Taxonomic categories Questions in Gujarati

(B) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકરણની કક્ષાઓ એ સજીવોને જૂથબદ્ધ કરવા માટે વપરાતા શ્રેણીબદ્ધ સ્તરો છે.
જૈવિક જાતિની વિભાવના મુજબ,$Species$ (જાતિ) એ એકમાત્ર એવી કક્ષા છે જે સજીવોના વાસ્તવિક અને કુદરતી એકમનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે,જે આંતરપ્રજનન કરી શકે છે અને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે.
$Genus$ (પ્રજાતિ),$Phylum$ (સમુદાય) અને $Kingdom$ (સૃષ્ટિ) જેવી અન્ય કક્ષાઓ વર્ગીકરણની સરળતા માટે વર્ગીકરણશાસ્ત્રીઓ દ્વારા બનાવવામાં આવેલી કૃત્રિમ રચનાઓ છે અને તે જાતિની જેમ અલગ જૈવિક એકમોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી નથી.

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. અળસિયું $(A)$: વૈજ્ઞાનિક નામ ફેરીટીમાં પોંસ્થૂમાં $(R)$,શ્રેણી ઓપિસથોપોરા $(Y)$,અને કુળ મેગાસકોલડીસી $(3)$ છે.
$2$. સૂર્યમુખી $(B)$: વૈજ્ઞાનિક નામ હેલિએન્થસ અનેસ $(S)$,શ્રેણી એસ્ટેરેલ્સ $(Z)$,અને કુળ એસ્ટેરેસી $(2)$ છે.
$3$. દેડકો $(C)$: વૈજ્ઞાનિક નામ રાના ટાઈગરીના $(P)$,શ્રેણી એન્યુરા $(X)$,અને કુળ રાનિડી $(4)$ છે.
$4$. મકાઈ $(D)$: વૈજ્ઞાનિક નામ ઝીઆ મેઈઝ $(Q)$,શ્રેણી ગ્લુમીફલોરી $(W)$,અને કુળ પોએસી $(1)$ છે.
આમ,સાચો ક્રમ $A-R-Y-3; B-S-Z-2; C-P-X-4; D-Q-W-1$ છે.

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકરણની વ્યવસ્થા માત્ર બાહ્યાકાર રચનાનું જૂથ નથી,પરંતુ તે ચરણોની એક શ્રેણીબદ્ધ રચના છે. દરેક ચરણ એક કક્ષા અથવા શ્રેણી દર્શાવે છે. કારણ કે આ શ્રેણી સમગ્ર વર્ગીકરણ વ્યવસ્થાનો એક ભાગ છે,તેથી તેને વર્ગીકરણની કક્ષા (Taxonomic category) કહેવામાં આવે છે. તેથી,જો કોઈ કક્ષા વર્ગીકરણની વ્યવસ્થાનો તમામ પાસાઓમાં ભાગ હોય,તો તેને વર્ગીકરણની કક્ષા કહેવાય છે.

(B) વર્ગીકરણની કક્ષાનો ચડતો ક્રમ આ મુજબ છે: જાતિ < પ્રજાતિ < કુળ < ગોત્ર < વર્ગ < સમુદાય/વિભાગ < સૃષ્ટિ.
આપેલ ક્રમ: $P$ $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ $Q$ $\rightarrow$ જાતિ.
વર્ગીકરણની કક્ષા જોતા,'કુળ' ની ઉપરની કક્ષા 'ગોત્ર' છે અને 'કુળ' તથા 'જાતિ' ની વચ્ચેની કક્ષા 'પ્રજાતિ' છે.
તેથી,$P$ એ 'ગોત્ર' દર્શાવે છે અને $Q$ એ 'પ્રજાતિ' દર્શાવે છે.

(D) સૂર્યમુખીનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Helianthus \ annuus$ છે. દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિમાં,પ્રથમ શબ્દ પ્રજાતિ (Genus) દર્શાવે છે અને બીજો શબ્દ જાતિ (Species) દર્શાવે છે. તેથી,$Helianthus$ એ સૂર્યમુખીની પ્રજાતિ છે. $Rana$ એ દેડકાની પ્રજાતિ છે,$Periplaneta$ એ વંદાની પ્રજાતિ છે,અને $Pheretima$ એ અળસિયાની પ્રજાતિ છે.

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકરણની શ્રેણી વિવિધ સ્તરો અથવા ચરણોની બનેલી હોય છે. દરેક ચરણ એક વર્ગીકરણ કક્ષા (Taxonomic rank) અથવા શ્રેણીનો નિર્દેશ કરે છે. આ શ્રેણીઓ સૃષ્ટિથી લઈને જાતિ સુધીના સમગ્ર વર્ગીકરણના માળખાનો ભાગ છે. તેથી,શ્રેણીના દરેક ચરણને કક્ષા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(A) વર્ગીકરણની કક્ષામાં $Species$ (જાતિ) સૌથી નીચલી કક્ષા છે અને $Kingdom$ (સૃષ્ટિ) સૌથી ઉચ્ચ કક્ષા છે.
જેમ આપણે $Species$ થી $Kingdom$ તરફ જઈએ છીએ,તેમ સજીવોમાં જોવા મળતા સામાન્ય લક્ષણોની સંખ્યા ઘટે છે.
આનું કારણ એ છે કે $Species$ જેવી નીચલી કક્ષાના સજીવો વધુ વિશિષ્ટ લક્ષણો ધરાવે છે,જ્યારે $Kingdom$ જેવી ઉચ્ચ કક્ષાના સજીવો માત્ર ખૂબ જ વ્યાપક અને સામાન્ય લક્ષણો ધરાવે છે.
તેથી,વર્ગીકરણની કક્ષામાં ઉપર તરફ જતાં સામાન્ય લક્ષણોનું પ્રમાણ ઘટે છે.

(D) વર્ગીકરણની કક્ષામાં,શ્રેણીબદ્ધ રીતે જાતિથી લઈને સૃષ્ટિ સુધીની કક્ષાઓ ગોઠવાયેલી હોય છે.
વર્ગીકરણના ક્રમ મુજબ,સંબંધિત શ્રેણીઓ (Orders) નો સમૂહ મળીને એક વર્ગ (Class) બનાવે છે.
તેથી,બધી કક્ષાઓ (Orders) ભેગી મળીને વર્ગીકૃત વર્ગ (Class) ની રચના કરે છે.

(D) પ્રજાતિ એ વર્ગીકરણની એક એવી કક્ષા છે જેમાં સંબંધિત જાતિઓનો સમૂહ હોય છે,જે અન્ય પ્રજાતિઓની જાતિઓની તુલનામાં વધુ સમાન લક્ષણો ધરાવે છે. એક પ્રજાતિમાં એક જ જાતિ (મોનોટાઇપિક) અથવા એકથી વધુ જાતિઓ (પોલિટાઇપિક) હોઈ શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે,$Panthera$ પ્રજાતિમાં $Panthera$ $leo$ (સિંહ) અને $Panthera$ $tigris$ (વાઘ) જેવી જાતિઓનો સમાવેશ થાય છે. તેથી,એક પ્રજાતિમાં એક કે તેથી વધુ જાતિઓનો સમાવેશ થઈ શકે છે.

(A) વર્ગીકરણની કક્ષાઓમાં,કક્ષાઓને સૌથી નીચાથી સૌથી ઉચ્ચ સ્તર સુધી ચોક્કસ ક્રમમાં ગોઠવવામાં આવે છે: જાતિ,પ્રજાતિ,કુળ,ગોત્ર,વર્ગ,સમુદાય/વિભાગ અને સૃષ્ટિ.
$1$. જાતિ એ વર્ગીકરણનો પાયાનો એકમ છે.
$2$. સૃષ્ટિ એ વર્ગીકરણની કક્ષાઓમાં સૌથી ઉચ્ચ કક્ષા છે.
$3$. તે અન્ય તમામ વર્ગીકરણ જૂથોનો સમાવેશ કરે છે,કારણ કે તે વર્ગીકરણનું સૌથી વ્યાપક સ્તર છે જેમાં સૌથી સામાન્ય સમાન લક્ષણો ધરાવતા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.

(A) વર્ગીકરણની કક્ષામાં,સૃષ્ટિ એ સૌથી ઉચ્ચ કક્ષા છે અને જાતિ એ સૌથી નીચી કક્ષા છે.
જેમ આપણે સૃષ્ટિથી જાતિ તરફ જઈએ છીએ,તેમ સજીવો વચ્ચેના સામાન્ય લક્ષણોની સંખ્યામાં વધારો થાય છે.
આનું કારણ એ છે કે એક જ જાતિમાં મૂકવામાં આવેલા સજીવો મહત્તમ સમાન લક્ષણો ધરાવે છે,જ્યારે એક જ સૃષ્ટિના સજીવો માત્ર થોડા જ વ્યાપક અને સામાન્ય લક્ષણો ધરાવે છે.

(A) વર્ગીકરણની કક્ષામાં એક ચોક્કસ ક્રમ હોય છે જેમાં સૃષ્ટિથી જાતિ તરફ જતાં સમાન લક્ષણોમાં ઘટાડો થાય છે,જેનો અર્થ છે કે જાતિથી સૃષ્ટિ તરફ જતાં વિભિન્નતામાં વધારો થાય છે.
વિભિન્નતાનો ઊતરતો ક્રમ એટલે સૌથી વધુ વિભિન્નતા ધરાવતી ઉચ્ચ કક્ષાથી ઓછી વિભિન્નતા ધરાવતી નીચી કક્ષા તરફ જવું.
સાચો ક્રમ આ મુજબ છે: સૃષ્ટિ $\rightarrow$ ઉપસૃષ્ટિ $\rightarrow$ સમુદાય $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ ઉપવર્ગ $\rightarrow$ ગોત્ર $\rightarrow$ કુળ.
તેથી,વિકલ્પ $A$ એ વિભિન્નતાના ઊતરતા ક્રમમાં યોગ્ય ગોઠવણી દર્શાવે છે.

(A) $1$. $Homo$ પ્રજાતિમાં મનુષ્યની લુપ્ત અને અસ્તિત્વ ધરાવતી જાતિઓનો સમાવેશ થાય છે. બે જાણીતી જાતિઓ $Homo$ $erectus$ અને $Homo$ $sapiens$ છે.
$2$. $Columbidae$ કુળમાં એવા પક્ષીઓનો સમાવેશ થાય છે જેને સામાન્ય રીતે કબૂતર (Pigeon) અને હોલો (Dove) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$3$. આથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે,જે $Homo$ ની બે જાતિઓ અને $Columbidae$ કુળના બે પક્ષીઓ દર્શાવે છે.

(C) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,$Genus$ (પ્રજાતિ) એ ગાઢ સંબંધ ધરાવતી જાતિઓનો સમૂહ છે,જે અન્ય પ્રજાતિઓની જાતિઓની તુલનામાં વધુ સમાન લક્ષણો ધરાવે છે. ઉદાહરણ તરીકે,$Solanum$ એ એક પ્રજાતિ છે જેમાં $Solanum$ $tuberosum$ (બટાટા) અને $Solanum$ $melongena$ (રીંગણ) જેવી જાતિઓનો સમાવેશ થાય છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,$Genus$ (પ્રજાતિ) ને સંબંધિત જાતિઓના સમૂહ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,જેમાં અન્ય પ્રજાતિઓની જાતિઓની તુલનામાં વધુ સમાન લક્ષણો હોય છે. આ જાતિઓ સામાન્ય પૂર્વજમાંથી ઉતરી આવી હોવાનું માનવામાં આવે છે. તેથી,સામાન્ય પૂર્વજ ધરાવતી જાતિઓના સમૂહને $Genus$ (પ્રજાતિ) કહેવામાં આવે છે.

(C) વર્ગીકરણની કક્ષામાં,જેમ આપણે સૃષ્ટિથી જાતિ તરફ જઈએ છીએ,તેમ સમાન લક્ષણોની સંખ્યામાં વધારો થાય છે.
તેથી,લક્ષણોની વધતી જતી સામ્યતા દર્શાવતો ક્રમ આ મુજબ છે: સૃષ્ટિ < સમુદાય < વર્ગ < ગોત્ર < કુળ < પ્રજાતિ < જાતિ.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,'ગોત્ર,કુળ,પ્રજાતિ,જાતિ' એવો ક્રમ છે જે જાતિ તરફ જતાં લક્ષણોની વધતી જતી સામ્યતાના વલણને અનુસરે છે.

(B) $1$. સૂર્યમુખી $(Helianthus \text{ } annuus)$: તે એસ્ટેરેસી કુળ અને એસ્તેરેલ્સ ગોત્રમાં આવે છે. તેથી, $i-b-s$.
$2$. અળસિયું $(Pheretima \text{ } posthuma)$: તે મેગાસ્કોલિડીસી કુળ અને ઓપિસથઓપોરા ગોત્રમાં આવે છે. તેથી, $ii-c-p$.
આમ, સાચી જોડ $i-b-s$ અને $ii-c-p$ છે.

(D) જાતિ એટલે એવા સજીવોનો સમૂહ જે આંતરપ્રજનન કરીને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે.
$1$. જાતિના સભ્યો સામાન્ય જનીન ભંડોળ ધરાવે છે અને આંતરપ્રજનન કરી શકે છે ($A$ સાચું છે).
$2$. જનીનિક તફાવતોને કારણે જાતિના સભ્યોમાં વિવિધતા જોવા મળે છે ($B$ સાચું છે).
$3$. પ્રજનનકીય અલગીકરણ એ એક મુખ્ય લાક્ષણિકતા છે જે એક જાતિને બીજી જાતિથી અલગ પાડે છે ($C$ સાચું છે).
$4$. જનીન પ્રવાહ એટલે વસતિઓ વચ્ચે જનીનો કે એલીલ્સનું સ્થળાંતર. એક જ જાતિની વસતિઓ વચ્ચે આંતરપ્રજનન શક્ય હોવાથી જનીન પ્રવાહ જોવા મળે છે. તેથી,એક જ જાતિની વસતિઓ વચ્ચે જનીન પ્રવાહ જોવા મળતો નથી તેવું વિધાન ખોટું છે ($D$ ખોટું છે).

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં, વર્ગીકરણની કક્ષા એક ચોક્કસ ક્રમ અનુસરે છે: સૃષ્ટિ > સમુદાય > વર્ગ > ગોત્ર > કુળ > પ્રજાતિ > જાતિ.
જેમ આપણે જાતિથી સૃષ્ટિ તરફ જઈએ છીએ, તેમ સજીવો વચ્ચેની સમાન લાક્ષણિકતાઓની સંખ્યા ઘટતી જાય છે.
તેનાથી ઉલટું, જેમ આપણે સૃષ્ટિથી જાતિ તરફ જઈએ છીએ, તેમ સમાનતાઓની સંખ્યા વધતી જાય છે.
આપેલા વિકલ્પો ($\text{વર્ગ}$, $\text{ઉપવર્ગ}$, $\text{ગોત્ર}$, $\text{કુળ}$) માંથી, $\text{વર્ગ}$ એ સૌથી ઉચ્ચ કક્ષાનો વર્ગક છે.
તેથી, $\text{વર્ગ}$ કક્ષામાં મૂકવામાં આવેલા સજીવોમાં $\text{ગોત્ર}$ અથવા $\text{કુળ}$ ની તુલનામાં સૌથી ઓછી સમાન લાક્ષણિકતાઓ જોવા મળે છે.

(C) વર્ગીકરણની કક્ષાનો ક્રમ આ મુજબ છે: સૃષ્ટિ $\rightarrow$ સમુદાય $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ ગોત્ર $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ જાતિ.
આ ક્રમ મુજબ,'વર્ગ' (Class) એ 'સમુદાય' (Phylum) અને 'ગોત્ર' (Order) ની વચ્ચે આવે છે.

(D) વર્ગીકરણની કક્ષાઓ એ સજીવોના વર્ગીકરણના ક્રમબદ્ધ સ્તરો છે.
વર્ગીકરણના ક્રમ (Taxonomic hierarchy) મુજબ,મુખ્ય કક્ષાઓ આ મુજબ છે: સૃષ્ટિ (Kingdom),સમુદાય (Phylum - પ્રાણીઓ માટે) અથવા વિભાગ (Division - વનસ્પતિઓ માટે),વર્ગ (Class),ગોત્ર (Order),કુળ (Family),પ્રજાતિ (Genus) અને જાતિ (Species).
આમ,સૃષ્ટિ,સમુદાય અને ગોત્ર ત્રણેય વર્ગીકરણની કક્ષાઓનો ભાગ હોવાથી,સાચો જવાબ 'આપેલ તમામ' છે.

(C) $Carl$ $Linnaeus$ દ્વારા પ્રસ્તાવિત દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ મુજબ,સજીવનું વૈજ્ઞાનિક નામ બે ઘટકોનું બનેલું હોય છે: પ્રજાતિનું નામ (Genus) અને જાતિનું નામ (Species).
આ પદ્ધતિમાં,પ્રથમ શબ્દ $Genus$ (પ્રજાતિ) દર્શાવે છે અને બીજો શબ્દ $Species$ (જાતિ) દર્શાવે છે.
તેથી,પ્રથમ લખાતો વર્ગક $Genus$ (પ્રજાતિ) છે.

(B) વર્ગીકરણની કક્ષાઓ સજીવોના વર્ગીકરણમાં અલગ-અલગ સ્તરો છે. જ્યારે આ કક્ષાઓને સૃષ્ટિથી લઈને જાતિ સુધીના ચોક્કસ ક્રમમાં ગોઠવવામાં આવે છે,ત્યારે તે સામૂહિક રીતે $Taxonomic \ hierarchy$ (વર્ગીકરણ શ્રેણી) રચે છે. આ શ્રેણી સજીવોની સમાનતાઓ અને તફાવતોના આધારે તેમને વિવિધ સ્તરોમાં વ્યવસ્થિત રીતે ગોઠવવાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

(D) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકૃત સમૂહોના ક્રમબદ્ધ ગોઠવણને વર્ગીકરણ શ્રેણી (Taxonomic hierarchy) કહેવામાં આવે છે.
આ શ્રેણીમાં દરેક સ્તર એક દરજ્જો અથવા શ્રેણી (Category) દર્શાવે છે.
આ શ્રેણીઓને વર્ગીકરણ શ્રેણીઓ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
'વર્ગક' (Taxon) એ વર્ગીકરણના કોઈપણ ચોક્કસ સ્તરે રહેલા સજીવોના જૂથનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
તેથી,આ જૂથોને આપવામાં આવતા દરજ્જા કે સ્તરને ખાસ કરીને 'વર્ગક શ્રેણી' (Category) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) વર્ગીકરણની શ્રેણીમાં, કક્ષાઓને સૌથી નીચીથી સૌથી ઉચ્ચ ક્રમમાં આ રીતે ગોઠવવામાં આવે છે: $\text{જાતિ } < \text{પ્રજાતિ } < \text{કુળ } < \text{ગોત્ર } < \text{વર્ગ } < \text{સમુદાય}/\text{વિભાગ } < \text{સૃષ્ટિ}$।
$\text{સૃષ્ટિ}$ એ જૈવિક વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં સૌથી ઉચ્ચ વર્ગીકરણ કક્ષા છે।
તે અન્ય તમામ જૂથોનો સમાવેશ કરે છે, કારણ કે તે વર્ગીકરણનું સૌથી વ્યાપક સ્તર છે જેમાં સમાન મૂળભૂત લાક્ષણિકતાઓ ધરાવતા તમામ સજીવોનો સમાવેશ થાય છે।

(C) વર્ગીકરણની કક્ષામાં,જ્યારે આપણે ઉચ્ચ કક્ષા (સૃષ્ટિ) થી નિમ્ન કક્ષા (જાતિ) તરફ જઈએ છીએ,ત્યારે સજીવોમાં જોવા મળતા સમાન લક્ષણોની સંખ્યામાં વધારો થાય છે.
આનો અર્થ એ છે કે નિમ્ન કક્ષા (જેમ કે જાતિ) માં મૂકવામાં આવેલા સજીવો ઉચ્ચ કક્ષા (જેમ કે સૃષ્ટિ) ની તુલનામાં વધુ સામ્યતા દર્શાવે છે.
તેથી,સૃષ્ટિથી જાતિ તરફ જતાં સજીવો વચ્ચેની સામ્યતામાં વધારો થાય છે.

(A) વર્ગીકરણની શ્રેણીમાં, જેમ આપણે જાતિથી સૃષ્ટિ તરફ જઈએ છીએ, તેમ સજીવો વચ્ચે સમાન લક્ષણોની સંખ્યા ઘટતી જાય છે。
આનો અર્થ એ છે કે ઉચ્ચ વર્ગીકરણના કક્ષકોમાં નીચલા કક્ષકોની તુલનામાં સજીવો વચ્ચે ઓછી સામ્યતા જોવા મળે છે。
વર્ગીકરણનો ક્રમ આ મુજબ છે: જાતિ < પ્રજાતિ < કુળ < ગોત્ર < વર્ગ < સમુદાય < સૃષ્ટિ。
આપેલા વિકલ્પો ($\text{વર્ગ}$, $\text{ઉપવર્ગ}$, $\text{ગોત્ર}$, $\text{કુળ}$) માંથી, $\text{વર્ગ}$ એ સૌથી ઉચ્ચ કક્ષક છે。
તેથી, $\text{વર્ગ}$ કક્ષકમાં રહેલા સજીવોમાં સૌથી ઓછી સામ્યતા જોવા મળે છે。

(C) જૈવિક વર્ગીકરણમાં, $\text{જાતિ}$ (Species) એ વર્ગીકરણનો પાયાનો એકમ છે。
તેને એવા સજીવોના સમૂહ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જે મહત્તમ બાહ્યાકાર સામ્યતા ધરાવે છે અને તેમની વચ્ચે આંતરપ્રજનન કરીને પ્રજનનક્ષમ સંતતિ ઉત્પન્ન કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે。
તેથી, સાચો જવાબ $\text{જાતિ}$ છે。

(A) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિના નિયમો અનુસાર,વૈજ્ઞાનિક નામ બે ભાગનું બનેલું હોય છે: પ્રજાતિ અને જાતિ.
$1$. પ્રથમ શબ્દ પ્રજાતિ દર્શાવે છે,જેની શરૂઆત હંમેશા કેપિટલ અક્ષરથી થાય છે.
$2$. બીજો શબ્દ જાતિ (specific epithet) દર્શાવે છે,જે હંમેશા નાની લિપિમાં (lowercase) લખવામાં આવે છે.
તેથી,જાતિનું નામ નાની લિપિમાં લખાય છે.

(B) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિમાં,વૈજ્ઞાનિક નામ બે ઘટકોનું બનેલું હોય છે: પ્રથમ શબ્દ $Genus$ (પ્રજાતિ) દર્શાવે છે અને બીજો શબ્દ વિશિષ્ટ નામ અથવા $Species$ (જાતિ) દર્શાવે છે. તેથી,બીજો શબ્દ જાતિ સૂચવે છે.

(B) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,$Genus$ (પ્રજાતિ) એ એક એવો વર્ગક છે જે ગાઢ સંબંધ ધરાવતી પ્રજાતિઓનો સમૂહ છે,જેમાં અન્ય પ્રજાતિઓની તુલનામાં વધુ સમાન લક્ષણો જોવા મળે છે. ઉદાહરણ તરીકે,બટાટા ($Solanum$ $tuberosum$) અને રીંગણ ($Solanum$ $melongena$) એ બે અલગ-અલગ જાતિઓ છે,પરંતુ બંને એક જ પ્રજાતિ $Solanum$ માં સમાવિષ્ટ છે.

(D) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકરણની કક્ષા એક ચોક્કસ ક્રમમાં હોય છે: જાતિ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ શ્રેણી $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ સમુદાય $\rightarrow$ સૃષ્ટિ.
આ ક્રમ મુજબ,સંબંધિત પ્રજાતિઓના સમૂહને એક ઉચ્ચ વર્ગીકરણ કક્ષામાં મૂકવામાં આવે છે જેને કુળ કહેવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$Panthera$ (સિંહ,વાઘ,દીપડો) અને $Felis$ (બિલાડી) જેવી પ્રજાતિઓને $Felidae$ કુળમાં સાથે મૂકવામાં આવે છે.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. દેડકો એ $Ranidae$ $(T)$ કુળ અને $Anura$ $(ii)$ શ્રેણીમાં આવે છે.
$B$. અળસિયું એ $Megascolecidae$ $(S)$ કુળ અને $Opisthopora$ $(v)$ શ્રેણીમાં આવે છે.
$C$. મકાઈ એ $Poaceae$ $(P)$ કુળ અને $Glumiflorae$ $(iv)$ શ્રેણીમાં આવે છે.
$D$. સૂર્યમુખી એ $Asteraceae$ $(Q)$ કુળ અને $Asterales$ $(iii)$ શ્રેણીમાં આવે છે.
$E$. વંદો એ $Blattidae$ $(R)$ કુળ અને $Orthoptera$ $(i)$ શ્રેણીમાં આવે છે.
આમ,સાચો ક્રમ $A-T-ii, B-S-v, C-P-iv, D-Q-iii, E-R-i$ છે.

(A) વિધાન $S$ સાચું છે કારણ કે $Columbidae$ કુળ (જેને સામાન્ય રીતે કબૂતરનું કુળ કહેવાય છે) માં કબૂતર અને હોલાઓની વિવિધ પ્રજાતિઓ અને જાતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
કારણ $R$ પણ સાચું છે કારણ કે જૈવિક વર્ગીકરણમાં,કુળને એક એવી વર્ગીકરણ કક્ષા તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જેમાં સમાન લક્ષણો ધરાવતી સંબંધિત પ્રજાતિઓનો સમૂહ હોય છે.
આમ,$Columbidae$ કુળમાં કબૂતર અને હોલાઓનો સમાવેશ એ કુળની વ્યાખ્યાનું સીધું ઉદાહરણ હોવાથી,$R$ એ $S$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(A) વર્ગીકરણની કક્ષામાં,વર્ગકોને સૃષ્ટિથી જાતિ સુધી ઉતરતા ક્રમમાં ગોઠવવામાં આવે છે.
સૃષ્ટિ એ સૌથી ઉચ્ચ અથવા સૌથી મોટી વર્ગીકરણ કક્ષા છે,જેમાં અન્ય તમામ નીચલી કક્ષાઓ (મેરુદંડી/વિભાગ,વર્ગ,ગોત્ર,કુળ,પ્રજાતિ,જાતિ) નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,વિધાન $(S)$ સાચું છે.
કારણ $(R)$ સૃષ્ટિને મુખ્ય જૂથ તરીકે યોગ્ય રીતે વ્યાખ્યાયિત કરે છે જેમાં અન્ય તમામ જૂથોનો સમાવેશ થાય છે,જે સમજાવે છે કે તે સૌથી મોટી કક્ષા કેમ છે.
આમ,$S$ અને $R$ બંને સાચા છે,અને $R$ એ $S$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(C) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકરણની કક્ષામાં સૃષ્ટિ,સમુદાય,વર્ગ,ગોત્ર,કુળ,પ્રજાતિ અને જાતિ જેવી શ્રેણીઓનો સમાવેશ થાય છે.
$A$. કુળ - રાનીડી સાચું છે (રાનીડી એ દેડકાનું કુળ છે).
$B$. ગોત્ર - ઓપિસ્થોપોરા સાચું છે (ઓપિસ્થોપોરા એ અળસિયાનું ગોત્ર છે).
$C$. વર્ગ - એસ્ટરેટસ ખોટું છે. 'એસ્ટરેટસ' એ કોઈ પ્રમાણિત વર્ગીકરણનો વર્ગ નથી. સૂર્યમુખી જેવા છોડ માટે સાચો વર્ગ 'મેગ્નોલિયોપ્સીડા' (અથવા ડાયકોટિલેડોની) છે.
$D$. પ્રજાતિ - હેલીએન્થસ સાચું છે (હેલીએન્થસ એ સૂર્યમુખીની પ્રજાતિ છે).
તેથી,અસંગત જોડ $C$ છે.

(D) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકરણની કક્ષા એક ચોક્કસ ક્રમમાં હોય છે: જાતિ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ ગોત્ર $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ સમુદાય/વિભાગ $\rightarrow$ સૃષ્ટિ.
વિકલ્પ $A$ સાચો છે કારણ કે પ્રજાતિ એ સંબંધિત જાતિઓનો સમૂહ છે.
વિકલ્પ $B$ સાચો છે કારણ કે કુળ એ સંબંધિત પ્રજાતિઓનો સમૂહ છે.
વિકલ્પ $C$ સાચો છે કારણ કે ગોત્ર એ કુળોનો સમૂહ છે.
વિકલ્પ $D$ ખોટો છે કારણ કે કુળોનો સમૂહ 'ગોત્ર' બનાવે છે,'ઉપવર્ગ' નહીં. ઉપવર્ગ એ વર્ગ (Class) ની નીચેની કક્ષા છે.

(B) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકરણની કક્ષાનો ક્રમ આ મુજબ છે: જાતિ,પ્રજાતિ (Genus),કુળ (Family),ગોત્ર (Order),વર્ગ (Class),સમુદાય (Phylum) અને સૃષ્ટિ (Kingdom).
- 'કુળ' એ વર્ગીકરણની એવી કક્ષા છે જેમાં ગાઢ સંબંધ ધરાવતી પ્રજાતિઓનો સમૂહ સમાવિષ્ટ થાય છે.
- ઉદાહરણ તરીકે,'Felidae' કુળમાં 'Panthera' (સિંહ,વાઘ) અને 'Felis' (બિલાડી) જેવી પ્રજાતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
- વિકલ્પ $A$ એ ઉત્ક્રાંતિના જૂથને દર્શાવે છે.
- વિકલ્પ $B$ એ 'કુળ'ની સાચી વ્યાખ્યા છે,જે ગાઢ સંબંધ ધરાવતી પ્રજાતિઓનો સમૂહ છે.
- વિકલ્પ $C$ એ ઉચ્ચ કક્ષાને દર્શાવે છે.
- વિકલ્પ $D$ એ 'જાતિ' (Species) ની વ્યાખ્યા છે.

(C) વર્ગક શ્રેણીબદ્ધતામાં, જ્યારે આપણે જાતિથી સૃષ્ટિ તરફ જઈએ છીએ ("$Q$" દ્વારા દર્શાવ્યા મુજબ ઉપરની તરફ), ત્યારે સમાન લક્ષણોની સંખ્યા ઘટે છે અને દરેક વર્ગકમાં સજીવોની સંખ્યા વધે છે. તેનાથી વિપરીત, જ્યારે આપણે સૃષ્ટિથી જાતિ તરફ જઈએ છીએ ("$P$" દ્વારા દર્શાવ્યા મુજબ નીચેની તરફ), ત્યારે સમાન લક્ષણોની સંખ્યા વધે છે અને દરેક વર્ગકમાં સજીવોની સંખ્યા ઘટે છે. તેથી, "$P$" એ સજીવોની સંખ્યામાં ઘટાડો દર્શાવે છે અને "$Q$" એ સજીવોની સંખ્યામાં વધારો દર્શાવે છે. આમ, વિકલ્પ $(c)$ સાચો છે.

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં વર્ગીકરણની શ્રેણીબદ્ધતા (Taxonomic hierarchy) નીચે મુજબ છે: સૃષ્ટિ $\rightarrow$ સમુદાય $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ ગોત્ર $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ જાતિ.
આપેલ ક્રમ જોતા: સૃષ્ટિ $\rightarrow$ $P$ $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ ગોત્ર $\rightarrow$ $Q$.
પ્રમાણિત શ્રેણી સાથે સરખામણી કરતા:
$1$. $P$ એ સૃષ્ટિ અને વર્ગની વચ્ચે આવે છે,જે સમુદાય છે.
$2$. $Q$ એ ગોત્ર પછી આવે છે,જે કુળ છે.
તેથી,$P$ એ સમુદાય દર્શાવે છે અને $Q$ એ કુળ દર્શાવે છે.

(D) વર્ગીકરણના સ્તરોને વર્ગક (Taxonomic category) કહેવામાં આવે છે,જેનો ઉપયોગ સજીવોના વર્ગીકરણ માટે થાય છે.
વર્ગીકરણની કક્ષામાં સૃષ્ટિ,સમુદાય/વિભાગ,વર્ગ,ગોત્ર,કુળ,પ્રજાતિ અને જાતિનો સમાવેશ થાય છે.
આમ,જાતિ,કુળ અને ગોત્ર ત્રણેય વર્ગીકરણની કક્ષાના ભાગ હોવાથી,સાચો જવાબ 'આપેલ તમામ' છે.

(B) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકરણની કક્ષા (taxonomic hierarchy) વિવિધ સ્તરો ધરાવે છે. વર્ગીકરણનો પાયાનો એકમ $Species$ (જાતિ) છે. તે વર્ગીકરણની કક્ષામાં સૌથી નીચું સ્તર છે અને તે એવા સજીવોના સમૂહનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે જેઓ આંતરપ્રજનન કરી શકે છે અને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે.

(B) વર્ગીકરણની કક્ષાનો ક્રમ આ મુજબ છે: સૃષ્ટિ > સમુદાય > વર્ગ > ગોત્ર > કુળ > પ્રજાતિ > જાતિ.
આ ક્રમ મુજબ,'કુળ' (Family) નો સમાવેશ 'ગોત્ર' (Order) અને 'પ્રજાતિ' (Genus) ની વચ્ચે થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(A) વર્ગીકરણની કક્ષાઓનો ક્રમ આ મુજબ છે: જાતિ < પ્રજાતિ < કુળ < ગોત્ર < વર્ગ < સમુદાય < સૃષ્ટિ.
જેમ આપણે જાતિથી સૃષ્ટિ તરફ જઈએ છીએ,તેમ સમાન લક્ષણોની સંખ્યા ઘટે છે,જ્યારે સજીવોની સંખ્યામાં વધારો થાય છે.
તેથી,ચઢતો ક્રમ (ઓછા સજીવોથી વધુ સજીવો તરફ) આ મુજબ છે: જાતિ < પ્રજાતિ < સમુદાય < સૃષ્ટિ.
આમ,વિકલ્પ $A$ સાચો ક્રમ દર્શાવે છે.

(D) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગક (બહુવચન: વર્ગકો) એ સજીવ અથવા સજીવોની એક કે તેથી વધુ વસ્તીનું જૂથ છે જેને વર્ગીકરણશાસ્ત્રીઓ એક એકમ તરીકે ગણે છે.
તે વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં એક દરજ્જો અથવા સ્તર દર્શાવે છે,જેમ કે જાતિ,પ્રજાતિ,કુળ,ગોત્ર,વર્ગ,સમુદાય અથવા સૃષ્ટિ.
તેથી,વર્ગકને વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં ચોક્કસ દરજ્જો અથવા સ્તરનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા સજીવોના જૂથ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.

(A) વર્ગીકૃત શ્રેણી એ સજીવોના વર્ગીકરણના ક્રમમાં એક સ્તર અથવા કક્ષા છે.
વર્ગીકરણના ક્રમ મુજબ,દરેક કક્ષા વર્ગીકરણનો એક એકમ દર્શાવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,ગોત્ર (Order) એ સંબંધિત કુળનો સમૂહ છે,કુળ (Family) એ સંબંધિત પ્રજાતિઓનો સમૂહ છે,અને પ્રજાતિ (Genus) એ સંબંધિત જાતિઓનો સમૂહ છે.
તેથી,આમાંથી કોઈપણ જૂથ (જેમ કે કુળનો સમૂહ જે ગોત્ર બનાવે છે) એક વર્ગીકૃત શ્રેણીનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

(D) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકરણની શ્રેણીઓના ક્રમમાં સૃષ્ટિ,સમુદાય/વિભાગ,વર્ગ,શ્રેણી (કક્ષા),કુળ,પ્રજાતિ અને જાતિનો સમાવેશ થાય છે.
આ દરેક શ્રેણી વર્ગીકરણનો એક ક્રમ અથવા એકમ દર્શાવે છે,જેને ઘણીવાર 'ટેક્સન' (taxon) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
અહીં આપેલા વિકલ્પોમાંથી 'પ્રજાતિ' (Genus) એ વર્ગીકરણની એક પાયાની શ્રેણી હોવાથી તેને વર્ગીકરણના એકમ તરીકે ગણવામાં આવે છે.

(A) વર્ગીકરણની કક્ષામાં વિવિધ શ્રેણીઓ એક ચોક્કસ ક્રમમાં ગોઠવાયેલી હોય છે।
સૌથી નીચી કક્ષાથી સૌથી ઉચ્ચ કક્ષા સુધીનો ક્રમ આ મુજબ છે: $\text{જાતિ } < \text{પ્રજાતિ } < \text{કુળ } < \text{ગોત્ર } < \text{વર્ગ } < \text{સમુદાય}/\text{વિભાગ } < \text{સૃષ્ટિ}$।
તેથી, જૈવિક વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં $\text{સૃષ્ટિ}$ એ સૌથી ઉચ્ચ વર્ગીકરણની કક્ષા છે।

(A) વર્ગીકરણની કક્ષાનો ક્રમ આ મુજબ છે: સૃષ્ટિ > સમુદાય > વર્ગ > શ્રેણી > કુળ > પ્રજાતિ > જાતિ.
જેમ આપણે સૃષ્ટિથી જાતિ તરફ જઈએ છીએ,તેમ સમાન લક્ષણોની સંખ્યા વધે છે,પરંતુ ભિન્નતા ઘટે છે.
તેથી,ભિન્નતાના ઘટતા ક્રમનો સાચો ક્રમ છે: સૃષ્ટિ > વર્ગ > કુળ > જાતિ.
આથી સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકરણની કક્ષાઓને ઉચ્ચથી નિમ્ન સ્તર સુધીના ક્રમમાં ગોઠવવામાં આવે છે: સૃષ્ટિ,સમુદાય,વર્ગ,ગોત્ર,કુળ,પ્રજાતિ અને જાતિ.
જેમ આપણે ઉચ્ચ કક્ષાઓ (જેમ કે વર્ગ) થી નિમ્ન કક્ષાઓ (જેમ કે જાતિ) તરફ જઈએ છીએ,તેમ સજીવો વચ્ચે સમાન લક્ષણોની સંખ્યા વધે છે,એટલે કે સજીવો વચ્ચેની સામ્યતા વધે છે.
તેથી,વધતી જતી સામ્યતાનો સાચો ક્રમ આ મુજબ છે: વર્ગ < ગોત્ર < કુળ < પ્રજાતિ.
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.