Gujarati

Magnetization, Magnetic Induction Susceptibility Questions in Gujarati

Class 12 Physics · Magnetism and Matter · Magnetization, Magnetic Induction Susceptibility

102+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 48 of 102 questions in Gujarati

51
MediumMCQ
ચુંબકીય સસેપ્ટિબિલિટી $(\chi)$ અને ચુંબકીય પરમિયેબિલિટી $(\mu)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે (જ્યાં $\mu_0$ એ શૂન્યાવકાશની પરમિયેબિલિટી છે અને $\mu_{r}$ એ સાપેક્ષ પરમિયેબિલિટી છે).
A
$\chi=\frac{\mu}{\mu_0}-1$
B
$\chi=\frac{\mu_{r}}{\mu_0}+1$
C
$\chi=\mu_{r}+1$
D
$\chi=1-\frac{\mu}{\mu_0}$

Solution

(A) સાપેક્ષ પરમિયેબિલિટી $\mu_{r}$ અને ચુંબકીય સસેપ્ટિબિલિટી $\chi$ વચ્ચેનો સંબંધ આ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\mu_{r} = 1 + \chi$.
આ સમીકરણને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને મળે છે: $\chi = \mu_{r} - 1$.
આપણે એ પણ જાણીએ છીએ કે નિરપેક્ષ પરમિયેબિલિટી $\mu$ એ સાપેક્ષ પરમિયેબિલિટી $\mu_{r}$ અને શૂન્યાવકાશની પરમિયેબિલિટી $\mu_0$ સાથે આ રીતે સંબંધિત છે: $\mu = \mu_0 \mu_{r}$.
આના પરથી,આપણે સાપેક્ષ પરમિયેબિલિટીને આ રીતે દર્શાવી શકીએ: $\mu_{r} = \frac{\mu}{\mu_0}$.
$\mu_{r}$ ની આ કિંમતને સસેપ્ટિબિલિટીના સમીકરણમાં મૂકતા,આપણને મળે છે: $\chi = \frac{\mu}{\mu_0} - 1$.
52
DifficultMCQ
જ્યારે પ્રવાહધારિત સોલેનોઇડની અંદરની જગ્યા મેગ્નેશિયમ (ચુંબકીય સસેપ્ટિબિલિટી $\chi_{mg} = 1.2 \times 10^{-5}$) થી ભરવામાં આવે ત્યારે ચુંબકીય ક્ષેત્ર $(B)$ માં થતો ટકાવારી વધારો કેટલો હશે?
A
$1.2 \times 10^{-3} \%$
B
$1.2 \times 10^{-5} \%$
C
$1.2 \times 10^{-4} \%$
D
$1.2 \times 10^{-6} \%$

Solution

(A) હવા ધરાવતા સોલેનોઇડની અંદરનું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B_0 = \mu_0 n I$ છે.
જ્યારે કોરને $\mu_r$ સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી ધરાવતા પદાર્થથી ભરવામાં આવે છે,ત્યારે નવું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B = \mu n I = \mu_0 \mu_r n I$ થાય છે.
ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં થતો ફેરફાર $\Delta B = B - B_0 = \mu_0 (\mu_r - 1) n I$ છે.
ટકાવારી વધારો $\frac{\Delta B}{B_0} \times 100 \% = (\mu_r - 1) \times 100 \%$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ચુંબકીય સસેપ્ટિબિલિટી $\chi = \mu_r - 1$ હોવાથી,ટકાવારી વધારો $\chi \times 100 \%$ થાય.
આપેલ છે કે $\chi_{mg} = 1.2 \times 10^{-5}$,તેથી ટકાવારી વધારો $(1.2 \times 10^{-5}) \times 100 \% = 1.2 \times 10^{-3} \%$ છે.
53
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયો સંબંધ ખોટો છે?
$(a) \ B = \mu_0(H + I)$
$(b) \ B = \mu_0(H + \chi_m)$
$(c) \ \mu_r = 1 + \chi_m$
$(d) \ \chi_m = I / H$
(અહીં,$I =$ મેગ્નેટાઇઝેશનની તીવ્રતા અને $H =$ મેગ્નેટાઇઝિંગ ક્ષેત્ર)
A
માત્ર $a$
B
માત્ર $b$
C
$a, c, d$
D
ઉપરના બધા

Solution

(B) ચુંબકીય પદાર્થની અંદરનું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ એ $B = \mu_0(H + I)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં,$I$ એ મેગ્નેટાઇઝેશનની તીવ્રતા છે અને $H$ એ મેગ્નેટાઇઝિંગ ક્ષેત્ર છે.
ચુંબકીય સસેપ્ટિબિલિટી $\chi_m$ ને મેગ્નેટાઇઝેશનની તીવ્રતા અને મેગ્નેટાઇઝિંગ ક્ષેત્રના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,એટલે કે $\chi_m = I / H$,જેનો અર્થ છે $I = \chi_m H$.
પ્રથમ સમીકરણમાં $I = \chi_m H$ મૂકતા,આપણને $B = \mu_0(H + \chi_m H) = \mu_0 H(1 + \chi_m)$ મળે છે.
કારણ કે $B = \mu H = \mu_0 \mu_r H$,તેથી $\mu_r = 1 + \chi_m$ થાય છે.
આ સરખામણી કરતા,વિકલ્પ $(b)$ માં $B = \mu_0(H + \chi_m)$ આપેલ છે,જે પરિમાણની દ્રષ્ટિએ અને ભૌતિક રીતે ખોટું છે કારણ કે $\chi_m$ એ પરિમાણરહિત રાશિ છે અને તેને સીધી રીતે $H$ (જેનો એકમ $A/m$ છે) માં ઉમેરી શકાતી નથી. તેથી,માત્ર $(b)$ ખોટું છે.
54
MediumMCQ
$1 \ gm$ પદાર્થમાં ઉત્પન્ન થતી ચુંબકીય મોમેન્ટ $6 \times 10^{-7} \ A \cdot m^2$ છે. જો તેની ઘનતા $5 \ gm/cm^3$ હોય,તો મેગ્નેટાઇઝેશનની તીવ્રતા ($A/m$ માં) કેટલી હશે?
A
$8.3 \times 10^6$
B
$3$
C
$1.2 \times 10^{-7}$
D
$3 \times 10^{-6}$

Solution

(B) મેગ્નેટાઇઝેશનની તીવ્રતા $I$ ને એકમ કદ દીઠ ચુંબકીય મોમેન્ટ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,$I = M/V$.
આપેલ છે: ચુંબકીય મોમેન્ટ $M = 6 \times 10^{-7} \ A \cdot m^2$,દળ $m = 1 \ gm = 10^{-3} \ kg$,અને ઘનતા $\rho = 5 \ gm/cm^3 = 5000 \ kg/m^3$.
સૌ પ્રથમ,કદ $V$ ની ગણતરી કરો: $V = m / \rho = 10^{-3} \ kg / 5000 \ kg/m^3 = 0.2 \times 10^{-6} \ m^3 = 2 \times 10^{-7} \ m^3$.
હવે,મેગ્નેટાઇઝેશનની તીવ્રતા શોધો: $I = M / V = (6 \times 10^{-7} \ A \cdot m^2) / (2 \times 10^{-7} \ m^3) = 3 \ A/m$.
55
EasyMCQ
એક પદાર્થમાં ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ અને ચુંબકીય તીવ્રતા $H$ અનુક્રમે $1.6 \ T$ અને $1000 \ A/m$ માલૂમ પડે છે. પદાર્થની સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી $\mu_{r}$ ની ગણતરી કરો.
A
$1.3 \times 10^3$
B
$1.5 \times 10^2$
C
$1.6 \times 10^4$
D
$1.2 \times 10^4$

Solution

(A) ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$,ચુંબકીય પરમીએબિલિટી $\mu$ અને ચુંબકીય તીવ્રતા $H$ વચ્ચેનો સંબંધ $B = \mu H$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં $\mu = \mu_0 \mu_r$ છે,જ્યાં $\mu_0$ એ શૂન્યાવકાશની પરમીએબિલિટી $(4\pi \times 10^{-7} \ T \cdot m/A)$ છે અને $\mu_r$ એ સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી છે,તેથી $B = \mu_0 \mu_r H$ થાય.
$\mu_r$ ને સૂત્રનો કર્તા બનાવતા,$\mu_r = \frac{B}{\mu_0 H}$ મળે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\mu_r = \frac{1.6}{(4\pi \times 10^{-7}) \times 1000}$.
$\mu_r = \frac{1.6}{4 \times 3.14159 \times 10^{-4}} \approx \frac{1.6}{12.566 \times 10^{-4}} \approx 0.1273 \times 10^4 \approx 1.273 \times 10^3$.
આપેલ વિકલ્પો મુજબ નજીકની કિંમત $\mu_r \approx 1.3 \times 10^3$ મળે છે.
56
EasyMCQ
એક પેરામેગ્નેટિક પદાર્થની $-123^{\circ} C$ તાપમાને મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $0.0060$ છે,તો $-173^{\circ} C$ તાપમાને તેનું મૂલ્ય કેટલું હશે?
A
$0.0090$
B
$0.0120$
C
$0.0180$
D
$0.0045$

Solution

(A) ક્યુરીના નિયમ મુજબ,પેરામેગ્નેટિક પદાર્થની મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $\chi$ તેના નિરપેક્ષ તાપમાન $T$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે,એટલે કે $\chi \propto \frac{1}{T}$.
આપેલ છે:
તાપમાન $T_1 = -123^{\circ} C = -123 + 273 = 150 \ K$.
સસેપ્ટિબિલિટી $\chi_1 = 0.0060$.
તાપમાન $T_2 = -173^{\circ} C = -173 + 273 = 100 \ K$.
સંબંધ $\chi_1 T_1 = \chi_2 T_2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$0.0060 \times 150 = \chi_2 \times 100$.
$\chi_2 = \frac{0.0060 \times 150}{100} = 0.0060 \times 1.5 = 0.0090$.
તેથી,$-173^{\circ} C$ તાપમાને મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $0.0090$ થશે.
57
MediumMCQ
$500 \ turns/m$ ધરાવતા સોલેનોઇડમાંથી $3 \ A$ વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે. તેનો ગર્ભ લોખંડનો બનેલો છે જેની સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી $5001$ છે. મેગ્નેટાઇઝેશનનું મૂલ્ય કેટલું હશે?
A
$4.5 \times 10^6 \ Am^{-1}$
B
$6.0 \times 10^{-6} \ Am^{-1}$
C
$7.5 \times 10^6 \ Am^{-1}$
D
$9.0 \times 10^6 \ Am^{-1}$

Solution

(C) આપેલ છે: $n = 500 \ turns/m$,$I = 3 \ A$,$\mu_r = 5001$.
સૌ પ્રથમ,સોલેનોઇડની અંદર ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા $H$ શોધો:
$H = nI = 500 \times 3 = 1500 \ A/m$.
ત્યારબાદ,ચુંબકીય સસેપ્ટિબિલિટી $\chi_m$ શોધો:
$\chi_m = \mu_r - 1 = 5001 - 1 = 5000$.
મેગ્નેટાઇઝેશન $M$ નું મૂલ્ય નીચેના સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$M = \chi_m H$.
કિંમતો મૂકતા:
$M = 5000 \times 1500 = 7.5 \times 10^6 \ Am^{-1}$.
58
EasyMCQ
$5 \ g$ દળ ધરાવતા પદાર્થમાં ઉત્પન્ન થતી ચુંબકીય મોમેન્ટ $6 \times 10^{-7} \ A \cdot m^{2}$ છે. જો તેની ઘનતા $5 \ g/cm^{3}$ હોય,તો મેગ્નેટાઇઝેશનની તીવ્રતા $A/m$ માં કેટલી હશે?
A
$6$
B
$60$
C
$1/6$
D
$0.6$

Solution

(D) મેગ્નેટાઇઝેશનની તીવ્રતા $M$ ને એકમ કદ દીઠ ચુંબકીય મોમેન્ટ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
$M = \frac{m_{net}}{V}$
આપેલ દળ $m = 5 \ g$ અને ઘનતા $\rho = 5 \ g/cm^{3}$ છે.
કદ $V = \frac{m}{\rho} = \frac{5 \ g}{5 \ g/cm^{3}} = 1 \ cm^{3}$.
કદને $SI$ એકમોમાં રૂપાંતરિત કરતા: $1 \ cm^{3} = 10^{-6} \ m^{3}$.
આપેલ ચુંબકીય મોમેન્ટ $m_{net} = 6 \times 10^{-7} \ A \cdot m^{2}$ છે.
$M = \frac{6 \times 10^{-7} \ A \cdot m^{2}}{10^{-6} \ m^{3}} = 6 \times 10^{-1} \ A/m = 0.6 \ A/m$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
59
EasyMCQ
$2 \text{ g}$ ના નમૂનાની ચુંબકીય મોમેન્ટ $8 \times 10^{-7} \text{ Am}^2$ છે. જો તેની ઘનતા $4 \text{ g/cm}^3$ હોય,તો $\text{Am}^{-1}$ માં નમૂનાનું મેગ્નેટાઇઝેશન કેટલું થશે?
A
$1.6$
B
$1.8$
C
$1.2$
D
$1.4$

Solution

(A) નમૂનાનું કદ $V$ એ દળ અને ઘનતાના ગુણોત્તર દ્વારા મળે છે: $V = \frac{\text{દળ}}{\text{ઘનતા}} = \frac{2 \text{ g}}{4 \text{ g/cm}^3} = 0.5 \text{ cm}^3$.
કદને $SI$ એકમો $(m^3)$ માં રૂપાંતરિત કરતા: $V = 0.5 \times 10^{-6} \text{ m}^3$.
મેગ્નેટાઇઝેશન $M$ એ એકમ કદ દીઠ ચુંબકીય મોમેન્ટ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે: $M = \frac{m_{net}}{V}$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $M = \frac{8 \times 10^{-7} \text{ Am}^2}{0.5 \times 10^{-6} \text{ m}^3} = 1.6 \text{ Am}^{-1}$.
60
MediumMCQ
$5000 \ A/m$ નું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $0.4 \ cm^2$ આડછેદ ધરાવતા લોખંડના સળિયામાં $4 \times 10^{-5} \ Wb$ નું ચુંબકીય ફ્લક્સ ઉત્પન્ન કરે છે. સળિયાની પરમીએબિલિટી $Wb/(A \cdot m)$ માં શોધો.
A
$4 \times 10^{-6}$
B
$1 \times 10^{-3}$
C
$2 \times 10^{-4}$
D
$3 \times 10^{-5}$

Solution

(C) આપેલ છે: ચુંબકીય ક્ષેત્ર,$H = 5000 \ A/m$.
ચુંબકીય ફ્લક્સ,$\phi = 4 \times 10^{-5} \ Wb$.
આડછેદનું ક્ષેત્રફળ,$A = 0.4 \ cm^2 = 0.4 \times 10^{-4} \ m^2 = 4 \times 10^{-5} \ m^2$.
ચુંબકીય ફ્લક્સ ઘનતા $B = \frac{\phi}{A}$ દ્વારા મળે છે.
પરમીએબિલિટી $\mu$ ની વ્યાખ્યા $\mu = \frac{B}{H} = \frac{\phi}{A \cdot H}$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$\mu = \frac{4 \times 10^{-5}}{4 \times 10^{-5} \times 5000} = \frac{1}{5000} = 0.0002 = 2 \times 10^{-4} \ Wb/(A \cdot m)$.
61
EasyMCQ
ફેરોમેગ્નેટિક પદાર્થમાં એક ડોમેન $1 \mu m$ બાજુવાળા સમઘન સ્વરૂપે છે. જો તેમાં $8 \times 10^{10}$ પરમાણુઓ હોય અને દરેક પરમાણ્વીય ડાયપોલની ડાયપોલ મોમેન્ટ $9 \times 10^{-24} \ A \cdot m^{2}$ હોય,તો ડોમેનનું મેગ્નેટાઇઝેશન કેટલું હશે?
A
$7.2 \times 10^{9} \ A/m$
B
$7.2 \times 10^{5} \ A/m$
C
$7.2 \times 10^{12} \ A/m$
D
$7.2 \times 10^{3} \ A/m$

Solution

(B) સમઘનનું કદ $V = L^3 = (1 \mu m)^3 = (10^{-6} \ m)^3 = 10^{-18} \ m^3$ છે.
કુલ ચુંબકીય મોમેન્ટ $M_{total}$ એ પરમાણુઓની સંખ્યા અને પ્રતિ પરમાણુ ડાયપોલ મોમેન્ટનો ગુણાકાર છે:
$M_{total} = (8 \times 10^{10}) \times (9 \times 10^{-24} \ A \cdot m^2) = 72 \times 10^{-14} \ A \cdot m^2 = 7.2 \times 10^{-13} \ A \cdot m^2$.
મેગ્નેટાઇઝેશન $I$ (અથવા $M$) એ એકમ કદ દીઠ ચુંબકીય મોમેન્ટ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે:
$I = \frac{M_{total}}{V} = \frac{7.2 \times 10^{-13} \ A \cdot m^2}{10^{-18} \ m^3} = 7.2 \times 10^5 \ A/m$.
62
EasyMCQ
જો $M$ એ પદાર્થમાં પ્રેરિત મેગ્નેટાઇઝેશન હોય,$H$ એ ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા હોય,અને $B$ એ પદાર્થની અંદરનું કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર હોય,તો તેમની વચ્ચેનો સાચો સંબંધ કયો છે? $(\mu_0 = \text{મુક્ત અવકાશની પરમિયેબિલિટી})$
A
$B=\frac{\mu_0}{(H+M)}$
B
$B=\mu_0(H-M)$
C
$B=\frac{\mu_0}{(H-M)}$
D
$B=\mu_0(H+M)$

Solution

(D) ચુંબકીય પદાર્થની અંદરનું કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ એ બાહ્ય ચુંબકીય ક્ષેત્ર $H$ દ્વારા ઉત્પન્ન થતું ચુંબકીય ક્ષેત્ર અને પદાર્થના પ્રેરિત મેગ્નેટાઇઝેશન $M$ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા ચુંબકીય ક્ષેત્રનો સરવાળો છે.
ગાણિતિક રીતે,કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય:
$B = \mu_0(H + M)$
અહીં,$\mu_0$ એ મુક્ત અવકાશની પરમિયેબિલિટી છે,$H$ એ ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા છે,અને $M$ એ મેગ્નેટાઇઝેશન છે.
63
EasyMCQ
લોખંડની ચુંબકીય સસેપ્ટિબિલિટી $5499$ છે. લોખંડની સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી કેટલી હશે?
A
$5500 \times 10^7$
B
$5500 \times 10^{-7}$
C
$5500$
D
$5501$

Solution

(C) સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી $(\mu_r)$ અને ચુંબકીય સસેપ્ટિબિલિટી $(\chi_m)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$\mu_r = 1 + \chi_m$
અહીં આપેલ છે કે લોખંડની ચુંબકીય સસેપ્ટિબિલિટી $\chi_m = 5499$ છે.
સૂત્રમાં કિંમત મૂકતા:
$\mu_r = 1 + 5499$
$\mu_r = 5500$
તેથી,લોખંડની સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી $5500$ છે.
64
MediumMCQ
પ્રવાહ ધારિત ટોરોઇડની અંદરની જગ્યા ' $\chi$ ' સસેપ્ટિબિલિટી ધરાવતા એલ્યુમિનિયમથી ભરવામાં આવે છે. ચુંબકીય ક્ષેત્ર ' $B$ ' માં થતો ટકાવારી વધારો કેટલો હશે?
A
$\frac{\chi}{2} \times 100$
B
$2 \chi \times 100$
C
$(1+\chi) \times 100$
D
$\chi \times 100$

Solution

(D) હવા ધરાવતા ટોરોઇડની અંદરનું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B_0 = \mu_0 n I$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
જ્યારે આ જગ્યાને $\chi$ ચુંબકીય સસેપ્ટિબિલિટી ધરાવતા પદાર્થથી ભરવામાં આવે,ત્યારે સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી $\mu_r = 1 + \chi$ થાય છે.
નવું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B = \mu_r B_0 = (1 + \chi) B_0$ થાય છે.
ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં થતો વધારો $\Delta B = B - B_0 = (1 + \chi) B_0 - B_0 = \chi B_0$ છે.
ટકાવારી વધારો $\frac{\Delta B}{B_0} \times 100 = \frac{\chi B_0}{B_0} \times 100 = \chi \times 100$ દ્વારા મળે છે.
65
MediumMCQ
$2.4 \text{ Am}^2$ જેટલી ચુંબકીય મોમેન્ટ ધરાવતા લોખંડના સળિયાનું વજન $66 \text{ g}$ છે. જો સળિયાના દ્રવ્યની ઘનતા $7700 \text{ kg/m}^3$ હોય,તો મેગ્નેટાઇઝેશનની તીવ્રતા $\text{Am}^{-1}$ માં કેટલી હશે?
A
$1.4 \times 10^5$
B
$2.8 \times 10^5$
C
$1.4 \times 10^4$
D
$2.8 \times 10^4$

Solution

(B) મેગ્નેટાઇઝેશનની તીવ્રતા $I$ ને એકમ કદ દીઠ ચુંબકીય મોમેન્ટ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,$I = M/V$.
આપેલ ચુંબકીય મોમેન્ટ $M = 2.4 \text{ Am}^2$.
સળિયાનું દળ $m = 66 \text{ g} = 0.066 \text{ kg}$.
ઘનતા $\rho = 7700 \text{ kg/m}^3$.
સળિયાનું કદ $V = m / \rho = 0.066 / 7700 \text{ m}^3$.
હવે,મેગ્નેટાઇઝેશનની તીવ્રતા $I = M / V = 2.4 / (0.066 / 7700)$ ગણો.
$I = (2.4 \times 7700) / 0.066$.
$I = 18480 / 0.066 = 280000 \text{ Am}^{-1}$.
$I = 2.8 \times 10^5 \text{ Am}^{-1}$.
66
EasyMCQ
કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $(B)$, ચુંબકીય તીવ્રતા $(H)$, શૂન્યાવકાશની પરમીએબિલિટી $(\mu_0)$ અને સસેપ્ટિબિલિટી $(\chi)$ વચ્ચેનો સંબંધ શું છે?
A
$\frac{H}{B}=\mu_0(1+\chi)$
B
$\frac{B}{H}=\mu_0(1+\chi)$
C
$\frac{H}{B}=\mu_0(\chi-1)$
D
$\frac{B}{H}=\mu_0(1-\chi)$

Solution

(B) પદાર્થની અંદરનું કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $(B)$ એ બાહ્ય પ્રવાહને કારણે ઉદ્ભવતું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $(B_0)$ અને પદાર્થના મેગ્નેટાઇઝેશનને કારણે ઉદ્ભવતું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $(B_m)$ નો સરવાળો છે.
$B = B_0 + B_m$
આપણે જાણીએ છીએ કે $B_0 = \mu_0 H$, જ્યાં $H$ એ ચુંબકીય તીવ્રતા છે.
પદાર્થનું મેગ્નેટાઇઝેશન $(M)$ એ ચુંબકીય તીવ્રતા સાથે $M = \chi H$ દ્વારા સંબંધિત છે, જ્યાં $\chi$ એ ચુંબકીય સસેપ્ટિબિલિટી છે.
મેગ્નેટાઇઝેશનને કારણે ઉદ્ભવતું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B_m = \mu_0 M = \mu_0 \chi H$ છે.
આ કિંમતોને $B$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$B = \mu_0 H + \mu_0 \chi H$
$B = \mu_0 H(1 + \chi)$
બંને બાજુ $H$ વડે ભાગતા, આપણને મળે છે:
$\frac{B}{H} = \mu_0(1 + \chi)$
67
EasyMCQ
એક સળિયાના દ્રવ્યની મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $599$ છે. સળિયાના દ્રવ્યની નિરપેક્ષ પરમિએબિલિટી (absolute permeability) કેટલી થશે? $\left[\mu_0=4 \pi \times 10^{-7} \text{ SI unit}\right]$.
A
$2 \pi \times 10^{-4}$
B
$2.4 \pi \times 10^{-4}$
C
$4 \pi \times 10^{-4}$
D
$4.8 \pi \times 10^{-4}$

Solution

(B) નિરપેક્ષ પરમિએબિલિટી $\mu$,સાપેક્ષ પરમિએબિલિટી $\mu_r$ અને મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $\chi$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$\mu = \mu_r \mu_0 = (1 + \chi) \mu_0$
આપેલ છે:
$\chi = 599$
$\mu_0 = 4 \pi \times 10^{-7} \text{ T m/A}$
કિંમતો મૂકતા:
$\mu = (1 + 599) \times (4 \pi \times 10^{-7}) \text{ T m/A}$
$\mu = 600 \times 4 \pi \times 10^{-7} \text{ T m/A}$
$\mu = 2400 \pi \times 10^{-7} \text{ T m/A}$
$\mu = 2.4 \pi \times 10^{-4} \text{ T m/A}$
આમ,નિરપેક્ષ પરમિએબિલિટી $2.4 \pi \times 10^{-4} \text{ T m/A}$ છે.
68
EasyMCQ
$500 \,A/m$ ની ચુંબકીય તીવ્રતા $0.4 \,cm^2$ આડછેદ ધરાવતા લોખંડના સળિયામાં $2.4 \times 10^{-5} \,Wb$ નું ચુંબકીય ફ્લક્સ ઉત્પન્ન કરે છે. લોખંડના સળિયાની ચુંબકીય પરમિએબિલિટી કેટલી હશે?
A
$2.4 \times 10^{-3} \,T \cdot m/A$
B
$1.2 \times 10^{-3} \,T \cdot m/A$
C
$2.4 \times 10^{-4} \,T \cdot m/A$
D
$1.2 \times 10^{-4} \,T \cdot m/A$

Solution

(B) આપેલ છે: ચુંબકીય તીવ્રતા $H = 500 \,A/m$, ચુંબકીય ફ્લક્સ $\phi = 2.4 \times 10^{-5} \,Wb$, આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $A = 0.4 \,cm^2 = 0.4 \times 10^{-4} \,m^2$.
ચુંબકીય ફ્લક્સ ઘનતા $B = \frac{\phi}{A} = \frac{2.4 \times 10^{-5}}{0.4 \times 10^{-4}} = 0.6 \,T$.
ચુંબકીય પરમિએબિલિટી $\mu$ નું સૂત્ર $\mu = \frac{B}{H}$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\mu = \frac{0.6}{500} = 1.2 \times 10^{-3} \,T \cdot m/A$.
69
EasyMCQ
કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $(B)$,ચુંબકીય તીવ્રતા $(H)$,શૂન્યાવકાશની પરમિએબિલિટી $(\mu_0)$ અને સસેપ્ટિબિલિટી $(\chi)$ વચ્ચેનો સાચો સંબંધ કયો છે?
A
$\frac{B}{H}=\mu_0(1-\chi)$
B
$\frac{B}{H}=\mu_0(1+\chi)^2$
C
$\frac{B}{H}=\mu_0(1+\chi)$
D
$\frac{B}{H}=\mu_0(1-\chi)^2$

Solution

(C) પદાર્થની અંદર કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $(B)$ એ બાહ્ય પ્રવાહને કારણે ઉદ્ભવતા ચુંબકીય ક્ષેત્ર $(B_0 = \mu_0 H)$ અને મેગ્નેટાઇઝેશનને કારણે ઉદ્ભવતા ચુંબકીય ક્ષેત્ર $(B_m = \mu_0 M)$ નો સરવાળો છે.
$B = B_0 + B_m = \mu_0 H + \mu_0 M = \mu_0(H + M)$.
મેગ્નેટાઇઝેશન $(M)$ એ ચુંબકીય તીવ્રતા $(H)$ સાથે સસેપ્ટિબિલિટી $(\chi)$ દ્વારા $M = \chi H$ તરીકે સંબંધિત છે,તેથી આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા:
$B = \mu_0(H + \chi H) = \mu_0 H(1 + \chi)$.
આને ફરીથી ગોઠવતા ગુણોત્તર મળે છે:
$\frac{B}{H} = \mu_0(1 + \chi)$.
70
EasyMCQ
એક ગજિયા ચુંબકની લંબાઈ $4 \text{ cm}$,આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $2 \text{ cm}^2$ અને ચુંબકીય મોમેન્ટ $6 \text{ Am}^2$ છે. ગજિયા ચુંબકની મેગ્નેટાઇઝેશનની તીવ્રતા કેટલી હશે?
A
$9 \times 10^5 \text{ A/m}$
B
$7.5 \times 10^5 \text{ A/m}$
C
$4.5 \times 10^5 \text{ A/m}$
D
$3.0 \times 10^5 \text{ A/m}$

Solution

(B) મેગ્નેટાઇઝેશનની તીવ્રતા $(I)$ ને પદાર્થના એકમ કદ દીઠ ચુંબકીય મોમેન્ટ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
સૂત્ર: $I = \frac{M}{V} = \frac{M}{A \times L}$
આપેલ છે:
ચુંબકીય મોમેન્ટ $(M)$ = $6 \text{ Am}^2$
લંબાઈ $(L)$ = $4 \text{ cm} = 4 \times 10^{-2} \text{ m}$
ક્ષેત્રફળ $(A)$ = $2 \text{ cm}^2 = 2 \times 10^{-4} \text{ m}^2$
ગણતરી:
કદ $(V)$ = $A \times L = (2 \times 10^{-4} \text{ m}^2) \times (4 \times 10^{-2} \text{ m}) = 8 \times 10^{-6} \text{ m}^3$
$I = \frac{6 \text{ Am}^2}{8 \times 10^{-6} \text{ m}^3} = 0.75 \times 10^6 \text{ A/m} = 7.5 \times 10^5 \text{ A/m}$
71
EasyMCQ
$400$ આંટા પ્રતિ મીટર ધરાવતા સોલેનોઈડમાં $400$ સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી ધરાવતા દ્રવ્યનો કોર છે. જ્યારે તેમાંથી $0.5 \ A$ વિદ્યુતપ્રવાહ પસાર કરવામાં આવે,ત્યારે કોરના દ્રવ્યનું મેગ્નેટાઈઝેશન $Am^{-1}$ માં આશરે કેટલું હશે?
A
$6 \times 10^5$
B
$6 \times 10^4$
C
$8 \times 10^5$
D
$8 \times 10^4$

Solution

(D) ચુંબકીય તીવ્રતા $H$ એ $H = nI$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $n$ એ એકમ લંબાઈ દીઠ આંટાની સંખ્યા છે અને $I$ એ વિદ્યુતપ્રવાહ છે.
અહીં $n = 400 \ m^{-1}$ અને $I = 0.5 \ A$ આપેલ છે,તેથી $H = 400 \times 0.5 = 200 \ Am^{-1}$ મળે.
સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી $\mu_r$ અને ચુંબકીય સસેપ્ટિબિલિટી $\chi$ વચ્ચેનો સંબંધ $\mu_r = 1 + \chi$ છે,તેથી $\chi = \mu_r - 1$.
અહીં $\mu_r = 400$ આપેલ છે,તેથી $\chi = 400 - 1 = 399$.
મેગ્નેટાઈઝેશન $M$ એ $M = \chi H$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કિંમતો મૂકતા,$M = 399 \times 200 = 79800 \ Am^{-1}$ મળે.
આ કિંમત આશરે $8 \times 10^4 \ Am^{-1}$ જેટલી છે.
72
MediumMCQ
$100 \,A/m$ નું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $0.3 \,cm^2$ આડછેદ ધરાવતા લોખંડના સળિયામાં $2.4 \times 10^{-5} \,Wb$ નું ચુંબકીય ફ્લક્સ ઉત્પન્ન કરે છે। $SI$ એકમમાં લોખંડના સળિયાની ચુંબકીય પરમીએબિલિટી કેટલી હશે?
A
$8 \times 10^{-4}$
B
$2.5 \times 10^{-4}$
C
$4 \times 10^{-4}$
D
$5 \times 10^{-4}$

Solution

$(A)$ ચુંબકીય ઇન્ડક્શન $B$ એ ચુંબકીય ફ્લક્સ $\phi$ અને આડછેદના ક્ષેત્રફળ $A$ ના ગુણોત્તર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $B = \frac{\phi}{A}$.
આપેલ છે: $\phi = 2.4 \times 10^{-5} \,Wb$ અને $A = 0.3 \,cm^2 = 0.3 \times 10^{-4} \,m^2$.
$B$ ની ગણતરી: $B = \frac{2.4 \times 10^{-5}}{0.3 \times 10^{-4}} = 0.8 \,T$.
ચુંબકીય પરમીએબિલિટી $\mu$ એ ચુંબકીય ઇન્ડક્શન $B$ અને ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા $H$ નો ગુણોત્તર છે: $\mu = \frac{B}{H}$.
જો $H = 1000 \,A/m$ લેવામાં આવે, તો $\mu = \frac{0.8}{1000} = 8 \times 10^{-4} \,T \cdot m/A$.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
73
EasyMCQ
એક સળિયાના દ્રવ્યની મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $349$ છે અને શૂન્યાવકાશની પરમિએબિલિટી $\mu_0 = 4 \pi \times 10^{-7} \ SI$ એકમ છે. $SI$ એકમમાં સળિયાના દ્રવ્યની નિરપેક્ષ પરમિએબિલિટી કેટલી હશે?
A
$4200 \times 10^{-7}$
B
$4600 \times 10^{-7}$
C
$4400 \times 10^{-7}$
D
$4800 \times 10^{-7}$

Solution

(C) આપેલ છે: $\mu_0 = 4 \pi \times 10^{-7} \ H/m$ અને $\chi_m = 349$.
નિરપેક્ષ પરમિએબિલિટી $\mu$,શૂન્યાવકાશની પરમિએબિલિટી $\mu_0$ અને મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $\chi_m$ વચ્ચેનો સંબંધ $\mu = \mu_0(1 + \chi_m)$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$\mu = 4 \pi \times 10^{-7} \times (1 + 349)$
$\mu = 4 \pi \times 10^{-7} \times 350$
$\mu = 1400 \pi \times 10^{-7}$
$\pi \approx 3.14159$ લેતા:
$\mu \approx 1400 \times 3.14159 \times 10^{-7}$
$\mu \approx 4398.22 \times 10^{-7} \ H/m$
આપેલા વિકલ્પો મુજબ નજીકની કિંમત લેતા,$\mu \approx 4400 \times 10^{-7} \ H/m$ મળે છે.
74
EasyMCQ
જો કોઈ માધ્યમની સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી $0.85$ હોય,તો તેની મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી કેટલી હશે?
A
$1.85$
B
$0.15$
C
-$0.15$
D
-$0.85$

Solution

(C) સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી $\mu_{r}$ અને મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $\chi$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $\mu_{r} = 1 + \chi$.
અહીં આપેલ છે કે સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી $\mu_{r} = 0.85$ છે.
આ કિંમતને સૂત્રમાં મૂકતા: $0.85 = 1 + \chi$.
તેથી,$\chi = 0.85 - 1 = -0.15$.
આમ,માધ્યમની મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $-0.15$ છે.
75
EasyMCQ
એક ધાતુની પરમિએબિલિટી $0.1256 \ TmA^{-1}$ છે. તેની સાપેક્ષ પરમિએબિલિટી કેટલી હશે? (આપેલ છે: $\frac{\mu_0}{4 \pi} = 10^{-7} \ SI \ unit$,$\pi = 3.14$).
A
$10^5$
B
$3 \times 10^5$
C
$2 \times 10^6$
D
$10^4$

Solution

(A) આપેલ છે,ધાતુની પરમિએબિલિટી $\mu = 0.1256 \ TmA^{-1}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે શૂન્યાવકાશની પરમિએબિલિટી $\mu_0 = 4 \pi \times 10^{-7} \ TmA^{-1}$ છે.
$\pi = 3.14$ મૂકતા,$\mu_0 = 4 \times 3.14 \times 10^{-7} = 12.56 \times 10^{-7} \ TmA^{-1}$ મળે.
સાપેક્ષ પરમિએબિલિટી $\mu_r$ એ માધ્યમની પરમિએબિલિટી અને શૂન્યાવકાશની પરમિએબિલિટીનો ગુણોત્તર છે:
$\mu_r = \frac{\mu}{\mu_0} = \frac{0.1256}{12.56 \times 10^{-7}}$.
$\mu_r = \frac{12.56 \times 10^{-2}}{12.56 \times 10^{-7}} = 10^{-2} \times 10^7 = 10^5$.
આમ,સાપેક્ષ પરમિએબિલિટી $10^5$ છે.
76
EasyMCQ
લોખંડની સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી (relative permeability) $2000$ છે. $SI$ એકમમાં તેની નિરપેક્ષ પરમીએબિલિટી (absolute permeability) કેટલી થશે? (આપેલ છે: $\frac{\mu_0}{4 \pi} = 10^{-7} \text{ SI units}$)
A
$8 \pi \times 10^{-7}$
B
$4 \pi \times 10^{-5}$
C
$8 \pi \times 10^{-4}$
D
$\frac{500}{\pi} \times 10^{-7}$

Solution

(C) નિરપેક્ષ પરમીએબિલિટી $\mu$ શોધવા માટેનું સૂત્ર $\mu = \mu_r \mu_0$ છે.
અહીં સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી $\mu_r = 2000$ અને શૂન્યાવકાશની પરમીએબિલિટી $\mu_0 = 4 \pi \times 10^{-7} \text{ T m/A}$ આપેલ છે.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
$\mu = 2000 \times (4 \pi \times 10^{-7}) \text{ T m/A}$.
$\mu = 8000 \pi \times 10^{-7} \text{ T m/A}$.
$\mu = 8 \pi \times 10^{-4} \text{ T m/A}$.
77
MediumMCQ
એક ગજિયા ચુંબકની લંબાઈ $3 \,cm$, આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $2 \,cm^2$ અને ચુંબકીય મોમેન્ટ $3 \,Am^2$ છે. ગજિયા ચુંબકની મેગ્નેટાઈઝેશનની તીવ્રતા કેટલી હશે?
A
$2 \times 10^5 \,A/m$
B
$3 \times 10^5 \,A/m$
C
$4 \times 10^5 \,A/m$
D
$5 \times 10^5 \,A/m$

Solution

(D) આપેલ છે: લંબાઈ $L = 3 \,cm = 3 \times 10^{-2} \,m$, આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $A = 2 \,cm^2 = 2 \times 10^{-4} \,m^2$, ચુંબકીય મોમેન્ટ $M = 3 \,Am^2$.
મેગ્નેટાઈઝેશનની તીવ્રતા $I$ એ એકમ કદ દીઠ ચુંબકીય મોમેન્ટ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
કદ $V = L \times A = (3 \times 10^{-2} \,m) \times (2 \times 10^{-4} \,m^2) = 6 \times 10^{-6} \,m^3$.
મેગ્નેટાઈઝેશનની તીવ્રતા $I = \frac{M}{V} = \frac{3 \,Am^2}{6 \times 10^{-6} \,m^3}$.
$I = 0.5 \times 10^6 \,A/m = 5 \times 10^5 \,A/m$.
78
EasyMCQ
નમૂનાનું મેગ્નેટાઈઝેશન (ચુંબકીયકરણ) એટલે શું?
A
એકમ કદ દીઠ ચોખ્ખી ચુંબકીય ડાયપોલ મોમેન્ટ.
B
એકમ ચુંબકીય ડાયપોલ મોમેન્ટ દીઠ નમૂનાનું કદ.
C
ચુંબકીય ડાયપોલ મોમેન્ટ અને ધ્રુવ પ્રબળતાનો ગુણોત્તર.
D
ધ્રુવ પ્રબળતા અને ચુંબકીય ડાયપોલ મોમેન્ટનો ગુણોત્તર.

Solution

(A) મેગ્નેટાઈઝેશન $(M)$ ને પદાર્થના એકમ કદ $(V)$ દીઠ ચોખ્ખી ચુંબકીય ડાયપોલ મોમેન્ટ $(m_{net})$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
ગાણિતિક રીતે,તેને આ રીતે દર્શાવવામાં આવે છે: $M = \frac{m_{net}}{V}$.
તે દર્શાવે છે કે જ્યારે કોઈ પદાર્થને ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવે ત્યારે તે કેટલા અંશે ચુંબકીય બને છે.
79
MediumMCQ
$5 \ cm$ લંબાઈ અને $4 \ cm^{2}$ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ ધરાવતા ગજિયા ચુંબકનો ચુંબકીય મોમેન્ટ $2 \ Am^{2}$ છે. જો ચુંબકીય સસેપ્ટિબિલિટી $5 \times 10^{-6}$ હોય,તો ચુંબકીય તીવ્રતા કેટલી હશે?
A
$0.2 \times 10^{10} \ A/m$
B
$0.5 \times 10^{10} \ A/m$
C
$5 \times 10^{10} \ A/m$
D
$2 \times 10^{10} \ A/m$

Solution

(D) ચુંબકનું કદ $V = \text{લંબાઈ} \times \text{ક્ષેત્રફળ} = 5 \ cm \times 4 \ cm^{2} = 20 \ cm^{3}$.
$SI$ એકમમાં રૂપાંતર કરતા: $V = 20 \times 10^{-6} \ m^{3} = 2 \times 10^{-5} \ m^{3}$.
મેગ્નેટાઈઝેશન $M$ એ એકમ કદ દીઠ ચુંબકીય મોમેન્ટ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે: $M = \frac{m}{V} = \frac{2 \ Am^{2}}{2 \times 10^{-5} \ m^{3}} = 10^{5} \ A/m$.
મેગ્નેટાઈઝેશન $M$,ચુંબકીય તીવ્રતા $H$ અને ચુંબકીય સસેપ્ટિબિલિટી $\chi$ વચ્ચેનો સંબંધ $M = \chi H$ છે.
તેથી,$H = \frac{M}{\chi} = \frac{10^{5}}{5 \times 10^{-6}} = 0.2 \times 10^{11} \ A/m = 2 \times 10^{10} \ A/m$.
80
EasyMCQ
લોખંડની સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી (relative permeability) $5500$ છે,તો તેની મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી (magnetic susceptibility) કેટલી હશે?
A
$5500 \times 10^{-3}$
B
$5500 \times 10^{3}$
C
$5499$
D
$5501$

Solution

(C) સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી $\mu_r$ અને મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $\chi$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $\mu_r = 1 + \chi$.
અહીં આપેલ છે કે સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી $\mu_r = 5500$.
તેથી,મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $\chi = \mu_r - 1$.
કિંમત મૂકતા: $\chi = 5500 - 1 = 5499$.
આમ,લોખંડની મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $5499$ છે.
81
EasyMCQ
$2 \text{ g}$ ના નમૂનામાં ઉત્પન્ન થતી ચુંબકીય મોમેન્ટ $8 \times 10^{-7} \text{ A} \cdot \text{m}^2$ છે. જો તેની ઘનતા $4 \text{ g/cm}^3$ હોય, તો નમૂનાનું મેગ્નેટાઇઝેશન કેટલું હશે ($\text{ A/m}$ માં)?
A
$1.2$
B
$1.8$
C
$1.4$
D
$1.6$

Solution

(D) નમૂનાનું કદ $V$ એ દળ અને ઘનતાના ગુણોત્તર દ્વારા મળે છે: $V = \frac{\text{દળ}}{\text{ઘનતા}} = \frac{2 \text{ g}}{4 \text{ g/cm}^3} = 0.5 \text{ cm}^3$.
કદને $SI$ એકમોમાં રૂપાંતરિત કરતા: $V = 0.5 \times 10^{-6} \text{ m}^3$.
મેગ્નેટાઇઝેશન $M$ એ એકમ કદ દીઠ ચુંબકીય મોમેન્ટ $m$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે: $M = \frac{m}{V}$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $M = \frac{8 \times 10^{-7} \text{ A} \cdot \text{m}^2}{0.5 \times 10^{-6} \text{ m}^3} = 1.6 \text{ A/m}$.
82
EasyMCQ
કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $(B)$,ચુંબકીય તીવ્રતા $(H)$,શૂન્યાવકાશની પરમીએબિલિટી $(\mu_{0})$ અને ચુંબકીય સસેપ્ટિબિલિટી $(\chi)$ વચ્ચેનો સંબંધ શું છે?
A
$\frac{B}{H} = \mu_{0}(1+\chi)$
B
$\frac{H}{B} = \mu_{0}(1-\chi)$
C
$\frac{B}{H} = \mu_{0}(1-\chi)$
D
$\frac{H}{B} = \mu_{0}(1+\chi)$

Solution

(A) પદાર્થની અંદરનું કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $(B)$ એ બાહ્ય પ્રવાહને કારણે ઉદ્ભવતું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $(B_{0} = \mu_{0}H)$ અને મેગ્નેટાઇઝેશનને કારણે ઉદ્ભવતું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $(B_{m} = \mu_{0}M)$ ના સરવાળા જેટલું હોય છે.
તેથી,$B = \mu_{0}(H + M)$.
આપણે જાણીએ છીએ કે મેગ્નેટાઇઝેશન $(M)$ અને ચુંબકીય તીવ્રતા $(H)$ વચ્ચેનો સંબંધ સસેપ્ટિબિલિટી $(\chi)$ દ્વારા $M = \chi H$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
આ કિંમત $B$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$B = \mu_{0}(H + \chi H) = \mu_{0}H(1 + \chi)$.
ગુણોત્તર $\frac{B}{H}$ મેળવવા માટે પદોને ગોઠવતા:
$\frac{B}{H} = \mu_{0}(1 + \chi)$.
83
EasyMCQ
$2000 \text{ A/m}$ ની તીવ્રતા ધરાવતા ચુંબકીય ક્ષેત્રને સમાંતર એક લોખંડનો સળિયો મૂકવામાં આવે છે. સળિયામાંથી પસાર થતું ચુંબકીય ફ્લક્સ $6 \times 10^{-4} \text{ Wb}$ છે અને તેનું આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $3 \text{ cm}^2$ છે. તો $\text{Wb/(A} \cdot \text{m)}$ એકમમાં સળિયાની ચુંબકીય પરમીએબિલિટી કેટલી હશે?
A
$10^{-1}$
B
$10^{-4}$
C
$10^{-3}$
D
$10^{-2}$

Solution

(C) ચુંબકીય પરમીએબિલિટી $\mu$ એ ચુંબકીય ઇન્ડક્શન $B$ અને ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા $H$ ના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે,જે $\mu = \frac{B}{H}$ છે.
ચુંબકીય ફ્લક્સ $\phi = B \cdot A$ હોવાથી,$B = \frac{\phi}{A}$ મળે.
આ કિંમતને પરમીએબિલિટીના સૂત્રમાં મૂકતા: $\mu = \frac{\phi}{A \cdot H}$.
આપેલ કિંમતો:
$\phi = 6 \times 10^{-4} \text{ Wb}$
$A = 3 \text{ cm}^2 = 3 \times 10^{-4} \text{ m}^2$
$H = 2000 \text{ A/m} = 2 \times 10^3 \text{ A/m}$
$\mu$ ની ગણતરી કરતા:
$\mu = \frac{6 \times 10^{-4}}{(3 \times 10^{-4}) \times (2 \times 10^3)} = \frac{6 \times 10^{-4}}{6 \times 10^{-1}} = 10^{-3} \text{ Wb/(A} \cdot \text{m)}$.
84
MediumMCQ
$5 \ cm$ લંબાઈ,$2 \ cm^2$ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ અને $1 \ A \cdot m^2$ ચોખ્ખી ચુંબકીય મોમેન્ટ ધરાવતા ગજિયા ચુંબકનું મેગ્નેટાઈઝેશન કેટલું હશે?
A
$3 \times 10^5 \ A/m$
B
$4 \times 10^5 \ A/m$
C
$2 \times 10^5 \ A/m$
D
$1 \times 10^5 \ A/m$

Solution

(D) આપેલ છે: લંબાઈ $l = 5 \ cm = 5 \times 10^{-2} \ m$,
આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $a = 2 \ cm^2 = 2 \times 10^{-4} \ m^2$,
ચુંબકીય મોમેન્ટ $M = 1 \ A \cdot m^2$.
મેગ્નેટાઈઝેશન $I$ એ એકમ કદ દીઠ ચુંબકીય મોમેન્ટ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે:
$I = \frac{M}{V}$
જ્યાં $V$ એ ગજિયા ચુંબકનું કદ છે,$V = a \times l$.
કિંમતો મૂકતા:
$V = (2 \times 10^{-4} \ m^2) \times (5 \times 10^{-2} \ m) = 10 \times 10^{-6} \ m^3 = 10^{-5} \ m^3$.
હવે,મેગ્નેટાઈઝેશન $I$ ની ગણતરી કરતા:
$I = \frac{1 \ A \cdot m^2}{10^{-5} \ m^3} = 10^5 \ A/m$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
85
MediumMCQ
ચુંબકીય તીવ્રતાનું પારિમાણિક સૂત્ર શું છે?
A
$[L^{1} M^{0} T^{0} I^{1}]$
B
$[L^{1} M^{0} T^{0} I^{-1}]$
C
$[L^{-1} M^{0} T^{0} I^{1}]$
D
$[L^{-2} M^{0} T^{0} I^{1}]$

Solution

(C) ચુંબકીય તીવ્રતા $(H)$ ને એકમ લંબાઈ દીઠ ચુંબકીય બળ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
ચુંબકીય તીવ્રતાનું સૂત્ર $H = \frac{nI}{L}$ છે,જ્યાં $n$ એ આંટાની સંખ્યા છે,$I$ એ વિદ્યુતપ્રવાહ છે અને $L$ એ લંબાઈ છે.
આંટાની સંખ્યા $(n)$ એ પરિમાણરહિત રાશિ હોવાથી,$H$ ના પરિમાણો $\frac{I}{L}$ ના પરિમાણો દ્વારા આપવામાં આવે છે.
વિદ્યુતપ્રવાહ $(I)$ નું પરિમાણ $[I^1]$ છે અને લંબાઈ $(L)$ નું પરિમાણ $[L^1]$ છે.
તેથી,ચુંબકીય તીવ્રતાના પરિમાણો $[L^{-1} M^0 T^0 I^1]$ થાય છે.
86
EasyMCQ
જો $\mu_0$ એ શૂન્યાવકાશની પરમિયેબિલિટી (પારગમ્યતા) હોય અને $\chi_m$ એ મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી હોય,તો પદાર્થની પરમિયેબિલિટી $\mu$ . . . . . . છે.
A
$\mu=\mu_0(1+\chi_m)$
B
$\mu=\mu_0(\chi_m-1)$
C
$\mu=\mu_0(1-\chi_m)$
D
$\mu=\mu_0(1+\chi_m)$

Solution

(D) ચુંબકીય પદાર્થની સાપેક્ષ પરમિયેબિલિટી $\mu_r$ ને પદાર્થની પરમિયેબિલિટી $\mu$ અને શૂન્યાવકાશની પરમિયેબિલિટી $\mu_0$ ના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,જે $\mu_r = \frac{\mu}{\mu_0}$ છે.
વળી,સાપેક્ષ પરમિયેબિલિટી અને મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $\chi_m$ વચ્ચેનો સંબંધ $\mu_r = 1 + \chi_m$ છે.
આ બંને સમીકરણોને સરખાવતા,આપણને $\frac{\mu}{\mu_0} = 1 + \chi_m$ મળે છે.
તેથી,પદાર્થની પરમિયેબિલિટી $\mu = \mu_0(1 + \chi_m)$ થાય છે.
87
EasyMCQ
એક ફેરોમેગ્નેટિક પદાર્થમાં ડોમેન $2 \mu m$ બાજુની લંબાઈ ધરાવતા સમઘન સ્વરૂપે છે. તેમાં $4 \times 10^{14}$ પરમાણુઓ છે અને દરેક પરમાણ્વીય ડાયપોલની મોમેન્ટ $16 \times 10^{-24} \text{ A m}^2$ છે,તો ડોમેનનું મેગ્નેટાઈઝેશન . . . . . . છે.
A
$8 \times 10^4 \text{ A m}^{-1}$
B
$7.2 \times 10^4 \text{ A m}^{-1}$
C
$3.6 \times 10^4 \text{ A m}^{-1}$
D
$64 \times 10^4 \text{ A m}^{-1}$

Solution

(A) મેગ્નેટાઈઝેશન $(M)$ એ એકમ કદ દીઠ ચોખ્ખી ચુંબકીય મોમેન્ટ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે.
$M = \frac{M_{\text{net}}}{V}$
આપેલ છે:
પરમાણુઓની સંખ્યા $(N)$ = $4 \times 10^{14}$
દરેક પરમાણુની ચુંબકીય મોમેન્ટ $(m)$ = $16 \times 10^{-24} \text{ A m}^2$
સમઘનની બાજુની લંબાઈ $(a)$ = $2 \mu m = 2 \times 10^{-6} \text{ m}$
સમઘનનું કદ $(V)$ = $a^3 = (2 \times 10^{-6})^3 = 8 \times 10^{-18} \text{ m}^3$
કુલ ચુંબકીય મોમેન્ટ $(M_{\text{net}})$ = $N \times m = (4 \times 10^{14}) \times (16 \times 10^{-24}) = 64 \times 10^{-10} \text{ A m}^2$
હવે,મેગ્નેટાઈઝેશનની ગણતરી કરતા:
$M = \frac{64 \times 10^{-10}}{8 \times 10^{-18}}$
$M = 8 \times 10^8 \times 10^{-4} = 8 \times 10^4 \text{ A m}^{-1}$
88
EasyMCQ
$ \chi_{1} $ અને $ \chi_{2} $ એ $ T_{1} \ K $ અને $ T_{2} \ K $ તાપમાને પેરામેગ્નેટિક પદાર્થની મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી છે. તો:
A
$ \chi_{1} = \chi_{2} $
B
$ \chi_{1} T_{1} = \chi_{2} T_{2} $
C
$ \chi_{1} T_{2} = \chi_{2} T_{1} $
D
$ \chi_{1} \sqrt{T_{1}} = \chi_{2} \sqrt{T_{2}} $

Solution

(B) ક્યુરીના નિયમ મુજબ,પેરામેગ્નેટિક પદાર્થની મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $ \chi $ તેના નિરપેક્ષ તાપમાન $ T $ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,$ \chi \propto \frac{1}{T} $.
આનો અર્થ એ છે કે $ \chi T = \text{અચળ} $.
તેથી,$ T_{1} $ અને $ T_{2} $ તાપમાન માટે અનુરૂપ સસેપ્ટિબિલિટી $ \chi_{1} $ અને $ \chi_{2} $ હોય,તો $ \chi_{1} T_{1} = \chi_{2} T_{2} $ થાય.
89
MediumMCQ
ફેરોમેગ્નેટિક પદાર્થમાં ડોમેન $2 \mu m$ બાજુવાળા સમઘનના સ્વરૂપમાં છે. તે ડોમેનમાં પરમાણુઓની સંખ્યા $9 \times 10^{10}$ છે અને દરેક પરમાણુની ડાયપોલ મોમેન્ટ $9 \times 10^{-24} A m^2$ છે. ડોમેનનું મેગ્નેટાઇઝેશન (આશરે) કેટલું હશે?
A
$10 \times 10^4 A m^{-1}$
B
$8 \times 10^4 A m^{-1}$
C
$12 \times 10^4 A m^{-1}$
D
$9 \times 10^4 A m^{-1}$

Solution

(A) ડોમેનનું કદ $V$ એ તેની બાજુની લંબાઈના ઘન જેટલું છે: $V = (2 \times 10^{-6} m)^3 = 8 \times 10^{-18} m^3$.
કુલ ચુંબકીય ડાયપોલ મોમેન્ટ $M_{\text{net}}$ એ પરમાણુઓની સંખ્યા અને પ્રતિ પરમાણુ ડાયપોલ મોમેન્ટનો ગુણાકાર છે: $M_{\text{net}} = (9 \times 10^{10}) \times (9 \times 10^{-24} A m^2) = 81 \times 10^{-14} A m^2$.
મેગ્નેટાઇઝેશન $I$ એ એકમ કદ દીઠ કુલ ચુંબકીય મોમેન્ટ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે: $I = \frac{M_{\text{net}}}{V} = \frac{81 \times 10^{-14} A m^2}{8 \times 10^{-18} m^3}$.
ગણતરી કરતા: $I = 10.125 \times 10^4 A m^{-1} \approx 10 \times 10^4 A m^{-1}$.
90
EasyMCQ
લોખંડના નમૂના માટે $\mu$ અને $H$ વચ્ચેનો સંબંધ $\mu = [\frac{0.4}{H} + 12 \times 10^{-4}] \ H m^{-1}$ છે. $1 \ T$ ની ફ્લક્સ ઘનતા ઉત્પન્ન કરવા માટે $H$ નું મૂલ્ય કેટલું હશે? ($\mu =$ ચુંબકીય પરમિએબિલિટી,$H =$ ચુંબકીય તીવ્રતા)
A
$250 \ A m^{-1}$
B
$500 \ A m^{-1}$
C
$750 \ A m^{-1}$
D
$10^3 \ A m^{-1}$

Solution

(B) ચુંબકીય ફ્લક્સ ઘનતા $B$,ચુંબકીય પરમિએબિલિટી $\mu$ અને ચુંબકીય તીવ્રતા $H$ વચ્ચેનો સંબંધ $B = \mu H$ છે.
આપેલ છે કે $\mu = [\frac{0.4}{H} + 12 \times 10^{-4}] \ H m^{-1}$ અને $B = 1 \ T$.
$\mu$ નું સૂત્ર $B = \mu H$ માં મૂકતા:
$B = [\frac{0.4}{H} + 12 \times 10^{-4}] \times H$
$B = 0.4 + (12 \times 10^{-4}) H$
$B = 1 \ T$ આપેલ હોવાથી:
$1 = 0.4 + (12 \times 10^{-4}) H$
$0.6 = 12 \times 10^{-4} H$
$H = \frac{0.6}{12 \times 10^{-4}} = \frac{0.6 \times 10^4}{12} = \frac{6000}{12} = 500 \ A m^{-1}$.
91
MediumMCQ
જ્યારે ચુંબકીય પદાર્થના ટુકડાને સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે તેની અંદરની ફ્લક્સ ઘનતા એ ટુકડાથી દૂરની ફ્લક્સ ઘનતા કરતા ચાર ગણી છે. પદાર્થની ચુંબકીય પરમીએબિલિટી કેટલી છે?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(D) ધારો કે પદાર્થની બહાર ચુંબકીય ફ્લક્સ ઘનતા $B_0$ છે.
આપેલ છે કે પદાર્થની અંદર ચુંબકીય ફ્લક્સ ઘનતા $B = 4 B_0$ છે.
પદાર્થની અંદરની ચુંબકીય ફ્લક્સ ઘનતા અને બાહ્ય ચુંબકીય ક્ષેત્ર વચ્ચેનો સંબંધ $B = \mu_r B_0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\mu_r$ એ પદાર્થની સાપેક્ષ ચુંબકીય પરમીએબિલિટી છે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા,આપણને $4 B_0 = \mu_r B_0$ મળે છે.
તેથી,$\mu_r = 4$.
92
MediumMCQ
$0.25 \ cm^2$ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ ધરાવતા પદાર્થને $1000 \ Am^{-1}$ ની તીવ્રતા ધરાવતા ચુંબકીય ક્ષેત્ર $(H)$ માં મૂકવામાં આવે છે. તો,ઉત્પન્ન થતું ચુંબકીય ફ્લક્સ કેટલું હશે? (પદાર્થની સસેપ્ટિબિલિટી $313$ છે) (શૂન્યાવકાશની પરમિયેબિલિટી,$\mu_0 = 4 \pi \times 10^{-7} \ Hm^{-1}$)
A
$8.33 \times 10^{-8} \ Wb$
B
$1.84 \times 10^{-6} \ Wb$
C
$9.87 \times 10^{-6} \ Wb$
D
$3.16 \times 10^{-6} \ Wb$

Solution

(C) ચુંબકીય ફ્લક્સ $\phi$ નું સૂત્ર $\phi = B \cdot A$ છે.
અહીં $B = \mu H$ અને $\mu = \mu_0(1 + \chi_m)$ હોવાથી,$\phi = \mu_0(1 + \chi_m) H A$ થાય.
આપેલ છે:
ક્ષેત્રફળ $A = 0.25 \ cm^2 = 0.25 \times 10^{-4} \ m^2$.
ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા $H = 1000 \ Am^{-1}$.
સસેપ્ટિબિલિટી $\chi_m = 313$.
શૂન્યાવકાશની પરમિયેબિલિટી $\mu_0 = 4 \pi \times 10^{-7} \ Hm^{-1}$.
કિંમતો મૂકતા:
$\phi = (4 \pi \times 10^{-7}) \times (1 + 313) \times 1000 \times (0.25 \times 10^{-4})$
$\phi = (4 \pi \times 10^{-7}) \times 314 \times 10^3 \times 0.25 \times 10^{-4}$
$\phi = 4 \pi \times 314 \times 0.25 \times 10^{-8}$
$\phi = 314 \pi \times 10^{-8} \approx 986.45 \times 10^{-8} \approx 9.87 \times 10^{-6} \ Wb$.
93
EasyMCQ
એક સોલેનોઇડમાં $501$ સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી ધરાવતા દ્રવ્યનો કોર છે. સોલેનોઇડના આંટાઓ કોરથી ઇન્સ્યુલેટેડ છે અને તેમાંથી $2.5 \ A$ વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે. જો આંટાની સંખ્યા પ્રતિ મીટર $900$ હોય,તો $A \ m^{-1}$ માં મેગ્નેટાઇઝેશન કેટલું હશે?
A
$1.125 \times 10^6$
B
$2.8 \times 10^6$
C
$2.25 \times 10^6$
D
$1.69 \times 10^6$

Solution

(A) મેગ્નેટાઇઝેશન $M$ નું સૂત્ર $M = \chi H$ છે,જ્યાં $\chi$ એ મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી છે અને $H$ એ ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા છે.
સોલેનોઇડ માટે,ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા $H = nI$ છે,જ્યાં $n$ એ એકમ લંબાઈ દીઠ આંટાની સંખ્યા છે અને $I$ એ વિદ્યુતપ્રવાહ છે.
મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી અને સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી $\mu_r$ વચ્ચેનો સંબંધ $\chi = \mu_r - 1$ છે.
આપેલ છે: $n = 900 \ m^{-1}$,$I = 2.5 \ A$,અને $\mu_r = 501$.
આ કિંમતોને $M = nI(\mu_r - 1)$ સૂત્રમાં મૂકતા:
$M = 900 \times 2.5 \times (501 - 1)$
$M = 2250 \times 500$
$M = 1,125,000 \ A \ m^{-1} = 1.125 \times 10^6 \ A \ m^{-1}$.
94
EasyMCQ
જો કોઈ પદાર્થની ચુંબકીય સસેપ્ટિબિલિટી $0.6$ હોય,તો તે પદાર્થની પરમિયેબિલિટી અને શૂન્યાવકાશની પરમિયેબિલિટીનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
A
$8: 5$
B
$7: 4$
C
$6: 5$
D
$3: 5$

Solution

(A) સાપેક્ષ પરમિયેબિલિટી $\mu_r$ અને ચુંબકીય સસેપ્ટિબિલિટી $\chi_m$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $\mu_r = 1 + \chi_m$.
અહીં આપેલ છે કે ચુંબકીય સસેપ્ટિબિલિટી $\chi_m = 0.6$.
કિંમત મૂકતા,આપણને મળે છે: $\mu_r = 1 + 0.6 = 1.6$.
આપણે જાણીએ છીએ કે સાપેક્ષ પરમિયેબિલિટી $\mu_r$ એ પદાર્થની પરમિયેબિલિટી $\mu$ અને શૂન્યાવકાશની પરમિયેબિલિટી $\mu_0$ નો ગુણોત્તર છે,એટલે કે $\mu_r = \frac{\mu}{\mu_0}$.
તેથી,$\frac{\mu}{\mu_0} = 1.6$.
$1.6$ ને અપૂર્ણાંકમાં ફેરવતા: $1.6 = \frac{16}{10} = \frac{8}{5}$.
આમ,પદાર્થની પરમિયેબિલિટી અને શૂન્યાવકાશની પરમિયેબિલિટીનો ગુણોત્તર $8:5$ છે.
95
DifficultMCQ
$2 \times 10^{-5} \ m^2$ જેટલું આડછેદનું ક્ષેત્રફળ અને $2400 \ A/m$ જેટલું ચુંબકીય ક્ષેત્ર ધરાવતો લોખંડનો સળિયો $2.4 \pi \times 10^{-5} \ Wb$ જેટલું ચુંબકીય ફ્લક્સ ઉત્પન્ન કરે છે. સળિયાની પરમીએબિલિટી $(\mu)$ અને સસેપ્ટિબિલિટી $(\chi)$ નું મૂલ્ય કેટલું હશે? (આપેલ છે: $\mu_0 = 4 \pi \times 10^{-7} \ T \cdot m/A$)
A
$\mu = 5 \times 10^{-4}, \chi = 1249 \pi$
B
$\mu = 5 \pi \times 10^{-4}, \chi = 1249 \pi$
C
$\mu = 5 \pi \times 10^{-4}, \chi = 1249$
D
$\mu = 5 \times 10^{-4}, \chi = 1249$

Solution

(C) ચુંબકીય ફ્લક્સ $\phi$ નું સૂત્ર $\phi = B \cdot A$ છે,જ્યાં $B$ એ ચુંબકીય ક્ષેત્ર છે અને $A$ એ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ છે.
$B = \frac{\phi}{A} = \frac{2.4 \pi \times 10^{-5} \ Wb}{2 \times 10^{-5} \ m^2} = 1.2 \pi \ T$.
હવે,ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ અને મેગ્નેટાઇઝિંગ ક્ષેત્ર $H$ વચ્ચેનો સંબંધ $B = \mu H$ છે.
$\mu = \frac{B}{H} = \frac{1.2 \pi \ T}{2400 \ A/m} = 5 \pi \times 10^{-4} \ T \cdot m/A$.
સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી $\mu_r$ નું સૂત્ર $\mu_r = \frac{\mu}{\mu_0}$ છે.
$\mu_r = \frac{5 \pi \times 10^{-4}}{4 \pi \times 10^{-7}} = 1250$.
કારણ કે $\mu_r = 1 + \chi$,તેથી ચુંબકીય સસેપ્ટિબિલિટી $\chi = \mu_r - 1 = 1250 - 1 = 1249$ થાય.
96
EasyMCQ
$Al$ ની સસેપ્ટિબિલિટી $2 \times 10^{-5}$ છે. જ્યારે પ્રવાહધારિત ટોરોઇડની અંદરની જગ્યા $Al$ વડે ભરવામાં આવે ત્યારે ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં થતો ટકાવારી વધારો કેટલો હશે?
A
$2 \times 10^{-2}$
B
$2 \times 10^{-3}$
C
$2 \times 10^{-4}$
D
$2 \times 10^{-5}$

Solution

(B) ચુંબકીય પદાર્થથી ભરેલા ટોરોઇડની અંદરનું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B = \mu_0(H + M) = \mu_0 H(1 + \chi)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\chi$ એ ચુંબકીય સસેપ્ટિબિલિટી છે.
શૂન્યાવકાશમાં પ્રારંભિક ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B_0 = \mu_0 H$ હોવાથી,આપણને $B = B_0(1 + \chi)$ મળે છે.
ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં થતો વધારો $\Delta B = B - B_0 = B_0 \chi$ છે.
અપૂર્ણાંક વધારો $\frac{\Delta B}{B_0} = \chi$ છે.
ટકાવારી વધારો $\frac{\Delta B}{B_0} \times 100 = \chi \times 100$ છે.
અહીં $\chi = 2 \times 10^{-5}$ આપેલ છે,તેથી ટકાવારી વધારો $(2 \times 10^{-5}) \times 100 = 2 \times 10^{-3} \%$ થાય.
97
EasyMCQ
જો લોખંડની સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી (relative permeability) $5500$ હોય,તો તેની મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી (magnetic susceptibility) કેટલી થાય?
A
$5500 \times 10^7$
B
$5500 \times 10^{-7}$
C
$5501$
D
$5499$

Solution

(D) સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી $(\mu_r)$ અને મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $(\chi_m)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$\mu_r = 1 + \chi_m$
અહીં $\mu_r = 5500$ આપેલ છે,તેથી સૂત્રને $\chi_m$ માટે ગોઠવતા:
$\chi_m = \mu_r - 1$
આપેલ કિંમત મૂકતા:
$\chi_m = 5500 - 1 = 5499$
આમ,મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $5499$ છે.
98
EasyMCQ
એક ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટના આયર્ન કોરની અંદર ચુંબકીય પ્રેરણ (magnetic induction) અને ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા (intensity of magnetic field) અનુક્રમે $1 \ Wb \ m^{-2}$ અને $150 \ A \ m^{-1}$ છે. આયર્નની સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી (relative permeability) શોધો. $(\mu_0 = 4 \pi \times 10^{-7} \ H \ m^{-1})$
A
$\frac{10^6}{4 \pi}$
B
$\frac{10^6}{6 \pi}$
C
$\frac{10^5}{4 \pi}$
D
$\frac{10^5}{6 \pi}$

Solution

(D) ચુંબકીય પ્રેરણ $B$,ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા $H$ અને સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી $\mu_r$ વચ્ચેનો સંબંધ $B = \mu H = \mu_r \mu_0 H$ છે.
અહીં,$B = 1 \ Wb \ m^{-2}$ અને $H = 150 \ A \ m^{-1}$ આપેલ છે.
$\mu_r$ માટે સૂત્ર બનાવતા:
$\mu_r = \frac{B}{\mu_0 H}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$\mu_r = \frac{1}{(4 \pi \times 10^{-7}) \times 150}$
$\mu_r = \frac{1}{600 \pi \times 10^{-7}}$
$\mu_r = \frac{10^7}{600 \pi} = \frac{10^5}{6 \pi}$.

Magnetism and Matter — Magnetization, Magnetic Induction Susceptibility · Frequently Asked Questions

1Are these Magnetism and Matter questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Magnetism and Matter Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.