Mix Examples -Reproduction in Organisms Questions in Gujarati

(A) બેક્ટેરિયા,ફૂગ અને નિમ્ન કક્ષાની વનસ્પતિઓમાં,$A-$બીજાણુઓ (Spores) નામની જાડી દીવાલવાળી રચનાઓ બને છે જે $B-$પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં ટકી રહેવામાં મદદ કરે છે. આ બીજાણુઓ યોગ્ય વાતાવરણ ન મળે ત્યાં સુધી સુષુપ્ત અવસ્થામાં રહે છે. ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓમાં,$C-$બીજ (Seeds) અને અન્ય વાનસ્પતિક પ્રજનન એકમો (જેમ કે કંદ,ગાંઠામૂળી વગેરે) તણાવના સમયગાળા દરમિયાન ટકી રહેવા અને ફેલાવા માટે મદદરૂપ થાય છે. જ્યારે અનુકૂળ ભેજ અને તાપમાન મળે છે,ત્યારે તે અંકુરિત થઈને નવા છોડ બનાવે છે. તેથી,સાચો ક્રમ $A-$બીજાણુઓ,$B-$પ્રતિકૂળ,$C-$બીજ છે.

(N/A) જીર્ણતા અવસ્થા: પ્રજનન અવસ્થા પછી,અંતઃસ્ત્રાવી ફેરફારોને કારણે નર અને માદા જન્યુઓના ઉત્પાદનમાં ક્રમશઃ ઘટાડો થાય છે.
$\rightarrow$ આ અવસ્થાને જીર્ણતા અવસ્થા અથવા વૃદ્ધાવસ્થા કહેવામાં આવે છે.
$\rightarrow$ તે સજીવના શરીરમાં આનુષંગિક ફેરફારો લાવે છે,જેમ કે ચયાપચયની ક્રિયા ધીમી પડવી.
$\rightarrow$ આ જીવનકાળની અંતિમ અવસ્થા છે.
$\rightarrow$ વૃદ્ધાવસ્થા અંતે મૃત્યુ તરફ દોરી જાય છે.

મિયોસાઇટ્સ એ વિશિષ્ટ દ્વિકીય $(2n)$ કોષો છે જે અર્ધીકરણ (meiosis) દ્વારા એકકીય $(n)$ જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
દ્વિકીય સજીવો જેવા કે ત્રિઅંગી (pteridophytes), અનાવૃત બીજધારી (gymnosperms), આવૃત બીજધારી (angiosperms) અને મોટાભાગના પ્રાણીઓમાં જન્યુઓ અર્ધીકરણની પ્રક્રિયા દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે.
અર્ધીકરણના અંતે, દરેક જન્યુમાં રંગસૂત્રોનો માત્ર એક જ સમૂહ $(n)$ દાખલ થાય છે.
કોષ્ટક: કેટલાક સજીવોના મિયોસાઇટ્સ $(2n)$ અને જન્યુઓ $(n)$ માં રંગસૂત્રોની સંખ્યા.

સજીવનું નામ	મિયોસાઇટમાં રંગસૂત્ર સંખ્યા $(2n)$ / જન્યુમાં $(n)$
મનુષ્ય	$46 / 23$
ઘરમાખી	$12 / 6$
ઉંદર	$42 / 21$
કૂતરો	$78 / 39$
બિલાડી	$38 / 19$
ફ્રૂટ ફ્લાય	$8 / 4$
ઓફિયોગ્લોસમ (એક ત્રિઅંગી)	$1260 / 630$
સફરજન	$34 / 17$
ડાંગર	$24 / 12$
મકાઈ	$20 / 10$
બટાટા	$48 / 24$
પતંગિયું	$380 / 190$
ડુંગળી	$32 / 16$

(N/A)

અંડપ્રસવી (Oviparous)	અપત્યપ્રસવી (Viviparous)
$(1)$ ફલન સામાન્ય રીતે શરીરની બહાર થાય છે.	$(1)$ ફલન શરીરની અંદર થાય છે.
$(2)$ ફલિત ઈંડા સખત કેલ્શિયમયુક્ત કવચ દ્વારા આવરિત હોય છે.	$(2)$ યુગ્મનજ માદાના શરીરમાં વિકાસ પામીને બાળ સજીવમાં પરિણમે છે.
$(3)$ સેવનકાળ પૂર્ણ થયા પછી,ઈંડામાંથી સંતતિ બહાર આવે છે.	$(3)$ ગર્ભાવધિકાળ પૂર્ણ થયા પછી,માદાના શરીરમાંથી સંતતિનો જન્મ થાય છે.

(A-D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ દ્વિભાજન: $(f)$ અમીબા અને $(h)$ પેરામીશિયમ.
$(2)$ કલિકાસર્જન: $(e)$ ઈસ્ટ અને $(g)$ હાઈડ્રા.
$(3)$ ચલ બીજાણુ: $(d)$ લીલ (દા.ત.,ક્લેમિડોમોનાસ).
$(4)$ કણી બીજાણુ: $(a)$ પેનિસિલિયમ.
$(5)$ ગ્રંથિલ: $(c)$ બટાટા.
$(6)$ પર્ણ કલિકાઓ: $(b)$ બ્રાયોફિલમ.
તેથી,સાચી જોડકું આ મુજબ છે: $(1-f, h), (2-e, g), (3-d), (4-a), (5-c), (6-b)$.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ અળસિયું એ ઉભયલિંગી (દ્વિલિંગી) પ્રાણી છે, જેનો અર્થ છે કે તેમાં નર અને માદા બંને પ્રજનન અંગો એક જ સજીવમાં હોય છે। તેથી, $(1-b)$.
$(2)$ વંદો એકલિંગી છે, જેનો અર્થ છે કે નર અને માદા પ્રજનન અંગો અલગ-અલગ સજીવોમાં જોવા મળે છે। તેથી, $(2-c)$.
$(3)$ મધમાખીમાં અસંયોગીજનન (Parthenogenesis) જોવા મળે છે, જેમાં અફલિત અંડકોષો નવા સજીવો (ડ્રોન) માં વિકસે છે। તેથી, $(3-d)$.
$(4)$ રોટિફર્સ એવા સજીવો છે જેમાં કેટલીક વસ્તીમાં નર ગેરહાજર હોય છે અને પ્રજનન અસંયોગીજનન દ્વારા થાય છે। તેથી, $(4-a)$.
આમ, સાચો ક્રમ $(1-b, 2-c, 3-d, 4-a)$ છે।

(A) $(1-g)$ એકપિતૃ પ્રજનન એ અલિંગી પ્રજનનનું લક્ષણ છે.
$(2-e)$ કલિકાસર્જન એ હાઈડ્રામાં અલિંગી પ્રજનનની સામાન્ય પદ્ધતિ છે.
$(3-b)$ જેમ્યુલ એ સ્પૉન્જિલા જેવા વાદળીઓમાં જોવા મળતી આંતરિક કલિકાઓ છે.
$(4-i)$ સંગમ (Syngamy) એટલે દ્વિકીય યુગ્મનજ બનાવવા માટે બે એકકીય જન્યુઓનું જોડાણ.
$(5-h)$ સમાન જન્યુઓના જોડાણને સમજન્યુકતા (Isogamy) કહેવામાં આવે છે.
$(6-a)$ દ્વિપિતૃ પ્રજનન એ લિંગી પ્રજનનનું લક્ષણ છે.
$(7-c)$ પ્લાઝમોડિયમ એક એકકીય સજીવ છે (તેની વાનસ્પતિક અવસ્થામાં).
$(8-f)$ કણી બીજાણુ (Conidia) એ પેનિસિલિયમમાં જોવા મળતી અલિંગી પ્રજનન રચનાઓ છે.
$(9-d)$ બહુભાજન એ એક પ્રક્રિયા છે જેમાં પિતૃ કોષ ઘણા બાળ કોષોમાં વિભાજિત થાય છે.

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$P$. ફૂગ અલિંગી બીજાણુઓ $(III)$ દ્વારા પ્રજનન કરે છે.
$Q$. યીસ્ટ અને હાઈડ્રા કલિકાસર્જન $(I)$ દ્વારા પ્રજનન કરે છે.
$R$. પ્લેનેરિયા સાચું પુનઃસર્જન $(II)$ દર્શાવે છે.
$S$. ફૂગ, તંતુમય લીલ અને મોસના પ્રતંતુ અવખંડન $(IV)$ દ્વારા પ્રજનન કરે છે.
તેથી, સાચો ક્રમ $(P-III), (Q-I), (R-II), (S-IV)$ છે.

(B) આપેલ આકૃતિ લીવરવર્ટ $Marchantia$ ના બે અલગ-અલગ સુકાય (thalli) દર્શાવે છે.
એક સુકાય પર સ્ત્રીજન્યુધાનીધર (archegoniophore) નામની માદા પ્રજનન રચના જોવા મળે છે,જ્યારે બીજા સુકાય પર પુંજન્યુધાનીધર (antheridiophore) નામની નર પ્રજનન રચના જોવા મળે છે.
નર અને માદા પ્રજનન અંગો અલગ-અલગ સુકાય પર આવેલા હોવાથી,$Marchantia$ એકલિંગી (dioecious) છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) જૈવિક જીવનચક્રમાં,એકકીય $(n)$ રચનાઓ રંગસૂત્રોનો એક સેટ ધરાવે છે,જ્યારે દ્વિકીય $(2n)$ રચનાઓ રંગસૂત્રોના બે સેટ ધરાવે છે.
$I$ - ચલપુંજન્યુ: એકકીય $(n)$
$II$ - ફલિતાંડ: દ્વિકીય $(2n)$
$III$ - અંડકોષ: એકકીય $(n)$
$IV$ - જન્યુજનક: એકકીય $(n)$
$V$ - બીજાણુજનક: દ્વિકીય $(2n)$
તેથી,એકકીય રચનાઓ $I, III, IV$ છે અને દ્વિકીય રચનાઓ $II, V$ છે.

(A) જન્યુઓ એ અર્ધીકરણ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા પ્રજનન કોષો છે, જે રંગસૂત્રોની સંખ્યાને અડધી કરે છે, તેથી તેઓ $\text{એકકીય}$ $(n)$ હોય છે.
જ્યારે નર જન્યુ $(n)$ અને માદા જન્યુ $(n)$ ફલન દરમિયાન જોડાય છે, ત્યારે તેઓ $\text{ફલિતાંડ}$ $(2n)$ બનાવે છે.
તેથી, ફલિતાંડ હંમેશા $\text{દ્રિકીય}$ $(2n)$ હોય છે.
આમ, $P$ એ $\text{એકકીય}$ છે અને $Q$ એ $\text{દ્રિકીય}$ છે.

(D) અલિંગી પ્રજનનમાં,એક જ પિતૃ જન્યુઓના જોડાણ વગર સંતતિ ઉત્પન્ન કરે છે.
આમાં અર્ધીકરણ કે ફલનની પ્રક્રિયા થતી નથી,તેથી સંતતિ આનુવંશિક અને બાહ્યાકાર રીતે પિતૃ જેવી જ હોય છે,જેને ક્લોન કહેવામાં આવે છે.
વાનસ્પતિક પ્રજનન એ વનસ્પતિઓમાં જોવા મળતો અલિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર છે.
તેથી,અલિંગી પ્રજનન અને વાનસ્પતિક પ્રજનન બંનેમાં ક્લોનનું નિર્માણ થાય છે.

(C) $1$. અલિંગી પ્રજનન એ પ્રજનનની એવી પદ્ધતિ છે જેમાં જન્યુઓનું જોડાણ થતું નથી અથવા રંગસૂત્રોની સંખ્યામાં ફેરફાર થતો નથી. ઉત્પન્ન થતી સંતતિ પિતૃ જેવી જ જનીનિક રીતે સમાન હોય છે.
$2$. લિંગી પ્રજનન એ પ્રજનનની એવી પદ્ધતિ છે જેમાં નર અને માદા જન્યુઓના જોડાણથી યુગ્મનજ (zygote) બને છે,જે અંતે નવા સજીવમાં વિકાસ પામે છે.
$3$. તેથી,$P$ એ અલિંગી પ્રજનન દર્શાવે છે અને $Q$ એ લિંગી પ્રજનન દર્શાવે છે.

(C) જન્યુઓ મુખ્યત્વે $\text{લિંગી}$ પ્રજનનમાં અર્ધીકરણ દ્વારા નિર્માણ પામે છે। જોકે, અમુક કિસ્સાઓમાં $\text{અલિંગી}$ પ્રજનનમાં પણ જન્યુઓનું નિર્માણ થઈ શકે છે। ઉદાહરણ તરીકે, મધમાખીમાં નર $(Drone)$ અફલિત અંડકોષ (જન્યુ) માંથી $\text{અસંયોગીજનન}$ $(Parthenogenesis)$ નામની પ્રક્રિયા દ્વારા વિકાસ પામે છે। અહીં જન્યુનું નિર્માણ થાય છે પરંતુ તેનું ફલન થતું નથી, તેથી આને જન્યુ નિર્માણ સાથે સંકળાયેલ અલિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર ગણવામાં આવે છે।

(D) સજીવોનો જીવનકાળ નીચે મુજબ છે:
$1$. પતંગિયું $(P)$: $1-2$ અઠવાડિયા $(III)$.
$2$. કાગડો $(Q)$: $15$ વર્ષ $(IV)$.
$3$. પોપટ $(R)$: $140$ વર્ષ $(I)$.
$4$. કાચબો $(S)$: $100-150$ વર્ષ $(II)$.
તેથી,સાચી જોડ $(P-III), (Q-IV), (R-I), (S-II)$ છે.

(C) $Clones$ (ક્લોન્સ) શબ્દનો ઉપયોગ અલિંગી પ્રજનન દ્વારા ઉત્પન્ન થતા સજીવો માટે થાય છે.
આ સજીવો તેમના પિતૃઓની આબેહૂબ નકલ હોય છે.
તેઓ જન્યુઓના જોડાણ વગર એક જ પિતૃમાંથી ઉત્પન્ન થતા હોવાથી,તેઓ સમાન જનીનિક દ્રવ્ય ધરાવે છે.
વધુમાં,તેઓ પિતૃ જેવા જ બાહ્યાકાર લક્ષણો ધરાવે છે.
તેથી,ક્લોન્સ એટલે બાહ્યાકાર અને જનીનિક રીતે સમાન સજીવો.

(B) આપેલ આકૃતિઓના આધારે:
$P$ એ ક્લેમિડોમોનાસના ચલબીજાણુઓ દર્શાવે છે,જે પ્રચલન કરી શકે તેવી રચનાઓ છે.
$Q$ એ પેનિસિલિયમના કણીબીજાણુઓ દર્શાવે છે,જે સાંકળમાં ઉત્પન્ન થતા અચલ બીજાણુઓ છે.
$R$ એ હાઈડ્રામાં કલિકાસર્જન દર્શાવે છે,જ્યાં એક નાની વૃદ્ધિ નવા સજીવમાં વિકસે છે.
$S$ એ વાદળી (sponge) માં અંત:કલિકા (gemmules) દર્શાવે છે,જે અલિંગી પ્રજનન માટે વપરાતી આંતરિક કલિકાઓ છે.
તેથી,સાચી જોડ આ મુજબ છે:
$P-II$
$Q-I$
$R-IV$
$S-III$
આમ,સાચો વિકલ્પ $(P-II), (Q-I), (R-IV), (S-III)$ છે.

(D) વિપરિત પરિસ્થિતિમાં,$Amoeba$ તેના ખોટા પગ (pseudopodia) પાછા ખેંચી લે છે અને પોતાની આસપાસ ત્રણ સ્તરોનું સખત કવચ અથવા કોથળી (cyst) બનાવે છે. આ ઘટનાને કોષ્ઠન (encystation) કહેવામાં આવે છે. જ્યારે અનુકૂળ પરિસ્થિતિ પાછી આવે છે,ત્યારે કોષ્ઠિત $Amoeba$ બહુભાજન (multiple fission) દ્વારા વિભાજન પામે છે અને ઘણા નાના $Amoeba$ અથવા સ્યુડોપોડિયોસ્પોર ઉત્પન્ન કરે છે. આ પ્રક્રિયાને બીજાણુનિર્માણ (sporulation) કહેવામાં આવે છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. કણીબીજાણુઓ $(P)$ એ $Penicillium$ $(II)$ જેવી ફૂગમાં જોવા મળતી અલિંગી પ્રજનન રચનાઓ છે.
$2$. કલિકાઓ $(Q)$ એ નાની વૃદ્ધિ છે જે નવા સજીવોમાં વિકસે છે,જે સામાન્ય રીતે $Hydra$ $(I)$ માં જોવા મળે છે.
$3$. અંત:કલિકાઓ $(R)$ એ પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં ટકી રહેવા માટે વાદળી $(III)$ માં બનતી આંતરિક કલિકાઓ છે.
તેથી,સાચી જોડ $P-II, Q-I, R-III$ છે.

(D) અલિંગી પ્રજનનમાં માત્ર એક જ પિતૃ ભાગ લે છે અને તેમાં જન્યુઓનું જોડાણ કે અર્ધીકરણની પ્રક્રિયા થતી નથી.
પરિણામે,ઉત્પન્ન થતી સંતતિ આનુવંશિક રીતે પિતૃ જેવી જ હોય છે,જેને ક્લોન (Clones) કહેવામાં આવે છે.
આનુવંશિક દ્રવ્યનું પુનઃસંયોજન થતું ન હોવાથી,તે ભિન્નતા પ્રેરી શકતું નથી કે જાળવી શકતું નથી.
જોકે ઉત્પરિવર્તન (Mutation) થઈ શકે છે,પરંતુ તે અલિંગી પ્રજનનનું મુખ્ય મહત્ત્વ કે હેતુ નથી.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી કોઈ પણ અલિંગી પ્રજનનનું મુખ્ય મહત્ત્વ દર્શાવતું નથી.

(B) એકવર્ષાયુ અને દ્વિવર્ષાયુ વનસ્પતિઓમાં જીવનચક્ર અનુક્રમે એક કે બે વર્ષમાં પૂર્ણ થાય છે. તેથી,તેમની વાનસ્પતિક,પ્રાજનનિક અને જીર્ણ અવસ્થાઓ સ્પષ્ટપણે અલગ અને નિરીક્ષણ કરી શકાય તેવી હોય છે.
તેની સામે,બહુવર્ષાયુ વનસ્પતિઓ ઘણા વર્ષો સુધી જીવે છે. ઘણી બહુવર્ષાયુ જાતિઓમાં,વાનસ્પતિક,પ્રાજનનિક અને જીર્ણ અવસ્થાઓ વચ્ચેનું સંક્રમણ સ્પષ્ટ રીતે વ્યાખ્યાયિત થયેલું હોતું નથી,કારણ કે તેઓ ઘણા વર્ષો સુધી વારંવાર પુષ્પસર્જન કરી શકે છે અથવા તેમની વૃદ્ધિની ભાત જટિલ હોય છે.
આમ,$P$ એ એકવર્ષાયુ અને દ્વિવર્ષાયુ વનસ્પતિઓ દર્શાવે છે,જ્યારે $Q$ એ બહુવર્ષાયુ વનસ્પતિઓ દર્શાવે છે.

(A) સજીવોમાં લિંગી પ્રજનનને સામાન્ય રીતે ત્રણ અલગ તબક્કાઓમાં વહેંચવામાં આવે છે: પૂર્વ-ફલન,ફલન અને પશ્વ-ફલન ઘટનાઓ.
$1$. પૂર્વ-ફલન ઘટનાઓમાં જન્યુજનન (નર અને માદા જન્યુઓનું નિર્માણ) અને જન્યુવહન (જન્યુઓને ફલન માટે નજીક લાવવાની પ્રક્રિયા)નો સમાવેશ થાય છે.
$2$. ફલનમાં નર અને માદા જન્યુઓનું જોડાણ થઈને દ્વિતીય યુગ્મનજ (ઝાયગોટ) બને છે.
$3$. પશ્વ-ફલન ઘટનાઓમાં યુગ્મનજનું નિર્માણ અને ભ્રૂણજનન (ભ્રૂણનો વિકાસ)નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,જન્યુજનન અને જન્યુવહન એ પૂર્વ-ફલન તબક્કાનો ભાગ છે.

(A) આપેલી આકૃતિમાં,ડાબી બાજુએ લીલ $Fucus$ (ફ્યુકસ) ના વિષમજન્યુઓ (અંડકોષ અને પુજન્યુ) દર્શાવેલ છે.
જમણી બાજુએ મનુષ્યના વિષમજન્યુઓ (અંડકોષ અને શુક્રકોષો) દર્શાવેલ છે.
તેથી,સાચો ક્રમ ફ્યુકસના વિષમજન્યુઓ અને માનવના વિષમજન્યુઓ છે.

(D) ફૂગ અને વનસ્પતિઓમાં,'દ્વિલિંગી' શબ્દનો અર્થ એ છે કે નર અને માદા બંને પ્રજનન અંગો એક જ સજીવ પર હાજર હોય છે. ફૂગ માટે આને 'સમસુકાયક' (Homothallic) કહેવાય છે અને વનસ્પતિઓ માટે આને 'એકસદની' (Monoecious) કહેવાય છે.
તેનાથી વિપરીત,'એકલિંગી' પરિસ્થિતિનો અર્થ એ છે કે નર અને માદા પ્રજનન અંગો અલગ-અલગ સજીવો પર હાજર હોય છે. ફૂગ માટે આને 'વિષમસુકાયક' (Heterothallic) કહેવાય છે અને વનસ્પતિઓ માટે આને 'દ્વિસદની' (Dioecious) કહેવાય છે.
તેથી,$P$ (દ્વિલિંગી) એ 'સમસુકાયક,એકસદની' ને અનુરૂપ છે અને $Q$ (એકલિંગી) એ 'વિષમસુકાયક,દ્વિસદની' ને અનુરૂપ છે.

(C) મોનેરા $(I)$,ફૂગ $(IV)$,લીલ $(VIII)$ અને દ્વિઅંગી $(II)$ સજીવો તેમની વાનસ્પતિક અવસ્થામાં એકકીય $(n)$ હોય છે. તેથી,તેઓ તેમની રંગસૂત્ર સંખ્યા જાળવી રાખવા માટે સમભાજન દ્વારા જન્યુઓનું સર્જન કરે છે.
ત્રિઅંગી $(III)$,અનાવૃત્ત બીજધારી $(V)$,આવૃત્ત બીજધારી $(VII)$ અને મનુષ્ય $(VI)$ જેવા સજીવો તેમની વાનસ્પતિક અવસ્થામાં દ્વિતીય $(2n)$ હોય છે. તેથી,તેઓ એકકીય $(n)$ જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરવા માટે અર્ધીકરણની પ્રક્રિયા કરે છે.
આમ,સાચું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
- સમભાજન: $I, II, IV, VIII$
- અર્ધીકરણ: $III, V, VI, VII$
સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) જન્યુમાં રંગસૂત્રોની સંખ્યા $(n)$ નક્કી કરવા માટે,આપણે દ્વિકીય રંગસૂત્ર સંખ્યા $(2n)$ ને $2$ વડે ભાગીએ છીએ.
$P$. સફરજન $(2n = 34)$: જન્યુ $(n)$ = $34/2 = 17$ $(IV)$.
$Q$. ચોખા $(2n = 24)$: જન્યુ $(n)$ = $24/2 = 12$ $(I)$.
$R$. મકાઈ $(2n = 20)$: જન્યુ $(n)$ = $20/2 = 10$ $(II)$.
$S$. બટાટા $(2n = 48)$: જન્યુ $(n)$ = $48/2 = 24$ $(V)$.
$T$. પતંગિયું $(2n = 380)$: જન્યુ $(n)$ = $380/2 = 190$ $(III)$.
આમ,સાચી જોડ છે: $P-IV, Q-I, R-II, S-V, T-III$.

(A) યુગ્મનજ એ એક મહત્વપૂર્ણ કડી છે જે એક પેઢીના સજીવો અને બીજી પેઢીના સજીવો વચ્ચે જાતિની સાતત્યતા જાળવી રાખે છે.
$I -$ યુગ્મનજનું નિર્માણ એ લિંગી પ્રજનનનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
$II -$ કારણ કે તે બે એકકીય જન્યુઓના જોડાણ $(n + n)$ દ્વારા બને છે,તેથી યુગ્મનજ હંમેશા દ્વિકીય $(2n)$ હોય છે.
$III -$ યુગ્મનજને સામાન્ય રીતે ફલિત અંડકોષ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$IV -$ તે જન્યુયુગ્મન (ફલન) નું ઉત્પાદન છે.
$V -$ તે બે પેઢીઓ વચ્ચે સેતુ અથવા કડી તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી,યુગ્મનજ અંગે આપેલા તમામ વિધાનો $(I, II, III, IV, V)$ સાચા છે.

(B) બાહ્યફલન પાણીમાં થાય છે જ્યાં જન્યુઓ માધ્યમમાં મુક્ત થાય છે. આ પ્રક્રિયા મોટાભાગની લીલ $(III)$,કેટલાક ઉભયજીવીઓ $(IX)$ અને મોટાભાગની માછલીઓ $(VIII)$ માં જોવા મળે છે.
અંતઃફલન સજીવના શરીરની અંદર થાય છે. આ પ્રક્રિયા ફૂગ $(I)$,દ્વિઅંગી $(IV)$,ત્રિઅંગી $(V)$,અનાવૃત્ત બીજધારી $(VI)$,આવૃત્ત બીજધારી $(VII)$,સરિસૃપ $(X)$,વિહગ $(II)$ અને સસ્તન $(XI)$ માં જોવા મળે છે.
તેથી,અંતઃફલન: $I, II, IV, V, VI, VII, X, XI$ અને બાહ્યફલન: $III, VIII, IX$.

(D) બાહ્ય ફલન એ પ્રક્રિયા છે જેમાં જન્યુઓનું જોડાણ સજીવના શરીરની બહાર,સામાન્ય રીતે પાણી જેવા માધ્યમમાં થાય છે.
$1$. બાહ્ય ફલન દર્શાવતા સજીવો (જેમ કે અસ્થિમત્સ્ય અને ઉભયજીવીઓ) મોટી સંખ્યામાં જન્યુઓ મુક્ત કરે છે જેથી સંગમ (syngamy) ની શક્યતા વધી શકે.
$2$. આ પ્રક્રિયામાં સંતતિઓ શિકારીઓ દ્વારા નાશ પામવાની સંભાવના ખૂબ વધારે હોય છે,જેના કારણે પુખ્તાવસ્થા સુધી પહોંચતા સજીવોની સંખ્યા ઓછી હોય છે.
$3$. આ ફલન માટે પાણી એક આવશ્યક માધ્યમ છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો બાહ્ય ફલન માટે સાચા છે.

(D) અંડપ્રસવી પ્રાણીઓ એટલે એવા પ્રાણીઓ જે ઈંડા મૂકે છે.
$1$. સરિસૃપ અને પક્ષીઓ અંડપ્રસવી પ્રાણીઓના ઉત્તમ ઉદાહરણો છે.
$2$. આ પ્રાણીઓ ઈંડાને શિકારીઓ અને પર્યાવરણીય તણાવથી બચાવવા માટે સુરક્ષિત સ્થાને કેલ્શિયમયુક્ત કવચથી સુરક્ષિત ઈંડા મૂકે છે.
$3$. નિશ્ચિત સેવનકાળ (incubation period) પછી,ભ્રૂણનો વિકાસ થાય છે અને બાળપ્રાણી ઈંડામાંથી બહાર આવે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિધાનો સાચા છે.

(D) $P$ એટલે અલિંગી પ્રજનન. અલિંગી પ્રજનનમાં,ઉત્પન્ન થતી સંતતિ પિતૃ સાથે આનુવંશિક રીતે સમાન હોય છે કારણ કે તેમાં જન્યુઓનું જોડાણ કે આનુવંશિક દ્રવ્યનું પુનઃસંયોજન થતું નથી,તેથી તે પેઢી દર પેઢી આનુવંશિક માહિતીને જાળવી રાખે છે.
$Q$ એટલે લિંગી પ્રજનન. લિંગી પ્રજનનમાં,નર અને માદા જન્યુઓનું જોડાણ અને અર્ધીકરણ (વ્યતિકરણ) ની પ્રક્રિયા સંતતિમાં આનુવંશિક ભિન્નતાઓ લાવે છે,જે લક્ષણોમાં વિવિધતા તરફ દોરી જાય છે.

(C) કેટલાક સજીવો તેમના જીવનકાળ દરમિયાન માત્ર એક જ વાર પ્રજનન કરે છે,જેને 'સેમેલપેરિટી' (semelparity) કહેવામાં આવે છે.
$I -$ વાંસની જાતિઓ લાંબા વાનસ્પતિક સમયગાળા પછી તેમના જીવનકાળમાં માત્ર એક જ વાર પુષ્પસર્જન અને બીજ ઉત્પન્ન કરવા માટે જાણીતી છે.
$V -$ પ્રશાંત મહાસાગરની સાલ્મન માછલી પ્રજનન કરવા માટે સમુદ્રમાંથી મીઠા પાણીની નદીઓમાં સ્થળાંતર કરે છે અને ત્યારબાદ તરત જ મૃત્યુ પામે છે,એટલે કે તેઓ માત્ર એક જ વાર પ્રજનન કરે છે.
$II, III,$ અને $IV$ (પક્ષીઓ,સસ્તનો અને મોટાભાગની ઊંડા સમુદ્રની માછલીઓ) 'ઇટરોપેરસ' (iteroparous) છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ તેમના જીવનકાળ દરમિયાન અનેકવાર પ્રજનન કરે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $I$ અને $V$ છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. ક્લેમિડોમોનાસ પ્રચલનશીલ અલિંગી બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે જેને ઝૂસ્પોર કહેવાય છે $(a-ii)$.
$2$. પેનિસિલિયમ કોનિડિયા તરીકે ઓળખાતા અલિંગી બીજાણુઓ દ્વારા પ્રજનન કરે છે $(b-i)$.
$3$. હાઈડ્રા બાહ્ય કલિકાઓના નિર્માણ દ્વારા પ્રજનન કરે છે $(c-iv)$.
$4$. વાદળી (જેમ કે સાયકોન) જેમ્યુલ્સ તરીકે ઓળખાતી આંતરિક કલિકાઓ દ્વારા પ્રજનન કરે છે $(d-iii)$.
તેથી,સાચી જોડ $a-ii, b-i, c-iv, d-iii$ છે.

(D) ક્લોન્સ એટલે એવા સજીવો જે અલિંગી પ્રજનન દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે.
અલિંગી પ્રજનનમાં માત્ર એક જ પિતૃ ભાગ લે છે અને તેમાં અર્ધીકરણ કે ફલનની પ્રક્રિયા થતી નથી,તેથી ઉત્પન્ન થતી સંતતિ પિતૃની આબેહૂબ નકલ હોય છે.
તેથી,આ સજીવો બાહ્યાકાર (શારીરિક દેખાવની દ્રષ્ટિએ) અને જનીનિક ($DNA$ ક્રમની દ્રષ્ટિએ) બંને રીતે સમાન હોય છે.

(A) અલિંગી પ્રજનનની પદ્ધતિઓ માટેની સાચી જોડી નીચે મુજબ છે:
$1$. યીસ્ટ $(i)$ કલિકાસર્જન $(c)$ દ્વારા પ્રજનન કરે છે.
$2$. પેનિસિલિયમ $(ii)$ કણી બીજાણુ $(d)$ નામના અલિંગી બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
$3$. તંતુમય લીલ $(iii)$ જેમ કે સ્પાયરોગાયરા અવખંડન $(a)$ દ્વારા પ્રજનન કરે છે.
$4$. ક્લેમિડોમોનાસ $(iv)$ ચલ બીજાણુ $(b)$ નામના પ્રચલનશીલ અલિંગી બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $i-c, ii-d, iii-a, iv-b$ છે.

(D) સતત પ્રજનન કરનાર પ્રાણીઓ એવા પ્રાણીઓ છે જેઓ ઋતુને ધ્યાનમાં લીધા વિના તેમના પ્રજનન તબક્કા દરમિયાન જાતીય રીતે સક્રિય રહે છે.
ઉદાહરણોમાં માનવ અને વાનરનો સમાવેશ થાય છે.
બીજી તરફ,મોસમી પ્રજનન કરનાર પ્રાણીઓ ફક્ત અનુકૂળ ઋતુ દરમિયાન જ પ્રજનન માટે સક્રિય હોય છે (દા.ત.,ઘેટાં,બકરી અને ગધેડા).
તેથી,સાચી જોડી વાનર અને માનવ છે.