Gujarati

Anatomy of frog Questions in Gujarati

Class 11 Biology · Structural Organisation In Animals · Anatomy of frog

241+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 41 of 241 questions in Gujarati

201
MediumMCQ
દેડકાના રુધિરાભિસરણ તંત્રમાં નીચેનામાંથી કઈ રુધિરવાહિનીમાં વધુ ઓક્સિજનયુક્ત રુધિર હોય છે?
A
પલ્મોક્યુટેનિયસ ધમની
B
ફુપ્સિય શિરા (Pulmonary vein)
C
ફુપ્સિય ધમની
D
પ્રીકેવલ શિરાઓ

Solution

(B) દેડકામાં,બંને ફેફસાંમાંથી ઓક્સિજનયુક્ત રુધિર જમણી અને ડાબી ફુપ્સિય શિરાઓ દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવે છે. આ શિરાઓ જોડાઈને એક સામાન્ય ફુપ્સિય શિરા બનાવે છે,જે સીધી હૃદયના ડાબા કર્ણકમાં ખુલે છે. તેથી,ફુપ્સિય શિરા ઓક્સિજનયુક્ત રુધિરનું વહન કરે છે.
202
MediumMCQ
દેડકાની ત્વચા હંમેશા ભીની રાખવામાં આવે છે કારણ કે
A
તે સૂકી ત્વચા સાથે હલનચલન કરી શકતું નથી
B
તે ત્વચીય શ્વસન કરે છે
C
તે સૂકી ત્વચા સાથે ખોરાક પકડી શકતું નથી
D
તે ભીની ત્વચા સાથે વધુ સારી રીતે કૂદી શકતું નથી

Solution

(B) દેડકામાં શ્વસન ત્વચા,ફેફસાં અને મુખગુહા દ્વારા થાય છે. ત્વચીય (ત્વચા દ્વારા) શ્વસન કરવા માટે,શ્લેષ્મ ગ્રંથિઓની હાજરીને કારણે ત્વચા ભીની રહેવી જરૂરી છે.
203
EasyMCQ
દેડકાના હૃદયમાં સ્નાયુબદ્ધ ગડીઓ હોય છે જે કયા તંતુઓની બનેલી હોય છે?
A
પર્કિન્જે તંતુઓ
B
માયોનેમ્સ
C
ટેલોડેન્ડ્રિયા
D
કોલમ્ની કાર્ની

Solution

(D) દેડકાના હૃદયમાં, $Columnae \text{ } carneae$ નામની ઘણી સ્નાયુબદ્ધ ગડીઓ ક્ષેપકની દીવાલમાંથી તેની ગુહામાં બહાર નીકળે છે.
આ ગડીઓ ક્ષેપકની ગુહાના પરિઘવર્તી ભાગને ઘણા નાના ખિસ્સાઓમાં વિભાજિત કરે છે.
તેઓ સપાટ સપાટીવાળી પટલ સાથે થતી સક્શન (ચૂષણ) અસરને અટકાવે છે, જેનાથી હૃદય અસરકારક રીતે રુધિર પમ્પ કરી શકે છે.
204
EasyMCQ
દેડકો ક્યારેય પાણી પીતો નથી પરંતુ તેના એક શ્વસન અંગ દ્વારા પાણીનું શોષણ કરે છે. તે અંગને ઓળખો.
A
ત્વચા
B
ફેફસાં
C
મુખગુહા
D
ઉપરોક્તમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) દેડકા ક્યારેય મોં દ્વારા પાણી પીતા નથી. તેના બદલે,તેઓ તેમની ત્વચા દ્વારા પર્યાવરણમાંથી સીધું પાણી શોષી લે છે. દેડકાની ત્વચા અત્યંત રુધિરવાહિનીયુક્ત અને પ્રવેશશીલ હોય છે,જે ત્વચીય શ્વસન અને શરીરમાં પાણીનું પ્રમાણ જાળવી રાખવા માટે પાણીના શોષણ બંનેમાં મદદ કરે છે.
205
MediumMCQ
કોલમ $I$ માં આપેલી વિગતોને કોલમ $II$ માં આપેલા ઉદાહરણો સાથે જોડો અને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
કોલમ $I$ (વર્ણન)કોલમ $II$ (ઉદાહરણ)
$A$. જલીય શ્વસન અંગ$I$. ત્વચા
$B$. અંગ જે મૂત્રજનન માર્ગ તરીકે કાર્ય કરે છે$II$. મૂત્રવાહિની જે અવસારણીમાં ખુલે છે
$C$. એક નાનો મધ્યસ્થ ખંડ$III$. અવસારણી જે મળ,મૂત્ર અને શુક્રકોષોને બહાર કાઢવા માટે વપરાય છે
$D$. એક ત્રિકોણાકાર રચના$IV$. સાઇનસ વેનોસસ જે જમણા કર્ણક સાથે જોડાય છે અને વેના કાવા દ્વારા રુધિર મેળવે છે
A
$A-I, B-II, C-III, D-IV$
B
$A-III, B-IV, C-I, D-II$
C
$A-III, B-I, C-II, D-IV$
D
$A-I, B-II, C-III, D-IV$ (Note: Correct mapping is $A-I, B-II, C-III, D-IV$)

Solution

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. જલીય શ્વસન અંગ: $I$. ત્વચા (દેડકા પાણીમાં ત્વચા દ્વારા શ્વસન કરે છે).
$B$. અંગ જે મૂત્રજનન માર્ગ તરીકે કાર્ય કરે છે: $II$. મૂત્રવાહિની (નર દેડકામાં,મૂત્રવાહિનીઓ મૂત્રજનન માર્ગ તરીકે કાર્ય કરે છે).
$C$. એક નાનો મધ્યસ્થ ખંડ: $III$. અવસારણી (તે પાચન,ઉત્સર્જન અને પ્રજનન માર્ગ માટેનું સામાન્ય ખંડ છે).
$D$. એક ત્રિકોણાકાર રચના: $IV$. સાઇનસ વેનોસસ (તે એક ત્રિકોણાકાર ખંડ છે જે જમણા કર્ણક સાથે જોડાય છે).
તેથી,સાચો ક્રમ $A-I, B-II, C-III, D-IV$ છે.
206
MediumMCQ
જો દેડકાના હાડકાને મંદ હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડમાં રાખવામાં આવે તો શું થાય?
A
તે લવચીક બને છે
B
તે કાળું પડી જાય છે
C
તે ટુકડાઓમાં તૂટી જાય છે
D
તે સંકોચાઈ જાય છે

Solution

(A) જ્યારે હાડકાને મંદ હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ $(HCl)$ માં ઘણા કલાકો સુધી રાખવામાં આવે છે,ત્યારે હાડકાના મેટ્રિક્સના અકાર્બનિક ઘટકો,જેમ કે કેલ્શિયમ,મેગ્નેશિયમ અને પોટેશિયમના ક્ષારો,એસિડ દ્વારા ઓગળી જાય છે. હાડકાનો કાર્બનિક ભાગ,મુખ્યત્વે કોલેજન,અકબંધ રહે છે. હાડકાને કઠિનતા આપતા ખનિજ ક્ષારો દૂર થવાને કારણે,હાડકું તેની કઠિનતા ગુમાવે છે અને લવચીક (flexible) બની જાય છે.
207
MediumMCQ
દેડકાના રુધિરાભિસરણ તંત્રમાં નીચેનામાંથી કઈ રુધિરવાહિનીમાં વધુ પ્રમાણમાં ઓક્સિજનવિહીન રુધિર હોય છે?
A
ફુપ્ફુસીય ધમની
B
પ્રીકેવલ શિરાઓ
C
ફુપ્ફુસીય-ત્વચીય ધમની
D
ફુપ્ફુસીય-ત્વચીય શિરા

Solution

(C) દેડકામાં,હૃદય ઓક્સિજનયુક્ત કરવા માટે ફેફસાં અને ત્વચા તરફ રુધિર પંપ કરે છે. $pulmocutaneous$ $artery$ (ફુપ્ફુસીય-ત્વચીય ધમની) હૃદયમાંથી ઓક્સિજનવિહીન રુધિરને ફેફસાં અને ત્વચા સુધી પહોંચાડવા માટે જવાબદાર છે,જ્યાં વાયુઓનું વિનિમય થાય છે. તેથી,તેમાં ઓક્સિજનવિહીન રુધિર હોય છે.
208
EasyMCQ
દેડકામાં પેરાસ્ફેનોઇડ અસ્થિ શું બનાવે છે?
A
કપાલની છત
B
કપાલનું તળિયું
C
કપાલની પૃષ્ઠ બાજુ
D
કપાલની પૃષ્ઠ-પાર્શ્વીય બાજુ

Solution

(B) પેરાસ્ફેનોઇડ અસ્થિ એ ચપટું અને ઉલટા $T-$ આકારનું અસ્થિ છે,જે દેડકામાં કપાલનું તળિયું (આધાર) બનાવે છે.
209
EasyMCQ
સસલાનું ઝાયગોમેટિક આર્ચ (zygomatic arch) કયા હાડકાંઓ દ્વારા બનેલું હોય છે?
A
મેક્સિલા,પેરિઓટિક અને જુગલ
B
પેરિઓટિક,જુગલ અને પેલેટાઇન
C
મેક્સિલા,સ્ક્વોમોસલ અને જુગલ
D
મેક્સિલા,પ્રીમેક્સિલા અને સ્ક્વોમોસલ

Solution

(C) ઝાયગોમેટિક આર્ચ એ સસ્તન પ્રાણીઓની ખોપરીમાં આવેલું એક અસ્થિમય કમાન છે.
સસલામાં,તે મેક્સિલાના ઝાયગોમેટિક પ્રોસેસ,જુગલ હાડકું અને સ્ક્વોમોસલ હાડકાના ઝાયગોમેટિક પ્રોસેસના જોડાણથી બને છે.
આ હાડકાંઓ ગાલના ભાગને માળખાકીય આધાર આપે છે અને મેસેટર સ્નાયુઓ માટે જોડાણ સ્થાન તરીકે કાર્ય કરે છે.
210
MediumMCQ
દેડકાની ત્વચાના વિવિધ રંગો કોના દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે?
A
અંતઃસ્ત્રાવો
B
મેલેનોસાઇટ્સ
C
ચેતાતંત્ર
D
$(a)$ અને $(b)$ બંને

Solution

(D) દેડકાની ત્વચામાં રંગદ્રવ્ય ધરાવતા વિશિષ્ટ કોષો હોય છે જેને ક્રોમેટોફોર્સ કહેવામાં આવે છે,જેમાં મેલેનોફોર્સ,ઇરિડોફોર્સ અને ઝેન્થોફોર્સનો સમાવેશ થાય છે.
આ ક્રોમેટોફોર્સનું નિયંત્રણ મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર અને વિવિધ અંતઃસ્ત્રાવો (જેમ કે મેલેનોસાઇટ-સ્ટીમ્યુલેટિંગ હોર્મોન) દ્વારા થાય છે.
આ કોષોમાં રંગદ્રવ્યોના વિતરણને સમાયોજિત કરીને,દેડકા તેમની ત્વચાનો રંગ તેમના પર્યાવરણ સાથે મેળ ખાવા માટે બદલી શકે છે,જેનાથી ભૂખરાથી લઈને રાખોડી અને લીલા જેવા વિવિધ રંગો ઉત્પન્ન થાય છે.
211
MediumMCQ
દેડકાના સંદર્ભમાં અસંગત વિધાન પસંદ કરો.
A
દેડકા જમીન અને ખારા પાણી બંનેમાં વસવાટ કરે છે.
B
દેડકાનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Rana$ $tigrina$ છે.
C
દેડકા અસમતાપી અથવા શીત રુધિરવાળા પ્રાણીઓ તરીકે વર્ગીકૃત થયેલ છે.
D
અતિશય ગરમી અને ઠંડીથી બચવા માટે,તેઓ ઊંડા ખાડાઓમાં દટાઈ જાય છે,જેને અનુક્રમે શીતનિદ્રા (hibernation) અને ગ્રીષ્મનિદ્રા (aestivation) કહેવામાં આવે છે.

Solution

(A) સાચો જવાબ $A$ છે. દેડકા ઉભયજીવી છે અને સામાન્ય રીતે મીઠા પાણીના પર્યાવરણમાં રહે છે. તેઓ ખારા પાણી (દરિયાઈ) પર્યાવરણમાં જીવી શકતા નથી કારણ કે તેમની પાસે વધુ ક્ષારવાળા પાણીમાં આસૃતિ દબાણનું નિયમન કરવા માટે જરૂરી શારીરિક અનુકૂલન હોતું નથી.
$B$ સાચું છે: સામાન્ય ભારતીય બુલફ્રોગનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Rana$ $tigrina$ છે.
$C$ સાચું છે: દેડકા અસમતાપી (poikilothermic) છે,જેનો અર્થ છે કે તેમના શરીરનું તાપમાન આસપાસના તાપમાન સાથે બદલાય છે.
$D$ સાચું છે: શિયાળા દરમિયાન,તેઓ શીતનિદ્રા (hibernation) અને ઉનાળા દરમિયાન,તેઓ ગ્રીષ્મનિદ્રા (aestivation) અનુભવે છે જેથી તેઓ અતિશય તાપમાનથી બચી શકે.
212
MediumMCQ
દેડકા $.......$ હોવાથી તેમનો અન્નમાર્ગ $.......$ હોય છે.
A
માંસાહારી,ટૂંકો
B
માંસાહારી,લાંબો
C
તૃણાહારી,ટૂંકો
D
તૃણાહારી,લાંબો

Solution

(A) દેડકા માંસાહારી પ્રાણીઓ છે જે કીટકોનો ખોરાક તરીકે ઉપયોગ કરે છે.
વનસ્પતિના સેલ્યુલોઝની સરખામણીમાં માંસનું પાચન સરળ હોવાથી,માંસાહારી પ્રાણીઓનો અન્નમાર્ગ તૃણાહારી પ્રાણીઓની તુલનામાં ટૂંકો હોય છે.
તેથી,દેડકા માંસાહારી હોવાથી તેમનો અન્નમાર્ગ ટૂંકો હોય છે.
213
MediumMCQ
દેડકામાં શ્વસન અંગે નીચેની કોલમ જોડો:
$P$. દેડકો જમીન પર હોય ત્યારે$I$. ત્વચીય શ્વસન
$Q$. દેડકો પાણીમાં હોય ત્યારે$II$. ફુપ્ફુસીય શ્વસન
$R$. શીતનિંદ્રા અને ગ્રીષ્મનિંદ્રા દરમિયાન દેડકો$III$. મુખગુહા દ્વારા શ્વસન
A
$(P - I, II, III), (Q - I), (R - I)$
B
$(P - I, II, III), (Q - I, II, III), (R - I, II)$
C
$(P - II), (Q - I, III), (R - I)$
D
$(P - II, III), (Q - I), (R - I, III)$

Solution

(A) દેડકામાં પર્યાવરણ અને સક્રિયતાના આધારે શ્વસનની વિવિધ પદ્ધતિઓ જોવા મળે છે:
$1$. જ્યારે દેડકો જમીન પર હોય છે, ત્યારે તે મુખ્યત્વે ફુપ્ફુસીય શ્વસન (ફેફસાં દ્વારા) $(II)$ કરે છે અને મુખગુહા દ્વારા શ્વસન $(III)$ તથા ત્વચીય શ્વસન $(I)$ પણ કરી શકે છે.
$2$. જ્યારે દેડકો પાણીમાં હોય છે, ત્યારે તે મુખ્યત્વે ત્વચીય શ્વસન $(I)$ કરે છે કારણ કે તેની ત્વચા ભેજયુક્ત અને વાયુઓ માટે પ્રવેશશીલ હોય છે.
$3$. શીતનિંદ્રા (શિયાળામાં) અને ગ્રીષ્મનિંદ્રા (ઉનાળામાં) દરમિયાન, ચયાપચયનો દર ઘણો ઓછો હોય છે અને દેડકો સંપૂર્ણપણે ત્વચીય શ્વસન $(I)$ પર આધાર રાખે છે.
તેથી, સાચી જોડ $P - (I, II, III)$, $Q - (I)$, $R - (I)$ છે.
214
MediumMCQ
નીચેનામાંથી અસંગત વિધાન પસંદ કરો.
A
દેડકાના રક્તકણો કોષકેન્દ્રયુક્ત હોય છે.
B
મનુષ્યના રક્તકણો કોષકેન્દ્રયુક્ત હોય છે.
C
મનુષ્યમાં મૂત્રપિંડ નિવાહિકાતંત્ર ગેરહાજર હોય છે.
D
દેડકામાં મૂત્રપિંડ નિવાહિકાતંત્ર હાજર હોય છે.

Solution

(B) $1$. દેડકાના રક્તકણો (લાલ રક્તકણો) કોષકેન્દ્રયુક્ત હોય છે,જે સાચું વિધાન છે.
$2$. મનુષ્યના રક્તકણો પુખ્તાવસ્થામાં કોષકેન્દ્રવિહીન હોય છે જેથી હિમોગ્લોબિન માટે વધુ જગ્યા મળી રહે,તેથી વિકલ્પ $B$ અસંગત છે.
$3$. મનુષ્યમાં બંધ પ્રકારનું પરિવહનતંત્ર હોય છે પરંતુ તેમાં મૂત્રપિંડ નિવાહિકાતંત્રનો અભાવ હોય છે,જે સાચું વિધાન છે.
$4$. દેડકામાં સુવિકસિત મૂત્રપિંડ નિવાહિકાતંત્ર જોવા મળે છે,જે સાચું વિધાન છે.
આમ,અસંગત વિધાન $B$ છે.
215
MediumMCQ
દેડકાના હૃદયમાં રહેલ ત્રિકોણાકાર રચના જેને શિરાકોટર (sinus venosus) કહે છે,તે $...............$ માં ખુલે છે.
A
જમણું કર્ણક
B
ડાબું કર્ણક
C
શંકુ ધમની (truncus arteriosus)
D
ક્ષેપક

Solution

(A) દેડકાનું હૃદય $3$ ખંડોનું બનેલું હોય છે,જેમાં બે કર્ણક અને એક ક્ષેપક હોય છે.
તે હૃદયાવારણ (pericardium) નામના પટલ દ્વારા આવરિત હોય છે.
શિરાકોટર (sinus venosus) નામની ત્રિકોણાકાર રચના પૃષ્ઠ બાજુએ જમણા કર્ણકમાં ખુલે છે.
તે મુખ્ય શિરાઓ દ્વારા રુધિર મેળવે છે જેને મહાશિરાઓ (venae cavae) કહે છે.
તેથી,શિરાકોટર જમણા કર્ણકમાં ખુલે છે.
216
MediumMCQ
દેડકાના હૃદયમાં કેટલા ખંડો મિશ્ર રુધિર ધરાવે છે?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(A) દેડકાનું હૃદય $3$ ખંડોનું બનેલું હોય છે,જેમાં બે કર્ણકો અને એક ક્ષેપકનો સમાવેશ થાય છે.
શરીરના વિવિધ ભાગોમાંથી આવતું ઓક્સિજનવિહીન રુધિર જમણા કર્ણકમાં અને ફેફસાં તથા ત્વચામાંથી આવતું ઓક્સિજનયુક્ત રુધિર ડાબા કર્ણકમાં એકત્રિત થાય છે.
બંને કર્ણકો તેમનું રુધિર એકમાત્ર ક્ષેપકમાં ઠાલવે છે.
પરિણામે,ક્ષેપકમાં મિશ્ર રુધિર જોવા મળે છે,જે ત્યારબાદ શરીરના અન્ય ભાગોમાં પંપ કરવામાં આવે છે.
તેથી,માત્ર $1$ ખંડ (ક્ષેપક) મિશ્ર રુધિર ધરાવે છે.
217
MediumMCQ
દેડકામાં ઉત્સર્જન બાબતે અસંગત વિધાન પસંદ કરો.
A
માદા દેડકામાં મૂત્રવાહિની મૂત્રપિંડમાંથી મૂત્રજનનવાહિની સ્વરૂપે બહાર નીકળે છે.
B
મૂત્રપિંડના રચનાત્મક અને ક્રિયાત્મક એકમને મૂત્રપિંડ નલિકાઓ અથવા નેફ્રોન્સ કહે છે.
C
પાતળી દીવાલવાળું મૂત્રાશય મળાશયની વક્ષબાજુએ આવેલું હોય છે.
D
મૂત્રપિંડ ગાઢ રાતા રંગના અને વાલ આકારના હોય છે.

Solution

(A) દેડકાના ઉત્સર્જન તંત્રમાં, નર દેડકામાં મૂત્રવાહિની અને શુક્રવાહિનીઓ જોડાઈને 'મૂત્રજનનવાહિની' $(urinogenital duct)$ બનાવે છે જે અવસ્કરમાં ખુલે છે। માદા દેડકામાં, મૂત્રવાહિની અને અંડવાહિનીઓ અવસ્કરમાં અલગ-અલગ ખુલે છે; તેથી, માદામાં મૂત્રજનનવાહિની હોતી નથી। આથી, વિકલ્પ $A$ અસંગત વિધાન છે.
218
MediumMCQ
દેડકાના ચેતાતંત્ર માટે યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો.
A
મધ્યવર્તી ચેતાતંત્ર - મગજ,મસ્તિષ્કચેતાઓ; પરિઘવર્તી ચેતાતંત્ર - કરોડરજ્જુ,કરોડરજ્જુચેતાઓ
B
મધ્યવર્તી ચેતાતંત્ર - મગજ,કરોડરજ્જુ; પરિઘવર્તી ચેતાતંત્ર - મસ્તિષ્ક ચેતાઓ,કરોડરજ્જુચેતાઓ
C
મધ્યવર્તી ચેતાતંત્ર - મસ્તિષ્ક ચેતાઓ,કરોડરજ્જુચેતાઓ; પરિઘવર્તી ચેતાતંત્ર - મગજ,કરોડરજ્જુ
D
મધ્યવર્તી ચેતાતંત્ર - કરોડરજ્જુ,કરોડરજ્જુચેતાઓ; પરિઘવર્તી ચેતાતંત્ર - મગજ,મસ્તિષ્કચેતાઓ

Solution

(B) દેડકાનું ચેતાતંત્ર મધ્યવર્તી ચેતાતંત્ર $(CNS)$ અને પરિઘવર્તી ચેતાતંત્ર $(PNS)$ માં વહેંચાયેલું છે.
$CNS$ માં મગજ અને કરોડરજ્જુનો સમાવેશ થાય છે.
$PNS$ માં મસ્તિષ્ક ચેતાઓ (જે મગજમાંથી નીકળે છે) અને કરોડરજ્જુચેતાઓ (જે કરોડરજ્જુમાંથી નીકળે છે) નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,વિકલ્પ $B$ આ વ્યવસ્થાનું યોગ્ય વર્ણન કરે છે.
219
MediumMCQ
દેડકાના મગજમાંથી કેટલી જોડ મસ્તિષ્ક ચેતાઓ ઉદ્ભવે છે ($\text{જોડ}$ માં)?
A
$10$
B
$12$
C
$14$
D
$15$

Solution

(A) દેડકામાં $(Rana \, tigrina)$, મગજ અસ્થિમય મસ્તિષ્ક પેટી (cranium) માં સુરક્ષિત હોય છે।
દેડકાના મગજમાંથી $10$ જોડ મસ્તિષ્ક ચેતાઓ ઉદ્ભવે છે।
આ ચેતાઓ મગજ અને માથા તથા ગળાના વિવિધ ભાગો વચ્ચે સંવેદનાત્મક અને પ્રેરક સંકેતોના વહન માટે જવાબદાર છે।
તેથી, સાચો જવાબ $10$ જોડ છે।
220
MediumMCQ
નીચેના કોલમ જોડો:
કોલમ-$I$કોલમ-$II$
$P$. અગ્રમગજ$I$. દ્રષ્ટિપિંડ
$Q$. મધ્યમગજ$II$. અનુમસ્તિષ્ક,લંબમજ્જા
$R$. પશ્વમગજ$III$. બૃહદ્મસ્તિષ્ક ગોળાર્ધ,આંતરમસ્તિક
A
$(P - III), (Q - II), (R - I)$
B
$(P - I), (Q - II), (R - III)$
C
$(P - II), (Q - I), (R - III)$
D
$(P - III), (Q - I), (R - II)$

Solution

(D) દેડકાનું મગજ ત્રણ મુખ્ય ભાગોમાં વહેંચાયેલું છે:
$1$. અગ્રમગજ: તે જોડમાં રહેલા બૃહદ્મસ્તિષ્ક ગોળાર્ધ અને આંતરમસ્તિક (diencephalon) ધરાવે છે. તેથી,$P$ એ $III$ સાથે જોડાય છે.
$2$. મધ્યમગજ: તે દ્રષ્ટિપિંડ (optic lobes) ની જોડી દ્વારા ઓળખાય છે. તેથી,$Q$ એ $I$ સાથે જોડાય છે.
$3$. પશ્વમગજ: તે અનુમસ્તિષ્ક અને લંબમજ્જા ધરાવે છે. તેથી,$R$ એ $II$ સાથે જોડાય છે.
તેથી,સાચી જોડ $(P - III), (Q - I), (R - II)$ છે.
221
MediumMCQ
આપેલી આકૃતિમાં $P, Q$ અને $R$ ને ઓળખો.
Question diagram
A
મૂત્રવાહિની,અંડવાહિની,મળાશય
B
મૂત્રવાહિની,અંડવાહિની,અવસારણી
C
અંડવાહિની,મૂત્રવાહિની,અવસારણી
D
અંડવાહિની,મૂત્રવાહિની,મળાશય

Solution

(C) આપેલી આકૃતિ દેડકાના માદા પ્રજનનતંત્રને દર્શાવે છે.
દેડકાના માદા પ્રજનનતંત્રમાં:
$P$ એ અંડવાહિની દર્શાવે છે,જે એક ગૂંચળાદાર નળી છે જે ઈંડાનું વહન કરે છે.
$Q$ એ મૂત્રવાહિની દર્શાવે છે,જે મૂત્રપિંડમાંથી મૂત્રને અવસારણી સુધી લઈ જાય છે.
$R$ એ અવસારણી દર્શાવે છે,જે મૂત્રજનનમાર્ગ અને પાચનમાર્ગ માટેનું સામાન્ય છિદ્ર છે.
તેથી,સાચી ઓળખ $P$ = અંડવાહિની,$Q$ = મૂત્રવાહિની અને $R$ = અવસારણી છે.
222
MediumMCQ
દેડકામાં શુક્રકોષના વહનનો સાચો માર્ગ ઓળખો.
A
શુક્રપિંડ $\rightarrow$ શુક્રવાહિકા $\rightarrow$ બિડરની નલિકા $\rightarrow$ મૂત્રજનનવાહિની $\rightarrow$ અવસારણી $\rightarrow$ અવસારણી છિદ્ર
B
શુક્રપિંડ $\rightarrow$ શુક્રવાહિકા $\rightarrow$ મૂત્રજનનવાહિની $\rightarrow$ બિડરની નલિકા $\rightarrow$ અવસારણી $\rightarrow$ અવસારણી છિદ્ર
C
શુક્રપિંડ $\rightarrow$ શુક્રવાહિકા $\rightarrow$ અંડવાહિની $\rightarrow$ અંડાશય $\rightarrow$ અવસારણી $\rightarrow$ અવસારણી છિદ્ર
D
શુક્રપિંડ $\rightarrow$ શુક્રવાહિકા $\rightarrow$ અંડાશય $\rightarrow$ અંડવાહિની $\rightarrow$ અવસારણી $\rightarrow$ અવસારણી છિદ્ર

Solution

(A) નર દેડકામાં,શુક્રકોષો શુક્રપિંડમાં ઉત્પન્ન થાય છે.
શુક્રપિંડમાંથી,તેઓ $10-12$ નાની નલિકાઓ દ્વારા પસાર થાય છે જેને શુક્રવાહિકા (vasa efferentia) કહેવાય છે.
આ શુક્રવાહિકાઓ મૂત્રપિંડમાં પ્રવેશે છે અને બિડરની નલિકામાં ખુલે છે.
બિડરની નલિકામાંથી,શુક્રકોષો મૂત્રજનનવાહિની દ્વારા વહન પામે છે,જે અંતે અવસારણીમાં ખુલે છે.
અવસારણીમાંથી,શુક્રકોષો અવસારણી છિદ્ર દ્વારા બહાર મુક્ત થાય છે.
તેથી,સાચો માર્ગ છે: શુક્રપિંડ $\rightarrow$ શુક્રવાહિકા $\rightarrow$ બિડરની નલિકા $\rightarrow$ મૂત્રજનનવાહિની $\rightarrow$ અવસારણી $\rightarrow$ અવસારણી છિદ્ર.
223
MediumMCQ
એક પરિપકવ માદા દેડકો એક સમયે કેટલા અંડકોષો મૂકે છે?
A
$1000-1500$
B
$2500-3000$
C
$10000-15000$
D
$25000-30000$

Solution

(B) દેડકાની શરીરરચનામાં,માદા પ્રજનન તંત્ર ખૂબ જ ફળદ્રુપ હોય છે. એક પરિપકવ માદા દેડકો પ્રજનન ઋતુ દરમિયાન એક સમયે આશરે $2500$ થી $3000$ અંડકોષો મૂકવા માટે સક્ષમ છે. ઈંડાની આ મોટી સંખ્યા તેમના જલીય પર્યાવરણમાં શિકારીઓ દ્વારા થતા નુકસાન છતાં પ્રજાતિના અસ્તિત્વને સુનિશ્ચિત કરે છે.
224
MediumMCQ
દેડકાને અનુલક્ષીને યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો.
A
ફલન બાહ્ય પ્રકારનું છે અને પાણીમાં થાય છે.
B
ભ્રૂણવિકાસ ડિમ્ભ સ્વરૂપે હોય છે,જેને ટેડપોલ કહે છે.
C
ટેડપોલ રૂપાંતરણની વિવિધ અવસ્થાઓમાંથી પસાર થઈને પુખ્ત દેડકામાં ફેરવાય છે.
D
ઉપરના તમામ.

Solution

(D) દેડકામાં ફલન બાહ્ય પ્રકારનું હોય છે,એટલે કે તે પાણીમાં થાય છે ($A$ સાચું છે).
વિકાસ પરોક્ષ હોય છે,જેમાં ટેડપોલ નામની ડિમ્ભ અવસ્થા જોવા મળે છે ($B$ સાચું છે).
ટેડપોલ કાયાંતરણ (metamorphosis) ની વિવિધ અવસ્થાઓમાંથી પસાર થઈને પુખ્ત દેડકામાં રૂપાંતરિત થાય છે ($C$ સાચું છે).
તેથી,આપેલા તમામ વિધાનો સાચા છે.
225
MediumMCQ
દેડકામાં શરીરના વિવિધ ભાગોમાંથી હૃદય સુધી અશુદ્ધ (ઓક્સિજનવિહીન) રુધિર લાવતી રુધિરવાહિનીનું નામ શું છે?
A
મહાધમની (Aorta)
B
ફુપ્ફુસીય ધમની (Pulmonary artery)
C
ફુપ્ફુસીય શિરા (Pulmonary vein)
D
મહાશિરા (Vena cava)

Solution

(D) દેડકામાં,શરીરના વિવિધ ભાગોમાંથી અશુદ્ધ રુધિર શિરાતંત્ર દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવે છે અને બે મોટી શિરાઓ દ્વારા હૃદયમાં લાવવામાં આવે છે,જેને મહાશિરા (Vena cavae - અગ્ર મહાશિરા અને પશ્ચ મહાશિરા) કહેવામાં આવે છે. આ રુધિરવાહિનીઓ સાઇનસ વેનોસસ (Sinus venosus) માં ખુલે છે,જે ત્યારબાદ હૃદયના જમણા કર્ણકમાં રુધિર પહોંચાડે છે.
226
MediumMCQ
દેડકામાં,રીનલ પોર્ટલ સિસ્ટમ એ એક ખાસ પ્રકારનું શિરાયુક્ત જોડાણ છે જે નીચેનામાંથી કોને જોડે છે?
A
યકૃત અને આંતરડું
B
યકૃત અને મૂત્રપિંડ
C
મૂત્રપિંડ અને આંતરડું
D
મૂત્રપિંડ અને શરીરનો નીચેનો ભાગ

Solution

(D) દેડકામાં રીનલ પોર્ટલ સિસ્ટમ એ એક વિશિષ્ટ શિરાયુક્ત તંત્ર છે જે શરીરના પાછળના (નીચલા) ભાગોમાંથી રુધિરને હૃદયમાં પાછું મોકલતા પહેલા સીધું મૂત્રપિંડમાં લઈ જાય છે.
આ તંત્ર શરીરના નીચેના અંગો અને પાછળના ભાગોમાંથી નાઈટ્રોજનયુક્ત ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોના નિકાલ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
તેથી,તે શરીરના નીચેના ભાગ અને મૂત્રપિંડ વચ્ચે જોડાણ તરીકે કાર્ય કરે છે.
227
MediumMCQ
દેડકા પાણીમાં ત્વચા અને મુખગુહા દ્વારા અને જમીન પર ત્વચા,મુખગુહા અને ફેફસાં દ્વારા શ્વસન કરે છે. નીચેનામાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:
A
આ વિધાન પાણી માટે સાચું છે પરંતુ જમીન માટે ખોટું છે
B
આ વિધાન બંને પર્યાવરણ માટે સાચું છે
C
આ વિધાન પાણી માટે ખોટું છે પરંતુ જમીન માટે સાચું છે
D
આ વિધાન બંને પર્યાવરણ માટે ખોટું છે

Solution

(B) દેડકા પાણી અને જમીન બંનેમાં ત્વચીય શ્વસન (ત્વચા દ્વારા) દર્શાવે છે.
પાણીમાં,ત્વચા પ્રાથમિક શ્વસન અંગ તરીકે કાર્ય કરે છે,અને મુખગુહા પણ વાયુ વિનિમયમાં ફાળો આપે છે.
જમીન પર,દેડકા તેમની ત્વચા (ત્વચીય શ્વસન),મુખગુહા (મુખગુહા શ્વસન) અને ફેફસાં (પુપ્ફુસીય શ્વસન) દ્વારા શ્વસન કરે છે.
તેથી,આપેલ વિધાન બંને પર્યાવરણ માટે વૈજ્ઞાનિક રીતે સચોટ છે.
228
MediumMCQ
વિધાન: દેડકાનું હૃદય સ્નાયુબદ્ધ અને ત્રિ-ખંડીય હોય છે.
કારણ: દેડકાનું હૃદય કોનસ આર્ટેરિયોસસ દ્વારા ફેફસાં અને શરીરમાં મિશ્ર રુધિર પંપ કરે છે.
A
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
B
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.
C
વિધાન સાચું છે પરંતુ કારણ ખોટું છે.
D
વિધાન અને કારણ બંને ખોટા છે.

Solution

(A) દેડકાનું હૃદય ખરેખર સ્નાયુબદ્ધ અને ત્રણ ખંડોનું બનેલું હોય છે,જેમાં બે કર્ણકો અને એક ક્ષેપક હોય છે.
આ રચના તેના ઉભયજીવી જીવન માટેનું અનુકૂલન છે.
કોનસ આર્ટેરિયોસસ એ ક્ષેપક સાથે જોડાયેલી એક વિશિષ્ટ રચના છે જે રુધિરના વહન કરવામાં મદદ કરે છે.
તે ક્ષેપકમાંથી મિશ્ર રુધિર મેળવે છે અને તેને વિવિધ ધમનીય કમાન દ્વારા ફેફસાં અને ત્વચા સહિત શરીરના વિવિધ ભાગોમાં પહોંચાડે છે.
તેથી,કારણ એ સમજાવે છે કે દેડકામાં રુધિરાભિસરણના સંદર્ભમાં હૃદયની રચના શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
229
MediumMCQ
દેડકામાં,વેન્ટ્રિકલ હૃદયની $......$ બાજુએ કોથળી જેવા કોનસ આર્ટેરિયોસસમાં ખુલે છે. આપેલ વિધાન વાંચો અને નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરીને ખાલી જગ્યા પૂરો.
A
પૃષ્ઠ બાજુ (Dorsal side)
B
પાર્શ્વ બાજુ (Lateral side)
C
વક્ષ બાજુ (Ventral side)
D
પશ્ચ બાજુ (Posterior side)

Solution

(C) દેડકાના હૃદયમાં,વેન્ટ્રિકલ (ક્ષેપક) એક જાડી દીવાલ ધરાવતો સ્નાયુબદ્ધ ખંડ છે.
તે રુધિરને કોનસ આર્ટેરિયોસસ નામની કોથળી જેવી રચનામાં પંપ કરે છે.
કોનસ આર્ટેરિયોસસ હૃદયની વક્ષ બાજુએ આવેલું હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
230
EasyMCQ
દેડકાના અગ્રમગજમાં નીચેનામાંથી કઈ રચનાનો સમાવેશ થતો નથી?
A
ઘ્રાણપિંડ (Olfactory lobe)
B
દ્રષ્ટિપિંડ (Optic lobe)
C
બૃહદ મસ્તિષ્ક ગોળાર્ધ (Cerebral hemisphere)
D
આંતરમગજ (Diencephalon)

Solution

(B) દેડકાનું મગજ ત્રણ મુખ્ય ભાગોમાં વહેંચાયેલું છે: અગ્રમગજ,મધ્યમગજ અને પશ્ચમગજ.
$1$. અગ્રમગજમાં એક જોડ ઘ્રાણપિંડ,એક જોડ બૃહદ મસ્તિષ્ક ગોળાર્ધ અને આંતરમગજનો સમાવેશ થાય છે.
$2$. મધ્યમગજમાં એક જોડ દ્રષ્ટિપિંડનો સમાવેશ થાય છે.
$3$. પશ્ચમગજમાં અનુમસ્તિષ્ક અને લંબમજ્જાનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,દ્રષ્ટિપિંડ એ મધ્યમગજનો ભાગ છે,અગ્રમગજનો નહીં.
231
MediumMCQ
ગ્રીષ્મ નિદ્રા (Aestivation) દરમિયાન દેડકામાં કઈ રચના શ્વસનમાં મદદ કરે છે?
A
ભેજવાળી ત્વચા
B
ફેફસાં
C
મુખગુહા
D
આ તમામ

Solution

(A) દેડકા ગ્રીષ્મ નિદ્રા (ઉનાળાની નિદ્રા) અને શીત નિદ્રા (શિયાળાની નિદ્રા) બંને દરમિયાન તેમની ભેજવાળી ત્વચા દ્વારા ત્વચીય શ્વસન દર્શાવે છે.
આ સ્થિતિમાં,ચયાપચયનો દર ઘટી જાય છે અને ત્વચા વાયુઓના વિનિમય માટે પ્રાથમિક શ્વસન સપાટી તરીકે કાર્ય કરે છે.
જ્યારે સક્રિય સમયગાળા દરમિયાન જમીન પર શ્વસન માટે ફેફસાં અને મુખગુહાનો ઉપયોગ થાય છે,ત્યારે ગ્રીષ્મ નિદ્રા જેવી સુષુપ્ત અવસ્થાઓ દરમિયાન ત્વચીય શ્વસન એ એકમાત્ર અથવા પ્રાથમિક પદ્ધતિ છે.
232
DifficultMCQ
નર દેડકાના શુક્રપિંડમાંથી કેટલા શુક્રવાહિકાઓ (vasa efferentia) ઉદ્ભવે છે?
A
$25-30$
B
$10-12$
C
$10$ જોડ
D
$3-4$

Solution

(B) નર દેડકામાં,શુક્રવાહિકાઓ (vasa efferentia) એ સૂક્ષ્મ નલિકાઓની શ્રેણી છે જે શુક્રપિંડમાંથી ઉદ્ભવે છે. આ નલિકાઓ તેમની સંબંધિત બાજુના મૂત્રપિંડમાં પ્રવેશે છે અને બિડરની નલિકા (Bidder's canal) માં ખુલે છે. શુક્રવાહિકાઓની સંખ્યા સામાન્ય રીતે $10$ થી $12$ ની વચ્ચે હોય છે.
233
MediumMCQ
વિધાન-$I$: દેડકામાં,આંખો અને આંતરિક કાન સુવ્યવસ્થિત રચનાઓ છે.
વિધાન-$II$: સંવેદી પેપિલા,સ્વાદ કલિકાઓ અને નાસિકા અધિચ્છદ એ ચેતાના અંતિમ ભાગોની આસપાસ કોષીય સમૂહો છે.
A
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને ખોટા છે
B
વિધાન $I$ સાચું છે પરંતુ વિધાન $II$ ખોટું છે
C
વિધાન $I$ ખોટું છે પરંતુ વિધાન $II$ સાચું છે
D
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને સાચા છે

Solution

(D) વિધાન-$I$ સાચું છે: દેડકામાં,આંખો અને આંતરિક કાન અત્યંત વિકસિત અને સુવ્યવસ્થિત સંવેદી અંગો છે.
વિધાન-$II$ સાચું છે: સંવેદી પેપિલા (સ્પર્શ માટે),સ્વાદ કલિકાઓ (સ્વાદ માટે),અને નાસિકા અધિચ્છદ (ગંધ માટે) એ ખરેખર ચેતાના અંતિમ ભાગોની આસપાસ આવેલા કોષીય સમૂહો છે જે સંવેદી ગ્રાહી તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી,બંને વિધાનો સાચા છે.
234
MediumMCQ
દેડકામાં, $A$ નામની ત્રિકોણાકાર રચના $B$ ને જોડે છે:
A
$A -$ કોનસ આર્ટેરિયોસસ, $B -$ ડાબું કર્ણક
B
$A -$ સાઇનસ વેનોસસ, $B -$ ક્ષેપક
C
$A -$ સાઇનસ વેનોસસ, $B -$ જમણું કર્ણક
D
$A -$ કોનસ આર્ટેરિયોસસ, $B -$ જમણું કર્ણક

Solution

(C) દેડકાના હૃદયમાં, $Sinus$ $venosus$ (શિરાકોટર) એ પાતળી દીવાલ ધરાવતી, ત્રિકોણાકાર રચના છે.
તે હૃદયની પૃષ્ઠ બાજુએ આવેલું હોય છે.
તેનું મુખ્ય કાર્ય મુખ્ય શિરાઓ (વેના કાવા) માંથી રુધિર મેળવવાનું અને જમણા કર્ણક સાથે જોડાઈને હૃદયમાં ઓક્સિજનવિહીન રુધિર પહોંચાડવાનું છે.
235
MediumMCQ
દેડકા મનુષ્યોથી કઈ બાબતમાં અલગ પડે છે$-$
A
થાઇરોઇડ તેમજ પેરાથાઇરોઇડ
B
જોડમાં રહેલા મગજના ગોળાર્ધ
C
યકૃત નિવાહિકા તંત્ર
D
કોષકેન્દ્રયુક્ત રક્તકણો

Solution

(D) દેડકા અને મનુષ્યોમાં ઘણી શારીરિક સમાનતાઓ જોવા મળે છે,જેમ કે થાઇરોઇડ ગ્રંથિ,પેરાથાઇરોઇડ ગ્રંથિ,મગજના ગોળાર્ધ અને યકૃત નિવાહિકા તંત્રની હાજરી.
જોકે,તેમના રક્તકણો $(RBCs)$ ની પ્રકૃતિમાં મુખ્ય તફાવત છે.
મનુષ્યોમાં,પુખ્ત રક્તકણો કોષકેન્દ્રવિહીન હોય છે જેથી હિમોગ્લોબિન માટે વધુ જગ્યા મળી રહે.
તેની સામે,દેડકામાં તેમના સમગ્ર જીવનચક્ર દરમિયાન રક્તકણો કોષકેન્દ્રયુક્ત હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
236
EasyMCQ
એક સમયે,એક પુખ્ત માદા દેડકો એકસાથે $2500-3000$ ઈંડા મૂકી શકે છે.
A
$2000-2500$
B
$2500-3000$
C
$1000-2000$
D
$1500-2000$

Solution

(B) દેડકાના પ્રજનન તંત્રમાં,માદા પ્રજનન અંગોમાં અંડાશયની એક જોડ હોય છે. અંડાશય મૂત્રપિંડની નજીક આવેલા હોય છે અને તેમની સાથે કોઈ કાર્યાત્મક જોડાણ ધરાવતા નથી. પ્રજનન ઋતુ દરમિયાન એક પુખ્ત માદા દેડકો એકસાથે $2500-3000$ ઈંડા મૂકી શકે છે.
237
MediumMCQ
વિધાન: દેડકામાં પરોક્ષ વિકાસ જોવા મળે છે.
કારણ: દેડકાનું ડિંભ (larva) પુખ્ત સ્વરૂપમાં ફેરવવા માટે કાયાંતરણ (metamorphosis) પામે છે.
A
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
B
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.
C
વિધાન સાચું છે પરંતુ કારણ ખોટું છે.
D
વિધાન અને કારણ બંને ખોટા છે.

Solution

(A) દેડકાના જીવનચક્રમાં ડિંભ અવસ્થાનો સમાવેશ થાય છે જેને ટેડપોલ (tadpole) કહેવામાં આવે છે.
કારણ કે સજીવ સીધો પુખ્ત સ્વરૂપમાં વિકસિત થવાને બદલે એક અલગ ડિંભ અવસ્થામાંથી પસાર થાય છે,તેથી તેને પરોક્ષ વિકાસ કહેવામાં આવે છે.
જે પ્રક્રિયા દ્વારા ટેડપોલ (ડિંભ) પુખ્ત દેડકામાં રૂપાંતરિત થાય છે તેને કાયાંતરણ (metamorphosis) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,કારણ એ યોગ્ય રીતે સમજાવે છે કે વિકાસને શા માટે પરોક્ષ માનવામાં આવે છે.
238
EasyMCQ
કોલમ $I$ ની દરેક વસ્તુને કોલમ $II$ ની એક વસ્તુ સાથે જોડો અને આપેલા કોડમાંથી સાચી જોડ પસંદ કરો:
કોલમ $I$કોલમ $II$
$A$. વોકલ સેક (Vocal Sac)$P$. જાતીય દ્વિવિધતા (Sexual dimorphism)
$B$. શીતનિદ્રા દરમિયાન, દેડકો શ્વસન કરે છે$R$. ત્વચા દ્વારા
$C$. મૂત્રપિંડ નિવાહિકા તંત્ર (Renal portal system)$U$. મૂત્રપિંડ અને શરીરના નીચેના ભાગોને જોડે છે
$D$. બિડરની નલિકા (Bidder's canal)$X$. શુક્રવાહિકાઓમાંથી શુક્રકોષો મેળવે છે
A
$A \rightarrow P, B \rightarrow R, C \rightarrow X, D \rightarrow W$
B
$A \rightarrow P, B \rightarrow R, C \rightarrow U, D \rightarrow X$
C
$A \rightarrow R, B \rightarrow P, C \rightarrow T, D \rightarrow X$
D
$A \rightarrow Q, B \rightarrow S, C \rightarrow T, D \rightarrow W$

Solution

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. વોકલ સેક $(A)$ એ નર દેડકાનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે, જે જાતીય દ્વિવિધતા $(P)$ દર્શાવે છે।
$2$. શીતનિદ્રા અને ગ્રીષ્મનિદ્રા દરમિયાન, દેડકો માત્ર તેની ત્વચા $(R)$ દ્વારા શ્વસન કરે છે।
$3$. મૂત્રપિંડ નિવાહિકા તંત્ર $(C)$ એ એક રુધિરાભિસરણ તંત્ર છે જે શરીરના નીચેના ભાગોમાંથી રુધિર એકત્રિત કરે છે અને તેને મૂત્રપિંડ $(U)$ સુધી પહોંચાડે છે।
$4$. બિડરની નલિકા $(D)$ નર દેડકાના મૂત્રપિંડમાં હાજર હોય છે અને તે શુક્રવાહિકાઓમાંથી શુક્રકોષો $(X)$ મેળવે છે।
તેથી, સાચો ક્રમ $A \rightarrow P, B \rightarrow R, C \rightarrow U, D \rightarrow X$ છે।
239
MediumMCQ
દેડકામાં નીચેનામાંથી કઈ રચના શુક્રપિંડને મૂત્રપિંડ સાથે જોડે છે?
A
મેસોર્ચિયમ
B
પેરિકોન્ડ્રિયમ
C
નપ્શિયલ પેડ
D
કોપ્યુલેટરી પેડ

Solution

(A) દેડકામાં,શુક્રપિંડ પીળાશ પડતી,અંડાકાર રચનાઓ છે જે જોડીમાં હોય છે અને તે પેરીટોનિયમના બેવડા પડ દ્વારા મૂત્રપિંડના ઉપરના ભાગ સાથે જોડાયેલ હોય છે,જેને મેસોર્ચિયમ કહેવામાં આવે છે.
$1$. મેસોર્ચિયમ એ પેરીટોનિયમનું પડ છે જે શુક્રપિંડને લટકાવે છે.
$2$. પેરિકોન્ડ્રિયમ એ કાસ્થિને આવરતું સંયોજક પેશીનું પડ છે.
$3$. નપ્શિયલ પેડ એ નર દેડકાના અગ્ર ઉપાંગોની પ્રથમ આંગળી પર જોવા મળતું ગૌણ જાતીય લક્ષણ છે.
$4$. કોપ્યુલેટરી પેડ એ નપ્શિયલ પેડ માટે વપરાતો બીજો શબ્દ છે,પરંતુ તે શુક્રપિંડને મૂત્રપિંડ સાથે જોડતી રચના નથી.
240
EasyMCQ
દેડકા $(Frogs)$ ના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયા વિધાનો સાચા છે?
$A$. નર દેડકામાં $Bidder's$ નલિકાઓ હાજર હોય છે.
$B$. માદા દેડકામાં મેથુન ગાદી ($Copulatory$ $pads$) હાજર હોય છે.
$C$. નર દેડકામાં અવાજ ઉત્પન્ન કરતી સ્વર કોથળીઓ ($Vocal$ $sacs$) હાજર હોય છે.
$D$. $Cloaca$ (અવસારણી) ફક્ત નર દેડકામાં જ હાજર હોય છે.
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો:
A
$A$ અને $C$
B
$B$ અને $D$
C
$A$ અને $D$
D
$A$ અને $B$

Solution

(A) સાચા વિધાનો $A$ અને $C$ છે.
$1$. $Bidder's$ નલિકાઓ નર દેડકાના મૂત્રપિંડમાં હાજર હોય છે અને તે શુક્રકોષોના વહન સાથે સંકળાયેલી છે.
$2$. મેથુન ગાદી ($Copulatory$ $pads$) નર દેડકાના અગ્ર ઉપાંગોના પ્રથમ આંગળી પર જોવા મળે છે,જે પ્રજનન દરમિયાન મદદરૂપ થાય છે.
$3$. સ્વર કોથળીઓ ($Vocal$ $sacs$) નર દેડકામાં હાજર હોય છે જે માદાને આકર્ષવા માટે અવાજ ઉત્પન્ન કરે છે.
$4$. $Cloaca$ (અવસારણી) એ મૂત્રજનનમાર્ગ અને પાચનમાર્ગ માટેનું સામાન્ય છિદ્ર છે,જે નર અને માદા બંને દેડકામાં હાજર હોય છે.
241
MediumMCQ
દેડકાની શરીરરચના (anatomy) અંગેના સાચા વિધાનો પસંદ કરો:
$A$. યકૃત-નિવાહિકા તંત્ર (Hepatic portal system) એ યકૃત અને આંતરડા વચ્ચેનું વિશિષ્ટ શિરાયુક્ત જોડાણ છે.
$B$. મગજમાંથી ઉદ્ભવતી મસ્તિષ્ક ચેતાઓ (cranial nerves) ની બાર જોડી હોય છે.
$C$. માદા દેડકામાં મૂત્રવાહિનીઓ અને અંડવાહિનીઓ અવસારણી (cloaca) માં અલગ-અલગ ખુલે છે.
$D$. પશ્ચમગજ (Hind-brain) અનુમસ્તિષ્ક (cerebellum),લંબમજ્જા (medulla oblongata) અને દ્રષ્ટિપિંડો (optic lobes) નું બનેલું છે.
$E$. સાઇનસ વેનોસસ (Sinus venosus) હૃદયના જમણા કર્ણક (right atrium) સાથે જોડાય છે.
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:
A
$(1)$ માત્ર $B$ અને $D$
B
$(2)$ માત્ર $A, B$ અને $C$
C
$(3)$ માત્ર $B$ અને $C$
D
$(4)$ માત્ર $A, C$ અને $E$

Solution

(D) વિધાન $A$ સાચું છે: યકૃત-નિવાહિકા તંત્ર એ આંતરડા અને યકૃત વચ્ચેનું વિશિષ્ટ શિરાયુક્ત જોડાણ છે.
વિધાન $B$ ખોટું છે: દેડકામાં $10$ જોડી મસ્તિષ્ક ચેતાઓ હોય છે,$12$ નહીં.
વિધાન $C$ સાચું છે: માદા દેડકામાં,મૂત્રવાહિનીઓ અને અંડવાહિનીઓ અવસારણીમાં અલગ-અલગ ખુલે છે.
વિધાન $D$ ખોટું છે: પશ્ચમગજ અનુમસ્તિષ્ક અને લંબમજ્જાનું બનેલું છે; દ્રષ્ટિપિંડો મધ્યમગજનો ભાગ છે.
વિધાન $E$ સાચું છે: સાઇનસ વેનોસસ એ ત્રિકોણાકાર કોટર છે જે હૃદયના જમણા કર્ણક સાથે જોડાય છે.
તેથી,વિધાનો $A, C$ અને $E$ સાચા છે.

Structural Organisation In Animals — Anatomy of frog · Frequently Asked Questions

1Are these Structural Organisation In Animals questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Structural Organisation In Animals Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.