300 + x) = 50 / 100 = 1 / 2$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા: $2(120 + x) = 300 + x$.
$240 + 2x = 300 + x$.
$2x - x = 300 - 240$.
$x = 60$ $grams$.
178
MediumMCQ
સમાન કદના ત્રણ ગ્લાસમાં પાણી સાથે મિશ્રિત એસિડ છે. એસિડ અને પાણીનો ગુણોત્તર અનુક્રમે $2:3$,$3:4$ અને $4:5$ છે. જો આ ગ્લાસના મિશ્રણને એક મોટા પાત્રમાં રેડવામાં આવે,તો મોટા પાત્રમાં એસિડ અને પાણીનો ગુણોત્તર કેટલો થશે?
A
$407:560$
B
$411:540$
C
$417:564$
D
$401:544$

Solution

(D) ધારો કે દરેક ગ્લાસનું કદ $1$ એકમ છે.
પ્રથમ ગ્લાસમાં,એસિડનું પ્રમાણ $\frac{2}{5}$ અને પાણીનું પ્રમાણ $\frac{3}{5}$ છે.
બીજા ગ્લાસમાં,એસિડનું પ્રમાણ $\frac{3}{7}$ અને પાણીનું પ્રમાણ $\frac{4}{7}$ છે.
ત્રીજા ગ્લાસમાં,એસિડનું પ્રમાણ $\frac{4}{9}$ અને પાણીનું પ્રમાણ $\frac{5}{9}$ છે.
મોટા પાત્રમાં કુલ એસિડ $= \frac{2}{5} + \frac{3}{7} + \frac{4}{9} = \frac{126 + 135 + 140}{315} = \frac{401}{315}$.
મોટા પાત્રમાં કુલ પાણી $= \frac{3}{5} + \frac{4}{7} + \frac{5}{9} = \frac{189 + 180 + 175}{315} = \frac{544}{315}$.
તેથી,એસિડ અને પાણીનો જરૂરી ગુણોત્તર $= \frac{401}{315} : \frac{544}{315} = 401:544$.
179
MediumMCQ
મિશ્રધાતુ $A$ ના $60\, kg$ ને મિશ્રધાતુ $B$ ના $100\, kg$ સાથે મિશ્ર કરવામાં આવે છે. જો મિશ્રધાતુ $A$ માં સીસું (lead) અને કલાઈ (tin) નો ગુણોત્તર $3:2$ હોય અને મિશ્રધાતુ $B$ માં કલાઈ અને તાંબાનો ગુણોત્તર $1:4$ હોય,તો નવી મિશ્રધાતુમાં કલાઈનું પ્રમાણ ($kg$ માં) કેટલું હશે?
A
$80$
B
$53$
C
$24$
D
$44$

Solution

(D) મિશ્રધાતુ $A$ ના $60\, kg$ માં,સીસા અને કલાઈનો ગુણોત્તર $3:2$ છે.
મિશ્રધાતુ $A$ માં કલાઈનું પ્રમાણ = $\frac{2}{3+2} \times 60 = \frac{2}{5} \times 60 = 24\, kg$.
મિશ્રધાતુ $B$ ના $100\, kg$ માં,કલાઈ અને તાંબાનો ગુણોત્તર $1:4$ છે.
મિશ્રધાતુ $B$ માં કલાઈનું પ્રમાણ = $\frac{1}{1+4} \times 100 = \frac{1}{5} \times 100 = 20\, kg$.
નવી મિશ્રધાતુમાં કલાઈનું કુલ પ્રમાણ = (મિશ્રધાતુ $A$ માં કલાઈ) + (મિશ્રધાતુ $B$ માં કલાઈ) = $24\, kg + 20\, kg = 44\, kg$.
180
DifficultMCQ
બે મિશ્રધાતુઓમાં ટીન અને લોખંડનું પ્રમાણ $1:2$ અને $2:3$ છે. જો આ બે મિશ્રધાતુઓને અનુક્રમે $3:4$ ના પ્રમાણમાં (વજન દ્વારા) મિશ્ર કરવામાં આવે,તો નવી બનેલી મિશ્રધાતુમાં ટીન અને લોખંડનું પ્રમાણ કેટલું હશે?
A
$12:23$
B
$14:25$
C
$10:21$
D
$13:22$

Solution

(D) ધારો કે પ્રથમ મિશ્રધાતુનું વજન $3x$ અને બીજી મિશ્રધાતુનું વજન $4x$ છે.
પ્રથમ મિશ્રધાતુ $(A)$ માં,ટીન અને લોખંડનું પ્રમાણ $1:2$ છે. કુલ ભાગ = $1+2=3$.
$A$ માં ટીનનું પ્રમાણ = $\frac{1}{3} \times 3x = x$.
$A$ માં લોખંડનું પ્રમાણ = $\frac{2}{3} \times 3x = 2x$.
બીજી મિશ્રધાતુ $(B)$ માં,ટીન અને લોખંડનું પ્રમાણ $2:3$ છે. કુલ ભાગ = $2+3=5$.
$B$ માં ટીનનું પ્રમાણ = $\frac{2}{5} \times 4x = \frac{8x}{5}$.
$B$ માં લોખંડનું પ્રમાણ = $\frac{3}{5} \times 4x = \frac{12x}{5}$.
નવા મિશ્રણમાં કુલ ટીન = $x + \frac{8x}{5} = \frac{13x}{5}$.
નવા મિશ્રણમાં કુલ લોખંડ = $2x + \frac{12x}{5} = \frac{22x}{5}$.
નવી મિશ્રધાતુમાં ટીન અને લોખંડનું પ્રમાણ = $\frac{13x}{5} : \frac{22x}{5} = 13:22$.
181
DifficultMCQ
$20$ લિટર મિશ્રણમાં $20 \%$ આલ્કોહોલ છે અને બાકીનું પાણી છે. જો તેમાં $4$ લિટર પાણી ઉમેરવામાં આવે,તો નવા મિશ્રણમાં આલ્કોહોલની ટકાવારી કેટલી હશે?
A
$33 \frac{1}{3} \%$
B
$16 \frac{2}{3} \%$
C
$25 \%$
D
$12 \frac{1}{2} \%$

Solution

(B) $20$ લિટરના પ્રારંભિક મિશ્રણમાં:
આલ્કોહોલ $= 20 \times \frac{20}{100} = 4$ લિટર.
પાણી $= 20 - 4 = 16$ લિટર.
જ્યારે $4$ લિટર પાણી ઉમેરવામાં આવે છે:
પાણીનો નવો જથ્થો $= 16 + 4 = 20$ લિટર.
મિશ્રણનો નવો કુલ જથ્થો $= 20 + 4 = 24$ લિટર.
નવા મિશ્રણમાં આલ્કોહોલની ટકાવારી નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$\text{ટકાવારી} = \left( \frac{\text{આલ્કોહોલનો જથ્થો}}{\text{મિશ્રણનો કુલ જથ્થો}} \right) \times 100$
$\text{ટકાવારી} = \left( \frac{4}{24} \right) \times 100 = \frac{1}{6} \times 100 = \frac{50}{3} = 16 \frac{2}{3} \%$.
182
DifficultMCQ
સમાન ક્ષમતાના બે પાત્રો છે. પ્રથમ પાત્રમાં દૂધ અને પાણીનો ગુણોત્તર $3:1$ છે અને બીજા પાત્રમાં $5:2$ છે. જો તેમને મિશ્ર કરવામાં આવે,તો મિશ્રણમાં દૂધ અને પાણીનો ગુણોત્તર કેટલો થશે?
A
$28:41$
B
$41:28$
C
$15:41$
D
$41:15$

Solution

(D) ધારો કે દરેક પાત્રની ક્ષમતા $x$ લિટર છે.
પ્રથમ પાત્રમાં:
દૂધ $= \frac{3}{4}x$ લિટર
પાણી $= \frac{1}{4}x$ લિટર
બીજા પાત્રમાં:
દૂધ $= \frac{5}{7}x$ લિટર
પાણી $= \frac{2}{7}x$ લિટર
બંનેને મિશ્ર કરતા,દૂધનો કુલ જથ્થો:
દૂધ $= \frac{3}{4}x + \frac{5}{7}x = \frac{21x + 20x}{28} = \frac{41x}{28}$ લિટર
પાણીનો કુલ જથ્થો:
પાણી $= \frac{1}{4}x + \frac{2}{7}x = \frac{7x + 8x}{28} = \frac{15x}{28}$ લિટર
તેથી,દૂધ અને પાણીનો જરૂરી ગુણોત્તર:
$\frac{41x}{28} : \frac{15x}{28} = 41:15$
183
DifficultMCQ
બે પાત્રો $A$ અને $B$ છે. પાત્ર $A$ માં $40$ $\text{લીટર}$ શુદ્ધ દૂધ છે અને પાત્ર $B$ માં $22$ $\text{લીટર}$ શુદ્ધ પાણી છે. પાત્ર $A$ માંથી $8$ $\text{લીટર}$ દૂધ કાઢીને પાત્ર $B$ માં રેડવામાં આવે છે. ત્યારબાદ,પાત્ર $B$ માંથી $6$ $\text{લીટર}$ મિશ્રણ (દૂધ અને પાણી) કાઢીને પાત્ર $A$ માં રેડવામાં આવે છે. પાત્ર $A$ માં શુદ્ધ દૂધ અને પાત્ર $B$ માં શુદ્ધ પાણીના જથ્થાનો ગુણોત્તર કેટલો છે?
A
$14:9$
B
$21:11$
C
$24:13$
D
$14:5$

Solution

(B) શરૂઆતમાં:
પાત્ર $A$ માં દૂધ = $40$ $\text{લીટર}$
પાત્ર $B$ માં પાણી = $22$ $\text{લીટર}$
પ્રથમ પ્રક્રિયા પછી ($A$ માંથી $8$ $\text{લીટર}$ દૂધ $B$ માં સ્થાનાંતરિત કરતા):
પાત્ર $A$ માં દૂધ = $40 - 8 = 32$ $\text{લીટર}$
પાત્ર $B$ માં દૂધ = $8$ $\text{લીટર}$
પાત્ર $B$ માં પાણી = $22$ $\text{લીટર}$
પાત્ર $B$ માં કુલ મિશ્રણ = $8 + 22 = 30$ $\text{લીટર}$
બીજી પ્રક્રિયા પછી ($B$ માંથી $6$ $\text{લીટર}$ મિશ્રણ $A$ માં સ્થાનાંતરિત કરતા):
બહાર કાઢવામાં આવેલા મિશ્રણનો અંશ = $\frac{6}{30} = \frac{1}{5}$ છે.
$B$ માંથી બહાર કાઢેલ દૂધનો જથ્થો = $\frac{1}{5} \times 8 = \frac{8}{5}$ $\text{લીટર}$.
$B$ માંથી બહાર કાઢેલ પાણીનો જથ્થો = $\frac{1}{5} \times 22 = \frac{22}{5}$ $\text{લીટર}$.
પાત્ર $A$ માં દૂધનો અંતિમ જથ્થો = $32 + \frac{8}{5} = \frac{160 + 8}{5} = \frac{168}{5}$ $\text{લીટર}$.
પાત્ર $B$ માં પાણીનો અંતિમ જથ્થો = $22 - \frac{22}{5} = \frac{110 - 22}{5} = \frac{88}{5}$ $\text{લીટર}$.
જરૂરી ગુણોત્તર = $\frac{168}{5} : \frac{88}{5} = 168 : 88 = 21 : 11$.
184
DifficultMCQ
બે પાત્રો $A$ અને $B$ માં દૂધ અને પાણીનો ગુણોત્તર અનુક્રમે $4:3$ અને $2:3$ છે. પાત્ર $C$ માં અડધું દૂધ અને અડધું પાણી ધરાવતું નવું મિશ્રણ મેળવવા માટે બંને પાત્રોના પ્રવાહીને કયા ગુણોત્તરમાં મિશ્ર કરવા જોઈએ?
A
$7:5$
B
$5:2$
C
$3:11$
D
$1:2$

Solution

(A) ધારો કે મિશ્રણને $x:y$ ના ગુણોત્તરમાં ભેળવવામાં આવે છે.
પાત્ર $A$ માં,દૂધનો ભાગ $\frac{4}{4+3} = \frac{4}{7}$ છે.
પાત્ર $B$ માં,દૂધનો ભાગ $\frac{2}{2+3} = \frac{2}{5}$ છે.
અંતિમ મિશ્રણ $C$ માં,દૂધ અને પાણીનો ગુણોત્તર $1:1$ છે,તેથી દૂધનો ભાગ $\frac{1}{1+1} = \frac{1}{2}$ છે.
એલિગેશન (મિશ્રણ) ના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
તફાવત $1$ ($B$ અને $C$ વચ્ચે) $= \frac{1}{2} - \frac{2}{5} = \frac{5-4}{10} = \frac{1}{10}$.
તફાવત $2$ ($A$ અને $C$ વચ્ચે) $= \frac{4}{7} - \frac{1}{2} = \frac{8-7}{14} = \frac{1}{14}$.
જરૂરી ગુણોત્તર $x:y$ એ આ તફાવતોનો ગુણોત્તર છે:
$x:y = \frac{1}{10} : \frac{1}{14} = \frac{14}{10} = \frac{7}{5}$.
આમ,પ્રવાહીને $7:5$ ના ગુણોત્તરમાં મિશ્ર કરવા જોઈએ.
185
MediumMCQ
$40 \%$ હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડનું મિશ્રણ મેળવવા માટે $25 \%$ હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડને $60 \%$ હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ સાથે કયા ગુણોત્તરમાં મિશ્ર કરવું જોઈએ?
A
$5: 12$
B
$4: 3$
C
$3: 4$
D
$12: 5$

Solution

(B) એલિગેશન (મિશ્રણ) ના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
આપણી પાસે બે સાંદ્રતા છે: $25 \%$ અને $60 \%$.
જરૂરી સરેરાશ સાંદ્રતા $40 \%$ છે.
$60$ અને $40$ વચ્ચેનો તફાવત $= 20$.
$40$ અને $25$ વચ્ચેનો તફાવત $= 15$.
પ્રથમ સાંદ્રતા અને બીજી સાંદ્રતાનો ગુણોત્તર $20: 15$ છે.
$20: 15$ ગુણોત્તરને $5$ વડે ભાગતા,આપણને $4: 3$ મળે છે.
તેથી,જરૂરી ગુણોત્તર $4: 3$ છે.
Solution diagram
186
MediumMCQ
સૌરવે $30 \text{ kg}$ ચોખા $₹ 10$ પ્રતિ $\text{kg}$ ના ભાવે અને $35 \text{ kg}$ ચોખા $₹ 11$ પ્રતિ $\text{kg}$ ના ભાવે ખરીદ્યા. તેણે બંનેને મિશ્રિત કર્યા. આ વ્યવહારમાં $30\%$ નફો મેળવવા માટે તેણે મિશ્રણને પ્રતિ $\text{kg}$ કઈ કિંમતે વેચવું જોઈએ?
A
$12.5$
B
$13$
C
$13.7$
D
$14.25$

Solution

(C) $30 \text{ kg}$ ચોખાની કુલ ખરીદ કિંમત $= 30 \times 10 = ₹ 300$.
$35 \text{ kg}$ ચોખાની કુલ ખરીદ કિંમત $= 35 \times 11 = ₹ 385$.
મિશ્રણની કુલ ખરીદ કિંમત $= 300 + 385 = ₹ 685$.
મિશ્રણનો કુલ જથ્થો $= 30 + 35 = 65 \text{ kg}$.
$30\%$ નફો મેળવવા માટે,કુલ વેચાણ કિંમત $= ₹ 685 \times (1 + 30/100) = 685 \times 1.3 = ₹ 890.5$ હોવી જોઈએ.
પ્રતિ $\text{kg}$ વેચાણ કિંમત $= 890.5 / 65 = ₹ 13.7$.
187
DifficultMCQ
ત્રણ પાત્રોમાં પાણી અને દૂધનો ગુણોત્તર અનુક્રમે $6:7$,$5:9$ અને $8:7$ છે. જો ત્રણેય પાત્રોના મિશ્રણને ભેગા કરવામાં આવે,તો પાણી અને દૂધનો અંતિમ ગુણોત્તર શું હશે?
A
$2431:3781$
B
$3691:4499$
C
$4381:5469$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે દરેક પાત્રનું કુલ કદ તેમના ભાગોના સરવાળા $(13, 14, 15)$ ના લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવી $(LCM)$ જેટલું છે,જે $2730$ છે.
પાત્ર $1$ માટે ($6:7$,સરવાળો $= 13$): પાણી $= (6/13) \times 2730 = 1260$,દૂધ $= (7/13) \times 2730 = 1470$.
પાત્ર $2$ માટે ($5:9$,સરવાળો $= 14$): પાણી $= (5/14) \times 2730 = 975$,દૂધ $= (9/14) \times 2730 = 1755$.
પાત્ર $3$ માટે ($8:7$,સરવાળો $= 15$): પાણી $= (8/15) \times 2730 = 1456$,દૂધ $= (7/15) \times 2730 = 1274$.
કુલ પાણી $= 1260 + 975 + 1456 = 3691$.
કુલ દૂધ $= 1470 + 1755 + 1274 = 4499$.
પાણી અને દૂધનો જરૂરી ગુણોત્તર $3691:4499$ છે.
188
MediumMCQ
$40$ $litres$ મિશ્રણમાં આલ્કોહોલ અને પાણીનો ગુણોત્તર $5:3$ છે. ત્યારબાદ $8$ $litres$ મિશ્રણ કાઢી લેવામાં આવે છે અને તેની જગ્યાએ પાણી ઉમેરવામાં આવે છે. હવે,પરિણામી મિશ્રણમાં આલ્કોહોલ અને પાણીનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?
A
$1:2$
B
$1:1$
C
$2:1$
D
$1:3$

Solution

(B) શરૂઆતનું મિશ્રણ $= 40$ લિટર.
આલ્કોહોલ અને પાણીનો ગુણોત્તર $= 5:3$.
જ્યારે $8$ લિટર મિશ્રણ કાઢી લેવામાં આવે છે,ત્યારે બાકી રહેલું મિશ્રણ $= 40 - 8 = 32$ લિટર.
બાકી રહેલા $32$ લિટરમાં,આલ્કોહોલનું પ્રમાણ $= \frac{5}{8} \times 32 = 20$ લિટર.
પાણીનું પ્રમાણ $= \frac{3}{8} \times 32 = 12$ લિટર.
હવે,મિશ્રણમાં $8$ લિટર પાણી ઉમેરવામાં આવે છે.
આલ્કોહોલનું નવું પ્રમાણ $= 20$ લિટર.
પાણીનું નવું પ્રમાણ $= 12 + 8 = 20$ લિટર.
તેથી,આલ્કોહોલ અને પાણીનો જરૂરી ગુણોત્તર $= 20:20 = 1:1$.
189
DifficultMCQ
બે પાત્રોમાં દૂધ અને પાણીનો ગુણોત્તર $3:2$ અને $7:3$ છે. આ બે પાત્રોના મિશ્રણને કયા ગુણોત્તરમાં ભેળવવામાં આવે જેથી નવા મિશ્રણમાં દૂધ અને પાણીનો ગુણોત્તર $2:1$ થાય?
A
$2:1$
B
$1:2$
C
$4:1$
D
$1:4$

Solution

(B) એલિગેશન (મિશ્રણ) ની પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીને,આપણે દરેક મિશ્રણમાં દૂધનો અપૂર્ણાંક ધ્યાનમાં લઈએ છીએ.
પ્રથમ પાત્રમાં,દૂધનો અપૂર્ણાંક $\frac{3}{3+2} = \frac{3}{5}$ છે.
બીજા પાત્રમાં,દૂધનો અપૂર્ણાંક $\frac{7}{7+3} = \frac{7}{10}$ છે.
અંતિમ મિશ્રણમાં દૂધનો ઇચ્છિત અપૂર્ણાંક $\frac{2}{2+1} = \frac{2}{3}$ છે.
એલિગેશનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
પાત્ર $I$ અને પાત્ર $II$ નો ગુણોત્તર $= \left| \frac{7}{10} - \frac{2}{3} \right| : \left| \frac{3}{5} - \frac{2}{3} \right|$
$= \left| \frac{21-20}{30} \right| : \left| \frac{9-10}{15} \right|$
$= \frac{1}{30} : \frac{1}{15}$
$= \frac{1}{30} : \frac{2}{30}$
$= 1:2$.
Solution diagram
190
DifficultMCQ
એક કેનમાં બે પ્રવાહી $A$ અને $B$ નું મિશ્રણ $7:5$ ના ગુણોત્તરમાં છે. જ્યારે $9$ લિટર મિશ્રણ કાઢી લેવામાં આવે છે અને કેનને $B$ થી ભરવામાં આવે છે,ત્યારે $A$ અને $B$ નો ગુણોત્તર $7:9$ થઈ જાય છે. શરૂઆતમાં કેનમાં રહેલા પ્રવાહી $A$ ની માત્રા કેટલી હતી?
A
$10$
B
$20$
C
$21$
D
$25$

Solution

(C) ધારો કે પ્રવાહી $A$ ની શરૂઆતની માત્રા $7x$ લિટર છે અને પ્રવાહી $B$ ની માત્રા $5x$ લિટર છે.
કુલ શરૂઆતની માત્રા $= 7x + 5x = 12x$ લિટર.
જ્યારે $9$ લિટર મિશ્રણ કાઢી લેવામાં આવે છે,ત્યારે દૂર કરાયેલ $A$ ની માત્રા $\frac{7}{12} \times 9 = \frac{21}{4}$ લિટર છે,અને દૂર કરાયેલ $B$ ની માત્રા $\frac{5}{12} \times 9 = \frac{15}{4}$ લિટર છે.
$A$ ની બાકી રહેલી માત્રા $= 7x - \frac{21}{4}$.
$B$ ની બાકી રહેલી માત્રા $= 5x - \frac{15}{4} + 9 = 5x + \frac{21}{4}$.
પ્રશ્ન મુજબ,નવો ગુણોત્તર $7:9$ છે:
$\frac{7x - 21/4}{5x + 21/4} = \frac{7}{9}$.
$9(7x - 5.25) = 7(5x + 5.25)$.
$63x - 47.25 = 35x + 36.75$.
$28x = 84$.
$x = 3$.
$A$ ની શરૂઆતની માત્રા $= 7x = 7 \times 3 = 21$ લિટર.
191
MediumMCQ
એક મિશ્રણમાં એસિડ અને પાણીના જથ્થાનો ગુણોત્તર $1:3$ છે. જો મિશ્રણમાં વધુ $5$ લિટર એસિડ ઉમેરવામાં આવે,તો નવો ગુણોત્તર $1:2$ થાય છે. તો નવા મિશ્રણનો જથ્થો લિટરમાં કેટલો હશે?
A
$32$
B
$40$
C
$42$
D
$45$

Solution

(D) ધારો કે મૂળ મિશ્રણમાં એસિડનો જથ્થો $x$ લિટર છે અને પાણીનો જથ્થો $3x$ લિટર છે.
પ્રશ્ન મુજબ,જ્યારે $5$ લિટર એસિડ ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે એસિડ અને પાણીનો નવો ગુણોત્તર $1:2$ થાય છે.
તેથી,$\frac{x+5}{3x} = \frac{1}{2}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા,$2(x+5) = 3x$ મળે.
$2x + 10 = 3x$.
$3x - 2x = 10$,જે આપણને $x = 10$ આપે છે.
મૂળ મિશ્રણનો જથ્થો $x + 3x = 4x = 4(10) = 40$ લિટર હતો.
$5$ લિટર એસિડ ઉમેર્યા પછી,નવા મિશ્રણનો જથ્થો $40 + 5 = 45$ લિટર થાય છે.
192
DifficultMCQ
એક મિશ્રણમાં $80 \%$ એસિડ અને બાકીનું પાણી છે. મિશ્રણનો કેટલો ભાગ દૂર કરીને તેટલા જ પ્રમાણમાં પાણી ઉમેરવાથી એસિડ અને પાણીનો ગુણોત્તર $4:3$ થાય?
A
$1/7$
B
$1/8$
C
$1/9$
D
$1/10$

Solution

(A) ધારો કે મિશ્રણનું કુલ કદ $V$ છે. શરૂઆતમાં,એસિડનું પ્રમાણ $0.8V$ અને પાણીનું પ્રમાણ $0.2V$ છે.
ધારો કે મિશ્રણનો $x$ ભાગ દૂર કરીને પાણી દ્વારા બદલવામાં આવે છે.
$xV$ મિશ્રણ દૂર કર્યા પછી,બાકી રહેલ એસિડ $0.8V(1-x)$ છે.
$xV$ પાણી ઉમેર્યા પછી,પાણીનું નવું પ્રમાણ $0.2V(1-x) + xV$ થાય છે.
એસિડ અને પાણીનો નવો ગુણોત્તર $4:3$ આપેલ છે,તેથી:
$\frac{0.8V(1-x)}{0.2V(1-x) + xV} = \frac{4}{3}$
$\frac{0.8(1-x)}{0.2 + 0.8x} = \frac{4}{3}$
$2.4(1-x) = 4(0.2 + 0.8x)$
$2.4 - 2.4x = 0.8 + 3.2x$
$1.6 = 5.6x$
$x = 2/7$.
193
DifficultMCQ
એક મિશ્રણમાં $80 \%$ એસિડ અને બાકીનું પાણી છે. મિશ્રણનો કેટલો ભાગ દૂર કરીને તેટલા જ પ્રમાણમાં પાણી ઉમેરવાથી એસિડ અને પાણીનો ગુણોત્તર $4:3$ થાય?
A
$\frac{1}{3}$
B
$\frac{3}{7}$
C
$\frac{2}{3}$
D
$\frac{2}{7}$

Solution

(D) શરૂઆતમાં,મિશ્રણમાં $80 \%$ એસિડ અને $20 \%$ પાણી છે,તેથી એસિડ : પાણીનો ગુણોત્તર $= 80:20 = 4:1$ છે.
ધારો કે મિશ્રણનું કુલ કદ $1$ એકમ છે. ધારો કે મિશ્રણનો $x$ ભાગ દૂર કરીને તેના બદલે પાણી ઉમેરવામાં આવે છે.
મિશ્રણનો $x$ ભાગ દૂર કર્યા પછી,બાકી રહેલું મિશ્રણ $(1-x)$ છે.
બાકી રહેલા એસિડનું પ્રમાણ $4(1-x)/5$ છે અને બાકી રહેલા પાણીનું પ્રમાણ $(1-x)/5$ છે.
$x$ જેટલું પાણી ઉમેર્યા પછી,પાણીનું નવું પ્રમાણ $(1-x)/5 + x$ થાય છે.
પ્રશ્ન મુજબ,એસિડ અને પાણીનો નવો ગુણોત્તર $4:3$ છે:
$\frac{4(1-x)/5}{(1-x)/5 + x} = \frac{4}{3}$
$\frac{4(1-x)}{1-x+5x} = \frac{4}{3}$
$\frac{1-x}{1+4x} = \frac{1}{3}$
$3 - 3x = 1 + 4x$
$7x = 2$
$x = \frac{2}{7}$
194
MediumMCQ
$A$ અને $B$ એ સોના અને તાંબાના બે મિશ્રધાતુઓ છે જે અનુક્રમે $7:2$ અને $7:11$ ના ગુણોત્તરમાં ધાતુઓને ભેળવીને તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. જો મિશ્રધાતુઓના સમાન જથ્થાને ઓગાળીને ત્રીજી મિશ્રધાતુ $C$ બનાવવામાં આવે,તો $C$ માં સોના અને તાંબાનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?
A
$5:7$
B
$5:9$
C
$7:5$
D
$9:5$

Solution

(C) ધારો કે મિશ્રધાતુ $A$ નું વજન $1 \text{ kg}$ છે.
$\therefore$ $A$ માં સોનું $= \frac{7}{9} \text{ kg}$ અને તાંબું $= \frac{2}{9} \text{ kg}$ છે.
$1 \text{ kg}$ મિશ્રધાતુ $B$ માં,સોનું $= \frac{7}{18} \text{ kg}$ અને તાંબું $= \frac{11}{18} \text{ kg}$ છે.
સમાન જથ્થાને ભેળવવામાં આવતા,મિશ્રધાતુ $C$ માં કુલ સોનું $= \frac{7}{9} + \frac{7}{18} = \frac{14+7}{18} = \frac{21}{18} \text{ kg}$ થાય.
મિશ્રધાતુ $C$ માં કુલ તાંબું $= \frac{2}{9} + \frac{11}{18} = \frac{4+11}{18} = \frac{15}{18} \text{ kg}$ થાય.
$\therefore$ $C$ માં સોના અને તાંબાનો જરૂરી ગુણોત્તર $= \frac{21}{18} : \frac{15}{18} = 21 : 15 = 7 : 5$ થાય.
195
MediumMCQ
એક પ્રયોગશાળામાં,બે બોટલોમાં એસિડ અને પાણીનું મિશ્રણ છે. પ્રથમ બોટલમાં તેમનો ગુણોત્તર $2:5$ છે અને બીજી બોટલમાં $7:3$ છે. આ બે બોટલોના મિશ્રણને કયા ગુણોત્તરમાં ભેળવવું જોઈએ જેથી નવા મિશ્રણમાં એસિડ અને પાણીનો ગુણોત્તર $2:3$ થાય?
A
$4:15$
B
$9:8$
C
$21:8$
D
$1:2$

Solution

(C) ધારો કે પ્રથમ મિશ્રણ અને બીજા મિશ્રણનો ગુણોત્તર $x:y$ છે.
પ્રથમ બોટલમાં એસિડનો ભાગ $\frac{2}{2+5} = \frac{2}{7}$ છે.
બીજી બોટલમાં એસિડનો ભાગ $\frac{7}{7+3} = \frac{7}{10}$ છે.
અંતિમ મિશ્રણમાં એસિડનો ભાગ $\frac{2}{2+3} = \frac{2}{5}$ છે.
એલિગેશનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
બીજા મિશ્રણ અને અંતિમ મિશ્રણ વચ્ચેનો તફાવત: $\frac{7}{10} - \frac{2}{5} = \frac{7-4}{10} = \frac{3}{10}$.
અંતિમ મિશ્રણ અને પ્રથમ મિશ્રણ વચ્ચેનો તફાવત: $\frac{2}{5} - \frac{2}{7} = \frac{14-10}{35} = \frac{4}{35}$.
તેથી,ગુણોત્તર $x:y = \frac{3}{10} : \frac{4}{35}$ છે.
બંને બાજુ $70$ વડે ગુણતા,આપણને $x:y = (\frac{3}{10} \times 70) : (\frac{4}{35} \times 70) = 21 : 8$ મળે છે.
196
DifficultMCQ
ચાર પાત્રોના મિશ્રણમાં દૂધ અને પાણીનો ગુણોત્તર અનુક્રમે $5:3$,$2:1$,$3:2$ અને $7:4$ છે. કયા પાત્રમાં પાણીની સાપેક્ષમાં દૂધનું પ્રમાણ ન્યૂનતમ છે?
A
$\text{પ્રથમ}$
B
$\text{બીજું}$
C
$\text{ત્રીજું}$
D
$\text{ચોથું}$

Solution

(C) પાણીની સાપેક્ષમાં દૂધનું ન્યૂનતમ પ્રમાણ ધરાવતું પાત્ર શોધવા માટે,આપણે દરેક મિશ્રણમાં દૂધનો અપૂર્ણાંક ગણીએ છીએ:
$1$. પ્રથમ પાત્ર: $\frac{5}{5+3} = \frac{5}{8} = 0.625$
$2$. બીજું પાત્ર: $\frac{2}{2+1} = \frac{2}{3} \approx 0.666$
$3$. ત્રીજું પાત્ર: $\frac{3}{3+2} = \frac{3}{5} = 0.600$
$4$. ચોથું પાત્ર: $\frac{7}{7+4} = \frac{7}{11} \approx 0.636$
કિંમતોની સરખામણી કરતા: $0.600 < 0.625 < 0.636 < 0.666$.
ન્યૂનતમ કિંમત $0.6$ છે,જે ત્રીજા પાત્ર માટે છે.

Mixture and Alligation — Mixture and Alligation · Frequently Asked Questions

1Are these Mixture and Alligation questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Mixture and Alligation Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.