Taxonomic categories Questions in Gujarati

(B) વર્ગીકરણ (Taxonomy) એ સજીવોની ઓળખ,નામકરણ અને વર્ગીકરણ સાથે સંબંધિત વિજ્ઞાનની શાખા છે. વિકલ્પ $B$ માં આપેલું વિધાન કે જે સજીવોના વિનાશ અને લુપ્તતાના અભ્યાસ સાથે સંબંધિત છે,તે મુખ્યત્વે 'સંરક્ષણ જીવવિજ્ઞાન' (Conservation Biology) ના કાર્યક્ષેત્રમાં આવે છે,વર્ગીકરણમાં નહીં. વર્ગીકરણનો ઉપયોગ ભૌગોલિક વિતરણને સમજવા,સંગ્રહાલયોમાં સજીવો વિશેની માહિતી એકત્રિત કરવા અને ફ્લોરા (Flora) તથા ફૌના (Fauna) ના મેન્યુઅલ તૈયાર કરવા માટે થાય છે.

(C) વર્ગીકરણ એ એવી પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા કોઈપણ સજીવને તેના સરળતાથી નિરીક્ષણ કરી શકાય તેવા લક્ષણોના આધારે અનુકૂળ કક્ષાઓમાં જૂથબદ્ધ કરવામાં આવે છે.
વર્ગીકરણનો ઉપયોગ કરીને,આપણે સજીવોને જૂથોમાં વ્યવસ્થિત કરી શકીએ છીએ,જે આપણને વિવિધ ભૌગોલિક વિસ્તારો,વનસ્પતિ સમૂહ (flora) અને પ્રાણી સમૂહ (fauna) ના રેકોર્ડ તૈયાર કરવામાં અને તેનો અભ્યાસ કરવામાં મદદ કરે છે.

(B) વર્ગીકરણવિદ્યા (Taxonomy) એ વિજ્ઞાનની એવી શાખા છે જે સજીવોના લક્ષણીકરણ,ઓળખ,નામકરણ અને વર્ગીકરણ સાથે સંબંધિત છે.
તે વિવિધ સજીવો વચ્ચેના ઉત્ક્રાંતિના સંબંધોને સમજવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) વર્ગીકરણ એ એક એવી પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા કોઈપણ સજીવને તેના સરળતાથી જોઈ શકાય તેવા લક્ષણોના આધારે અનુકૂળ જૂથોમાં વહેંચવામાં આવે છે.
તે આપણને સજીવો વિશેની માહિતીને વ્યવસ્થિત કરવાની મંજૂરી આપે છે,જે વિવિધ ભૌગોલિક વિસ્તારોમાં વનસ્પતિસમૂહ અને પ્રાણીસમૂહની વિવિધતાને સમજવામાં મદદ કરે છે.
સજીવોનું વર્ગીકરણ કરીને,વૈજ્ઞાનિકો ચોક્કસ પ્રદેશોની જૈવવિવિધતાનો વ્યવસ્થિત રીતે અભ્યાસ અને દસ્તાવેજીકરણ કરી શકે છે.

(A) વર્ગીકરણ એ વિજ્ઞાનની એવી શાખા છે જે સજીવોના વર્ગીકરણ,ઓળખ અને નામકરણ સાથે સંબંધિત છે. સજીવોના વર્ગીકરણનો અભ્યાસ કરીને,વૈજ્ઞાનિકો તેમના લક્ષણો,નિવાસસ્થાન અને પારિસ્થિતિકીય ભૂમિકાઓને સમજી શકે છે. આ જ્ઞાન નાશપ્રાય જાતિઓને ઓળખવા અને તેમને લુપ્ત થતી બચાવવા માટે અસરકારક સંરક્ષણ વ્યૂહરચનાઓ વિકસાવવા માટે અનિવાર્ય છે. તેથી,વર્ગીકરણ જૈવવિવિધતાના સંરક્ષણ માટે જરૂરી પાયાનું માળખું પૂરું પાડે છે.

(A) ઘરમાખી (Musca domestica) નું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
$1$. કુળ: Muscidae
$2$. ગોત્ર: Diptera
$3$. વર્ગ: Insecta
$4$. સમુદાય: Arthropoda
આને આપેલા સ્તંભો સાથે જોડતા:
$(A)$ કુળ એ $(iii)$ Muscidae સાથે જોડાય છે.
$(B)$ ગોત્ર એ $(i)$ Diptera સાથે જોડાય છે.
$(C)$ વર્ગ એ $(iv)$ Insecta સાથે જોડાય છે.
$(D)$ સમુદાય એ $(ii)$ Arthropoda સાથે જોડાય છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-(iii), B-(i), C-(iv), D-(ii)$ છે.

(C) : જૈવિક નામો લેટિન ભાષામાંથી લેવામાં આવ્યા છે અથવા લેટિનમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવ્યા છે. આનું કારણ એ છે કે લેટિન એક મૃત ભાષા છે,અને તેથી સમય જતાં તેના સ્વરૂપ કે જોડણીમાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી. તેમને અન્ય કોઈપણ ભાષામાં લખવા તે નામકરણના સાર્વત્રિક નિયમોની વિરુદ્ધ છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
બટાકા ($Solanum$ $tuberosum$) અને ટામેટા ($Solanum$ $lycopersicum$) બંને એક જ કુળ,$Solanaceae$ માં આવે છે.
જૈવિક વર્ગીકરણમાં,જેમ આપણે જાતિથી સૃષ્ટિ તરફ જઈએ છીએ,તેમ સમાન લાક્ષણિકતાઓની સંખ્યા ઘટતી જાય છે.
આ બંને સજીવો એક જ કુળમાં હોવાથી,ગોત્ર કે વિભાગ જેવા ઉચ્ચ વર્ગીકરણ સ્તરોની તુલનામાં આ સ્તરે તેમની વચ્ચે મહત્તમ સમાન લાક્ષણિકતાઓ જોવા મળે છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
$1$. દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ, જે બે ભાગના વૈજ્ઞાનિક નામનો ઉપયોગ કરે છે, તે કેરોલસ લિનિયસ દ્વારા આપવામાં આવી હતી।
$2$. આ પદ્ધતિમાં, પ્રથમ ભાગ પ્રજાતિ (genus) છે અને બીજો ભાગ જાતિ (species) છે।
$3$. વાઘનું પ્રાણીશાસ્ત્રીય નામ $Panthera \, tigris$ છે। અહીં, $Panthera$ એ પ્રજાતિ છે અને $tigris$ એ જાતિ છે।
$4$. તેથી, $Tiger - \, tigris, \, species$ એ સાચી જોડ છે।
$5$. અન્ય વિકલ્પો માટે: કટલફિશ એ $Mollusca$ સમુદાયમાં આવે છે, વર્ગમાં નહીં। મનુષ્યો $Primata$ ગોત્રમાં આવે છે, કુળમાં નહીં। ઘરમાખી $Musca$ પ્રજાતિમાં આવે છે, ગોત્રમાં નહીં।

(A) : $Perissodactyla$ એ ઘોડાના ગોત્ર (Order) નું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
$Equidae$ એ કુળ (Family) છે,$caballus$ એ ઉપજાતિ (Subspecies) છે,જ્યારે $E. ferus$ એ ઘોડાની જાતિ (Species) છે.

(B) $Carolus \ Linnaeus$ દ્વારા પ્રસ્તાવિત દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ મુજબ,સજીવનું વૈજ્ઞાનિક નામ બે ઘટકોનું બનેલું હોય છે: પ્રથમ શબ્દ $Genus$ (પ્રજાતિ) દર્શાવે છે અને બીજો શબ્દ વિશિષ્ટ નામ અથવા $Species$ (જાતિ) દર્શાવે છે. ઉદાહરણ તરીકે,$Mangifera \ indica$ માં,$Mangifera$ એ $Genus$ છે અને $indica$ એ વિશિષ્ટ નામ $(Species)$ છે.

(C) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,સજીવોને તેમના લક્ષણોના આધારે વિવિધ શ્રેણીઓમાં જૂથબદ્ધ કરવામાં આવે છે.
કૂતરા,ચોખા અને સસ્તન પ્રાણીઓ વર્ગીકરણના વિવિધ જૂથો અથવા સ્તરોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
વૈજ્ઞાનિક પરિભાષામાં,વર્ગીકરણના કોઈપણ સ્તરે રહેલી આ દરેક શ્રેણી અથવા જૂથને $taxa$ (એકવચન: $taxon$) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,વિકલ્પ $C$ એ સાચું વિધાન છે.

(C) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ એ સજીવોની જાતિઓને નામ આપવાની એક ઔપચારિક પદ્ધતિ છે,જેમાં દરેક સજીવને બે ભાગોનું બનેલું નામ આપવામાં આવે છે.
$1$. પ્રથમ શબ્દ $Genus$ (પ્રજાતિ) દર્શાવે છે.
$2$. બીજો શબ્દ વિશિષ્ટ નામ (જાતિ) દર્શાવે છે.
તેથી,પ્રથમ નામ $Genus$ (પ્રજાતિ) દર્શાવે છે.

(D) નામકરણના સાર્વત્રિક નિયમો (દ્વિનામી નામકરણ) મુજબ:
$1$. જૈવિક નામો સામાન્ય રીતે લેટિન ભાષામાં હોય છે અને ઇટાલિક્સમાં લખવામાં આવે છે.
$2$. જૈવિક નામમાં પ્રથમ શબ્દ પ્રજાતિ (genus) દર્શાવે છે,જ્યારે બીજો ઘટક જાતિ (specific epithet) દર્શાવે છે.
$3$. જૈવિક નામમાં બંને શબ્દો જ્યારે હાથથી લખવામાં આવે ત્યારે તેમને અલગ-અલગ નીચે લીટી કરવામાં આવે છે,અથવા તેમની લેટિન ઉત્પત્તિ દર્શાવવા માટે ઇટાલિક્સમાં છાપવામાં આવે છે.
$4$. પ્રજાતિ દર્શાવતો પ્રથમ શબ્દ કેપિટલ અક્ષરથી શરૂ થાય છે,જ્યારે જાતિ નાના અક્ષરથી શરૂ થાય છે.
તેથી,વિકલ્પ $D$ સાચો નિયમ છે.

(D) આંબા $(Mangifera \text{ } indica)$ નું જૈવિક વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
$1$. સૃષ્ટિ: વનસ્પતિ (Plantae)
$2$. વિભાગ: આવૃત બીજધારી (Angiospermae)
$3$. વર્ગ: દ્વિદળી (Dicotyledonae)
$4$. ગોત્ર: સેપિન્ડેલ્સ (Sapindales)
$5$. કુળ: એનાકાર્ડિયેસી (Anacardiaceae)
$6$. પ્રજાતિ: મેન્જીફેરા (Mangifera)
$7$. જાતિ: ઇન્ડિકા (indica)
તેથી, આંબાનું કુળ એનાકાર્ડિયેસી (Anacardiaceae) છે.

(C) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકરણની કક્ષાઓને પદાનુક્રમિક ક્રમમાં ગોઠવવામાં આવે છે.
- જાતિ એ વર્ગીકરણનો પાયાનો એકમ છે.
- સંબંધિત પ્રજાતિઓનો સમૂહ કુળ (Family) બનાવે છે.
- સંબંધિત કુળોનો સમૂહ ઓર્ડર (Order) બનાવે છે.
- સંબંધિત ઓર્ડરનો સમૂહ વર્ગ (Class) બનાવે છે.
- સંબંધિત વર્ગોનો સમૂહ સમુદાય (Phylum) (પ્રાણીઓમાં) અથવા વિભાગ (Division) (વનસ્પતિઓમાં) બનાવે છે.
તેથી,ઓર્ડરના સમૂહને વર્ગ (Class) કહેવામાં આવે છે.

(B) $Homo$ $sapiens$ નું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
સૃષ્ટિ: $Animalia$
મેરુદંડી: $Chordata$
વર્ગ: $Mammalia$
ગોત્ર: $Primata$
કુળ: $Hominidae$
પ્રજાતિ: $Homo$
જાતિ: $sapiens$
આમ,$Homo$ $sapiens$ નું કુળ $Hominidae$ છે.

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકરણની શ્રેણી એક ચોક્કસ ક્રમ અનુસરે છે: સૃષ્ટિ,સમુદાય/વિભાગ,વર્ગ,ગોત્ર,કુળ,પ્રજાતિ અને જાતિ.
$Sapindales$ એ 'ગોત્ર' (Order) ના સ્તરની વર્ગીકરણ શ્રેણી છે.
$Mangifera$ $indica$ (આંબો) એ સૃષ્ટિ $Plantae$,વિભાગ $Angiospermae$,વર્ગ $Dicotyledonae$,ગોત્ર $Sapindales$ અને કુળ $Anacardiaceae$ માં આવે છે.
તેથી,$Sapindales$ એ $Mangifera$ $indica$ નો ગોત્ર સૂચવે છે.

(A) વર્ગીકરણની કક્ષામાં,શ્રેણીઓ એક ચોક્કસ ક્રમમાં ગોઠવાયેલી હોય છે: જાતિ < પ્રજાતિ < કુળ < ગણ < વર્ગ < સમુદાય < સૃષ્ટિ.
ગણ (Order) એ એક ઉચ્ચ વર્ગીકરણ કક્ષા છે જેમાં સંબંધિત કુળોનો સમૂહ સમાવિષ્ટ છે.
આ કુળો થોડા સમાન લક્ષણો દર્શાવે છે,જેને 'કુળોનું જૂથ' (assemblage of families) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકરણની કક્ષાઓ શ્રેણીબદ્ધ હોય છે.
$Canidae$ એ એવું કુળ છે જેમાં કૂતરા,વરુ અને શિયાળનો સમાવેશ થાય છે.
$Felidae$ એ એવું કુળ છે જેમાં બિલાડી,સિંહ અને વાઘનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,$Canidae$ અને $Felidae$ એ અનુક્રમે કૂતરા અને બિલાડીના કુળ છે.

(D) $1$. Solanaceae એ સપુષ્પી વનસ્પતિઓનું એક કુળ છે (દા.ત.,બટાટા,ટામેટા).
$2$. Felis એ એક પ્રજાતિ છે જેમાં બિલાડીઓનો સમાવેશ થાય છે.
$3$. Tuberosum એ બટાટાનું જાતિવાચક નામ (species name) છે,જેનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Solanum \, tuberosum$ છે.
તેથી,સાચી જોડ $1-C, 2-B, 3-A$ છે.

(B) વર્ગીકરણની કક્ષા (taxonomic hierarchy) એ જટિલતાના ઘટતા કે વધતા ક્રમમાં શ્રેણીબદ્ધ વ્યવસ્થા છે.
સૌથી નીચી કક્ષા (જાતિ) થી સૌથી ઊંચી કક્ષા (સૃષ્ટિ) સુધીનો સાચો ક્રમ નીચે મુજબ છે:
જાતિ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ ગોત્ર $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ સમુદાય (વનસ્પતિમાં વિભાગ) $\rightarrow$ સૃષ્ટિ.
વિકલ્પ $B$ આ શ્રેણીબદ્ધ ગોઠવણીને યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે.

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,ટામેટાં $(Solanum \ lycopersicum)$ અને રીંગણ $(Solanum \ melongena)$ બંને એક જ પ્રજાતિ (Genus) માં આવે છે,જે $Solanum$ છે. આ પ્રજાતિ $Solanaceae$ કુળનો ભાગ છે.

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,$Species$ (જાતિ) ને એવા વ્યક્તિગત સજીવોના સમૂહ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જે મૂળભૂત સમાનતાઓ ધરાવે છે અને પ્રજનન કરીને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરવા માટે સક્ષમ છે.
તે વર્ગીકરણની સૌથી નીચી અને પાયાની કક્ષા છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં, વર્ગીકરણની કક્ષા (taxonomic hierarchy) નીચે મુજબ ગોઠવાયેલી છે: જાતિ < પ્રજાતિ < કુળ < ગોત્ર < વર્ગ < સમુદાય/વિભાગ < સૃષ્ટિ.
$\text{કુળ}$ (Family) એ એક એવી વર્ગીકરણ કક્ષા છે જે સંબંધિત પ્રજાતિઓનો સમૂહ ધરાવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, $Panthera$ (સિંહ, વાઘ, દીપડો) અને $Felis$ (બિલાડી) જેવી પ્રજાતિઓને એક જ કુળ $Felidae$ માં મૂકવામાં આવે છે.

(D) દ્વિનામી નામકરણના નિયમો અનુસાર:
$1$. જૈવિક નામમાં પ્રથમ શબ્દ પ્રજાતિ (genus) દર્શાવે છે,જ્યારે બીજો શબ્દ જાતિ (specific epithet) દર્શાવે છે.
$2$. પ્રજાતિનું નામ કેપિટલ અક્ષરથી શરૂ થાય છે અને જાતિનું નામ નાના અક્ષરથી શરૂ થાય છે.
$3$. $Solanum$ અને $Panthera$ એ પ્રજાતિઓના ઉદાહરણો છે,જાતિઓના નહીં.
$4$. મનુષ્યો માટે,જૈવિક નામ $Homo$ $sapiens$ છે,જેમાં $Homo$ એ પ્રજાતિ છે અને $sapiens$ એ જાતિ છે. તેથી,વિકલ્પ $D$ સાચો છે.

(C) વૈજ્ઞાનિક નામકરણ પદ્ધતિ,જેને દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે કેરોલસ લિનિયસ દ્વારા આપવામાં આવી હતી.
આ પદ્ધતિ મુજબ,દરેક વૈજ્ઞાનિક નામ બે ઘટકોનું બનેલું હોય છે: પ્રથમ ઘટક $Genus$ (પ્રજાતિ) છે અને બીજો ઘટક વિશિષ્ટ નામ અથવા $Species$ (જાતિ) છે.
ઉદાહરણ તરીકે,મનુષ્યના વૈજ્ઞાનિક નામ $Homo$ $sapiens$ માં,$Homo$ એ $Genus$ (પ્રજાતિ) દર્શાવે છે અને $sapiens$ એ $Species$ (જાતિ) દર્શાવે છે.

(A) વર્ગીકરણ એ એકલ સોપાનની પ્રક્રિયા નથી,પરંતુ તે સોપાનોની શ્રેણી ધરાવે છે જેમાં દરેક સોપાન એક કક્ષા અથવા શ્રેણી દર્શાવે છે.
વર્ગીકરણ કક્ષા એ સમગ્ર વર્ગીકરણ વ્યવસ્થાનો એક ભાગ હોવાથી,તેને વર્ગીકરણ કક્ષા કહેવામાં આવે છે અને બધી જ કક્ષાઓ મળીને 'વર્ગીકરણ શ્રેણી' (Taxonomic hierarchy) બનાવે છે.

(A) બિલાડી $Felidae$ કુળમાં આવે છે.
$Canidae$ એ કુતરાઓનું કુળ છે.
$Hominidae$ એ મનુષ્યોનું કુળ છે.
$Muscidae$ એ ઘરમાખીનું કુળ છે.

(B) સાચી જોડી $Mangifera - Anacardiaceae$ છે.
$1$. $Homo$ એ $Hominidae$ કુળમાં આવે છે.
$2$. $Mangifera$ (આંબો) એ $Anacardiaceae$ કુળમાં આવે છે.
$3$. $Triticum$ (ઘઉં) એ $Poaceae$ કુળમાં આવે છે.
$4$. $Musca$ (ઘરમાખી) એ $Muscidae$ કુળમાં આવે છે.

(A) વર્ગીકરણની કક્ષાનો ક્રમ આ મુજબ છે: $\text{જાતિ } < \text{પ્રજાતિ } < \text{કુળ } < \text{ગોત્ર } < \text{વર્ગ } < \text{સમુદાય } < \text{સૃષ્ટિ}$.
જેમ આપણે $\text{જાતિ}$ થી $\text{સૃષ્ટિ}$ તરફ જઈએ છીએ, તેમ સામાન્ય લક્ષણોની સંખ્યા ઘટતી જાય છે।
આપેલા વિકલ્પો ($\text{વર્ગ}$, $\text{ઉપવર્ગ}$, $\text{કુળ}$, $\text{ગોત્ર}$) માંથી, $\text{વર્ગ}$ એ સૌથી ઉચ્ચ કક્ષાનું વર્ગક છે।
તેથી, $\text{ઉપવર્ગ}$, $\text{ગોત્ર}$ અથવા $\text{કુળ}$ ની તુલનામાં એક જ $\text{વર્ગ}$ માં આવતા સજીવોમાં સૌથી ઓછા સામાન્ય લક્ષણો જોવા મળે છે।

(B) કેરી $(Mangifera \text{ } indica)$ નું જૈવિક વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
$1$. સૃષ્ટિ: વનસ્પતિ (Plantae)
$2$. વિભાગ: આવૃત બીજધારી (Angiospermae)
$3$. વર્ગ: દ્વિદળી (Dicotyledonae)
$4$. ગોત્ર: સેપિન્ડેલ્સ (Sapindales)
$5$. કુળ: એનાકાર્ડિયેસી (Anacardiaceae)
$6$. પ્રજાતિ: મેન્જીફેરા (Mangifera)
$7$. જાતિ: ઇન્ડિકા (indica)
તેથી, કેરીનો ગોત્ર સેપિન્ડેલ્સ (Sapindales) છે.

(C) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિના નિયમો અનુસાર:
$1$. જૈવિક નામો સામાન્ય રીતે લેટિન ભાષામાં હોય છે અને ઇટાલિક્સમાં લખાય છે.
$2$. જૈવિક નામનો પ્રથમ શબ્દ પ્રજાતિ (genus) દર્શાવે છે અને બીજો શબ્દ જાતિ (specific epithet) દર્શાવે છે.
$3$. જ્યારે હાથથી લખવામાં આવે ત્યારે બંને શબ્દોને અલગ-અલગ નીચે લીટી દોરવામાં આવે છે,અથવા તેમની લેટિન ઉત્પત્તિ દર્શાવવા માટે ઇટાલિક્સમાં છાપવામાં આવે છે.
$4$. પ્રજાતિ દર્શાવતો પ્રથમ શબ્દ કેપિટલ અક્ષરથી શરૂ થાય છે જ્યારે જાતિનો શબ્દ નાના અક્ષરથી શરૂ થાય છે.
$5$. લેખકનું નામ જાતિના નામ પછી ટૂંકા સ્વરૂપમાં લખવામાં આવે છે (દા.ત.,Mangifera indica Linn.).
તેથી,'પ્રજાતિનું નામ જાતિના નામ પછી લખવામાં આવે છે' તે વિધાન ખોટું છે અને તે અસંગત નિયમ છે.

(D) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકરણની કક્ષા એક ચોક્કસ ક્રમમાં હોય છે: જાતિ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ ગોત્ર $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ સમુદાય/વિભાગ $\rightarrow$ સૃષ્ટિ.
- પ્રજાતિ એ નજીકથી સંબંધિત જાતિઓનો સમૂહ છે.
- કુળ એ સંબંધિત પ્રજાતિઓનો સમૂહ છે.
- ગોત્ર એ સંબંધિત કુળોનો સમૂહ છે.
- ઉપવર્ગ એ વર્ગની નીચે અને ગોત્રની ઉપરની વર્ગીકરણની કક્ષા છે,તે કુળોનો સમૂહ નથી. તેથી,'ઉપવર્ગ: કુળનો સમૂહ' વિધાન ખોટું છે.

(C) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,મનુષ્યનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Homo$ $sapiens$ છે.
અહીં,$Homo$ એ પ્રજાતિ (genus) દર્શાવે છે અને $sapiens$ એ જાતિ (species) દર્શાવે છે.
તેથી,$Homo$ એ મનુષ્યની પ્રજાતિ છે.

(D) બિલાડી $(Felis \text{ } catus)$ નું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
સૃષ્ટિ: પ્રાણી (Animalia)
મેરુદંડી (Chordata)
વર્ગ: સસ્તન (Mammalia)
ગોત્ર: માંસાહારી (Carnivora)
કુળ: ફેલિડે (Felidae)
પ્રજાતિ: ફેલિસ (Felis)
જાતિ: કેટસ (catus)
તેથી, બિલાડી ફેલિડે (Felidae) કુળમાં આવે છે.

(A) $Musca \ domestica$ એ સામાન્ય ઘરમાખીનું વૈજ્ઞાનિક નામ છે.
દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિમાં,પ્રથમ શબ્દ $Musca$ પ્રજાતિ (genus) દર્શાવે છે અને બીજો શબ્દ $domestica$ જાતિ (specific epithet) દર્શાવે છે.
માનવનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Homo \ sapiens$,આંબાનું $Mangifera \ indica$ અને કૂતરાનું $Canis \ lupus \ familiaris$ છે.

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકરણની કક્ષાઓ એક શ્રેણીબદ્ધ ક્રમમાં ગોઠવાયેલી હોય છે.
$1$. $Poaceae$ એ સપુષ્પી વનસ્પતિઓનું એક કુળ (ઘાસનું કુળ) છે.
$2$. $Triticum$ એ ઘઉંનું પ્રજાતિ (genus) છે.
$3$. $Insecta$ એ સંધિપાદ (arthropods) સમુદાયનો એક વર્ગ (class) છે.
$4$. $Sapindales$ એ સપુષ્પી વનસ્પતિઓનો એક ગોત્ર (order) છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી માત્ર $Poaceae$ એ કુળ છે.

(D) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,$Felidae$ (બિલાડી) કુળ અને $Canidae$ (કૂતરા) કુળને $Carnivora$ ગોત્રમાં સાથે મૂકવામાં આવે છે.
આ ગોત્રમાં એવા સસ્તન પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે જે મુખ્યત્વે માંસાહારી ખોરાક માટે અનુકૂલિત હોય છે.
$Primata$ એ એક ગોત્ર છે જેમાં વાંદરા,એપ અને મનુષ્યોનો સમાવેશ થાય છે.
$Mammalia$ એ એક વર્ગ (class) છે,ગોત્ર નથી,જેમાં સ્તનગ્રંથિઓ ધરાવતા તમામ પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે.
$Diptera$ એ કીટકો (માખીઓ) નું એક ગોત્ર છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. જાતિ: $Q$. Leo (Panthera leo એ જાતિનું નામ છે).
$2$. પ્રજાતિ: $P$. Solanum (Solanum એ વનસ્પતિની એક પ્રજાતિ છે).
$3$. કુળ: $S$. Felidae (Felidae એ બિલાડીઓનું કુળ છે).
$4$. ગોત્ર: $R$. Polymoniales (Polymoniales એ વનસ્પતિનું એક ગોત્ર છે).
તેથી,સાચો ક્રમ $1-Q, 2-P, 3-S, 4-R$ છે.

(D) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિના નિયમો નીચે મુજબ છે:
$I.$ જૈવિક નામો સામાન્ય રીતે લેટિન ભાષામાંથી લેવામાં આવે છે અથવા લેટિનમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે,ફ્રેન્ચમાં નહીં. તેથી,વિધાન $I$ ખોટું છે.
$II.$ જૈવિક નામનો પ્રથમ શબ્દ પ્રજાતિ (genus) દર્શાવે છે,જે સાચું છે.
$III.$ જૈવિક નામનો બીજો શબ્દ જાતિવાચક પદ (specific epithet) દર્શાવે છે અને તે નાના અક્ષર (small letter) થી શરૂ થાય છે,કેપિટલ અક્ષરથી નહીં. તેથી,વિધાન $III$ ખોટું છે.
$IV.$ જ્યારે વૈજ્ઞાનિક નામ હાથથી લખવામાં આવે છે,ત્યારે બંને શબ્દોને અલગ-અલગ અંડરલાઇન કરવામાં આવે છે જે તેમની લેટિન ઉત્પત્તિ સૂચવે છે. તેથી,વિધાન $IV$ સાચું છે.
આમ,વિધાન $II$ અને $IV$ સાચા છે.

(D) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,$Genus$ (પ્રજાતિ) ને નજીકથી સંબંધિત જાતિઓના સમૂહ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જેઓ સમાન ઉત્ક્રાંતિના પૂર્વજો ધરાવે છે અને ઘણી સમાન બાહ્યાકાર અને દેહધાર્મિક લાક્ષણિકતાઓ ધરાવે છે. ઉદાહરણ તરીકે,$Panthera$ એ એક પ્રજાતિ છે જેમાં $Panthera$ $leo$ (સિંહ) અને $Panthera$ $tigris$ (વાઘ) જેવી નજીકથી સંબંધિત જાતિઓનો સમાવેશ થાય છે.

(B) બટાટા $(Solanum \text{ } tuberosum)$ અને રીંગણ $(Solanum \text{ } melongena)$ બંને એક જ પ્રજાતિના છે, જે $Solanum$ છે.
$Panthera$ એ સિંહ અને વાઘ જેવા પ્રાણીઓની પ્રજાતિ છે.
$Mangifera$ એ કેરીની પ્રજાતિ છે.
$Polemoniales$ એ વનસ્પતિ સૃષ્ટિનો એક ગોત્ર (Order) છે.

(B) જૈવિક નામકરણમાં, $Mangifera$, $Solanum$ અને $Triticum$ એ પ્રજાતિઓ (genus) ના નામ છે।
$Indica$ એ આંબાના છોડ $(Mangifera \, indica)$ ની જાતિ (species) નું નામ છે।
તેથી, $Indica$ એ અસંગત છે કારણ કે તે જાતિ દર્શાવે છે, જ્યારે અન્ય વિકલ્પો પ્રજાતિઓ દર્શાવે છે।

(D) ઘઉં ($Triticum$ $aestivum$) એ સપુષ્પી વનસ્પતિ છે જે $Poaceae$ (જેને $Gramineae$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) કુળમાં આવે છે.
તેને $Monocotyledonae$ વર્ગમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે કારણ કે તેના બીજમાં એક જ બીજપત્ર હોય છે.
તે $Angiospermae$ (આવૃત બીજધારી) છે કારણ કે તે ફળની અંદર બંધાયેલા બીજ ઉત્પન્ન કરે છે.
જો કે,ઘઉં $Dicotyledonae$ (દ્વિદળી) વર્ગમાં આવતા નથી,કારણ કે તે એકદળી વનસ્પતિ છે. તેથી,$Dicotyledonae$ એ અસંગત વિકલ્પ છે.

(D) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકરણની કક્ષાનો ક્રમ આ મુજબ છે: સૃષ્ટિ,સમુદાય/વિભાગ,વર્ગ,શ્રેણી (Order),કુળ (Family),પ્રજાતિ અને જાતિ.
$A$. $Hominidae$ એ પ્રાણીઓનું કુળ છે (મનુષ્યો અને મહાકાય વાંદરાઓ).
$B$. $Poales$ એ વનસ્પતિઓની શ્રેણી (Order) છે (એકદળી વનસ્પતિઓ).
$C$. $Musidiae$ એ વનસ્પતિઓ માટેનું પ્રમાણિત વર્ગીકરણ કુળ નથી.
$D$. $Anacardiaceae$ એ સપુષ્પી વનસ્પતિઓનું એક કુળ છે,જેને સામાન્ય રીતે કાજુ કે સુમેક કુળ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેથી,આ સાચો વિકલ્પ છે.

(A) વર્ગીકરણની કક્ષામાં,જેમ આપણે જાતિના સ્તરથી સૃષ્ટિના સ્તર તરફ જઈએ છીએ,તેમ સજીવોમાં સમાન લક્ષણો ઘટતા જાય છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની વચ્ચેની વિવિધતા વધે છે.
તેનાથી વિપરીત,જેમ આપણે વર્ગીકરણમાં ઉપર જઈએ છીએ તેમ જાતિઓની સંખ્યા ઘટે છે કારણ કે દરેક ઉચ્ચ કક્ષા (જેમ કે પ્રજાતિ,કુળ,ગોત્ર,વર્ગ,સમુદાય,સૃષ્ટિ) સજીવોના વિશાળ જૂથનો સમાવેશ કરે છે,પરંતુ તે જૂથોમાં રહેલી ચોક્કસ જાતિઓની સંખ્યા કુલ વિવિધતાની સરખામણીમાં ઘટતી જાય છે.

(A) $Solanum$ પ્રજાતિ એ એક વર્ગીકરણ કક્ષા છે જેમાં ઘણી વનસ્પતિ જાતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ મુજબ,વૈજ્ઞાનિક નામમાં પ્રથમ પ્રજાતિનું નામ અને ત્યારબાદ જાતિનું નામ આવે છે.
$Solanum$ $melongena$ (રીંગણ) અને $Solanum$ $nigrum$ (કામૂઈ) બંને $Solanum$ પ્રજાતિની જાતિઓ છે.
તેથી,$Melongena$ અને $Nigrum$ એ આ પ્રજાતિમાં સમાવિષ્ટ સાચી જાતિઓ છે.

(C) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકરણની શ્રેણી આ ક્રમમાં હોય છે: સૃષ્ટિ,સમુદાય,વર્ગ,ગોત્ર,કુળ,પ્રજાતિ,જાતિ.
$1$. Muscidae એ Diptera ગોત્ર હેઠળનું કુળ છે.
$2$. Hominidae એ Primata ગોત્ર હેઠળનું કુળ છે.
$3$. Anacardiaceae એ Sapindales ગોત્ર હેઠળનું કુળ છે.
$4$. Poaceae એ Poales ગોત્ર હેઠળનું કુળ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Anacardiaceae - Sapindales$ એ કુળ અને તેના સંબંધિત ગોત્રને દર્શાવતી સાચી જોડી છે.

(C) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકરણની કક્ષાઓને શ્રેણીબદ્ધ રીતે ગોઠવવામાં આવે છે.
Sapindales એ એક વર્ગીકરણની કક્ષા છે જે '-ales' પ્રત્યય સાથે સમાપ્ત થાય છે,જે વનસ્પતિ વર્ગીકરણમાં $Order$ (ગોત્ર) ની લાક્ષણિકતા છે.
તેથી,Sapindales એ એક $Order$ (ગોત્ર) દર્શાવે છે જેમાં Sapindaceae,Anacardiaceae વગેરે જેવા વિવિધ કુળનો સમાવેશ થાય છે.