Amino Acids and Proteins Questions in Gujarati

(A) એસ્પાર્ટિક એસિડ એ એક એસિડિક એમિનો એસિડ છે,જેને '$D$' સંકેત દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.

(D) એમિનો એસિડને અણુમાં રહેલા એમિનો અને કાર્બોક્સિલ સમૂહોની સાપેક્ષ સંખ્યાના આધારે એસિડિક,બેઝિક અથવા તટસ્થ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
બેઝિક એમિનો એસિડમાં કાર્બોક્સિલ સમૂહ કરતા એમિનો સમૂહની સંખ્યા વધુ હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Histidine$ ની પાર્શ્વ શૃંખલામાં ઈમિડાઝોલ વલય હોય છે,જેમાં નાઈટ્રોજન પરમાણુ પ્રોટોન સ્વીકારવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. તેથી,તેને બેઝિક એમિનો એસિડ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(B) $Asp$ એટલે એસ્પાર્ટિક એસિડ,જે એસિડિક એમિનો એસિડ છે.
$Arg$ (આર્જિનિન) બેઝિક છે.
$Asn$ (એસ્પારજીન) તટસ્થ છે.
$Ala$ (એલેનાઇન) તટસ્થ છે.

(C) પોલિપેપ્ટાઈડ શૃંખલામાં,જ્યારે $n$ એમિનો એસિડ એકબીજા સાથે જોડાય છે,ત્યારે તેઓ $(n-1)$ પેપ્ટાઈડ (એમાઈડ) બંધ બનાવે છે.
આનું કારણ એ છે કે દરેક પેપ્ટાઈડ બંધ એક એમિનો એસિડના કાર્બોક્સિલ સમૂહ અને બાજુના એમિનો એસિડના એમિનો સમૂહ વચ્ચેની સંઘનન પ્રક્રિયા દ્વારા બને છે.
તેથી,$n$ એમિનો એસિડ માટે,$(n-1)$ આવા જોડાણો હોય છે.

(B) ગ્લાયસીન એ $NH_2-CH_2-COOH$ સૂત્ર ધરાવતું સૌથી સરળ એમિનો એસિડ છે.
જલીય દ્રાવણમાં,એસિડિક કાર્બોક્સિલ સમૂહ $(-COOH)$ પ્રોટોન ગુમાવે છે જે બેઝિક એમિનો સમૂહ $(-NH_2)$ દ્વારા સ્વીકારવામાં આવે છે.
આ આંતરિક પ્રોટોન સ્થાનાંતરણને કારણે દ્વિધ્રુવીય આયન બને છે જેને ઝ્વિટર આયન કહેવામાં આવે છે.
ગ્લાયસીનનું ઝ્વિટર આયન બંધારણ $H_3N^{+}-CH_2-COO^{-}$ છે.

(A) એમિનો એસિડને તેમના અણુમાં એમિનો અને કાર્બોક્સિલ જૂથોની સાપેક્ષ સંખ્યાના આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$Glu$ (ગ્લુટામિક એસિડ) માં બે કાર્બોક્સિલ જૂથો અને એક એમિનો જૂથ હોય છે,જે તેને એસિડિક એમિનો એસિડ બનાવે છે.
$Gly$ (ગ્લાયસીન) તટસ્થ છે.
$Gln$ (ગ્લુટામિન) તટસ્થ છે.
$Arg$ (આર્જીનાઇન) તેની સાઇડ ચેઇનમાં વધારાના એમિનો જૂથની હાજરીને કારણે બેઝિક છે.

(A) બેઝિક એમિનો એસિડમાં એક કરતા વધુ એમિનો ગ્રુપ અને ઓછા કાર્બોક્સિલ ગ્રુપ હોય છે.
$Lysine$,$Arginine$,અને $Histidine$ એ બેઝિક એમિનો એસિડ છે.
$Proline$ એ ઈમિનો એસિડ છે અને તે સ્વભાવે તટસ્થ છે.
તેથી,$Proline$ એ બેઝિક એમિનો એસિડ નથી.

(A) આવશ્યક એમિનો એસિડ તે છે જે માનવ શરીર દ્વારા સંશ્લેષિત થઈ શકતા નથી અને તેને ખોરાક દ્વારા મેળવવા પડે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Valine$ એ આવશ્યક એમિનો એસિડ છે.
આવશ્યક એમિનો એસિડની યાદીમાં $Leucine$,$Isoleucine$,$Lysine$,$Methionine$,$Phenylalanine$,$Threonine$,$Tryptophan$,$Valine$ અને $Histidine$ નો સમાવેશ થાય છે.
$Tyrosine$,$Proline$ અને $Alanine$ એ બિન-આવશ્યક એમિનો એસિડ છે,જેનો અર્થ છે કે તે શરીર દ્વારા સંશ્લેષિત થઈ શકે છે.

(D) આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Cysteine$ એ સલ્ફર ધરાવતો એમિનો એસિડ છે. તેનું રાસાયણિક બંધારણ $HS-CH_2-CH(NH_2)-COOH$ છે.

(D) એમિનો એસિડ એ કાર્બનિક સંયોજનો છે જેમાં એક એમિનો સમૂહ $(-NH_2)$ અને એક કાર્બોક્સિલ સમૂહ $(-COOH)$ એક જ કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા હોય છે.
ગ્લાયસીન એ સૌથી સરળ એમિનો એસિડ છે જેનું બંધારણ $NH_2-CH_2-COOH$ છે.
તેથી,તેમાં એમિનો અને કાર્બોક્સિલ બંને સમૂહો હાજર છે.

(D) આવશ્યક એમિનો એસિડ તે છે જે માનવ શરીર દ્વારા સંશ્લેષિત થઈ શકતા નથી અને તેને આહાર દ્વારા મેળવવા પડે છે.
કુલ $10$ આવશ્યક એમિનો એસિડ હોય છે.

(C) જે એમિનો એસિડ માનવ શરીરમાં સંશ્લેષિત થતા નથી તેને આવશ્યક એમિનો એસિડ કહેવામાં આવે છે અને તે આહાર દ્વારા મેળવવા પડે છે. $Phenylalanine$ એ આવશ્યક એમિનો એસિડ છે,જ્યારે $Cysteine$,$Asparagine$ અને $Serine$ એ બિન-આવશ્યક એમિનો એસિડ છે જે શરીર દ્વારા સંશ્લેષિત થઈ શકે છે.

(A) ડાયપેપ્ટાઇડમાં,મુક્ત કાર્બોક્સિલ સમૂહ $(-COO^-)$ ધરાવતા એમિનો એસિડને $C$-ટર્મિનલ અવશેષ કહેવામાં આવે છે.
ગ્લાયસિલ એલેનાઇનમાં,બંધારણ $NH_3^+-CH_2-CO-NH-CH(CH_3)-COO^-$ છે.
$N$-ટર્મિનલ અવશેષ ગ્લાયસીન છે,અને $C$-ટર્મિનલ અવશેષ એલેનાઇન છે.

(B) $\alpha$-એમિનો એસિડને બેઝિક ગણવામાં આવે છે જો તેની રચનામાં કાર્બોક્સિલ સમૂહ કરતા એમિનો સમૂહની સંખ્યા વધુ હોય.
લાઇસિનનું બંધારણ $H_2N-(CH_2)_4-CH(NH_2)-COOH$ છે,જેમાં બે એમિનો સમૂહ અને એક કાર્બોક્સિલ સમૂહ હોય છે,તેથી તે બેઝિક $\alpha$-એમિનો એસિડ છે.

(B) એમિનો એસિડને તેમની રચનામાં રહેલા એમિનો $(-NH_2)$ અને કાર્બોક્સિલ $(-COOH)$ સમૂહોની સાપેક્ષ સંખ્યાના આધારે એસિડિક,બેઝિક અથવા તટસ્થ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
બેઝિક એમિનો એસિડમાં કાર્બોક્સિલ સમૂહ કરતા એમિનો સમૂહની સંખ્યા વધુ હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Histidine$ માં ઈમિડાઝોલ રિંગ હોય છે જેમાં નાઈટ્રોજન પરમાણુ પ્રોટોન સ્વીકારી શકે છે,જે તેને બેઝિક એમિનો એસિડ બનાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) એમિનો એસિડનું સામાન્ય બંધારણ $R-CH(NH_{2})COOH$ છે.
આપેલ છે કે સાઇડ ચેઇન ગ્રુપ $R$ એ $-CH_{2}OH$ છે,તેથી એમિનો એસિડ $HOCH_{2}-CH(NH_{2})COOH$ થશે.
આ બંધારણ સેરિન એમિનો એસિડનું છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) આપેલા એમિનો એસિડના મોલર દળ નીચે મુજબ છે:
$1$. $Alanine$ $(C_3H_7NO_2)$: $89 \ g/mol$
$2$. $Aspartic \ acid$ $(C_4H_7NO_4)$: $133 \ g/mol$
$3$. $Arginine$ $(C_6H_{14}N_4O_2)$: $174 \ g/mol$
$4$. $Glycine$ $(C_2H_5NO_2)$: $75 \ g/mol$
આ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,$Glycine$ નું મોલર દળ સૌથી ઓછું છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) એમિનો એસિડનું સામાન્ય સૂત્ર $NH_2-CH(R)-COOH$ છે.
આણ્વીય દળ સાઇડ ચેઇન $R$ પર આધાર રાખે છે.
$Glycine$ માટે,$R = H$ (આણ્વીય સૂત્ર $C_2H_5NO_2$,મોલર દળ $\approx 75 \ g/mol$).
$Serine$ માટે,$R = CH_2OH$.
$Aspartic \ acid$ માટે,$R = CH_2COOH$.
$Proline$ એ ચક્રીય એમિનો એસિડ છે જેનું બંધારણ મોટું છે.
$Glycine$ પાસે સૌથી સરળ સાઇડ ચેઇન $(H)$ હોવાથી,તેનું આણ્વીય દળ સૌથી ઓછું છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(A) સૂચન: એમિનો એસિડને તેમના અણુમાં રહેલા એમિનો $(-NH_2)$ અને કાર્બોક્સિલ $(-COOH)$ સમૂહોની સાપેક્ષ સંખ્યાના આધારે એસિડિક,બેઝિક અથવા તટસ્થ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
પગલું $1$: બેઝિક એમિનો એસિડની વ્યાખ્યા. જે એમિનો એસિડમાં કાર્બોક્સિલ સમૂહ કરતા એમિનો સમૂહની સંખ્યા વધુ હોય,તેને બેઝિક એમિનો એસિડ કહેવાય છે.
પગલું $2$: આપેલા વિકલ્પોનું વિશ્લેષણ.
$A$) Lysine: તેમાં બે એમિનો સમૂહ અને એક કાર્બોક્સિલ સમૂહ હોય છે,તેથી તે બેઝિક છે.
$B$) Glycine: તેમાં એક એમિનો અને એક કાર્બોક્સિલ સમૂહ હોય છે,તેથી તે તટસ્થ છે.
$C$) Cystine: તેમાં બે એમિનો અને બે કાર્બોક્સિલ સમૂહ હોય છે,તેથી તે તટસ્થ છે.
$D$) Cysteine: તેમાં એક એમિનો,એક કાર્બોક્સિલ અને એક થાયોલ $(-SH)$ સમૂહ હોય છે,તેથી તે તટસ્થ છે.
અંતિમ જવાબ: સાચો વિકલ્પ $(A)$ Lysine છે.

(B) ઝ્વિટર આયન એ એક દ્વિધ્રુવીય અણુ છે જેમાં એક જ અણુમાં ધન અને ઋણ બંને વીજભારિત સમૂહો હોય છે,જેના પરિણામે તેનો કુલ વીજભાર શૂન્ય થાય છે.
એમિનો એસિડ,જેમ કે ગ્લાયસીન $(H_2NCH_2COOH)$,માં બેઝિક એમિનો સમૂહ $(-NH_2)$ અને એસિડિક કાર્બોક્સિલિક સમૂહ $(-COOH)$ બંને હોય છે.
જલીય દ્રાવણમાં,$-COOH$ સમૂહમાંથી પ્રોટોન $-NH_2$ સમૂહમાં સ્થાનાંતરિત થાય છે,જે ઝ્વિટર આયન બનાવે છે: $H_2NCH_2COOH \rightleftharpoons ^+H_3NCH_2COO^-$.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ફક્ત $H_2NCH_2COOH$ એ એમિનો એસિડ છે જે ઝ્વિટર આયન બનાવી શકે છે.

(A) જે એમિનો એસિડની શૃંખલામાં કાર્બોક્સિલ સમૂહ કરતા એમિનો સમૂહની સંખ્યા વધારે હોય તે બેઝિક હોય છે.
હિસ્ટિડિનમાં ઇમિડાઝોલ વલય હોય છે જે બેઝ તરીકે વર્તે છે.
તેથી,હિસ્ટિડિન સ્વભાવે બેઝિક છે.

(C) એમિનો એસિડને તેમની રચનામાં રહેલા એમિનો અને કાર્બોક્સિલ સમૂહોની સાપેક્ષ સંખ્યાના આધારે એસિડિક,બેઝિક અથવા તટસ્થ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
આર્જિનિનની સાઇડ ચેઇનમાં ગ્વાનિડિનો સમૂહ હોય છે,જે તેને સ્વભાવે બેઝિક બનાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) ઝ્વિટર આયન એ એક દ્વિધ્રુવીય આયન છે જેમાં ધન અને ઋણ બંને વીજભાર હોય છે,જે સામાન્ય રીતે એમિનો એસિડ દ્વારા રચાય છે.
ગ્લાયસીન $(NH_2CH_2COOH)$ એ સૌથી સરળ એમિનો એસિડ છે.
જલીય દ્રાવણમાં,એસિડિક કાર્બોક્સિલ સમૂહ $(-COOH)$ પ્રોટોન ગુમાવે છે જે બેઝિક એમિનો સમૂહ $(-NH_2)$ દ્વારા સ્વીકારવામાં આવે છે,જેના પરિણામે ઝ્વિટર આયન બને છે:
$NH_3^+CH_2COO^-$

(C) પ્રોટીનને તેમના આણ્વિય આકારના આધારે બે પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: તંતુમય (fibrous) પ્રોટીન અને ગ્લોબ્યુલર પ્રોટીન.
$1$. તંતુમય પ્રોટીન: આ પ્રોટીન દોરા જેવી રચના ધરાવે છે અને સામાન્ય રીતે પાણીમાં અદ્રાવ્ય હોય છે. ઉદાહરણોમાં કેરાટિન (વાળ,ઊન) અને માયોસિન (સ્નાયુઓ) નો સમાવેશ થાય છે.
$2$. ગ્લોબ્યુલર પ્રોટીન: આ પ્રોટીન પોલિપેપ્ટાઈડ શૃંખલાના પોતાના પર વળવાથી ગોળાકાર આકાર ધારણ કરે છે. તે સામાન્ય રીતે પાણીમાં દ્રાવ્ય હોય છે. ઉદાહરણોમાં ઇન્સ્યુલિન,ઈંડાનું આલ્બ્યુમિન અને લેગ્યુમેલિનનો સમાવેશ થાય છે.
માયોસિન એ તંતુમય પ્રોટીન હોવાથી,તે ગ્લોબ્યુલર પ્રોટીન નથી.

(A) માયોસિન એ ફાઈબ્રસ (તંતુમય) પ્રોટીન છે,ગ્લોબ્યુલર પ્રોટીન નથી. તે મુખ્યત્વે સ્નાયુઓના સંકોચનમાં સામેલ છે અને લાંબુ,વિસ્તરેલું બંધારણ ધરાવે છે.
અન્ય વિકલ્પો ગ્લોબ્યુલર પ્રોટીન છે:
- $(B)$ ઇન્સ્યુલિન: રક્તમાં શર્કરાના સ્તરને નિયંત્રિત કરતું હોર્મોન. તે એક નાનું ગ્લોબ્યુલર પ્રોટીન છે.
- $(C)$ એગ આલ્બ્યુમિન: જેને આલ્બ્યુમિન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે ઈંડાની સફેદીમાં જોવા મળતું ગ્લોબ્યુલર પ્રોટીન છે.
- $(D)$ લેગ્યુમેલિન: કઠોળમાં જોવા મળતું ગ્લોબ્યુલર પ્રોટીન.
ગ્લોબ્યુલર પ્રોટીન સામાન્ય રીતે ગોળાકાર આકાર ધરાવે છે અને પાણીમાં દ્રાવ્ય હોય છે,જ્યારે માયોસિન જેવા ફાઈબ્રસ પ્રોટીન વિસ્તરેલા આકારના હોય છે અને સામાન્ય રીતે પાણીમાં અદ્રાવ્ય હોય છે.

(B) તંતુમય પ્રોટીન એ પોલીપેપ્ટાઇડ શૃંખલાઓ ધરાવે છે જે હાઇડ્રોજન અને ડાયસલ્ફાઇડ બંધ દ્વારા જોડાયેલી હોય છે અને તંતુ જેવી રચના બનાવે છે. તેઓ સામાન્ય રીતે પાણીમાં અદ્રાવ્ય હોય છે.
$Myosin$ એ સ્નાયુ પેશીઓમાં જોવા મળતું તંતુમય પ્રોટીન છે.
તેની સામે,$Legumelin$,$Insulin$ અને $Serum \ albumin$ એ ગોલીય પ્રોટીન છે,જે સામાન્ય રીતે પાણીમાં દ્રાવ્ય હોય છે અને ગોળાકાર આકાર ધરાવે છે.

(C) $\alpha$-હેલિક્સ એ પ્રોટીનનું સામાન્ય ગૌણ બંધારણ છે.
$\alpha$-હેલિક્સમાં,પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલા જમણા હાથના સ્ક્રૂની જેમ ગૂંચવાયેલી હોય છે.
હેલિક્સના દરેક આંટામાં આશરે $3.6$ એમિનો એસિડ અવશેષો હોય છે.
આ બંધારણ એક એમિનો એસિડના $C=O$ સમૂહ અને શૃંખલા પરના ચોથા એમિનો એસિડના $N-H$ સમૂહ વચ્ચેના હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા સ્થિર થાય છે.

(A) પ્રોટીનને તેમના આણ્વિય આકારના આધારે બે પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: તંતુમય પ્રોટીન અને ગ્લોબ્યુલર પ્રોટીન.
તંતુમય પ્રોટીન દોરા જેવી રચના ધરાવે છે અને સામાન્ય રીતે પાણીમાં અદ્રાવ્ય હોય છે,જેમ કે કેરાટિન અને $Myosin$.
ગ્લોબ્યુલર પ્રોટીન ગોળાકાર આકાર ધરાવે છે અને સામાન્ય રીતે પાણીમાં દ્રાવ્ય હોય છે,જેમ કે ઇન્સ્યુલિન,લેગ્યુમેલિન અને સીરમ આલ્બ્યુમિન.
તેથી,$Myosin$ એ તંતુમય પ્રોટીન છે,ગ્લોબ્યુલર પ્રોટીન નથી.

(D) $Insulin$,$egg \ albumin$ અને $serum \ albumin$ એ ગ્લોબ્યુલર પ્રોટીન છે,જ્યારે $keratin$ એ ફાઈબ્રસ (તંતુમય) પ્રોટીન છે.

(A) ગ્લાયસિલએલેનાઇન એ બે એમિનો એસિડ,ગ્લાયસીન અને એલેનાઇન,ના પેપ્ટાઇડ બંધ દ્વારા જોડાવાથી બને છે.
તે બે એમિનો એસિડના અવશેષો ધરાવતું હોવાથી,તેને ડાયપેપ્ટાઇડ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(D) પરંપરા મુજબ,પોલીપેપ્ટાઇડ શૃંખલાને ડાબી બાજુએ $N$-ટર્મિનલ એમિનો એસિડ અને જમણી બાજુએ $C$-ટર્મિનલ એમિનો એસિડ સાથે લખવામાં આવે છે.
આપેલ પોલીપેપ્ટાઇડ ટુકડા $Ala-Gly-Ser-Tyr-Gly$ માં:
$1$. $N$-ટર્મિનલ (ડાબી બાજુનો છેડો) પરનો એમિનો એસિડ $Ala$ (એલેનાઇન) છે.
$2$. $C$-ટર્મિનલ (જમણી બાજુનો છેડો) પરનો એમિનો એસિડ $Gly$ (ગ્લાયસીન) છે.
તેથી,$N$-ટર્મિનલ અને $C$-ટર્મિનલ એમિનો એસિડ અનુક્રમે $Ala$ અને $Gly$ છે.

(B) $Keratin$ એ એક પ્રકારનું પ્રોટીન છે જે નખ અને માનવ શરીરના અન્ય ભાગોમાં પેશીઓ બનાવતા કોષોનું નિર્માણ કરે છે.
$Keratin$ નખના સ્વાસ્થ્યમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તે નખને મજબૂત અને સ્થિતિસ્થાપક બનાવીને નુકસાનથી બચાવે છે.

(C) ઊન એ કુદરતી પ્રોટીન ફાઇબર છે જે મુખ્યત્વે ઘેટાંમાંથી મેળવવામાં આવે છે. જોકે બકરી જેવા અન્ય પ્રાણીઓ (દા.ત.,કાશ્મીરી,મોહેર) પણ ઊન આપે છે,પરંતુ ઘેટાં એ ઊનનો પ્રાથમિક અને સૌથી સામાન્ય સ્ત્રોત છે.

(A) ગ્લોબ્યુલર પ્રોટીન ગોળાકાર આકારના હોય છે અને સામાન્ય રીતે પાણીમાં દ્રાવ્ય હોય છે. $Insulin$ એ ગ્લોબ્યુલર પ્રોટીનનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
ફાઇબ્રસ પ્રોટીન દોરા જેવા હોય છે અને પાણીમાં અદ્રાવ્ય હોય છે. $Collagen$,$Fibroin$,અને $Myosin$ એ ફાઇબ્રસ પ્રોટીનના ઉદાહરણો છે.

(C) હિમોગ્લોબિન એ એક સંયુક્ત પ્રોટીન છે જે ગ્લોબિન નામના પ્રોટીન ભાગ અને હિમ નામના બિન-પ્રોટીન પ્રોસ્થેટિક સમૂહનું બનેલું છે. હિમ સમૂહમાં $Fe^{2+}$ આયન હોય છે જે પોર્ફિરિન રિંગ સાથે જોડાયેલ હોય છે.

(A) મિલન કસોટીમાં,પ્રોટીનને સૌ પ્રથમ $HNO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરાવી નાઇટ્રેટ ડેરિવેટિવ્ઝ બનાવવામાં આવે છે.
મિલન પ્રક્રિયક ($Hg(NO_3)_2$ અને $Hg(NO_3)_2$ નું $HNO_3$ માં દ્રાવણ) ઉમેરતા,પ્રોટીનના સ્કંદનને કારણે શરૂઆતમાં સફેદ અવક્ષેપ મળે છે.
ગરમ કરવા પર,આ અવક્ષેપ લાલ રંગમાં ફેરવાય છે,જે ટાયરોસિન એમિનો એસિડમાં રહેલા ફિનોલિક સમૂહની હાજરી માટેની લાક્ષણિક કસોટી છે.

(C) જ્યારે પ્રોટીન અથવા એમિનો એસિડને $Ninhydrin$ ($triketo-hydrindin$ hydrate) ના મંદ દ્રાવણ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે લાક્ષણિક વાદળી અથવા જાંબલી રંગ ઉત્પન્ન થાય છે.
આ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે પ્રોટીન અને એમિનો એસિડની ઓળખ માટે થાય છે.
$\text{Protein} + \text{Ninhydrin} \rightarrow \text{Blue colour}$

(D) $\alpha$-એમિનો એસિડનું સામાન્ય બંધારણ $R-CH(NH_2)-COOH$ છે.
આ બંધારણમાં,જો $R$ હાઇડ્રોજન પરમાણુ ન હોય,તો $\alpha$-કાર્બન ચાર અલગ-અલગ સમૂહો ($H$,$NH_2$,$COOH$,અને $R$) સાથે જોડાયેલ હોય છે.
ગ્લાયસીન માટે,$R$ સમૂહ એક હાઇડ્રોજન પરમાણુ $(H)$ છે.
આમ,ગ્લાયસીનનું બંધારણ $H_2N-CH_2-COOH$ છે.
ગ્લાયસીનમાં $\alpha$-કાર્બન બે સમાન હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ હોવાથી,તે અકાયરલ છે.
તેથી,ગ્લાયસીન એકમાત્ર $\alpha$-એમિનો એસિડ છે જેમાં કાયરલ કાર્બન પરમાણુ હોતો નથી.

(A) પ્રોટીનનું દ્વિતીયક બંધારણ એ આકાર દર્શાવે છે જેમાં લાંબી પોલિપેપ્ટાઈડ શૃંખલા અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
દ્વિતીયક બંધારણના બે પ્રકાર છે: $\alpha-$હેલિક્સ અને $\beta-$પ્લીટેડ શીટ.
$\beta-$પ્લીટેડ શીટ બંધારણમાં,તમામ પોલિપેપ્ટાઈડ શૃંખલાઓ મહત્તમ લંબાઈ સુધી ખેંચાયેલી હોય છે અને એકબીજાની બાજુમાં ગોઠવાયેલી હોય છે,જે આંતરઆણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાયેલી હોય છે.

(B) ઝ્વિટર આયન એ એક દ્વિધ્રુવીય આયન છે જે એક જ અણુમાં ધન અને ઋણ બંને વીજભાર ધરાવે છે,જેના પરિણામે ચોખ્ખો વીજભાર શૂન્ય થાય છે.
એમિનો એસિડ,જેમ કે ગ્લાયસીન $(NH_2-CH_2-COOH)$,બેઝિક એમિનો ગ્રુપ $(-NH_2)$ અને એસિડિક કાર્બોક્સિલિક ગ્રુપ $(-COOH)$ બંને ધરાવે છે.
જલીય દ્રાવણમાં,$-COOH$ ગ્રુપમાંથી પ્રોટોન $-NH_2$ ગ્રુપમાં સ્થાનાંતરિત થાય છે,જે ઝ્વિટર આયન બનાવે છે: $^+NH_3-CH_2-COO^-$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(D) પ્રોટીનને તેમના આણ્વિય આકારના આધારે બે પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: તંતુમય (fibrous) અને ગોલીય (globular).
તંતુમય પ્રોટીન લાંબી,દોરા જેવી રચનાઓ છે જે સામાન્ય રીતે પાણીમાં અદ્રાવ્ય હોય છે.
$Myosin$ એ સ્નાયુઓમાં જોવા મળતું તંતુમય પ્રોટીન છે,જે તેને પાણીમાં અદ્રાવ્ય બનાવે છે.
તેની સામે,$Albumin$ અને $Insulin$ એ ગોલીય પ્રોટીન છે,જે સામાન્ય રીતે પાણીમાં દ્રાવ્ય હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(B)
લાઈસીન એ બેઝિક એમિનો એસિડનું ઉદાહરણ છે કારણ કે તેમાં બે એમિનો ગ્રુપ અને એક કાર્બોક્સિલ ગ્રુપ હોય છે,જેના પરિણામે તેનો આઈસોઈલેક્ટ્રિક પોઈન્ટ $(pI)$ $7$ કરતા વધારે હોય છે.

(B) રેશમ એ રેશમના કીડા દ્વારા ઉત્પન્ન થતું કુદરતી રેસા છે. રેશમમાં હાજર મુખ્ય પ્રોટીન $Fibroin$ છે.
$Fibroin$ એ એક તંતુમય પ્રોટીન છે જે ગ્લાયસીન અને એલનાઈન એમિનો એસિડના ઉચ્ચ પ્રમાણ દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે,જે પ્રોટીન સાંકળોને સ્થિર $\beta$-પ્લીટેડ શીટ માળખું બનાવવાની મંજૂરી આપે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(D) $Proline$ એમિનો એસિડનું બંધારણ વિશિષ્ટ છે,જેમાં નાઇટ્રોજન પરમાણુ પાંચ-સભ્ય ધરાવતી પાયરોલિડિન રિંગનો ભાગ છે.
આ બંધારણમાં,નાઇટ્રોજન રિંગની અંદર બે કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ હોય છે,જે તેને દ્વિતીયક એમાઇન (અથવા ઇમિનો સમૂહ) બનાવે છે.
તેથી,$Proline$ એ એકમાત્ર પ્રોટીનોજેનિક એમિનો એસિડ છે જેમાં દ્વિતીયક એમિનો સમૂહ હોય છે.

(C) જો એમિનો એસિડમાં કાયરલ કાર્બન પરમાણુ (ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલ કાર્બન પરમાણુ) હોય,તો તે પ્રકાશીય રીતે સક્રિય હોય છે.
ગ્લાયસીનનું બંધારણ $NH_2-CH_2-COOH$ છે.
ગ્લાયસીનમાં,મધ્યસ્થ કાર્બન પરમાણુ બે સમાન હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે,જેનો અર્થ છે કે તે કાયરલ કેન્દ્ર નથી.
તેથી,ગ્લાયસીન એ વિકલ્પોમાંનો એકમાત્ર એમિનો એસિડ છે જે પ્રકાશીય રીતે સક્રિય નથી.

(A) થાયરોક્સિન $(T_4)$ એ થાઇરોઇડ ગ્રંથિ દ્વારા ઉત્પન્ન થતું હોર્મોનમોન છે.
તે આયોડિન પરમાણુઓના ઉમેરા દ્વારા $Tyrosine$ એમિનો એસિડમાંથી સંશ્લેષિત થાય છે.
તેથી,તે $Tyrosine$ નું આયોડિનેટેડ વ્યુત્પન્ન છે.

(B) $L$-એમિનો એસિડનું દળ $= 1.78 \ g$.
એમિનો એસિડની $NaNO_{2} / HCl$ સાથેની પ્રક્રિયા (વાન સ્લાઈક પદ્ધતિ) દ્વારા પ્રતિ $1 \ mol$ એમિનો એસિડ દીઠ $1 \ mol$ $N_{2}$ વાયુ મુક્ત થાય છે.
$STP$ એ $1 \ mol$ વાયુનું કદ $22400 \ cm^{3}$ હોય છે.
મુક્ત થયેલ $N_{2}$ ના મોલ $= \frac{448 \ cm^{3}}{22400 \ cm^{3} \ mol^{-1}} = 0.02 \ mol$.
$1 \ mol$ એમિનો એસિડ $1 \ mol$ $N_{2}$ ઉત્પન્ન કરે છે,તેથી એમિનો એસિડના મોલ $= 0.02 \ mol$.
એમિનો એસિડનું મોલર દળ $= \frac{\text{દળ}}{\text{મોલ}} = \frac{1.78 \ g}{0.02 \ mol} = 89 \ g \ mol^{-1}$.
પ્રોટીનમાં આ એમિનો એસિડનું પ્રમાણ $0.25 \%$ છે.
ધારો કે પ્રોટીનનું મોલર દળ $M$ છે.
$M$ ના $0.25 \% = 89 \ g \ mol^{-1}$.
$\frac{0.25}{100} \times M = 89$.
$M = \frac{89 \times 100}{0.25} = 35600 \ g \ mol^{-1}$.

(C) આવશ્યક એમિનો એસિડ એવા એમિનો એસિડ છે જે શરીર માટે જરૂરી છે પરંતુ શરીર દ્વારા ઉત્પન્ન થતા નથી,તેથી,આવશ્યક એમિનો એસિડ આહારમાં લેવામાં આવે છે.
કુલ $20$ એમિનો એસિડમાંથી $9$ આવશ્યક એમિનો એસિડ છે અને આઇસોલ્યુસીન એ આવશ્યક એમિનો એસિડ પૈકીનું એક છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) આલ્કલાઇન માધ્યમમાં (ઉચ્ચ $pH$),એમિનો એસિડ ગ્લાયસીન ઋણ વીજભારિત કણ તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે કારણ કે કાર્બોક્સિલ સમૂહ $(-COOH)$ પ્રોટોન ગુમાવીને કાર્બોક્સિલેટ આયન $(-COO^-)$ બનાવે છે.
$H_2N-CH_2-COOH + OH^- \rightarrow H_2N-CH_2-COO^- + H_2O$
આમ,તે $anion$ તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે.

(A) એલેનાઇન એ $CH_3-CH(NH_2)-COOH$ બંધારણ ધરાવતો એમિનો એસિડ છે.
આલ્કલાઇન માધ્યમમાં $(pH > 7)$,કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહ $(-COOH)$ પ્રોટોન $(H^+)$ ગુમાવીને કાર્બોક્સિલેટ આયન $(-COO^-)$ બનાવે છે.
આમ,બંધારણ $CH_3-CH(NH_2)-COO^-$ બને છે,જે ચોખ્ખો ઋણ વીજભાર ધરાવે છે.
તેથી,આલ્કલાઇન માધ્યમમાં,એલેનાઇન મુખ્યત્વે એનાયન તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે.