Gujarati

Oxidation number and Oxidation state Questions in Gujarati

Class 11 Chemistry · Redox Reactions · Oxidation number and Oxidation state

416+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 416 questions in Gujarati

101
DifficultMCQ
એસિડિક પોટેશિયમ ડાયક્રોમેટની પ્રક્રિયા હાઇડ્રોજન સલ્ફાઇડ સાથે કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં ક્રોમિયમનો ઓક્સિડેશન આંક
A
$+3$ થી વધીને $+6$ થાય છે
B
$+6$ થી ઘટીને $+3$ થાય છે
C
બદલાતો નથી
D
$+6$ થી ઘટીને $+2$ થાય છે

Solution

(B) પ્રક્રિયા માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$K_2Cr_2O_7 + 4H_2SO_4 + 3H_2S \to K_2SO_4 + Cr_2(SO_4)_3 + 7H_2O + 3S$
$K_2Cr_2O_7$ માં,$Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+6$ છે.
$Cr_2(SO_4)_3$ માં,$Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+3$ છે.
તેથી,ક્રોમિયમનો ઓક્સિડેશન આંક $+6$ થી ઘટીને $+3$ થાય છે.
102
MediumMCQ
એસિડિક માધ્યમમાં ઓક્સિડન્ટ તરીકે કામ કરતા $KMnO_4$ નું તુલ્ય વજન કેટલું થાય?
A
$KMnO_4$ નું આણ્વીય દળ
B
$\frac{1}{2} \times$ $KMnO_4$ નું આણ્વીય દળ
C
$\frac{1}{3} \times$ $KMnO_4$ નું આણ્વીય દળ
D
$\frac{1}{5} \times$ $KMnO_4$ નું આણ્વીય દળ

Solution

(D) ઓક્સિડેશનકર્તાનું તુલ્ય વજન આ રીતે ગણવામાં આવે છે: $\text{તુલ્ય વજન} = \frac{\text{આણ્વીય દળ}}{\text{n-ફેક્ટર}}$.
એસિડિક માધ્યમમાં,$KMnO_4$ નીચે મુજબની રિડક્શન પ્રક્રિયા અનુભવે છે: $MnO_4^- + 8H^+ + 5e^- \to Mn^{2+} + 4H_2O$.
અહીં,$Mn$ ના ઓક્સિડેશન આંકમાં ફેરફાર $+7$ થી $+2$ થાય છે,જેમાં $5$ ઇલેક્ટ્રોનનો ફેરફાર થાય છે.
તેથી,n-ફેક્ટર $5$ છે.
આમ,$KMnO_4$ નું તુલ્ય વજન $\frac{1}{5} \times \text{આણ્વીય દળ}$ થાય છે.
103
MediumMCQ
જ્યારે $KMnO_4$ નું એસિડિક દ્રાવણમાં ઓક્ઝેલિક એસિડ વડે રિડક્શન કરવામાં આવે છે,ત્યારે $Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક . . . થી . . . માં બદલાય છે.
A
$7$ થી $4$
B
$6$ થી $4$
C
$7$ થી $2$
D
$4$ થી $2$

Solution

(C) $KMnO_4$ માં,$Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x + 1 + 4(-2) = 0$ તરીકે ગણવામાં આવે છે,તેથી $x = +7$.
એસિડિક માધ્યમમાં,$KMnO_4$ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે અને તેનું રિડક્શન $Mn^{2+}$ આયનોમાં થાય છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $2KMnO_4 + 3H_2SO_4 + 5H_2C_2O_4 \to K_2SO_4 + 2MnSO_4 + 8H_2O + 10CO_2$ છે.
આમ,$Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+7$ થી બદલાઈને $+2$ થાય છે.
104
MediumMCQ
જો $KMnO_4$ નું આણ્વીય દળ $M$ હોય,તો જ્યારે તેનું રૂપાંતર $K_2MnO_4$ માં થાય ત્યારે તેનું તુલ્ય દળ કેટલું હશે?
A
$M$
B
$M/3$
C
$M/5$
D
$M/7$

Solution

(A) $KMnO_4$ નું $K_2MnO_4$ માં રૂપાંતર માટેની રાસાયણિક પ્રક્રિયા:
$KMnO_4 + e^- \rightarrow K_2MnO_4$ (બેઝિક માધ્યમમાં).
$KMnO_4$ માં $Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+7$ છે.
$K_2MnO_4$ માં $Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+6$ છે.
ઓક્સિડેશન આંકમાં ફેરફાર $|7 - 6| = 1$ છે.
આમ,પ્રતિ અણુ મેળવેલા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $1$ છે.
તુલ્ય દળ = $\frac{\text{આણ્વીય દળ}}{\text{n-factor}} = \frac{M}{1} = M$.
105
MediumMCQ
નાઈટ્રોજનની ઓક્સિડેશન અવસ્થા નીચેનામાંથી કયા સંયોજન માટે ખોટી રીતે આપવામાં આવી છે?
સંયોજન $\to$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા
A
$[Co(NH_3)_5Cl]Cl_2 \to 0$
B
$NH_2OH \to -1$
C
$(N_2H_5)_2SO_4 \to +2$
D
$Mg_3N_2 \to -3$

Solution

(C) $1. [Co(NH_3)_5Cl]Cl_2$: $NH_3$ માં $N$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $-3$ છે.
$2. NH_2OH$: $x + 3(+1) - 2 = 0 \implies x = -1$. આ સાચું છે.
$3. (N_2H_5)_2SO_4$: $2(2x + 5) - 2 = 0 \implies 4x + 8 = 0 \implies x = -2$. આપેલી કિંમત $+2$ ખોટી છે.
$4. Mg_3N_2$: $3(+2) + 2x = 0 \implies x = -3$. આ સાચું છે.
તેથી,વિકલ્પ $C$ ખોટો છે.
106
MediumMCQ
આલ્કલાઇન માધ્યમમાં પોટેશિયમ પરમેંગેનેટનું તુલ્યભાર ........ થશે.
A
અણુભાર $/ 5$
B
અણુભાર $/ 3$
C
અણુભાર $/ 2$
D
અણુભાર જેટલું

Solution

(B) આલ્કલાઇન માધ્યમમાં,$KMnO_4$ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે અને તેનું રિડક્શન $MnO_2$ માં થાય છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા: $2KMnO_4 + H_2O \rightarrow 2MnO_2 + 2KOH + 3[O]$.
$Mn$ ના ઓક્સિડેશન આંકમાં ફેરફાર $+7$ થી $+4$ થાય છે,તેથી ઓક્સિડેશન આંકમાં ફેરફાર $7 - 4 = 3$ છે.
તુલ્યભારની ગણતરી: $\text{તુલ્યભાર} = \frac{\text{અણુભાર}}{\text{n-ફેક્ટર}} = \frac{\text{અણુભાર}}{3}$.
107
MediumMCQ
આલ્કલી માધ્યમમાં $KMnO_4$ નો તુલ્યભાર ....... હશે.
A
$31.60$
B
$158$
C
$79$
D
$52.66$

Solution

(B) આલ્કલી માધ્યમમાં,$KMnO_4$ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે અને તેનું રિડક્શન $MnO_4^{2-}$ (મેંગેનેટ આયન) માં થાય છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા: $MnO_4^- + e^- \rightarrow MnO_4^{2-}$.
$Mn$ ના ઓક્સિડેશન આંકમાં ફેરફાર $+7$ થી $+6$ થાય છે,તેથી ઓક્સિડેશન આંકમાં ફેરફાર $1$ છે.
તુલ્યભારની ગણતરી: $\text{તુલ્યભાર} = \frac{\text{મોલર દળ}}{\text{n-ફેક્ટર}}$.
$KMnO_4$ નું મોલર દળ $158 \ g/mol$ છે.
n-ફેક્ટર $1$ છે.
તેથી,$\text{તુલ્યભાર} = \frac{158}{1} = 158$.
108
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયા સંયોજનમાં નાઇટ્રોજનનો ઓક્સિડેશન આંક સાચો દર્શાવ્યો છે?
A
$[Co(NH_3)_5Cl]Cl_2$ : $0$
B
$NH_2OH$ : $+1$
C
$N_2H_5^+$ : $+2$
D
$Mg_3N_2$ : $-3$

Solution

(D) દરેક સંયોજનમાં નાઇટ્રોજનનો ઓક્સિડેશન આંક $(X)$ ગણીએ:
$1$. $[Co(NH_3)_5Cl]Cl_2$ માં,$NH_3$ તટસ્થ લિગેન્ડ છે. $NH_3$ માં $N$ નો ઓક્સિડેશન આંક $X + 3(+1) = 0$ થાય,તેથી $X = -3$.
$2$. $NH_2OH$ માં,$X + 2(+1) + 1(-2) + 1(+1) = 0$,તેથી $X + 1 = 0$,એટલે કે $X = -1$.
$3$. $N_2H_5^+$ માં,$2(X) + 5(+1) = +1$,તેથી $2X = -4$,એટલે કે $X = -2$.
$4$. $Mg_3N_2$ માં,$3(+2) + 2(X) = 0$,તેથી $6 + 2X = 0$,એટલે કે $X = -3$.
આમ,$Mg_3N_2$ માં નાઇટ્રોજનનો ઓક્સિડેશન આંક $-3$ સાચો છે.
109
EasyMCQ
$F_2O$ માં ફ્લોરિનનો ઓક્સિડેશન આંક કેટલો છે?
A
$-1$
B
$1$
C
$2$
D
$-2$

Solution

(A) $F_2O$ માં,ફ્લોરિન એ ઓક્સિજન કરતા વધુ વિદ્યુતઋણ છે.
ઓક્સિડેશન આંક નક્કી કરવાના નિયમો મુજબ,ફ્લોરિનને તેના સંયોજનોમાં $-1$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા આપવામાં આવે છે.
ધારો કે ઓક્સિજનનો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$2(-1) + x = 0$
$x - 2 = 0$
$x = +2$.
આમ,ફ્લોરિનનો ઓક્સિડેશન આંક $-1$ છે.
110
MediumMCQ
$N_3H$ માં નાઇટ્રોજનનો ઓક્સિડેશન આંક કેટલો હશે?
A
$+\frac{1}{2}$
B
$+3$
C
$-1$
D
$-\frac{1}{3}$

Solution

(D) $N_3H$ અણુમાં,હાઇડ્રોજનનો ઓક્સિડેશન આંક $+1$ છે.
ધારો કે નાઇટ્રોજનનો ઓક્સિડેશન આંક $X$ છે.
તટસ્થ અણુનો કુલ ઓક્સિડેશન આંક $0$ હોવાથી:
$3(X) + 1(+1) = 0$
$3X + 1 = 0$
$3X = -1$
$X = -\frac{1}{3}$
તેથી,$N_3H$ માં નાઇટ્રોજનનો ઓક્સિડેશન આંક $-\frac{1}{3}$ છે.
111
MediumMCQ
$KH_2PO_2$ માં $P$ નો ઓક્સિડેશન આંક કેટલો છે?
A
$1$
B
$3$
C
$5$
D
$+1$

Solution

(D) ધારો કે $P$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$KH_2PO_2$ માં,અન્ય તત્વોના ઓક્સિડેશન આંક નીચે મુજબ છે:
$K = +1$
$H = +1$
$O = -2$
ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો = $0$
$(+1) + 2(+1) + x + 2(-2) = 0$
$1 + 2 + x - 4 = 0$
$x - 1 = 0$
$x = +1$
તેથી,$P$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+1$ છે.
112
MediumMCQ
નીચેનામાંથી શેમાં ફોસ્ફરસનો ઓક્સિડેશન આંક $+3$ છે?
A
ઓર્થોફોસ્ફોરિક એસિડ
B
ફોસ્ફરસ એસિડ
C
મેટાફોસ્ફોરિક એસિડ
D
પાયરોફોસ્ફોરિક એસિડ

Solution

(B) ફોસ્ફરસ એસિડ $(H_3PO_3)$ માં ફોસ્ફરસ $(X)$ નો ઓક્સિડેશન આંક નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$3(+1) + X + 3(-2) = 0$
$3 + X - 6 = 0$
$X - 3 = 0$
$X = +3$
તેથી,ફોસ્ફરસ એસિડ $(H_3PO_3)$ માં ફોસ્ફરસનો ઓક્સિડેશન આંક $+3$ છે.
113
MediumMCQ
$A, B$ અને $C$ ત્રણ તત્વો છે જે એક સંયોજન બનાવે છે જેમાં તેમની ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ અનુક્રમે $+2, +5$ અને $-2$ છે. જો સંયોજન તટસ્થ હોય,તો નીચેનામાંથી કયું સંયોજનનું સૂત્ર દર્શાવે છે?
A
$A_2(BC)_2$
B
$A_2(BC_4)_3$
C
$A_3(BC_4)_2$
D
$ABC$

Solution

(C) સાચું સૂત્ર $A_3(BC_4)_2$ છે.
તટસ્થ સંયોજન માટે,બધા પરમાણુઓની ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓનો સરવાળો શૂન્ય હોવો જોઈએ.
ધારો કે સૂત્ર $A_x(BC_4)_y$ છે. $(BC_4)$ સમૂહની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $(+5) + 4(-2) = 5 - 8 = -3$ છે.
સંયોજનને તટસ્થ બનાવવા માટે,કુલ વીજભાર $x(+2) + y(-3) = 0$ હોવો જોઈએ.
$x=3$ અને $y=2$ માટે,આપણને $3(+2) + 2(-3) = 6 - 6 = 0$ મળે છે.
આમ,સૂત્ર $A_3(BC_4)_2$ છે.
114
EasyMCQ
$CH_2O$ માં કાર્બનનો ઓક્સિડેશન આંક શું છે?
A
$-2$
B
$2$
C
$0$
D
$4$

Solution

(C) ધારો કે કાર્બનનો ઓક્સિડેશન આંક $X$ છે.
$CH_2O$ માં,હાઇડ્રોજન $(H)$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+1$ અને ઓક્સિજન $(O)$ નો $-2$ છે.
તટસ્થ અણુમાં ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો $0$ થાય છે.
$X + 2(+1) + 1(-2) = 0$
$X + 2 - 2 = 0$
$X = 0$
તેથી,$CH_2O$ માં કાર્બનનો ઓક્સિડેશન આંક $0$ છે.
115
EasyMCQ
$Mg_3(PO_4)_2$ માં $P$ નો ઓક્સિડેશન આંક ........ છે.
A
$3$
B
$2$
C
$5$
D
$-3$

Solution

(C) રાસાયણિક સૂત્ર $Mg_3(PO_4)_2$ છે. ધારો કે $P$ નો ઓક્સિડેશન આંક $X$ છે.
ઓક્સિડેશન આંક નક્કી કરતા: $Mg = +2$,$O = -2$.
તટસ્થ સંયોજનમાં ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો $0$ થાય છે.
$3(+2) + 2(X + 4(-2)) = 0$
$6 + 2(X - 8) = 0$
$6 + 2X - 16 = 0$
$2X - 10 = 0$
$2X = 10$
$X = +5$
116
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયા સંયોજનમાં ક્લોરિન $+1$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે?
A
$HCl$
B
$HClO_4$
C
$ICl$
D
$Cl_2O$

Solution

(D) આપેલા સંયોજનોમાં $Cl$ નો ઓક્સિડેશન આંક નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$HCl$ માટે: $1(+1) + X = 0 \Rightarrow X = -1$
$HClO_4$ માટે: $1(+1) + X + 4(-2) = 0 \Rightarrow X = +7$
$ICl$ માટે: $1(+1) + X = 0 \Rightarrow X = -1$
$Cl_2O$ માટે: $2(X) + 1(-2) = 0$ $\Rightarrow 2X = +2$ $\Rightarrow X = +1$
આમ,$Cl_2O$ માં ક્લોરિનની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+1$ છે.
117
MediumMCQ
$Na_2S_4O_6$ માં સલ્ફરનો ઓક્સિડેશન આંક કેટલો છે?
A
$1.5$
B
$2.5$
C
$3$
D
$2$

Solution

(B) $Na$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+1$ અને $O$ નો $-2$ છે.
ધારો કે $S$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$Na_2S_4O_6$ અણુ માટે,ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો $0$ થાય છે.
$2(+1) + 4(x) + 6(-2) = 0$
$2 + 4x - 12 = 0$
$4x = 10$
$x = \frac{10}{4} = 2.5$
આમ,સલ્ફરનો સરેરાશ ઓક્સિડેશન આંક $2.5$ છે.
118
EasyMCQ
$CH_2Cl_2$ માં કાર્બનનો ઓક્સિડેશન આંક કેટલો હશે?
A
$0$
B
$2$
C
$3$
D
$5$

Solution

(A) ધારો કે કાર્બનનો ઓક્સિડેશન આંક $X$ છે.
$CH_2Cl_2$ માં,હાઇડ્રોજન $(H)$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+1$ અને ક્લોરિન $(Cl)$ નો $-1$ છે.
તટસ્થ અણુમાં ઓક્સિડેશન આંકના સરવાળા માટેનો નિયમ લાગુ પાડતા:
$X + 2(+1) + 2(-1) = 0$
$X + 2 - 2 = 0$
$X = 0$
તેથી,$CH_2Cl_2$ માં કાર્બનનો ઓક્સિડેશન આંક $0$ છે.
119
MediumMCQ
$SO_3^{2-}$,${S_2}O_4^{2-}$ અને ${S_2}O_6^{2-}$ એનાયનોમાં સલ્ફરના ઓક્સિડેશન આંકનો સાચો ક્રમ કયો છે?
A
${S_2}O_6^{2-} < {S_2}O_4^{2-} < SO_3^{2-}$
B
${S_2}O_4^{2-} < SO_3^{2-} < {S_2}O_6^{2-}$
C
$SO_3^{2-} < {S_2}O_4^{2-} < {S_2}O_6^{2-}$
D
${S_2}O_4^{2-} < {S_2}O_6^{2-} < SO_3^{2-}$

Solution

(B) $S$ નો ઓક્સિડેશન આંક નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$SO_3^{2-}$ માટે: $x + 3(-2) = -2 \implies x = +4$
${S_2}O_4^{2-}$ માટે: $2x + 4(-2) = -2 \implies 2x = +6 \implies x = +3$
${S_2}O_6^{2-}$ માટે: $2x + 6(-2) = -2 \implies 2x = +10 \implies x = +5$
ઓક્સિડેશન આંકની સરખામણી કરતા: $+3 < +4 < +5$.
આમ,સાચો ક્રમ ${S_2}O_4^{2-} < SO_3^{2-} < {S_2}O_6^{2-}$ છે.
120
EasyMCQ
ફેરસ આયન પરનો વીજભાર કેટલો હોય છે?
A
$+2$
B
$+3$
C
$+4$
D
$+5$

Solution

(A) ફેરસ આયન $Fe^{2+}$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
તેથી,ફેરસ આયન પરનો વીજભાર $+2$ છે.
121
DifficultMCQ
$2.5 \ mol$ હાઇડ્રેઝીન $(N_2H_4)$ $25 \ mol$ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને નવું સંયોજન $X$ બનાવે છે. જો બધા જ ગુમાવેલા ઇલેક્ટ્રોન નવા સંયોજનમાં સમાવિષ્ટ હોય,તો સંયોજન $X$ માં નાઇટ્રોજનનો ઓક્સિડેશન આંક કેટલો હશે?
A
$1$
B
$-2$
C
$3$
D
$5$

Solution

(C) હાઇડ્રેઝીનના ઓક્સિડેશનની પ્રક્રિયા: $N_2H_4 \rightarrow N_2^X + n e^-$.
$N_2H_4$ માં $N$ નો ઓક્સિડેશન આંક $-2$ છે.
ધારો કે સંયોજન $X$ માં $N$ નો ઓક્સિડેશન આંક $X$ છે.
$N_2H_4$ ના પ્રતિ મોલ દીઠ ઓક્સિડેશન આંકમાં થતો ફેરફાર: $n = 2 \times (X - (-2)) = 2(X + 2)$.
$2.5 \ mol$ $N_2H_4$ દ્વારા ગુમાવેલા કુલ ઇલેક્ટ્રોન: $2.5 \times 2(X + 2) = 5(X + 2)$.
આપેલ છે કે કુલ ગુમાવેલા ઇલેક્ટ્રોન $25 \ mol$ છે,તેથી: $5(X + 2) = 25$.
$X + 2 = 5$.
$X = +3$.
આમ,સંયોજન $X$ માં $N$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+3$ છે.
122
EasyMCQ
$NH_2-NH_2$ માં $N$ નો ઓક્સિડેશન આંક કેટલો હશે?
A
$-4$
B
$-2$
C
$4$
D
$2$

Solution

(B) ધારો કે $N$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
હાઇડ્રેઝીન $(NH_2-NH_2)$ માં,$H$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+1$ છે.
તટસ્થ અણુમાં બધા પરમાણુઓના ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો $0$ થાય છે.
$2x + 4(+1) = 0$
$2x + 4 = 0$
$2x = -4$
$x = -2$
તેથી,$N$ નો ઓક્સિડેશન આંક $-2$ છે.
123
MediumMCQ
$Fe_{0.94}O$ માં $Fe$ નો ઓક્સિડેશન આંક કેટલો હશે?
A
$2$
B
$2 \times 0.94$
C
$\frac{0.94}{2}$
D
$\frac{2}{0.94}$

Solution

(D) ધારો કે $Fe$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
સંયોજન $Fe_{0.94}O$ માં કુલ વીજભાર શૂન્ય હોવો જોઈએ.
ઓક્સિજન $(O)$ નો ઓક્સિડેશન આંક $-2$ છે.
તેથી,$0.94(x) + 1(-2) = 0$.
$0.94x = 2$.
$x = \frac{2}{0.94}$.
124
MediumMCQ
નીચેના પદાર્થોને $Mn$ ના ઓક્સિડેશન આંકના વધતા ક્રમમાં ગોઠવો: $MnCl_2, MnO_2, Mn(OH)_3, KMnO_4$.
A
$MnCl_2 < MnO_2 < Mn(OH)_3 < KMnO_4$
B
$MnO_2 < MnCl_2 < Mn(OH)_3 < KMnO_4$
C
$Mn(OH)_3 < MnCl_2 < MnO_2 < KMnO_4$
D
$MnCl_2 < Mn(OH)_3 < MnO_2 < KMnO_4$

Solution

(D) આપેલા સંયોજનોમાં $Mn$ ના ઓક્સિડેશન આંકની ગણતરી નીચે મુજબ છે:
$MnCl_2$: $x + 2(-1) = 0 \Rightarrow x = +2$
$MnO_2$: $x + 2(-2) = 0 \Rightarrow x = +4$
$Mn(OH)_3$: $x + 3(-1) = 0 \Rightarrow x = +3$
$KMnO_4$: $1(+1) + x + 4(-2) = 0 \Rightarrow x = +7$
આમ,$Mn$ ના ઓક્સિડેશન આંકનો વધતો ક્રમ: $MnCl_2 (+2) < Mn(OH)_3 (+3) < MnO_2 (+4) < KMnO_4 (+7)$ છે.
125
MediumMCQ
$Ba_2XeO_6$ માં $Xe$ નો ઓક્સિડેશન આંક કેટલો થાય?
A
$8$
B
$10$
C
$4$
D
$3$

Solution

(A) ધારો કે $Xe$ નો ઓક્સિડેશન આંક $X$ છે.
$Ba_2XeO_6$ માં,$Ba$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+2$ અને $O$ નો ઓક્સિડેશન આંક $-2$ છે.
તટસ્થ સંયોજનમાં ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો $0$ થાય તે નિયમ લાગુ પાડતા:
$2(+2) + X + 6(-2) = 0$
$4 + X - 12 = 0$
$X - 8 = 0$
$X = +8$
તેથી,$Xe$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+8$ છે.
126
MediumMCQ
$ICl$,$HI$,$I_2$ અને $HIO_4$ ને આયોડીનના ઓક્સિડેશન આંકના ઘટતા ક્રમમાં ગોઠવો.
A
$HIO_4 > ICl > HI > I_2$
B
$ICl > HIO_4 > I_2 > HI$
C
$HIO_4 > ICl > I_2 > HI$
D
$ICl > HIO_4 > HI > I_2$

Solution

(C) દરેક સંયોજનમાં આયોડીનનો ઓક્સિડેશન આંક $(x)$ શોધતા:
$ICl$: $x + (-1) = 0 \Rightarrow x = +1$
$HI$: $(+1) + x = 0 \Rightarrow x = -1$
$I_2$: $2x = 0 \Rightarrow x = 0$
$HIO_4$: $(+1) + x + 4(-2) = 0$ $\Rightarrow x - 7 = 0$ $\Rightarrow x = +7$
ઓક્સિડેશન આંકની સરખામણી કરતા: $+7 (HIO_4) > +1 (ICl) > 0 (I_2) > -1 (HI)$.
આમ,ઘટતો ક્રમ $HIO_4 > ICl > I_2 > HI$ છે.
127
EasyMCQ
$ClO_3^-$ માં ક્લોરિનનો ઓક્સિડેશન આંક કેટલો છે?
A
$+5$
B
$+3$
C
$+4$
D
$+2$

Solution

(A) ધારો કે $Cl$ નો ઓક્સિડેશન આંક $X$ છે.
$ClO_3^-$ આયન માટે,બધા પરમાણુઓના ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો આયન પરના વીજભાર જેટલો થાય છે.
$X + 3 \times (-2) = -1$
$X - 6 = -1$
$X = -1 + 6$
$X = +5$
તેથી,$ClO_3^-$ માં ક્લોરિનનો ઓક્સિડેશન આંક $+5$ છે.
128
MediumMCQ
$H_2S_2O_8$ માં સલ્ફરનો ઓક્સિડેશન આંક કેટલો હશે?
A
$2$
B
$4$
C
$6$
D
$7$

Solution

(C) $H_2S_2O_8$ (પેરોક્સિડાયસલ્ફ્યુરિક એસિડ) નું બંધારણ $HO-SO_2-O-O-SO_2-OH$ છે.
આ બંધારણમાં પેરોક્સાઇડ લિંકેજ $(-O-O-)$ હાજર છે,જેમાં દરેક ઓક્સિજન પરમાણુનો ઓક્સિડેશન આંક $-1$ હોય છે.
બાકીના છ ઓક્સિજન પરમાણુઓ સલ્ફર સાથે જોડાયેલા છે,જેનો ઓક્સિડેશન આંક $-2$ હોય છે.
ધારો કે સલ્ફરનો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો શૂન્ય લેતા:
$2(+1) + 2(x) + 2(-1) + 6(-2) = 0$
$2 + 2x - 2 - 12 = 0$
$2x - 12 = 0$
$2x = 12$
$x = +6$
129
MediumMCQ
$Fe_3O_4$ માં $Fe$ નો ઓક્સિડેશન આંક કેટલો છે?
A
$2$
B
$3$
C
$\frac{8}{3}$
D
$\frac{2}{3}$

Solution

(C) ધારો કે $Fe$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$Fe_3O_4$ માં,$O$ નો ઓક્સિડેશન આંક $-2$ છે.
તટસ્થ અણુમાં ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો શૂન્ય થાય તે નિયમ મુજબ:
$3(x) + 4(-2) = 0$
$3x - 8 = 0$
$3x = 8$
$x = \frac{8}{3}$
આમ,$Fe_3O_4$ માં $Fe$ નો સરેરાશ ઓક્સિડેશન આંક $\frac{8}{3}$ છે.
વાસ્તવમાં,$Fe_3O_4$ એ $FeO$ અને $Fe_2O_3$ નું મિશ્ર ઓક્સાઈડ છે,જેમાં $Fe$ ના ઓક્સિડેશન આંક $+2$ ($FeO$ માં) અને $+3$ ($Fe_2O_3$ માં) હોય છે.
130
MediumMCQ
$BaO_2$ અને $H_2SO_4$ વચ્ચેની પ્રક્રિયાથી મળતી નીપજોમાં સૌથી વધુ વિદ્યુતઋણ તત્વના ઓક્સિડેશન આંક કેટલા હશે?
A
$0$ અને $-1$
B
$-1$ અને $-2$
C
$-2$ અને $0$
D
$-2$ અને $+1$

Solution

(B) પ્રક્રિયા: $BaO_2 + H_2SO_4 \rightarrow BaSO_4 + H_2O_2$.
નીપજો $BaSO_4$ અને $H_2O_2$ છે.
આ નીપજોમાં સૌથી વધુ વિદ્યુતઋણ તત્વ ઓક્સિજન $(O)$ છે.
$BaSO_4$ માં,$O$ નો ઓક્સિડેશન આંક: $(+2) + (+6) + 4(x) = 0$,તેથી $4x = -8$,એટલે કે $x = -2$.
$H_2O_2$ માં,$O$ નો ઓક્સિડેશન આંક: $2(+1) + 2(x) = 0$,તેથી $2x = -2$,એટલે કે $x = -1$.
આમ,ઓક્સિજનના ઓક્સિડેશન આંક $-2$ અને $-1$ છે.
131
MediumMCQ
$S_8$,$S_2F_2$ અને $H_2S$ માં સલ્ફરના ઓક્સિડેશન આંક અનુક્રમે કેટલા હશે?
A
$0, +1$ અને $-2$
B
$+2, +1$ અને $-1$
C
$0, +1$ અને $+2$
D
$-2, -1$ અને $-2$

Solution

(A) $1$. $S_8$ માટે: તે સલ્ફરનું તત્વ સ્વરૂપ હોવાથી,તેનો ઓક્સિડેશન આંક $0$ છે.
$2$. $S_2F_2$ માટે: ધારો કે $S$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે. $F$ નો ઓક્સિડેશન આંક $-1$ હોવાથી,$2(x) + 2(-1) = 0$ થાય,જે $2x = 2$ આપે છે,તેથી $x = +1$.
$3$. $H_2S$ માટે: ધારો કે $S$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે. $H$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+1$ હોવાથી,$2(+1) + x = 0$ થાય,જે $x = -2$ આપે છે.
તેથી,ઓક્સિડેશન આંક અનુક્રમે $0, +1, -2$ છે.
132
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયા ઘટકમાં મધ્યસ્થ પરમાણુનો ઓક્સિડેશન આંક $+6$ છે?
A
$MnO_4^-$
B
$Cr(NO_3)_6^{3-}$
C
$NiF_6^{2-}$
D
$CrO_2Cl_2$

Solution

(D) $CrO_2Cl_2$ માં મધ્યસ્થ પરમાણુ $Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક શોધવા માટે,ધારો કે $Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
ઓક્સિજન $(O)$ નો ઓક્સિડેશન આંક $-2$ અને ક્લોરિન $(Cl)$ નો $-1$ છે:
$x + 2(-2) + 2(-1) = 0$
$x - 4 - 2 = 0$
$x - 6 = 0$
$x = +6$
તેથી,$CrO_2Cl_2$ માં $Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+6$ છે.
133
MediumMCQ
$CaOCl_2$ માં $Cl$ નો ઓક્સિડેશન આંક શું છે?
A
$0$
B
$1$
C
$-1$
D
$+1, -1$

Solution

(D) $CaOCl_2$ એ કેલ્શિયમ ઓક્સિક્લોરાઇડ છે,જે $Ca^{2+}$,$Cl^-$ અને $ClO^-$ આયનો ધરાવતું આયનીય સંયોજન છે.
$Cl^-$ આયનમાં $Cl$ નો ઓક્સિડેશન આંક $-1$ છે.
$ClO^-$ આયનમાં $Cl$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+1$ છે (કારણ કે ઓક્સિજન $-2$ છે,$x + (-2) = -1$,તેથી $x = +1$).
આમ,$CaOCl_2$ માં ક્લોરિનના ઓક્સિડેશન આંક $+1$ અને $-1$ છે.
134
MediumMCQ
નીચેના ઋણ આયનો $SO_3^{2-}$,$S_2O_4^{2-}$ અને $S_2O_6^{2-}$ માં સલ્ફરની ઓક્સિડેશન અવસ્થાનો સાચો ક્રમ કયો છે?
A
$S_2O_6^{2-} < S_2O_4^{2-} < SO_3^{2-}$
B
$S_2O_4^{2-} < SO_3^{2-} < S_2O_6^{2-}$
C
$SO_3^{2-} < S_2O_4^{2-} < S_2O_6^{2-}$
D
$S_2O_4^{2-} < S_2O_6^{2-} < SO_3^{2-}$

Solution

(B) $SO_3^{2-}$ માટે: સલ્ફર $(S)$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ ધારો. તેથી $x + 3(-2) = -2$,એટલે કે $x = +4$.
$S_2O_4^{2-}$ માટે: સલ્ફર $(S)$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ ધારો. તેથી $2x + 4(-2) = -2$,એટલે કે $2x = +6$,$x = +3$.
$S_2O_6^{2-}$ માટે: સલ્ફર $(S)$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ ધારો. તેથી $2x + 6(-2) = -2$,એટલે કે $2x = +10$,$x = +5$.
આમ,ઓક્સિડેશન આંક અનુક્રમે $+4$,$+3$ અને $+5$ છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $S_2O_4^{2-} (+3) < SO_3^{2-} (+4) < S_2O_6^{2-} (+5)$ છે.
135
MediumMCQ
$PO_4^{3-}$ માં $P$,$SO_4^{2-}$ માં $S$ અને $Cr_2O_7^{2-}$ માં $Cr$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થાનાં મૂલ્યો અનુક્રમે નીચે મુજબ છે:
A
$+3, +6, +5$
B
$+5, +3, +6$
C
$-3, +6, +6$
D
$+5, +6, +6$

Solution

(D) $PO_4^{3-}$ માટે: $P + 4(-2) = -3 \implies P - 8 = -3 \implies P = +5$.
$SO_4^{2-}$ માટે: $S + 4(-2) = -2 \implies S - 8 = -2 \implies S = +6$.
$Cr_2O_7^{2-}$ માટે: $2Cr + 7(-2) = -2 \implies 2Cr - 14 = -2 \implies 2Cr = +12 \implies Cr = +6$.
આમ,ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ $+5, +6, +6$ છે.
136
EasyMCQ
$O_2^{2-}$ આયનમાં ઓક્સિજન પરમાણુનો ઓક્સિડેશન આંક કેટલો છે?
A
$-3$
B
$-2$
C
$-5$
D
$-1$

Solution

(D) $O_2^{2-}$ પેરોક્સાઇડ આયનમાં,તમામ પરમાણુઓના ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો આયનના કુલ વીજભાર જેટલો હોવો જોઈએ.
ધારો કે દરેક ઓક્સિજન પરમાણુનો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
તેથી,$2x = -2$.
$x$ માટે ઉકેલતા,આપણને $x = -1$ મળે છે.
તેથી,$O_2^{2-}$ આયનમાં દરેક ઓક્સિજન પરમાણુનો ઓક્સિડેશન આંક $-1$ છે.
137
MediumMCQ
$KH, MgH_2$ અને $NaH$ માં હાઇડ્રોજનનો ઓક્સિડેશન આંક અનુક્રમે ક્યો હશે?
A
$+2, +1$ અને $-2$
B
$+1, +1$ અને $+1$
C
$-1, -1$ અને $-1$
D
$-2, -3$ અને $-1$

Solution

(C) ધાતુના હાઇડ્રાઇડમાં હાઇડ્રોજન હાઇડ્રાઇડ આયન $(H^-)$ તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
અહીં $K, Mg$ અને $Na$ ધાતુઓ હોવાથી,$KH, MgH_2$ અને $NaH$ એ આયનીય ધાતુ હાઇડ્રાઇડ છે.
તેથી,આ તમામ સંયોજનોમાં હાઇડ્રોજનનો ઓક્સિડેશન આંક $-1$ છે.
138
MediumMCQ
પોટેશિયમ ડાયક્રોમેટમાં $Cr$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા કઈ છે?
A
$2$
B
$-2$
C
$-5$
D
$6$

Solution

(D) પોટેશિયમ ડાયક્રોમેટનું રાસાયણિક સૂત્ર $K_2Cr_2O_7$ છે.
ધારો કે $Cr$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $x$ છે.
તટસ્થ અણુમાં તમામ પરમાણુઓની ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓનો સરવાળો $0$ થાય છે.
$2(K) + 2(Cr) + 7(O) = 0$
$2(+1) + 2(x) + 7(-2) = 0$
$2 + 2x - 14 = 0$
$2x - 12 = 0$
$2x = 12$
$x = +6$
તેથી,$Cr$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $6$ છે.
139
MediumMCQ
$Na_2S_4O_6$ માં સલ્ફરનો ઓક્સિડેશન આંક કેટલો છે?
A
$0.6$
B
$1.5$
C
$0.4$
D
$2.5$

Solution

(D) $Na_2S_4O_6$ માં $S$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ લેતાં,
તટસ્થ અણુ માટે ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો શૂન્ય થાય છે:
$2 \times (+1) + 4x + 6 \times (-2) = 0$
$2 + 4x - 12 = 0$
$4x = 10$
$x = \frac{10}{4} = 2.5$
140
EasyMCQ
$OsO_4$ માં ઓસમિયમ $(Os)$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા કઈ છે?
A
$4$
B
$6$
C
$7$
D
$8$

Solution

(D) $OsO_4$ માં $Os$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ લેતાં,
ઓક્સિજન $(O)$ નો ઓક્સિડેશન આંક $-2$ છે.
સમીકરણ મૂકતા: $x + 4(-2) = 0$.
$x - 8 = 0$.
$x = +8$.
141
MediumMCQ
$S_8$,$H_2S$ અને $S_2F_2$ માં $S$ નો ઓક્સિડેશન આંક અનુક્રમે કયો છે?
A
$0, -2, -1$
B
$0, +2, +1$
C
$1, -2, +1$
D
$0, -2, +1$

Solution

(D) $S_8$ માં $S$ નો ઓક્સિડેશન આંક $0$ છે કારણ કે તે તેની મૂળભૂત અવસ્થામાં છે.
$H_2S$ માં,ધારો કે $S$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે. તેથી,$2(+1) + x = 0$,જે $x = -2$ આપે છે.
$S_2F_2$ માં,ધારો કે $S$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે. $F$ નો ઓક્સિડેશન આંક $-1$ હોવાથી,$2x + 2(-1) = 0$,જે $2x = 2$ આપે છે,તેથી $x = +1$.
આમ,ઓક્સિડેશન આંક $0, -2, +1$ છે.
142
MediumMCQ
$Fe_3O_4$ માં $Fe$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા કઈ છે?
A
$3/2$
B
$5/4$
C
$4/5$
D
$8/3$

Solution

(D) $Fe_3O_4$ માં $Fe$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ લેતાં,
ઓક્સિજનનો ઓક્સિડેશન આંક $-2$ હોવાથી,તટસ્થ અણુમાં ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો $0$ થાય છે.
$3(x) + 4(-2) = 0$
$3x - 8 = 0$
$3x = 8$
$x = +8/3$
આમ,$Fe_3O_4$ માં $Fe$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+8/3$ છે.
143
DifficultMCQ
વિધાન: કેટલાક કિસ્સાઓમાં ઓક્સિજન ધન ઓક્સિડેશન આંક ધરાવે છે. પરિણામે તે વિદ્યુતઋણ તત્વ છે.
કારણ: ફ્લોરિન એ ઓક્સિજન કરતાં વધુ વિદ્યુતઋણ છે.
A
વિધાન અને કારણ બંને સત્ય છે અને કારણ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
B
વિધાન અને કારણ બંને સત્ય છે,પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.
C
વિધાન સાચું છે,પરંતુ કારણ ખોટું છે.
D
વિધાન અને કારણ બંને ખોટાં છે.

Solution

(A) ઓક્સિજન એ ફ્લોરિન પછીનું બીજા ક્રમનું સૌથી વધુ વિદ્યુતઋણ તત્વ છે.
તેથી,ફ્લોરિન સાથેના ઓક્સિજનના સંયોજનોમાં ઓક્સિજન ધન ઓક્સિડેશન આંક દર્શાવે છે.
કારણ કે ફ્લોરિનની વિદ્યુતઋણતા ઓક્સિજન કરતાં વધારે છે,ફ્લોરિન ઇલેક્ટ્રોન ઘનતા પોતાની તરફ ખેંચે છે,જેનાથી ઓક્સિજન ધન ઓક્સિડેશન આંક પ્રાપ્ત કરે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$OF_2$ માં ઓક્સિજનનો ઓક્સિડેશન આંક $+2$ છે.
144
MediumMCQ
વિધાન: $Na_2S_4O_6$ માં સલ્ફરનો સરેરાશ ઓક્સિડેશન આંક $2.5$ છે.
કારણ: બે $S$ પરમાણુઓ સીધા $O$-પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલા નથી.
A
વિધાન અને કારણ બંને સત્ય છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
B
વિધાન અને કારણ બંને સત્ય છે,પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.
C
વિધાન સાચું છે,પરંતુ કારણ ખોટું છે.
D
વિધાન અને કારણ બંને ખોટાં છે.

Solution

(C) $Na_2S_4O_6$ ની રચના $Na^+[O_3S-S-S-SO_3]^-Na^+$ છે.
આ રચનામાં,બે છેડાના સલ્ફર પરમાણુઓનો ઓક્સિડેશન આંક $+5$ છે,જ્યારે બે મધ્યસ્થ સલ્ફર પરમાણુઓનો ઓક્સિડેશન આંક $0$ છે.
સરેરાશ ઓક્સિડેશન આંક $\frac{5 + 0 + 0 + 5}{4} = \frac{10}{4} = 2.5$ તરીકે ગણવામાં આવે છે.
કારણ ખોટું છે કારણ કે બે મધ્યસ્થ સલ્ફર પરમાણુઓ સીધા ઓક્સિજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલા નથી,પરંતુ વિધાન સાચું છે.
145
EasyMCQ
ગ્રેફાઈટમાં કાર્બનનો ઓક્સિડેશન આંક ....... છે.
A
$0$
B
$+1$
C
$+4$
D
$+2$

Solution

(A) ગ્રેફાઈટ એ કાર્બનનું એક અપરરૂપ છે,જે તેના મૂળભૂત સ્વરૂપમાં માત્ર કાર્બન પરમાણુઓ ધરાવે છે.
ઓક્સિડેશન આંક નક્કી કરવાના નિયમો મુજબ,મુક્ત અથવા સંયોજાયા વગરના તત્વનો ઓક્સિડેશન આંક હંમેશા $0$ હોય છે.
146
EasyMCQ
જ્યારે $MnSO_4$ ને ..... માં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે ત્યારે તેનો તુલ્યભાર તેના અણુભાર કરતાં અડધો થાય છે.
A
$Mn_2O_3$
B
$MnO_2$
C
$MnO_4^{-}$
D
$MnO_4^{2-}$

Solution

(B) તુલ્યભાર $(E)$ એ $E = \frac{M}{n}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $M$ એ અણુભાર છે અને $n$ એ પ્રતિ અણુ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં થતો ફેરફાર છે.
અહીં $E = \frac{M}{2}$ આપેલ છે,જેનો અર્થ છે કે $n = 2$.
$MnSO_4$ માં,$Mn$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+2$ છે.
$MnO_2$ માં,$Mn$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+4$ છે.
ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં ફેરફાર = $|4 - 2| = 2$.
આમ,ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં ફેરફાર $2$ હોવાથી,તુલ્યભાર અણુભાર કરતાં અડધો થાય છે.
147
EasyMCQ
અનુચુંબકીય એસિડનું સાચું સૂત્ર કયું છે?
A
$HMnO_4$
B
$HMnO_5$
C
$H_2MnO_4$
D
$H_2MnO_3$

Solution

(C) અનુચુંબકીય પ્રકૃતિ નક્કી કરવા માટે,આપણે આપેલા એસિડમાં $Mn$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા જોઈએ છીએ.
$HMnO_4$: $Mn$ એ $+7$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે ($d^0$ ઇલેક્ટ્રોન રચના),જે પ્રતિચુંબકીય છે.
$H_2MnO_4$: $Mn$ એ $+6$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે ($d^1$ ઇલેક્ટ્રોન રચના). તેમાં એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,તે અનુચુંબકીય છે.
તેથી,$H_2MnO_4$ એ અનુચુંબકીય એસિડ છે.
148
EasyMCQ
$K_2Cr_2O_7$ માં $Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક નક્કી કરો.
A
$2$
B
$4$
C
$6$
D
$7$

Solution

(C) ધારો કે $Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$K_2Cr_2O_7$ માં,$K$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+1$ અને $O$ નો $-2$ છે.
તટસ્થ અણુમાં ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો શૂન્ય થાય છે.
$2(+1) + 2(x) + 7(-2) = 0$
$2 + 2x - 14 = 0$
$2x - 12 = 0$
$2x = 12$
$x = +6$
તેથી,$Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+6$ છે.
149
MediumMCQ
$M$ એ $KMnO_4$ નું આણ્વીય દળ છે. જ્યારે $KMnO_4$ નું $K_2MnO_4$ માં રૂપાંતર થાય ત્યારે તેનું તુલ્ય દળ કેટલું થાય?
A
$M$
B
$M/3$
C
$M/5$
D
$M/7$

Solution

(A) રૂપાંતર માટેની રાસાયણિક પ્રક્રિયા છે: $\mathop {KMnO_4}\limits^{+7} \to \mathop {K_2MnO_4}\limits^{+6}$.
મેંગેનીઝ $(Mn)$ ના પરમાણુ દીઠ ઓક્સિડેશન આંકમાં થતો ફેરફાર: $7 - 6 = 1$ છે.
તુલ્ય દળની ગણતરી આ રીતે થાય છે: $\text{તુલ્ય દળ} = \frac{\text{આણ્વીય દળ}}{\text{n-ફેક્ટર}}$.
અહીં,n-ફેક્ટર એ ઓક્સિડેશન આંકમાં થતો ફેરફાર છે,જે $1$ છે.
તેથી,તુલ્ય દળ $= \frac{M}{1} = M$ થાય.
150
EasyMCQ
$Na_{2}O_{2}$ માં દરેક ઓક્સિજન પરમાણુની ઓક્સિડેશન અવસ્થા કેટલી છે?
A
દરેક $-2$
B
$-2$ અને $0$
C
દરેક $-1$
D
ઉપરનામાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) $Na_{2}O_{2}$ માં,સોડિયમ $(Na)$ $+1$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે.
ધારો કે ઓક્સિજનની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $x$ છે.
અણુ તટસ્થ હોવાથી,ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓનો સરવાળો શૂન્ય થાય છે: $2(+1) + 2(x) = 0$.
$2 + 2x = 0$
$2x = -2$
$x = -1$.
તેથી,$Na_{2}O_{2}$ માં દરેક ઓક્સિજન પરમાણુની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $-1$ છે.

Redox Reactions — Oxidation number and Oxidation state · Frequently Asked Questions

1Are these Redox Reactions questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Redox Reactions Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.