Understanding Life Questions in Gujarati

(B) પીડોજેનેસિસ (જેને પ્રોજેનેસિસ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ એક જૈવિક ઘટના છે જેમાં સજીવ તેની ડિંભ અથવા અપરિપક્વ અવસ્થામાં હોય ત્યારે જ જાતીય પરિપક્વતા પ્રાપ્ત કરે છે. પરિપક્વતાના આ પ્રવેગને કારણે ડિંભ સ્વરૂપ પ્રજનન કરી શકે છે,જે અમુક કીટકો જેમ કે 'ગૉલ મિજ' (gall midges) અને કેટલાક ઉભયજીવીઓમાં જોવા મળે છે.

(C) પક્ષીઓના હાડકાં ઉડવા માટે અનુકૂલિત હોય છે,જે પોલા અને હવા ભરેલી ગુહાઓ ધરાવતા હોય છે. આવા હાડકાંને વાયુયુક્ત (Pneumatic) હાડકાં કહેવામાં આવે છે. તેથી,બંને વિકલ્પો સાચા છે.

(C) જે વનસ્પતિઓમાં કીટકો દ્વારા પરાગનયન $(Entomophily)$ થાય છે,તેમને તેમના પરાગવાહકોને આકર્ષવા માટે ચોક્કસ અનુકૂલનોની જરૂર હોય છે.
આ અનુકૂલનોમાં તેજસ્વી રંગો,સુખદ સુગંધ અને મધુરસનું ઉત્પાદન સામેલ છે,જે કીટકોને ફૂલોની મુલાકાત લેવા માટે આકર્ષે છે.
જલપરાગનયન (પાણી દ્વારા પરાગનયન) અને વાયુપરાગનયન (પવન દ્વારા પરાગનયન) માં આવા આકર્ષકોની જરૂર હોતી નથી,કારણ કે તેઓ પરાગરજના સ્થળાંતર માટે અજૈવિક પરિબળો પર આધાર રાખે છે.

(A) શરીરમાં હાજર પ્રોટીનનો પ્રકાર તમામ સજીવોમાં સામાન્ય હોતો નથી. પ્રોટીન અત્યંત વૈવિધ્યસભર હોય છે અને તે વિવિધ જાતિઓ,પેશીઓ અને કાર્યો માટે વિશિષ્ટ હોય છે. તેનાથી વિપરીત,જિનેટિક કોડ (એમિનો એસિડ માટે ટ્રિપલ કોડ),ઉર્જા સંગ્રહ માટે ઉચ્ચ-ઉર્જા ફોસ્ફેટ બંધો (જેમ કે $ATP$) નો ઉપયોગ,અને પ્રોટીન સંશ્લેષણમાં રિબોઝોમ્સની ભૂમિકા એ તમામ જાણીતા સજીવોમાં જોવા મળતી પાયાની અને સાર્વત્રિક લાક્ષણિકતાઓ છે.

(B) વનસ્પતિ મુખ્યત્વે કાર્બોદિતો, પ્રોટીન, લિપિડ્સ અને ન્યુક્લિક એસિડ જેવા કાર્બનિક સંયોજનોની બનેલી હોય છે.
કાર્બન $(C)$ આ તમામ કાર્બનિક અણુઓનો બંધારણીય આધાર બનાવે છે.
શુષ્ક વજનના આધારે, કાર્બન વનસ્પતિના કુલ જૈવભારના આશરે $45\%$ જેટલો હિસ્સો ધરાવે છે, જે તેને વનસ્પતિમાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળતું તત્વ બનાવે છે.

(A) કાર્બોદિત પદાર્થો મુખ્યત્વે પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રક્રિયા દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે. પ્રકાશસંશ્લેષણ એવા સજીવો દ્વારા કરવામાં આવે છે જેમાં ક્લોરોફિલ અથવા અન્ય પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્યો હોય છે,જેમ કે લીલી વનસ્પતિઓ,લીલ અને અમુક બેક્ટેરિયા (દા.ત.,સાયનોબેક્ટેરિયા). ફૂગ અને વાયરસમાં પ્રકાશસંશ્લેષણ કરવાની ક્ષમતા હોતી નથી અને તેથી તેઓ સ્વતંત્ર રીતે કાર્બોદિત પદાર્થો ઉત્પન્ન કરી શકતા નથી.

(D) $ATP$ એટલે એડેનોસિન ટ્રાયફોસ્ફેટ.
તેમાં એક એડેનોસિન અણુ (એડેનાઇન બેઇઝ + રાઇબોઝ શર્કરા) અને ત્રણ ફોસ્ફેટ સમૂહો હોય છે.
$ATP$ માં રહેલા ઉચ્ચ ઊર્જા ધરાવતા બંધો એ ફોસ્ફોએનહાઇડ્રાઇડ બંધો છે જે ફોસ્ફેટ સમૂહોને એકબીજા સાથે જોડે છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,આ બંધો ફોસ્ફેટ સમૂહોની વચ્ચે હોય છે,ન્યુક્લિયોસાઇડ અને ફોસ્ફેટ સમૂહની વચ્ચે નહીં,શર્કરા અને ફોસ્ફેટ સમૂહની વચ્ચે નહીં,કે બેઇઝ અને ફોસ્ફેટ સમૂહની વચ્ચે પણ નહીં.
તેથી,સાચો જવાબ $D$ (આમાંથી કોઈ પણ નહીં) છે.

(B) કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ એ મોનોસેકેરાઈડ એકમોના બનેલા હોય છે જે ગ્લાયકોસિડિક બંધ તરીકે ઓળખાતા સહસંયોજક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
આ બંધ ત્યારે બને છે જ્યારે એક શર્કરાના અણુનો હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહ બીજી શર્કરાના અણુના એનોમેરિક કાર્બન સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે,જેના પરિણામે પાણીનો એક અણુ $(H_2O)$ દૂર થાય છે.

(A) શીતનિદ્રા (Hibernation) એ અંતઃઉષ્મી (endotherms) પ્રાણીઓમાં ન્યૂનતમ પ્રવૃત્તિ અને ચયાપચયના દરમાં ઘટાડાની સ્થિતિ છે,જે પ્રાણીઓને શિયાળાની ઋતુમાં જ્યારે ખોરાકની અછત હોય અને તાપમાન ઓછું હોય ત્યારે જીવંત રહેવામાં મદદ કરે છે.
તેનાથી વિપરીત,ગ્રીષ્મનિદ્રા (Aestivation) એ પ્રાણીઓની નિષ્ક્રિયતાની સ્થિતિ છે,જે શીતનિદ્રા જેવી જ છે,પરંતુ તે ઉનાળા અથવા સૂકા સમયગાળા દરમિયાન જોવા મળે છે.
મિમિક્રી અને કેમફ્લેજ એ દેખાવ અને સંરક્ષણ સાથે સંબંધિત અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવાની વ્યૂહરચનાઓ છે,નિષ્ક્રિયતા સાથે નહીં.

(A) માનવની પાયાની જરૂરિયાતોને પરંપરાગત રીતે $3$ ભાગમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: ખોરાક,કપડાં અને આશ્રય (રહેઠાણ). આ માનવ અસ્તિત્વ અને સુખાકારી માટેની પાયાની જરૂરિયાતો છે.

(D) માનવની પાયાની જરૂરિયાતો એ અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવા અને જીવનને આગળ વધારવા માટેની આવશ્યક જરૂરિયાતો છે. જેમાં નીચે મુજબની બાબતોનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. ખોરાક: ઉર્જા અને વૃદ્ધિ માટે જરૂરી છે.
$2$. આશ્રય: પર્યાવરણીય પરિબળોથી રક્ષણ મેળવવા માટે જરૂરી છે.
$3$. પ્રજનન: જાતિના અસ્તિત્વને ટકાવી રાખવા માટે જરૂરી છે.
તેથી,આપેલ તમામ વિકલ્પો માનવ અસ્તિત્વ માટે પાયાની જરૂરિયાતો છે.

(D) વિધાન $x$ સાચું છે: નોંધાયેલી કુલ પ્રજાતિઓમાંથી,પ્રાણીઓ કુલના $70$ ટકાથી વધુ છે,જ્યારે વનસ્પતિઓ (લીલ,ફૂગ,દ્વિઅંગી,અનાવૃત બીજધારી અને આવૃત બીજધારી સહિત) $22$ ટકાથી વધુ નથી.
વિધાન $y$ ખોટું છે: વિશ્વમાં ફૂગની પ્રજાતિઓની સંખ્યા માછલીઓ,ઉભયજીવીઓ,સરીસૃપો અને સસ્તન પ્રાણીઓની પ્રજાતિઓના કુલ સરવાળા કરતાં વધુ છે,લીલની નહીં.
વિધાન $z$ ખોટું છે: ભારત વિશ્વના $12$ મેગા જૈવવિવિધતા ધરાવતા દેશોમાંનો એક છે,$15$ નહીં.