Gymnosperms (General) Questions in Gujarati

(D) $Gymnosperm$ શબ્દ બે ગ્રીક શબ્દો પરથી ઉતરી આવ્યો છે: $gymnos$ એટલે 'નગ્ન' અને $sperma$ એટલે 'બીજ'.
આ વનસ્પતિઓમાં અંડકો કોઈ પણ બીજાશયની દીવાલ દ્વારા આવરિત હોતા નથી અને ફલન પહેલાં અને પછી ખુલ્લા રહે છે.
તેથી,ફલન પછી જે બીજ વિકસે છે તે આવરિત હોતા નથી,એટલે કે તે નગ્ન હોય છે.
આમ,નગ્ન બીજ ધરાવતી વનસ્પતિઓને $Gymnosperms$ (અનાવૃત બીજધારી) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(D) $\text{દ્વિઅંગી}$ (Bryophytes) વનસ્પતિનું શરીર સુકાયક (thalloid) હોય છે અને તેમાં સાચા મૂળ, પ્રકાંડ કે પર્ણનો અભાવ હોય છે। $\text{એકાંગી}$ (Thallophytes) (જેમ કે લીલ) નું શરીર સાદું અને અવિભેદિત હોય છે। $\text{લાઇકેન}$ એ લીલ અને ફૂગનું સહજીવન છે અને તેમાં સાચા મૂળ, પ્રકાંડ કે પર્ણ હોતા નથી। $\text{અનાવૃત બીજધારી}$ (Gymnosperms) એ વાહક પેશીધારી વનસ્પતિઓ છે, જેમાં મુખ્ય વનસ્પતિ દેહ $\text{બીજાણુજનક}$ (sporophyte) હોય છે જે સાચા મૂળ, પ્રકાંડ અને પર્ણમાં સુસ્પષ્ટ રીતે વિભેદિત થયેલો હોય છે।

(B) સૌથી નાની જાણીતી અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિ $Zamia \text{ } pygmaea$ છે।
$Sequoia$ એ સૌથી ઊંચી અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાંની એક તરીકે ઓળખાય છે (જાયન્ટ રેડવુડ)।
$Thuja$ અને $Bennettites$ ને સૌથી નાની વનસ્પતિ ગણવામાં આવતી નથી।
તેથી, સાચો વિકલ્પ $B$ છે।

(D) અનાવૃત બીજધારી $(Gymnosperms)$ એવી વનસ્પતિઓ છે જેમાં અંડકો કોઈ પણ બીજાશયની દીવાલ દ્વારા આવરિત હોતા નથી અને ફલન પહેલાં અને પછી ખુલ્લા રહે છે. ઘણી અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓ કઠોર પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓમાં ટકી રહેવા માટે અનુકૂલિત હોય છે. તેઓ સામાન્ય રીતે ઓછા પાણીની ઉપલબ્ધતા ધરાવતા પ્રદેશોમાં,જેમ કે ઠંડા અથવા સૂકા વાતાવરણમાં જોવા મળે છે. તેથી,તેઓ બાષ્પોત્સર્જન દ્વારા થતા પાણીના વ્યયને ઘટાડવા માટે શુષ્કોદભિદ $(Xerophytic)$ લક્ષણો ધરાવે છે,જેમ કે સોય જેવા પર્ણો,જાડું ક્યુટિકલ અને નિમગ્ન વાયુરંધ્રો.

(D) વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં,જીવનચક્રમાં એકકીય જન્યુજનક તબક્કો અને દ્વિકીય બીજાણુજનક તબક્કા વચ્ચે એકાંતરજનન જોવા મળે છે.
શેવાળ $(Volvox)$ અને દ્વિઅંગીઓ $(Anthoceros)$ જેવી નિમ્ન કક્ષાની વનસ્પતિઓમાં,જન્યુજનક તબક્કો પ્રભાવી અને સ્વતંત્ર હોય છે.
ત્રિઅંગીઓ,અનાવૃત બીજધારીઓ અને આવૃત બીજધારીઓમાં,બીજાણુજનક તબક્કો પ્રભાવી હોય છે.
$Araucaria$ એ અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિ છે,જે એક વાહક પેશીધારી વનસ્પતિ છે જેમાં બીજાણુજનક એ મુખ્ય,સ્વતંત્ર અને દીર્ધજીવી વનસ્પતિ દેહ છે.

(C) સૌથી ઊંચી જાણીતી વૃક્ષની પ્રજાતિ કોસ્ટ રેડવુડ છે,જેને વૈજ્ઞાનિક રીતે $Sequoia \ sempervirens$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ વૃક્ષો અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms) છે અને કેલિફોર્નિયાના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે.
તેમની ઊંચાઈ આશરે $115-120 \ m$ સુધી પહોંચી શકે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$120 \ m$ એ સૌથી ઊંચા વૃક્ષોની ઊંચાઈનું સૌથી સચોટ નિરૂપણ છે.

(D) જે વનસ્પતિઓમાં અંડકો કોઈ પણ બીજાશયની દીવાલ દ્વારા આવરિત હોતા નથી અને ફલન પહેલાં અને પછી ખુલ્લા રહે છે,તેમને અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms) કહેવામાં આવે છે. 'Gymnosperm' શબ્દ ગ્રીક શબ્દો 'gymnos' (નગ્ન) અને 'sperma' (બીજ) પરથી ઉતરી આવ્યો છે. આ વનસ્પતિઓમાં બીજ ફળની અંદર આવરિત હોતા નથી. તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(A) સૌથી ઊંચી વૃક્ષની પ્રજાતિ $Sequoia$ $sempervirens$ છે,જેને સામાન્ય રીતે કોસ્ટ રેડવુડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms) વનસ્પતિઓના સમૂહમાં આવે છે.
આ વૃક્ષો $115 \ m$ કરતા પણ વધુ ઊંચાઈ પ્રાપ્ત કરી શકે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) અનાવૃત બીજધારી $(Gymnosperms)$ માં નર અને માદા શંકુ એક જ અથવા અલગ-અલગ વૃક્ષો પર ઉત્પન્ન થાય છે. લઘુબીજાણુઓ નર જન્યુજનક અવસ્થામાં વિકાસ પામે છે,જે ખૂબ જ ઘટાડો પામેલી હોય છે અને મર્યાદિત કોષો સુધી સીમિત હોય છે. પરાગરજ લઘુબીજાણુધાનીમાંથી મુક્ત થાય છે અને હવાના પ્રવાહ (પવન) દ્વારા વહન પામે છે. પરાગનયનની આ પ્રક્રિયાને $Anemophily$ (વાયુ પરાગનયન) કહેવામાં આવે છે. તેથી,અનાવૃત બીજધારીઓમાં પરાગનયન પવન દ્વારા થાય છે.

(C) સૌથી નાની અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિ $Zamia \, pygmaea$ છે।
$Wolffia \, globosa$ એ સૌથી નાની આવૃત બીજધારી વનસ્પતિ છે।
$Datura \, festuosa$ અને $Rosa \, indica$ પણ આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓ છે।
તેથી, સાચો વિકલ્પ $C$ છે।

(B) $Gymnosperm$ શબ્દ બે ગ્રીક શબ્દો પરથી ઉતરી આવ્યો છે: $Gymnos$ એટલે 'નગ્ન' અને $Sperma$ એટલે 'બીજ'.
અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં,અંડકો કોઈ પણ બીજાશયની દીવાલ દ્વારા આવરિત હોતા નથી અને ફલન પહેલાં અને પછી ખુલ્લા રહે છે.
તેથી,તેમને 'નગ્ન બીજ' ધરાવતી વનસ્પતિઓ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) જે વનસ્પતિઓ બીજ ઉત્પન્ન કરે છે પરંતુ ફળ ઉત્પન્ન કરતી નથી તેને અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms) કહેવામાં આવે છે.
અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં બીજ ખુલ્લા હોય છે,કારણ કે તેમાં અંડકો કોઈ બીજાશયની દીવાલ દ્વારા ઘેરાયેલા હોતા નથી અને ફલન પહેલાં અને પછી ખુલ્લા રહે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Selaginella$ અને $Equisetum$ એ ત્રિઅંગી (Pteridophytes) વનસ્પતિઓ છે,અને $Dryopteris$ એ હંસરાજ (Fern) છે.
$Ginkgo$ એ અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિ છે,જે બીજ ઉત્પન્ન કરે છે પરંતુ તેમાં બીજાશયનો અભાવ હોવાથી ફળ ઉત્પન્ન થતું નથી.

(C) વનસ્પતિ સૃષ્ટિનું વર્ગીકરણ બીજ અને પુષ્પોની હાજરી કે ગેરહાજરીના આધારે કરવામાં આવે છે.
$1$. $\text{ફૂગ}$ એ વનસ્પતિ નથી.
$2$. $\text{દ્વિઅંગી}$ અને $\text{ત્રિઅંગી}$ એ અપુષ્પી અને બીજવિહીન વનસ્પતિઓ છે.
$3$. $\text{અનાવૃત બીજધારી}$ (Gymnosperms) એ બીજ ઉત્પન્ન કરતી વનસ્પતિઓ છે, પરંતુ તેમાં પુષ્પો કે ફળ ઉત્પન્ન થતા નથી; તેમના બીજ ખુલ્લા હોય છે.
$4$. $\text{આવૃત બીજધારી}$ (Angiosperms) એ સપુષ્પી વનસ્પતિઓ છે જે ફળની અંદર બંધાયેલા બીજ ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી, સાચો જવાબ $\text{અનાવૃત બીજધારી}$ છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
$1$. મોલ્ડ એ ફૂગ છે,અને તેમની કોષદીવાલ કાઈટીન (chitin) ની બનેલી હોય છે.
$2$. પ્રજીવ એ પ્રાણીસમાન પ્રોટિસ્ટ છે અને સામાન્ય રીતે તેમાં કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે.
$3$. વાદળી-લીલી લીલ (સાયનોબેક્ટેરિયા) માં કોષદીવાલ પેપ્ટિડોગ્લાયકેન (peptidoglycan) ની બનેલી હોય છે.
$4$. કોનીફર એ અનાવૃત બીજધારી (gymnosperms) વનસ્પતિ છે,અને તેમની કોષદીવાલ મુખ્યત્વે સેલ્યુલોઝની બનેલી હોય છે.

(C) $Araucaria$ એ $Araucariaceae$ કુળનું સદાબહાર શંકુદ્રુમ વૃક્ષ છે.
વિધાન $A$ સાચું છે: $Araucaria$ ના શલ્કી પર્ણો ખરેખર સૂક્ષ્મ,બદામી અને ઘણીવાર પ્રકાંડ સાથે જોડાયેલા હોય છે.
વિધાન $R$ ખોટું છે: $Araucaria$ એ અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperm) વનસ્પતિ છે. અનાવૃત બીજધારીઓમાં બીજાણુજનક (Sporophytic) અવસ્થા પ્રભાવી,દીર્ધજીવી અને સ્વતંત્ર હોય છે. જન્યુજનક (Gametophytic) અવસ્થા અત્યંત ઘટાડો પામેલી,બીજાણુજનક પર આધારિત હોય છે અને તે ભૂમિગત હોતી નથી. દીર્ધજીવી અને ભૂમિગત જન્યુજનક અવસ્થા એ અમુક ત્રિઅંગી (Pteridophytes) વનસ્પતિઓ (જેમ કે $Lycopodium$) નું લક્ષણ છે,$Araucaria$ જેવી અનાવૃત બીજધારીઓનું નહીં.

(A) અનાવૃત બીજધારીમાં અંડકો કોઈ પણ બીજાશયની દીવાલ દ્વારા આવરિત હોતા નથી અને ફલન પહેલાં અને પછી ખુલ્લા રહે છે.
ફળ એ પરિપક્વ બીજાશય હોવાથી,અનાવૃત બીજધારીમાં બીજાશયનો અભાવ હોવાને કારણે તેઓ સત્યફળ ઉત્પન્ન કરી શકતા નથી.
તેથી,વિધાન $(A)$ અને કારણ $(R)$ બંને સાચાં છે,અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(A) અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓ એવી વનસ્પતિઓ છે જેમાં અંડકો કોઈપણ બીજાશયની દીવાલ દ્વારા આવરિત હોતા નથી અને ફલન પહેલાં અને પછી ખુલ્લા રહે છે. ફલન પછી વિકસતા બીજ પણ આવરિત હોતા નથી,એટલે કે તે નગ્ન હોય છે. $Pinus$ એ અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. કારણ કે $Pinus$ અનાવૃત બીજધારી જૂથમાં આવે છે કારણ કે તેના અંડકો નગ્ન (બીજાશય દ્વારા આવરિત નથી) હોય છે,તેથી વિધાન $R$ એ વિધાન $A$ માટે સાચી વૈજ્ઞાનિક સમજૂતી પૂરી પાડે છે.

(C) $Thuja$ (થુજા) એ $Cupressaceae$ કુળની શંકુદ્રુમ વૃક્ષોની પ્રજાતિ છે,જે અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms) સમૂહમાં આવે છે.
અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં,ભ્રૂણપોષ એ એકકીય $(n)$ પેશી છે જે ફલન પહેલાં મહાબીજાણુજનન અને જન્યુજનક વિકાસની પ્રક્રિયા દ્વારા બને છે.
તેનાથી વિપરીત,આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં ભ્રૂણપોષ ત્રિકીય $(3n)$ હોય છે અને તે ફલન પછી બેવડા ફલનની પ્રક્રિયા (એક નર જન્યુનું બે ધ્રુવીય કોષકેન્દ્રો સાથે જોડાણ) દ્વારા બને છે.
તેથી,વિધાન $S$ સાચું છે,પરંતુ વિધાન $R$ ખોટું છે.

(C) $S :$ $Sequoia$ $sempervirens$ (રેડવુડ વૃક્ષ) એ અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperm) વનસ્પતિ છે,આવૃત બીજધારી (Angiosperm) નથી. તેથી,વિધાન $S$ ખોટું છે.
$R :$ $Eucalyptus$ (નીલગીરી) એ વિશ્વના સૌથી ઊંચા વૃક્ષોમાંનું એક છે અને તે આવૃત બીજધારી વનસ્પતિ છે. આ વિધાન $R$ સ્વતંત્ર રીતે સાચું છે.
આમ,$S$ ખોટું છે અને $R$ સાચું છે,તેથી સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) અનાવૃત બીજધારીઓ વિષમબીજાણુક (heterosporous) હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ બે પ્રકારના બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે: લઘુબીજાણુઓ અને ગુરુબીજાણુઓ. તેથી,'અનાવૃત બીજધારી - સમબીજાણુક' એ અસત્ય જોડકું છે.
લઘુબીજાણુધાની એ એવી રચનાઓ છે જે લઘુબીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે,જે અનાવૃત બીજધારીઓમાં નર શંકુ (strobili) સાથે સંકળાયેલ હોય છે.
મોટાભાગના અનાવૃત બીજધારીઓના અંડક ઊર્ધ્વમુખી (orthotropous) હોય છે.
અનાવૃત બીજધારીઓ સામાન્ય રીતે એકલિંગી શંકુ (નર અથવા માદા શંકુ) ઉત્પન્ન કરે છે.

(C) જે વનસ્પતિઓ બીજ ઉત્પન્ન કરે છે પરંતુ પુષ્પ ધરાવતી નથી,તેમને $Gymnosperms$ (અનાવૃત બીજધારી) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$1$. અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓ બીજ ધરાવતી વાહક વનસ્પતિઓ છે,જેમાં બીજ બીજાશયની અંદર હોતા નથી (નગ્ન બીજ).
$2$. $Angiosperms$ (આવૃત બીજધારી) એ પુષ્પ ધરાવતી વનસ્પતિઓ છે જેમાં બીજ ફળની અંદર સુરક્ષિત હોય છે.
$3$. $Pteridophytes$ (ત્રિઅંગી) એ બીજવિહીન વાહક વનસ્પતિઓ છે.
$4$. ફૂગ એ પરપોષી સજીવો છે અને તે બીજ ઉત્પન્ન કરતા નથી.
તેથી,સાચો જવાબ $Gymnosperms$ (અનાવૃત બીજધારી) છે.

(A) અનાવૃતબીજધારીઓમાં, ભ્રૂણપોષ એ એકકીય $(n)$ પેશી છે જે માદા જન્યુજનક (female $\text{gametophyte}$) ના વિકાસના પરિણામે ફલન પહેલાં બને છે. તેની સરખામણીમાં, આવૃત બીજધારીઓમાં, ભ્રૂણપોષ સામાન્ય રીતે ત્રિકીય $(3n)$ હોય છે અને તે ફલન પછી બેવડા ફલનની પ્રક્રિયા દ્વારા બને છે (ખાસ કરીને, એક નર જન્યુનું બે ધ્રુવીય કોષકેન્દ્રો સાથે જોડાણ). તેથી, ફલન પહેલાં ભ્રૂણપોષનું નિર્માણ એ એક લાક્ષણિકતા છે જે અનાવૃતબીજધારીઓને આવૃત બીજધારીઓથી અલગ પાડે છે.

(A) અનાવૃત બીજધારીઓમાં,ભ્રૂણપોષનું નિર્માણ ફલન પહેલાં મહાબીજાણુજનન (megasporogenesis) ની પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ સક્રિય મહાબીજાણુના સમભાજન દ્વારા થાય છે. તે એકકીય મહાબીજાણુમાંથી બનતું હોવાથી,અનાવૃત બીજધારીનો ભ્રૂણપોષ એકકીય $(n)$ હોય છે.

(A) સૌથી ઊંચી વૃક્ષની પ્રજાતિ $Sequoia$ $sempervirens$ છે,જેને સામાન્ય રીતે કોસ્ટ રેડવુડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તે અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms) વનસ્પતિઓના સમૂહમાં આવે છે. જોકે $Eucalyptus$ પણ ખૂબ જ ઊંચું વૃક્ષ છે,પરંતુ જીવંત વૃક્ષોમાં સૌથી વધુ ઊંચાઈનો રેકોર્ડ $Sequoia$ ના નામે છે.

(B) જીવંત અશ્મિ એ એવા સજીવો છે જે અશ્મિ રેકોર્ડમાં જોવા મળતી સંબંધિત પ્રજાતિઓ સાથે ખૂબ જ સામ્યતા ધરાવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Cycas$ ને જીવંત અશ્મિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તે લાખો વર્ષોથી બાહ્યાકાર રીતે અપરિવર્તિત રહ્યું છે અને તે અનાવૃત બીજધારી (gymnosperms) ના પ્રાચીન વંશનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

(C) $Pinus$ અને $Cycas$ જેવા અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં,અંડક એકાંડાવરણીય (unitegmic) હોય છે. આનો અર્થ એ છે કે તે માત્ર એક જ અંડાવરણ દ્વારા ઘેરાયેલું હોય છે. તેથી,સાચો જવાબ $C$ છે.

(D) જે વનસ્પતિઓ બીજ ઉત્પન્ન કરે છે પરંતુ પુષ્પો ઉત્પન્ન કરતી નથી,તેમને અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms) કહેવામાં આવે છે.
અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં અંડકો કોઈ પણ બીજાશયની દીવાલ દ્વારા આવરિત હોતા નથી અને ફલન પહેલાં અને પછી ખુલ્લા રહે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Pinus$ (પાયનસ) એ અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિ છે.
મકાઈ,ફુદીનો અને પીપળો એ આવૃત બીજધારી (Angiosperms) વનસ્પતિઓ છે,જે પુષ્પ ધરાવે છે અને તેમના બીજ ફળની અંદર સુરક્ષિત હોય છે.

(A) $Cycas$ એ અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms) સમૂહની વનસ્પતિ છે. અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓનું મુખ્ય લક્ષણ એ છે કે તેમાં અંડકો બીજાશયના આવરણ દ્વારા ઢંકાયેલા હોતા નથી અને ફલન પહેલાં તથા પછી અનાવૃત રહે છે. તેની સામે,આવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં બીજ ફળની અંદર વિકાસ પામે છે,જે બીજાશયમાંથી બને છે. જોકે $Cycas$ માં બે બીજપત્ર જોવા મળી શકે છે (જે સામાન્ય રીતે દ્વિદળી આવૃત્ત બીજધારીનું લક્ષણ છે),પરંતુ અનાવૃત અંડકની હાજરી એ મુખ્ય વર્ગીકરણ આધારિત લક્ષણ છે જે તેને આવૃત્ત બીજધારીઓથી અલગ પાડે છે.

(A) ટર્પેન્ટાઈન એ જીવંત વૃક્ષો,મુખ્યત્વે પાયનસ $(Pinus)$ માંથી મેળવેલી રાળના નિસ્યંદન દ્વારા પ્રાપ્ત થતું પ્રવાહી છે.
તેનો ઉપયોગ દ્રાવક તરીકે અને વિવિધ ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનોના ઉત્પાદનમાં વ્યાપકપણે થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) અનાવૃત્ત બીજધારી $(Gymnosperms)$ વનસ્પતિઓમાં અંડકો ખુલ્લા હોય છે અને તે બીજાશયની દીવાલ દ્વારા ઘેરાયેલા હોતા નથી.
અનાવૃત્ત બીજધારીઓમાં પરાગનયન મુખ્યત્વે પવન દ્વારા થાય છે,જેને વાયુપરાગનયન $(Anemophily)$ કહેવામાં આવે છે.
પરાગરજ લઘુબીજાણુધાનીમાંથી મુક્ત થાય છે અને હવાના પ્રવાહ દ્વારા સીધી અંડકો સુધી પહોંચે છે.

(D) અનાવૃત્ત બીજધારી $(Gymnosperms)$ એવી વનસ્પતિઓ છે જેમાં અંડકો કોઈ પણ અંડાશયની દીવાલ દ્વારા આવરિત હોતા નથી અને ફલન પહેલાં અને પછી ખુલ્લા રહે છે. ફળ એ પરિપક્વ અંડાશય હોવાથી,$Gymnosperms$ માં અંડાશયનો અભાવ હોવાને કારણે ફળનું નિર્માણ થતું નથી. તેથી,તેમના બીજ અનાવૃત (naked) હોય છે.

(B) જીવંત અશ્મિ એ એક એવું વર્તમાન સજીવ છે જે અશ્મિ રેકોર્ડમાં જોવા મળતી સંબંધિત પ્રજાતિઓ સાથે ગાઢ સામ્યતા ધરાવે છે.
વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં,$Cycas$ ને વ્યાપકપણે જીવંત અશ્મિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તે લાખો વર્ષોથી બાહ્યાકાર રીતે અપરિવર્તિત રહ્યું છે અને તે અનાવૃત બીજધારી (gymnosperms) ના પ્રાચીન વંશનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
$Spirogyra$ એ લીલ છે,મોસ એ દ્વિઅંગી (bryophytes) છે અને $Saccharomyces$ એ યીસ્ટ (ફૂગ) છે,જેમાંથી કોઈ પણ જીવંત અશ્મિ તરીકે વર્ગીકૃત થયેલ નથી.

(B) કોનીફર્સ એ $Gymnosperms$ (અનાવૃત બીજધારી) સમૂહમાં આવે છે,જ્યારે ઘાસ એ $Angiosperms$ (આવૃત બીજધારી) સમૂહમાં આવે છે.
$Gymnosperms$ (જેમ કે કોનીફર્સ) માં,ભ્રૂણપોષનું નિર્માણ ફલન પહેલાં થાય છે અને તે એકકીય $(n)$ હોય છે.
$Angiosperms$ (જેમ કે ઘાસ) માં,ભ્રૂણપોષનું નિર્માણ ફલન પછી બેવડા ફલન (ત્રિકીય જોડાણ) ની પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે અને તે ત્રિકીય $(3n)$ હોય છે.
તેથી,ફલન પહેલાં ભ્રૂણપોષનું નિર્માણ એ કોનીફર્સને ઘાસથી અલગ પાડતી મુખ્ય લાક્ષણિકતા છે.

(C) અનાવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિઓ એ બીજધારી વનસ્પતિઓ છે જેમાં અંડક કોઈ પણ બીજાશયની દીવાલ દ્વારા આવરિત હોતા નથી અને ફલન પહેલાં અને પછી ખુલ્લા રહે છે. તેની સામે,ત્રિઅંગી વનસ્પતિઓ એ બીજવિહીન વાહક પેશીધારી વનસ્પતિઓ છે જે બીજાણુઓ દ્વારા પ્રજનન કરે છે. અંડકની હાજરી એ અનાવૃત્ત બીજધારીઓમાં એક મહત્વપૂર્ણ ઉત્ક્રાંતિગત લક્ષણ છે જે તેમને ત્રિઅંગી વનસ્પતિઓથી અલગ પાડે છે,કારણ કે ત્રિઅંગી વનસ્પતિઓમાં અંડક અને બીજનો અભાવ હોય છે.

(B) 'વિષમબીજાણુક' (heterosporous) શબ્દ બે અલગ પ્રકારના બીજાણુઓ (લઘુબીજાણુ અને મહાબીજાણુ) ઉત્પન્ન કરવાની ક્ષમતા દર્શાવે છે.
અનાવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિઓ વિષમબીજાણુક હોય છે.
તેઓ મહાબીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે જે મહાબીજાણુધાની (અંડક) ની અંદર મહાબીજાણુપર્ણ પર જળવાઈ રહે છે,જે તેમને 'અંડધાનીય' (ovuliferous) બનાવે છે.
તેથી,અનાવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિઓ વિષમબીજાણુક અને અંડધાનીય રચનાઓ ધરાવે છે.

(B) બીજ ધરાવતી વનસ્પતિઓના ઉદ્દવિકાસ દરમિયાન,બાહ્ય બીજાણુ (જ્યાં બીજાણુઓ બીજાણુધાનીની બહાર અંકુરિત થાય છે) થી અંતઃબીજાણુ (જ્યાં જન્યુજનક બીજાણુની દીવાલની અંદર વિકસે છે) તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તન આવ્યું હતું. આ અનુકૂલન વિકસતા જન્યુજનકને સૂકાઈ જવાથી અને પર્યાવરણીય તણાવથી બચાવવા માટે નિર્ણાયક હતું,જે અંતે બીજ ધારણ કરવાની ક્ષમતાના ઉદ્દવિકાસ તરફ દોરી ગયું.

(B) અનાવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિઓ બે પ્રકારના બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે,જેને લઘુબીજાણુઓ અને ગુરુબીજાણુઓ કહેવામાં આવે છે.
આ બીજાણુઓ અનુક્રમે લઘુબીજાણુધાની અને ગુરુબીજાણુધાનીમાં ઉત્પન્ન થાય છે,જે બીજાણુપર્ણો પર ગોઠવાયેલા હોય છે. આ બીજાણુપર્ણો એક ધરી પર સર્પાકારે ગોઠવાઈને શિથિલ અથવા સઘન શંકુ (strobili) બનાવે છે.
તેઓ બે અલગ પ્રકારના બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરતા હોવાથી,તેમને વિષમબીજાણુક વનસ્પતિઓ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(B) એકસદની વનસ્પતિ એટલે એવી વનસ્પતિ કે જેમાં નર અને માદા પ્રજનન અંગો એક જ વનસ્પતિ પર જોવા મળે છે。
$Pinus$ (પાઈનસ) એ એકસદની અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિ છે, જેનો અર્થ છે કે નર અને માદા શંકુ એક જ વૃક્ષ પર ઉત્પન્ન થાય છે。
$Cycas$ (સાયકસ), $Date \text{ } palm$ (ખજૂરતાડ) અને $Marchantia$ (માર્કેન્શિયા) એ દ્વિસદની (dioecious) છે, જેનો અર્થ છે કે તેમાં નર અને માદા વનસ્પતિઓ અલગ-અલગ હોય છે。

(A) અનાવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિઓ એ બીજધારી વાહક વનસ્પતિઓ છે જેમાં અંડક કોઈ પણ બીજાશયની દીવાલ દ્વારા આવરિત હોતા નથી.
$1$. તેમાં સૌથી મોટા વૃક્ષોનો સમાવેશ થાય છે,જેમ કે $Sequoia$ (રેડવુડ વૃક્ષ).
$2$. તેઓ તમામ વનસ્પતિ સમૂહોમાં સૌથી મોટા અંડક ધરાવે છે (દા.ત.,$Cycas$).
$3$. તેઓ વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં સૌથી મોટા નર જન્યુઓ પણ ઉત્પન્ન કરે છે (દા.ત.,$Cycas$).
તેથી,સાચો જવાબ અનાવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિ છે.

(A) અનાવૃત્ત બીજધારી (Gymnosperms) વનસ્પતિઓમાં જલવાહક પેશીમાં જલવાહિનીઓનો (vessels) અભાવ હોય છે. તેથી,પાણી અને ખનિજોના વહન માટે જવાબદાર મુખ્ય ઘટકો જલવાહિનીકી (tracheids) છે. જલવાહિનીકી એ લાંબા,નળી જેવા કોષો છે જેની દીવાલ જાડી અને લિગ્નિનયુક્ત હોય છે,જે જલવાહિનીઓની ગેરહાજરીમાં પાણીના કાર્યક્ષમ વહનમાં મદદ કરે છે.

(A) $Cycas$ એ અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperm) વનસ્પતિ છે.
અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓની જલવાહક પેશીમાં જલવાહિનીઓનો અભાવ હોય છે (માત્ર $Gnetales$ ના સભ્યોમાં જોવા મળે છે),તેના બદલે તેમાં જલવાહિનિકીઓ (tracheids) જોવા મળે છે.
તેથી,સાયકસની જલવાહક પેશી જલવાહિની ધરાવે છે તે વિધાન ખોટું છે.
સાયકસમાં પ્રવાલાભ મૂલ (coralloid roots) જોવા મળે છે જે નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન કરતા સાયનોબેક્ટેરિયા ($Anabaena$ અથવા $Nostoc$) ધરાવે છે.
સાયકસમાં પુંશંકુઓ (male cones) સુવિકસિત અને કદમાં મોટા હોય છે.

(A) અનાવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિઓ એવી વનસ્પતિઓ છે જેમાં અંડકો કોઈ પણ અંડાશયની દીવાલ દ્વારા આવરિત હોતા નથી અને ફલન પહેલાં અને પછી ખુલ્લા રહે છે. ફળ એ પરિપક્વ અંડાશય હોવાથી,અનાવૃત્ત બીજધારીઓમાં અંડાશયનો અભાવ હોવાનો અર્થ એ છે કે તેઓ સાચા ફળ ઉત્પન્ન કરી શકતી નથી. તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) અનાવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં પરાગનયન મુખ્યત્વે વાયુ દ્વારા (Anemophilous) થાય છે. પરાગરજ નર શંકુમાંથી મુક્ત થાય છે અને પવન દ્વારા વહન પામે છે. આ પરાગરજ બીજાંડ સુધી પહોંચે છે,જે મહાબીજાણુપર્ણ પર ખુલ્લા હોય છે. પરાગરજ બીજાંડમાં બીજાંડછિદ્ર (Micropyle) દ્વારા પ્રવેશ કરે છે. તેથી,સાચો જવાબ વાયુપરાગનયન અને બીજાંડછિદ્ર દ્વારા થાય છે.

(D) અનાવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિઓ ખુલ્લા બીજ ધરાવતી વનસ્પતિઓ છે.
$1$. તેમના જલવાહક પેશીમાં વાહિનીઓનો અભાવ હોય છે (નીટેલ્સ સિવાય).
$2$. તેઓ ફળ ઉત્પન્ન કરતા નથી કારણ કે તેમાં બીજાશયનો અભાવ હોય છે,એટલે કે અંડકો ખુલ્લા હોય છે.
$3$. તેમના અન્નવાહક પેશીમાં સાથીકોષોનો અભાવ હોય છે (તેના બદલે તેમાં આલ્બ્યુમિનસ કોષો હોય છે).
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો અનાવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિઓના લક્ષણો છે.

(B) વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં,$Cycas$ એ એક અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperm) વનસ્પતિ છે જે તમામ જીવંત સજીવોમાં સૌથી મોટા શુક્રાણુઓ (નર જન્યુઓ) ઉત્પન્ન કરે છે. આ શુક્રાણુઓ બહુપક્ષ્મધારી (multiciliated),કદમાં મોટા અને ચલિત હોય છે,જે $Cycas$ દ્વારા જાળવી રાખવામાં આવેલ એક આદિમ લક્ષણ છે.

(C) અનાવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં,'Gymnos' નો અર્થ 'અનાવૃત્ત' અને 'Sperma' નો અર્થ 'બીજ' થાય છે.
આ વનસ્પતિઓની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં અંડક કોઈ પણ અંડાશયની દીવાલ દ્વારા ઘેરાયેલા હોતા નથી.
આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં,અંડક અંડાશયની અંદર સુરક્ષિત હોય છે,જે ફલન પછી ફળમાં પરિણમે છે.
અનાવૃત્ત બીજધારીઓમાં સાચું અંડાશય (અને તેથી ફળ) હોતું નથી,તેથી અંડક ફલન પહેલાં અને પછી પણ ખુલ્લા અથવા 'અનાવૃત્ત' રહે છે.

(B) સાયકસ $(Cycas)$ માં અમુક વિશિષ્ટ મૂળ જોવા મળે છે જેને પ્રવાળ મૂળ ($Coralloid$ $roots$) કહેવામાં આવે છે.
આ મૂળ નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન કરતા સાયનોબેક્ટેરિયા,ખાસ કરીને એનાબીના $(Anabaena)$ અને નોસ્ટોક $(Nostoc)$ સાથે સહજીવન ધરાવે છે.
આ મૂળ સામાન્ય રીતે શાખિત હોય છે અને પરવાળા (coral) જેવી રચના ધરાવે છે,તેથી તેને પ્રવાળ મૂળ કહેવામાં આવે છે.

(A) અનાવૃત્ત બીજધારી $(Gymnosperms)$ વનસ્પતિમાં ભ્રૂણપોષનું નિર્માણ ફલન પહેલાં થાય છે,જે મહાબીજાણુઓના જોડાણથી બને છે અને તે એકકીય $(n)$ હોય છે. તે માદા જન્યુજનક પેશીનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આનાથી વિપરીત,આવૃત બીજધારી $(Angiosperms)$ વનસ્પતિમાં ભ્રૂણપોષનું નિર્માણ ફલન પછી બેવડા ફલન (ત્રિકીય જોડાણ) દ્વારા થાય છે અને તે ત્રિકીય $(3n)$ હોય છે.

(C) અનાવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિમાં,વનસ્પતિ દેહ દ્વિતીય (diploid,$2n$) હોય છે.
$1$. મૂળ એ વનસ્પતિ દેહનો વાનસ્પતિક ભાગ છે,તેથી તેના કોષો દ્વિતીય $(2n)$ હોય છે. આપેલ છે કે એકસૂત્રીય સંખ્યા $(n)$ $12$ છે,તેથી મૂળમાં રંગસૂત્રોની સંખ્યા $2 \times 12 = 24$ થશે.
$2$. અનાવૃત્ત બીજધારીઓમાં ભ્રૂણપોષ એ ફલન પહેલાં બનતી એકસૂત્રીય $(n)$ પેશી છે. તેથી,ભ્રૂણપોષમાં રંગસૂત્રોની સંખ્યા $12$ હશે.
આમ,મૂળ અને ભ્રૂણપોષમાં રંગસૂત્રોની સંખ્યા અનુક્રમે $24$ અને $12$ છે.

(D) અનાવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિઓ એવી વનસ્પતિઓ છે જેમાં અંડકો કોઈ પણ બીજાશયની દીવાલ દ્વારા આવરિત હોતા નથી અને ફલન પહેલાં અને પછી ખુલ્લા રહે છે.
તેમાં મધ્યમ કદના વૃક્ષો,ઊંચા વૃક્ષો અને છોડનો સમાવેશ થાય છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$Sequoia$ એ જાણીતી સૌથી ઊંચી વૃક્ષ પ્રજાતિઓમાંની એક છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે.