Epithelial tissue Questions in Gujarati

(D) મૂત્રાશય એ એક વિસ્તરણક્ષમ અંગ છે જે મૂત્રનો સંગ્રહ કરે છે.
મૂત્રના વિવિધ કદને સમાવવા માટે,મૂત્રાશયનું અંદરનું સ્તર $Transitional$ $epithelium$ (સંક્રાંતિ અધિચ્છદ) નું બનેલું હોય છે,જેને $Urothelium$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
આ વિશિષ્ટ પ્રકારનું અધિચ્છદ પેશીને ખેંચાવા અને આકાર બદલવાની ક્ષમતા આપે છે,જેથી મૂત્રાશય ભરાય અને ખાલી થાય ત્યારે તેને નુકસાન થતું નથી.

(D) શીંગડા,નખ અને ખરી એ $Keratin$ તરીકે ઓળખાતા મજબૂત,તંતુમય બંધારણીય પ્રોટીનમાંથી બનેલા હોય છે.
$Keratin$ એ એક પ્રકારનું સ્ક્લેરોપ્રોટીન છે જે પૃષ્ઠવંશીઓમાં આ અધિચર્મીય વ્યુત્પન્નોને મજબૂતી અને રક્ષણ પૂરું પાડે છે.
$Cuticle$ એ વનસ્પતિઓ અથવા કીટકો પરનું રક્ષણાત્મક પડ છે,$Chitin$ સંધિપાદ સમુદાયના પ્રાણીઓના બાહ્ય કંકાલમાં જોવા મળે છે,અને $Tunicin$ એ ટ્યુનિકેટ્સના આવરણમાં જોવા મળે છે.

(A) મનુષ્યમાં પ્રસ્વેદગ્રંથિઓ ત્વચાના વ્યુત્પન્ન છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,તે અધિસ્તર (epidermis) માંથી ઉદ્ભવે છે,જે $Ectoderm$ (બાહ્યગર્ભસ્તર) માંથી બને છે.
ભ્રૂણીય વિકાસ દરમિયાન,$Ectoderm$ ત્વચાના અધિસ્તર અને તેની સાથે સંકળાયેલી રચનાઓ જેવી કે પ્રસ્વેદગ્રંથિઓ,તૈલગ્રંથિઓ અને વાળના મૂળનું નિર્માણ કરે છે.

(A) રુધિરવાહિનીઓ અને હૃદયની અંદરની દીવાલ એક સ્તરીય ચપટા કોષોની બનેલી હોય છે,જેની કિનારીઓ અનિયમિત હોય છે. આ પ્રકારની પેશીને $Simple \ Squamous \ Epithelium$ (સરળ લાદીસમ અધિચ્છદ) કહેવામાં આવે છે. રુધિરવાહિનીઓમાં તેને અંતઃચ્છદ (endothelium) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. જ્યારે તેને સપાટી પરથી જોવામાં આવે છે ત્યારે તે લાદી જેવી દેખાય છે,તેથી તેને 'લાદીસમ' (squamous) કહેવામાં આવે છે. તેથી,સાચો જવાબ સરળ લાદીસમ અધિચ્છદ છે.

(D) આધારકલા એ પેશીનું એક પાતળું,તંતુમય,કોષબાહ્ય આધારક (extracellular matrix) છે જે શરીરની આંતરિક કે બાહ્ય સપાટીના સ્તરને નીચે રહેલી સંયોજક પેશીથી અલગ પાડે છે.
તે મુખ્યત્વે બે સ્તરોની બનેલી છે: બેઝલ લેમિના અને રેટીક્યુલર લેમિના.
બેઝલ લેમિના અધિચ્છદીય કોષો દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે અને તે ગ્લાયકોપ્રોટીન (જેમ કે લેમિનિન અને પ્રકાર $IV$ કોલેજન) તથા મ્યૂકોપોલિસેકેરાઇડ (જેમ કે હેપરિન સલ્ફેટ પ્રોટીઓગ્લાયકન્સ) ની બનેલી હોય છે.
તેથી,આધારકલા મ્યૂકોપોલિસેકેરાઇડ અને ગ્લાયકોપ્રોટીનની બનેલી હોય છે.

(B) પીંછા,નખ,પંજા,શીંગડા અને ખુર જેવી બાહ્યકકાલની રચનાઓ અધિચ્છદ (epidermis) માંથી બને છે,જે ત્વચાનું સૌથી બહારનું પડ છે.
અધિચ્છદ એ અધિચ્છદીય પેશીનું બનેલું હોવાથી,આ રચનાઓ અધિચ્છદીય પેશીના વ્યુત્પન્ન ગણાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(B) અધિચ્છદીય પેશીના કોષો ખૂબ જ નજીકથી ગોઠવાયેલા હોય છે અને તેમની વચ્ચે ખૂબ જ ઓછું આંતરકોષીય દ્રવ્ય હોય છે.
આ કોષો વારંવાર ઝડપી વિભાજન પામે છે જેથી ઘસાયેલા કે નુકસાન પામેલા કોષોનું સ્થાન લઈ શકાય,જે પેશીના રક્ષણાત્મક કાર્ય માટે આવશ્યક છે.
વિકલ્પ $A$ ખોટો છે કારણ કે ગ્રંથિય અધિચ્છદ એ અધિચ્છદીય પેશીનો જ એક પ્રકાર છે.
વિકલ્પ $C$ અને $D$ ખોટા છે કારણ કે અધિચ્છદીય કોષો ખૂબ જ ચુસ્ત રીતે ગોઠવાયેલા હોય છે અને તેમની વચ્ચે નહિવત આંતરકોષીય અવકાશ હોય છે.

(C) રૂધિરવાહિનીઓ, હૃદય અને લસિકાવાહિનીઓની અંદરની સપાટી ચપટા, ભીંગડા જેવા કોષોના એક સ્તરની બનેલી હોય છે, જેને અંતઃચ્છદ (endothelium) કહેવામાં આવે છે。
આ પ્રકારના પેશીને $\text{સરળ }\ \text{લાદીસમ }\ \text{અધિચ્છદ}$ (Simple squamous epithelium) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે。
તેની પાતળી અને ચપટી રચનાને કારણે તે વાહિનીઓની દીવાલ દ્વારા પદાર્થોના પ્રસરણમાં મદદરૂપ થાય છે。

(A) શ્લેષ્મકોષો (Goblet cells) એ પાચનમાર્ગ અને શ્વસનમાર્ગના અધિચ્છદમાં જોવા મળતા વિશિષ્ટ અધિચ્છદીય કોષો છે.
તેમને એકકોષીય ગ્રંથિઓ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે કારણ કે તે એક જ સ્ત્રાવી કોષના બનેલા હોય છે જે શ્લેષ્મનો સ્ત્રાવ કરે છે.
બહુકોષીય ગ્રંથિઓથી વિપરીત,જે કોષોના સમૂહથી બનેલી હોય છે,શ્લેષ્મકોષો અધિચ્છદીય સપાટીના રક્ષણ અને લુબ્રિકેશન માટે વ્યક્તિગત રીતે કાર્ય કરે છે.

(A) આંખના નેત્રપટલ (Retina) માં વિશિષ્ટ પ્રકારના કોષોનું સ્તર હોય છે જેને રંજકદ્રવ્ય અધિચ્છદ કહેવામાં આવે છે, જે $\text{લાદીસમ}$ (Squamous) કોષોનું બનેલું હોય છે.
થાઈરોઈડ ગ્રંથિના પુટિકાઓ $\text{ઘનાકાર}$ (Cuboidal) અધિચ્છદ દ્વારા આવરિત હોય છે, જે સ્ત્રાવ અને શોષણનું કાર્ય કરે છે.
તેથી, નેત્રપટલનું અધિચ્છદ $\text{લાદીસમ}$ અને થાઈરોઈડ ગ્રંથિનું અધિચ્છદ $\text{ઘનાકાર}$ પ્રકારનું હોય છે.

(D) બહિઃસ્ત્રાવી ગ્રંથિઓ એવી ગ્રંથિઓ છે જે તેમના સ્ત્રાવને નલિકાઓ દ્વારા લક્ષિત સ્થાન અથવા શરીરની સપાટી પર મુક્ત કરે છે.
$1$. સ્નિગ્ધગ્રંથિઓ એ બહિઃસ્ત્રાવી ગ્રંથિઓ છે જે ત્વચાની સપાટી પર સીબમનો સ્ત્રાવ કરે છે.
$2$. સ્તનગ્રંથિઓ એ રૂપાંતરિત પરસેવાની ગ્રંથિઓ (બહિઃસ્ત્રાવી) છે જે નલિકાઓ દ્વારા દૂધનો સ્ત્રાવ કરે છે.
$3$. શ્લેષ્મસ્ત્રાવી કોષો (Goblet cells) એ એકકોષીય બહિઃસ્ત્રાવી ગ્રંથિઓ છે જે શ્લેષ્મનો સ્ત્રાવ કરે છે.
આમ,આપેલી તમામ વિકલ્પો બહિઃસ્ત્રાવી ગ્રંથિઓના પ્રકારો હોવાથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(C) કન્જકટીવા એ એક પાતળી,પારદર્શક શ્લેષ્મ પટલ છે જે પોપચાની અંદરની સપાટી અને શ્વેતપટલ (sclera) ના અગ્ર ભાગને આવરે છે.
હિસ્ટોલોજીકલ દૃષ્ટિએ,કન્જકટીવા સ્તૃત લાદીસમ અધિચ્છદ (stratified squamous epithelium) દ્વારા આવરિત હોય છે.
આ પ્રકારની અધિચ્છદ યાંત્રિક દબાણ અને પર્યાવરણીય પરિબળો સામે રક્ષણ પૂરું પાડે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) જઠર, મળાશય અને મોટા આંતરડાનું અંદરનું સ્તર $\text{સરળ સ્તંભાકાર અધિચ્છદ}$ (Simple columnar epithelium) નું બનેલું હોય છે।
આ પ્રકારની પેશી ઊંચા અને પાતળા કોષોના એક સ્તરની બનેલી હોય છે।
તેના મુખ્ય કાર્યોમાં સ્ત્રાવ (જેમ કે શ્લેષ્મ, પાચક ઉત્સેચકો) અને શોષણનો સમાવેશ થાય છે, જે પાચનમાર્ગમાં ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ પ્રક્રિયાઓ છે।

(B) પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓની ત્વચાનું અધિચર્મ $\text{સ્તૃત}$ $\text{શલ્કી}$ $\text{અધિચ્છદ}$ (Stratified squamous epithelium) નું બનેલું હોય છે. આ પ્રકારની પેશી કોષોના અનેક સ્તરોની બનેલી હોય છે, જે યાંત્રિક દબાણ, ઘર્ષણ અને પાણીના વ્યય સામે રક્ષણ પૂરું પાડે છે, તેથી તે શરીરના બાહ્ય આવરણ માટે અનુકૂળ છે.

(A) ડેસ્મોઝોમ્સ એ વિશિષ્ટ પ્રકારના સંલગ્ન પ્રોટીન સંકુલ છે જે આંતરકોષીય જોડાણો પર સ્થિત હોય છે અને પેશીઓની યાંત્રિક અખંડિતતા જાળવવા માટે જવાબદાર છે. તે મુખ્યત્વે અધિચ્છદીય પેશીઓમાં જોવા મળે છે,જ્યાં તેઓ પાસપાસેના કોષોને એકબીજા સાથે જોડવા માટે 'સ્પોટ વેલ્ડ' તરીકે કાર્ય કરે છે,જે યાંત્રિક તણાવ સામે માળખાકીય સ્થિરતા પ્રદાન કરે છે.

(A) સ્તનગ્રંથિઓ, પરસેવાની ગ્રંથિઓ અને લાળગ્રંથિઓની સ્ત્રાવી નલિકાઓ $\text{સ્તૃત ઘનાકાર અધિચ્છદ}$ (Stratified cuboidal epithelium) દ્વારા આવરિત હોય છે।
આ પ્રકારના અધિચ્છદમાં ઘનાકાર કોષોના બે કે તેથી વધુ સ્તરો આવેલા હોય છે।
તેનું મુખ્ય કાર્ય રક્ષણ અને સ્ત્રાવ કરવાનું છે।
તેથી, સાચો વિકલ્પ $A$ છે।

(C) પિત્તાશય એ એક પોલું અંગ છે જે યકૃત દ્વારા ઉત્પન્ન થતા પિત્તનો સંગ્રહ કરે છે.
તેનું આંતરિક અસ્તર (શ્લેષ્મકલા) એ ઊંચા,સ્તંભ જેવા કોષોના એક સ્તરનું બનેલું હોય છે,જેને સરળ સ્તંભાકાર અધિચ્છદ કહેવામાં આવે છે.
આ કોષોની મુક્ત સપાટી પર ઘણીવાર સૂક્ષ્માંકુરો (microvilli) આવેલા હોય છે,જે પિત્તમાંથી પાણી અને ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સના શોષણ માટે સપાટીનું ક્ષેત્રફળ વધારે છે,જેનાથી પિત્તનું સંકેન્દ્રણ થાય છે.
તેથી,પિત્તાશય સૂક્ષ્માંકુરો ધરાવતા સરળ સ્તંભાકાર અધિચ્છદથી આવરિત હોય છે.

(A) સ્તૃત લાદીસમ અધિચ્છદ પેશી કોષોના અનેક સ્તરોની બનેલી હોય છે.
તેનું સૌથી નીચેનું સ્તર,જેને જનનસ્તર અથવા સ્ટ્રેટમ જર્મિનેટિવમ કહેવામાં આવે છે,તે ઘનાકાર અથવા સ્તંભાકાર કોષોનું બનેલું હોય છે જે સમભાજન દ્વારા સતત વિભાજન પામીને સપાટી પરથી નાશ પામતા કોષોનું સ્થાન લે છે.
તેથી,કેરાટીનયુક્ત સ્તૃત લાદીસમ અધિચ્છદનું જનનસ્તર ઘનાકાર હોય છે.

(D) મુખગુહા અને કંઠનળીની અંદરની સપાટી સંયુક્ત અધિચ્છદ (Compound epithelium) દ્વારા આવરિત હોય છે.
સંયુક્ત અધિચ્છદ એક કરતાં વધુ સ્તરો (બહુસ્તરીય) ધરાવે છે અને તેથી તે સ્ત્રાવ અને શોષણમાં મર્યાદિત ભૂમિકા ભજવે છે.
તેનું મુખ્ય કાર્ય રાસાયણિક અને યાંત્રિક તાણ સામે રક્ષણ પૂરું પાડવાનું છે.
મુખગુહા અને કંઠનળી સતત યાંત્રિક ઘર્ષણને આધિન હોવાથી,તે અ-કેરાટિનાઇઝ્ડ સ્તૃત લાદીસમ અધિચ્છદ (non-keratinized stratified squamous epithelium) દ્વારા આવરિત હોય છે,જે એક પ્રકારનું સંયુક્ત અધિચ્છદ છે.

(C) કૂટસ્તૃત અધિચ્છદ એ સાદા અધિચ્છદનો એક પ્રકાર છે જે સ્તૃત (સ્તરયુક્ત) જેવું દેખાય છે કારણ કે કોષકેન્દ્રો અલગ-અલગ સ્તરે આવેલા હોય છે,પરંતુ બધા જ કોષો આધારકલા (basement membrane) સાથે જોડાયેલા હોય છે.
મનુષ્યોમાં,પક્ષ્મલ કૂટસ્તૃત સ્તંભાકાર અધિચ્છદ મુખ્યત્વે શ્વસનમાર્ગના અસ્તરમાં,ખાસ કરીને $Trachea$ (શ્વાસનળી) અને $Bronchi$ (શ્વાસનલિકા) માં જોવા મળે છે,જ્યાં તે શ્લેષ્મ અને ફસાયેલા કણોને શ્વસનમાર્ગમાંથી બહાર કાઢવામાં મદદ કરે છે.

(B) પક્ષ્મીય અધિચ્છદ એવા કોષો ધરાવે છે જેની મુક્ત સપાટી પર પક્ષ્મો (cilia) આવેલા હોય છે. આ પક્ષ્મો અધિચ્છદની સપાટી પર કણો અથવા શ્લેષ્મને ચોક્કસ દિશામાં ખસેડવાનું કાર્ય કરે છે. માનવ શરીરમાં,પક્ષ્મીય અધિચ્છદ મુખ્યત્વે શ્વાસવાહિકાઓ (bronchioles) અને અંડવાહિનીઓ (fallopian tubes) જેવા પોલા અંગોની અંદરની સપાટી પર જોવા મળે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,પક્ષ્મીય સ્તંભાકાર અધિચ્છદ આ વિસ્તારોમાં જોવા મળતો સૌથી લાક્ષણિક પ્રકાર છે.

(A) $Mesothelium$ એ સાદા લાદીસમ અધિચ્છદનું એક વિશિષ્ટ સ્તર છે જે શરીરની આંતરિક ગુહાઓ (જેમ કે હૃદયાવારણ,ફેફસાંની આસપાસની ગુહા અને ઉદરીય ગુહા) ને આવરે છે.
તે ભ્રૂણીય વિકાસ દરમિયાન મધ્યગર્ભસ્તર $(mesoderm)$ માંથી ઉદ્ભવે છે.
તેથી,તે મધ્યગર્ભસ્તર $(mesoderm)$ માંથી ઉદ્ભવતી ગુહાની સપાટી તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.

(C) પ્રસ્વેદગ્રંથિઓ (સ્વેદગ્રંથિઓ) એ ત્વચામાં જોવા મળતી બહિઃસ્ત્રાવી ગ્રંથિઓ છે.
રચનાની દૃષ્ટિએ,તે એક અશાખિત નલિકા (સરળ) અને ગૂંચળામય સ્ત્રાવી ભાગ ધરાવે છે.
તેથી,તેમને 'સરળ ગૂંચળામય નલિકામય' ગ્રંથિઓ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(C) બ્રશ જેવી કિનારીવાળું અધિચ્છદ અધિચ્છદીય કોષોની મુક્ત સપાટી પર સૂક્ષ્માંકુરો (microvilli) ની હાજરી દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે. આ સૂક્ષ્માંકુરો શોષણ માટે સપાટીનું ક્ષેત્રફળ નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે. આ પ્રકારનું અધિચ્છદ મુખ્યત્વે નાના આંતરડાના અસ્તરમાં જોવા મળે છે,જ્યાં તે પોષક તત્વોના શોષણમાં મદદ કરે છે. તેની સરખામણીમાં,શ્વાસનળીમાં પક્ષ્મલ અધિચ્છદ,જઠરમાં ગ્રંથિમય/સ્તંભાકાર અધિચ્છદ અને ફેલોપિયન નલિકામાં પક્ષ્મલ અધિચ્છદ જોવા મળે છે.

(B) સંયુક્ત અધિચ્છદ બે કે તેથી વધુ કોષીય સ્તરોનું બનેલું હોય છે અને તે રક્ષણાત્મક કાર્ય કરે છે,જેમ કે આપણી ત્વચામાં જોવા મળે છે.
સંયુક્ત લાદીસમ અધિચ્છદ ખાસ કરીને એવા વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે જ્યાં ઘસારો અને ઈજા થવાની શક્યતા વધુ હોય છે.
માનવ શરીરમાં,તે કંઠનળી,મુખગુહા અને અન્નનળીના અસ્તરમાં જોવા મળે છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી,કંઠનળી એ સંયુક્ત લાદીસમ અધિચ્છદની હાજરી માટેનું સાચું સ્થાન છે.

(D) પરિવર્તી અધિચ્છદ એ એક વિશિષ્ટ પ્રકારનું સ્તૃત અધિચ્છદ છે જે મૂત્રાશય અને મૂત્રવાહિનીઓ સહિતના મૂત્રમાર્ગમાં જોવા મળે છે.
તેની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે જ્યારે અંગમાં મૂત્ર ભરાય ત્યારે તે ખેંચાઈ શકે છે.
સૌથી અંદરનું સ્તર (જે પોલાણ તરફ હોય છે) મોટી,છત્રી આકારની કોષોનું બનેલું હોય છે જે કદમાં ફેરફારને સમાવવા માટે ચપટા થઈ શકે છે અથવા પોતાનો આકાર બદલી શકે છે.
આ કોષો નીચેની આધાર કલા (Basement membrane) પર ગોઠવાયેલા હોય છે.

(A) સ્તૃત લાદીસમ અધિચ્છદ એ સંયુક્ત અધિચ્છદનો એક પ્રકાર છે જે કોષોના અનેક સ્તરોનો બનેલો હોય છે.
આ પેશીમાં,આધારભૂત (સૌથી અંદરના) સ્તરના કોષો સામાન્ય રીતે ઘનાકાર અથવા સ્તંભાકાર હોય છે અને તે ચયાપચયની દ્રષ્ટિએ સક્રિય હોય છે,જે સતત વિભાજન પામે છે.
જેમ જેમ કોષો સપાટી (સૌથી બહારના સ્તર) તરફ આગળ વધે છે,તેમ તેમ નીચે નવા કોષો બનવાના દબાણને કારણે તે ક્રમશઃ ચપટા (લાદીસમ) બનતા જાય છે.
તેથી,સૌથી બહારનું સ્તર લાદીસમ હોય છે,જ્યારે સૌથી અંદરનું (આધારભૂત) સ્તર ઘનાકાર અથવા સ્તંભાકાર હોય છે.

(B) સરળ અધિચ્છદ પેશી કોષોના એક જ સ્તરની બનેલી હોય છે અને તે શરીરની વિવિધ ગુહાઓ,નલિકાઓ અને નળીઓ માટે એક ચોક્કસ અસ્તર (lining) તરીકે કાર્ય કરે છે. આ પેશીનું મુખ્ય કાર્ય રક્ષણ,શોષણ અને સ્ત્રાવ કરવાનું છે,જે તેના ચોક્કસ અસ્તરના સ્વરૂપને કારણે શક્ય બને છે.

(A) આધારકલા એ પેશીનું એક પાતળું,તંતુમય,બાહ્યકોષીય આધારક છે જે શરીરની આંતરિક અથવા બાહ્ય સપાટીના અસ્તરને નીચે રહેલી સંયોજક પેશીથી અલગ કરે છે. તે મુખ્યત્વે બે સ્તરોનું બનેલું છે: બેઝલ લેમિના અને રેટિક્યુલર લેમિના. બેઝલ લેમિના અધિચ્છદીય કોષો દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે અને તે ગ્લાયકોપ્રોટીન (જેમ કે લેમિનિન અને ટાઈપ $IV$ કોલેજન) અને મ્યુકોપોલિસેકેરાઈડ્‌સ (જેમ કે હાયલ્યુરોનિક એસિડ) ધરાવે છે. તેથી,તેનું સાચું બંધારણ હાયલ્યુરોનિક એસિડ + ગ્લાયકોપ્રોટીન છે.

(A) સૂક્ષ્માસાંકુરો (બ્રશ બોર્ડર) ધરાવતા સ્તંભાકાર અધિચ્છદ કોષો મુખ્યત્વે નાના આંતરડાના અસ્તર અને પિત્તાશયમાં જોવા મળે છે.
સૂક્ષ્માસાંકુરો શોષણ માટે સપાટીનું ક્ષેત્રફળ વધારે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,પિત્તાશય એ સાચું સ્થાન છે જ્યાં આ પ્રકારનું અધિચ્છદ જોવા મળે છે,જે પિત્તના સાંદ્રણની પ્રક્રિયામાં મદદ કરે છે.

(A) રૂધિરવાહિનીઓની અંદરની સપાટી (અંતઃચ્છદ) અને ફેફસાંના વાયુકોષ્ઠો (alveoli) એક પાતળા સ્તરના બનેલા હોય છે, જેમાં કોષો ચપટા અને અનિયમિત કિનારીઓ ધરાવે છે। આ પ્રકારના અધિચ્છદને $\text{લાદીસમ અધિચ્છદ}$ (Squamous epithelium) કહેવામાં આવે છે। તે રૂધિરવાહિનીઓની દીવાલ અને ફેફસાંના વાયુકોષ્ઠોમાં જોવા મળે છે અને પ્રસરણ સીમા બનાવવાનું કાર્ય કરે છે।

(A) અધિચ્છદીય પેશી,અથવા અધિચ્છદ,એ પ્રાણી પેશીનો એક પ્રકાર છે જે શરીરની સપાટીઓનું બાહ્ય આવરણ બનાવે છે અને આંતરિક ગુહાઓ,નલિકાઓ અને નળીઓને અસ્તર આપે છે. તેના પ્રાથમિક કાર્યોમાં રક્ષણ,શોષણ,સ્ત્રાવ અને સંવેદનાનો સમાવેશ થાય છે. તેથી,તે શરીર અને તેના અંગો માટે સંરક્ષાત્મક આવરણ તરીકે કાર્ય કરે છે.

(C) કેરાટિનવિહીન સ્તૃત લાદીસમ અધિચ્છદ એ અધિચ્છદ પેશીનો એક પ્રકાર છે જે ભેજવાળા વાતાવરણમાં ઘર્ષણ સામે રક્ષણ પૂરું પાડે છે.
તે કોષોના ઉપરના સ્તરોમાં કેરાટિન પ્રોટીનની ગેરહાજરી દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
આ પ્રકારની પેશી સામાન્ય રીતે મુખગુહા,કંઠનળી અને અન્નનળીના અસ્તરમાં જોવા મળે છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી,અન્નનળી એ કેરાટિનવિહીન સ્તૃત લાદીસમ અધિચ્છદ માટેનું સાચું સ્થાન છે.

(A) સ્તૃત લાદીસમ અધિચ્છદ કોષોના અનેક સ્તરો ધરાવે છે. તેનું મુખ્ય કાર્ય યાંત્રિક અને રાસાયણિક દબાણ સામે રક્ષણ પૂરું પાડવાનું છે. તે એવા વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે જ્યાં ઘસારો વધુ થતો હોય,જેમ કે મુખગુહા,કંઠનળી અને અન્નનળી. આનાથી વિપરીત,જઠર અને આંત્રમાર્ગમાં સ્તંભાકાર અધિચ્છદ હોય છે,અને બરોળ એ લસિકા અંગ છે.

(C) $Merocrine$ (અંશતઃ સ્ત્રાવી) ગ્રંથિઓમાં,સ્ત્રાવી દ્રવ્યો કોષોમાંથી કોષીય ઘટકોના નુકસાન વગર કોષબહિઃક્ષેપણ (exocytosis) અથવા સાદા પ્રસરણ દ્વારા મુક્ત થાય છે. આ શરીરમાં સ્ત્રાવની સૌથી સામાન્ય પદ્ધતિ છે,જે લાળ ગ્રંથિઓ અને પરસેવાની ગ્રંથિઓમાં જોવા મળે છે.

(B) કોષીય જોડાણો એ વિશિષ્ટ રચનાઓ છે જે વ્યક્તિગત કોષો વચ્ચે માળખાકીય અને કાર્યાત્મક કડીઓ પૂરી પાડે છે.
આ રચનાઓ ખાસ કરીને અધિચ્છદ પેશીઓમાં જોવા મળે છે,જ્યાં કોષો એકબીજા સાથે ચુસ્ત રીતે જોડાયેલા હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,પક્ષ્મલ અધિચ્છદ એ અધિચ્છદ પેશીનો એક પ્રકાર છે.
અધિચ્છદ કોષોમાં વિવિધ પ્રકારના કોષીય જોડાણો જેવા કે ચુસ્ત જોડાણો (tight junctions),આસંજક જોડાણો (adhering junctions) અને ગેપ જંકશન જોવા મળે છે,જે પેશીની અખંડિતતા અને સંદેશાવ્યવહાર જાળવવામાં મદદ કરે છે.

(B) લાળગ્રંથિઓની નલિકાઓ સ્તૃત ઘનાકાર અધિચ્છદ (Stratified cuboidal epithelium) દ્વારા આવરિત હોય છે. આ પ્રકારનું અધિચ્છદ રક્ષણ પૂરું પાડે છે અને તે લાળગ્રંથિઓ અને પરસેવાની ગ્રંથિઓ સહિત વિવિધ ગ્રંથિઓની નલિકાઓમાં જોવા મળે છે.

(A) પક્ષ્મલ અધિચ્છદ પેશીના કોષોની મુક્ત સપાટી પર પક્ષ્મો (cilia) આવેલા હોય છે. આ પક્ષ્મો અધિચ્છદ પર કણો અથવા શ્લેષ્મને ચોક્કસ દિશામાં ખસેડવાનું કાર્ય કરે છે.
$1$. એપેન્ડાઈમલ અસ્તર: એપેન્ડાઈમા એ પક્ષ્મલ સાદું ઘનાકાર કે સ્તંભાકાર અધિચ્છદ છે જે મગજના ક્ષેપકો અને કરોડરજ્જુની મધ્યસ્થ નલિકાનું અસ્તર બનાવે છે.
$2$. અંતઃસ્તર: આ રુધિરવાહિનીઓનું અસ્તર બનાવતું સાદું લાદીસમ અધિચ્છદ છે.
$3$. શ્નેડિરિયન પટલ: આ નાસિકા ગુહાનું શ્લેષ્મ પટલ છે,જેમાં ઘ્રાણગ્રાહીઓ હોય છે.
$4$. ફેફસાના વાયુકોષ્ઠો: અહીં વાયુ વિનિમય માટે સાદું લાદીસમ અધિચ્છદ આવેલું હોય છે.
આથી,એપેન્ડાઈમલ અસ્તર એ પક્ષ્મલ અધિચ્છદ માટેનું સાચું સ્થાન છે.

(C) મેસોથેલિયમ એ કોષોનું એક વિશિષ્ટ સ્તર છે જે શરીરની ગુહાઓ,જેમ કે દેહકોષ્ઠ (coelom) ને આવરે છે.
તે મધ્ય ગર્ભસ્તર (Mesoderm) માંથી ઉદ્ભવે છે,જે ત્રિગર્ભસ્તરીય પ્રાણીઓમાં ગેસ્ટ્રુલેશન દરમિયાન બનતું મધ્યનું ગર્ભસ્તર છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) ગેપ જંકશન એ વિશિષ્ટ આંતરકોષીય જોડાણો છે જે બે કોષોના કોષરસને સીધી રીતે જોડે છે.
આ જોડાણ પાસપાસેના કોષો વચ્ચે આયનો,નાના અણુઓ અને વિદ્યુત સંકેતોના ઝડપી વહન માટે જવાબદાર છે.
તેઓ હૃદયના સ્નાયુ કોષોના સંકોચન જેવી સંકલિત કોષીય પ્રવૃત્તિઓ માટે આવશ્યક છે.
તેથી,ગેપ જંકશનનું મુખ્ય કાર્ય પાસપાસેના કોષોના કોષરસને જોડીને તેમની વચ્ચે સંદેશાવ્યવહારની સુવિધા આપવાનું છે.

(D) શ્વાસનલિકાઓ અને ફેલોપિયન નલિકાઓ જેવા પોલા અંગોની અંદરની સપાટી પર $\text{પક્ષ્મલ}$ (Ciliated) અધિચ્છદીય પેશી આવેલી હોય છે.
આ કોષોની મુક્ત સપાટી પર વાળ જેવી રચનાઓ હોય છે જેને $\text{પક્ષ્મ}$ (cilia) કહેવામાં આવે છે.
આ $\text{પક્ષ્મ}$ નું કાર્ય અધિચ્છદીય સપાટી પર કણો અથવા શ્લેષ્મને ચોક્કસ દિશામાં ખસેડવાનું છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) સ્તૃત અને કેરાટીનવિહીન લાદીસમ અધિચ્છદ એ અધિચ્છદ પેશીનો એક પ્રકાર છે જે ભેજવાળા વાતાવરણમાં ઘર્ષણ સામે રક્ષણ પૂરું પાડે છે.
તે મુખગુહા,કંઠનળી,અન્નનળી,યોનિ અને ગ્રીવા જેવા વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે.
તેનાથી વિપરીત,ત્વચાના બાહ્યસ્તરમાં કેરાટીનયુક્ત લાદીસમ અધિચ્છદ હોય છે જે પાણીના વ્યયને અટકાવે છે અને યાંત્રિક રક્ષણ આપે છે.
તેથી,યોનિ/ગ્રીવા અને મુખગુહા બંનેમાં કેરાટીનવિહીન સ્તૃત લાદીસમ અધિચ્છદ જોવા મળે છે.

(D) ભ્રૂણીય વિકાસ દરમિયાન અધિચ્છદીય પેશીઓ ત્રણેય પ્રાથમિક ગર્ભસ્તરોમાંથી ઉદભવે છે.
$1$. બાહ્ય ગર્ભસ્તર (Ectoderm): ત્વચાનું અધિચ્છદ અને મુખ તથા મળદ્વારનું અસ્તર બનાવે છે.
$2$. અંતઃ ગર્ભસ્તર (Endoderm): પાચનમાર્ગ અને શ્વસનતંત્રનું અસ્તર બનાવે છે.
$3$. મધ્ય ગર્ભસ્તર (Mesoderm): શરીરની ગુહાઓનું અસ્તર (મેસોથેલિયમ) અને રુધિરવાહિનીઓનું અસ્તર (એન્ડોથેલિયમ) બનાવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $D$ (ઉપરના બધા જ) છે.

(D) પરિવર્તિત અધિચ્છદ,જેને યુરોથેલિયમ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે મૂત્રમાર્ગમાં જોવા મળતી એક વિશિષ્ટ પ્રકારની સ્તૃત અધિચ્છદ પેશી છે,જેમાં મૂત્રપિંડ પેલ્વિસ,મૂત્રવાહિની અને મૂત્રાશયનો સમાવેશ થાય છે.
તેની મુખ્ય લાક્ષણિકતા તેની ખેંચાવાની ક્ષમતા (સ્થિતિસ્થાપકતા) છે,જે મૂત્રના વિવિધ જથ્થાને સમાવવા માટે જરૂરી છે.
વધુમાં,તે જલરોધક અવરોધ તરીકે કાર્ય કરે છે,જે મૂત્રમાં રહેલા ઝેરી કચરાને ફરીથી રુધિરમાં ભળતા અટકાવે છે.

(D) પરિવર્તિત અધિચ્છદ,જેને યુરોથેલિયમ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે સ્તૃત અધિચ્છદનો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર છે.
તે મૂત્રમાર્ગના તંત્રમાં જોવા મળે છે જ્યાં અંગોને પ્રવાહીના વિવિધ જથ્થાને સમાવવા માટે વિસ્તરણ કરવાની જરૂર હોય છે.
તે મૂત્રપિંડ પેલ્વિસ,મૂત્રવાહિનીઓ,મૂત્રાશય અને નર મૂત્રમાર્ગના નિકટવર્તી ભાગમાં જોવા મળે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે.

(D) સરળ અધિચ્છદ એ પેશી તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જે કોષોના એક જ સ્તરની બનેલી હોય છે. તે શરીરની ગુહાઓ,નલિકાઓ અને નળીઓ માટે અસ્તર તરીકે કાર્ય કરે છે. તે માત્ર એક જ સ્તરનું બનેલું હોવાથી,તે મુખ્યત્વે પ્રસરણ,સ્ત્રાવ અને શોષણની પ્રક્રિયાઓમાં સામેલ હોય છે.

(A) કોર્નિયા એ આંખનો પારદર્શક આગળનો ભાગ છે જે આઇરિસ,કીકી અને અગ્ર ચેમ્બરને આવરી લે છે.
તેનું સૌથી બહારનું સ્તર કોર્નિયલ અધિચ્છદ છે.
આ સ્તર $5-7$ સ્તરોનું બનેલું કેરાટીન વિહીન સ્તૃત લાદીસમ અધિચ્છદ છે,જે સપાટીને લીસી અને રક્ષણાત્મક બનાવે છે અને પ્રકાશના વક્રીભવનમાં મદદ કરે છે.

(B) શ્વાસનલિકા (trachea) ની અંદરની સપાટી કૂટસ્તૃત પક્ષ્મલ સ્તંભાકાર અધિચ્છદ (pseudostratified ciliated columnar epithelium) દ્વારા આવરિત હોય છે. આ પ્રકારની અધિચ્છદ સ્તૃત (સ્તરયુક્ત) જેવી દેખાય છે કારણ કે કોષકેન્દ્રો અલગ-અલગ સ્તરે આવેલા હોય છે,પરંતુ વાસ્તવમાં બધા જ કોષો આધારકલા (basement membrane) સાથે જોડાયેલા હોય છે. પક્ષ્મોની હાજરી શ્વસનમાર્ગમાંથી શ્લેષ્મ અને ફસાયેલા રજકણોને બહાર કાઢવામાં મદદ કરે છે.

(B) રુધિરવાહિનીઓ,હૃદય અને લસિકાવાહિનીઓનું અંદરનું સ્તર પાતળા,ચપટા કોષોના એક સ્તરનું બનેલું હોય છે,જેને $Endothelium$ (અંતઃસ્તર) કહેવામાં આવે છે.
આ સાદા લાદીસમ અધિચ્છદનો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર છે,જે રુધિરના વહન માટે સપાટી પૂરી પાડે છે અને રુધિર તથા પેશીઓ વચ્ચે દ્રવ્યોની આપ-લેનું નિયમન કરે છે.

(B) ઘનાકાર અધિચ્છદ એ ઘન જેવા કોષોના એક સ્તરનું બનેલું હોય છે. આ પ્રકારનું અધિચ્છદ સામાન્ય રીતે ગ્રંથીઓની નલિકાઓમાં અને મૂત્રપિંડના નલિકાકાર ભાગોમાં,જેમ કે નિકટવર્તી ગૂંચળાદાર નલિકા $(PCT)$ માં જોવા મળે છે.
$1$. ફેલોપિયન નલિકાનું અધિચ્છદ પક્ષ્મલ સ્તંભાકાર હોય છે.
$2$. જઠરનું અધિચ્છદ સ્તંભાકાર હોય છે.
$3$. $PCT$ નું અધિચ્છદ ઘનાકાર હોય છે,જે શોષણ અને સ્ત્રાવમાં મદદ કરે છે.