Gujarati

Phylum-Porifera Questions in Gujarati

Class 11 Biology · Animal Kingdom · Phylum-Porifera

187+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 187 questions in Gujarati

101
EasyMCQ
કયું પ્રાણી નિવાપકોષો (choanocytes) ધરાવે છે?
A
વાદળી (Sponges)
B
પરવાળા (Corals)
C
કરમિયું (Roundworms)
D
અમીબા (Amoeba)

Solution

(A) નિવાપકોષો,જેને કોલર કોષો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે વિશિષ્ટ કશાધારી કોષો છે જે વાદળી (સમુદાય $Porifera$) ના આંતરિક પોલાણમાં જોવા મળે છે.
આ કોષો પાણીનો પ્રવાહ ઉત્પન્ન કરવા અને ખોરાકના કણોને પકડવા માટે જવાબદાર છે,જે વાદળીનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
પરવાળા એ સમુદાય $Cnidaria$ માં આવે છે,કરમિયું એ સમુદાય $Aschelminthes$ માં આવે છે,અને અમીબા એ એકકોષીય આદિજીવ (protist) છે.
102
EasyMCQ
બહુકોષી હોવા છતાં કોષસ્તરીય આયોજન ધરાવતો પ્રાણી સમૂહ કયો છે?
A
પ્રજીવ
B
પૃથુકૃમિ
C
સછિદ્ર
D
નુપૂરક

Solution

(C) પ્રાણી સૃષ્ટિનું વર્ગીકરણ શરીરના આયોજનના સ્તરના આધારે કરવામાં આવે છે.
$1$. સછિદ્ર $(Porifera)$ સમુદાયના પ્રાણીઓમાં કોષો છૂટાછવાયા સમૂહ તરીકે ગોઠવાયેલા હોય છે,જેને કોષસ્તરીય આયોજન કહેવામાં આવે છે.
$2$. પ્રજીવ $(Protozoa)$ એકકોષી સજીવો છે,બહુકોષી નથી.
$3$. પૃથુકૃમિ $(Platyhelminthes)$ અંગસ્તરીય આયોજન ધરાવે છે.
$4$. નુપૂરક $(Annelida)$ અંગતંત્ર સ્તરીય આયોજન ધરાવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ સછિદ્ર $(Porifera)$ છે.
103
MediumMCQ
વાદળીઓ (Sponges) બહુકોષી હોવા છતાં કોષસ્તરીય આયોજન ધરાવે છે,કારણ કે ..........
A
તેઓ રચના અને કાર્યની દ્રષ્ટિએ એકકોષી છે.
B
પેશીઓ ભેગી મળીને અંગોની રચના કરે છે.
C
કોષો એકબીજા સાથે મજબૂત રીતે જોડાયેલા છે.
D
કોષો પેશીઓમાં સંકલિત હોતા નથી.

Solution

(D) વાદળીઓ (સમૂહ $Porifera$) સૌથી સરળ બહુકોષી પ્રાણીઓ છે.
તેઓ કોષસ્તરીય આયોજન ધરાવે છે,જેનો અર્થ છે કે તેમના કોષો છૂટાછવાયા કોષીય સમૂહ તરીકે ગોઠવાયેલા હોય છે.
ઉચ્ચ કક્ષાના પ્રાણીઓથી વિપરીત,આ કોષો વિશિષ્ટ કાર્યો કરવા માટે પેશીઓ કે અંગો બનાવતા નથી.
તેથી,કોષો પેશીઓમાં સંકલિત હોતા નથી,જેના કારણે દરેક કોષ તેની શારીરિક પ્રવૃત્તિઓમાં સ્વતંત્રતા જાળવી રાખે છે.
104
EasyMCQ
કયો પ્રાણીસમૂહ છિદ્રીષ્ઠ શરીર ધરાવે છે?
A
પ્રજીવ
B
સછિદ્ર
C
કોષ્ઠાંત્રિ
D
પૃથુકૃમિ

Solution

(B) સમૂહ $Porifera$ (સછિદ્ર) ના સભ્યોને સામાન્ય રીતે વાદળીઓ (sponges) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ પ્રાણીઓના શરીર પર અસંખ્ય છિદ્રો આવેલા હોય છે,જેને $ostia$ (આસ્ય) કહેવામાં આવે છે,જેના દ્વારા પાણી શરીરની મધ્યસ્થ ગુહા $(spongocoel)$ માં પ્રવેશે છે.
તેથી,છિદ્રીષ્ઠ શરીર ધરાવતો પ્રાણીસમૂહ $Porifera$ (સછિદ્ર) છે.
105
EasyMCQ
સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયનાં પ્રાણીઓમાં વધારાનું પાણી કઈ રચના દ્વારા શરીરની બહાર નીકળે છે?
A
ઓસ્ટીઆ
B
છિદ્રિષ્ઠગુહા (Spongocoel)
C
આશ્યક (Osculum)
D
નલિકાઓ

Solution

(C) સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયમાં,પાણી શરીરની દીવાલમાં આવેલા સૂક્ષ્મ છિદ્રો દ્વારા,જેને $Ostia$ કહેવાય છે,તેના દ્વારા મધ્યસ્થ ગુહામાં પ્રવેશે છે જેને $Spongocoel$ કહેવાય છે. $Spongocoel$ માંથી,પાણી $Osculum$ (આશ્યક) દ્વારા બહાર નીકળે છે. તેથી,$Osculum$ એ એવી રચના છે જેના દ્વારા વધારાનું પાણી શરીરની બહાર નીકળે છે.
106
EasyMCQ
સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયના પ્રાણીઓનું અંત:કંકાલ શેનું બનેલું હોય છે?
A
કાઈટીન
B
કેલ્શિયમ
C
સ્પોન્જીનનાં રેશાઓ
D
કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ

Solution

(C) સછિદ્ર (સમુદાય Porifera) ના પ્રાણીઓનું શરીર અંત:કંકાલ દ્વારા આધારિત હોય છે,જે કંટિકાઓ (spicules) અથવા સ્પોન્જીનનાં રેશાઓનું બનેલું હોય છે.
કંટિકાઓ સિલિકા અથવા કેલ્શિયમ કાર્બોનેટની બનેલી હોય છે.
સ્પોન્જીનનાં રેશાઓ એ પ્રોટીનયુક્ત રેશાઓ છે જે ઘણા સછિદ્ર પ્રાણીઓના મેસોહાઈલ (mesohyl) સ્તરમાં જોવા મળે છે.
આથી,સ્પોન્જીનનાં રેશાઓ આ સમુદાયના ઘણા સભ્યોના અંત:કંકાલનો લાક્ષણિક ઘટક છે.
107
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કઈ પદ્ધતિ વાદળી (sponges) માં અલિંગી પ્રજનન માટે જવાબદાર છે?
A
દ્વિભાજન
B
બહુભાજન
C
સંયુગ્મન
D
જીમ્યુલ્સ (અંતઃકલિકા)

Solution

(D) વાદળી (સમુદાય $Porifera$) માં અલિંગી પ્રજનન $gemmules$ (અંતઃકલિકા) તરીકે ઓળખાતી આંતરિક કલિકાઓના નિર્માણ દ્વારા થાય છે.
આ $gemmules$ પ્રતિરોધક રચનાઓ છે જે વાદળીને પ્રતિકૂળ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓમાં ટકી રહેવામાં મદદ કરે છે અને અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓ આવતા તેમાંથી નવી વાદળીનો વિકાસ થાય છે.
108
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયા સજીવમાં પુનઃસર્જનની શક્તિ જોવા મળે છે?
A
યુગ્લીના
B
કરમિયું (Ascaris)
C
સ્પોન્જીલા
D
પ્લાઝમોડીયમ

Solution

(C) પુનઃસર્જન એ સજીવની ગુમાવેલા અથવા ક્ષતિગ્રસ્ત શરીરના ભાગોને ફરીથી વિકસાવવાની ક્ષમતા છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Spongilla$ (મીઠા પાણીની વાદળી) એ $Porifera$ સમુદાયનું સજીવ છે.
વાદળીઓ (sponges) પુનઃસર્જનની ઉચ્ચ શક્તિ ધરાવે છે,જેમાં શરીરનો નાનો ટુકડો પણ સંપૂર્ણ નવા સજીવમાં વિકસી શકે છે.
$Euglena$ એ પ્રજીવ છે,$Ascaris$ એ ગોળકૃમિ છે અને $Plasmodium$ એ મેલેરિયાનો પરોપજીવી છે,જેમાંથી કોઈ પણ વાદળી જેટલી પુનઃસર્જનની ક્ષમતા ધરાવતું નથી.
109
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયનું ડિંભ છે?
A
જેમ્યુલ્સ
B
ઓસ્ટિયા
C
પેરેનકાયમ્યુલા
D
પ્લેનુલા

Solution

(C) સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયના સજીવો (વાદળી) તેમના જીવનચક્ર દરમિયાન ચોક્કસ ડિંભ અવસ્થાઓ દર્શાવે છે.
પેરેનકાયમ્યુલા $(Parenchymula)$ એ મુક્ત રીતે તરતું,પક્ષ્મધારી ડિંભ છે જે ઘણી વાદળીઓમાં,ખાસ કરીને $Demospongiae$ અને $Calcarea$ વર્ગમાં જોવા મળે છે.
જેમ્યુલ્સ $(Gemmules)$ એ અલિંગી પ્રજનન માટે વપરાતી આંતરિક કલિકાઓ છે.
ઓસ્ટિયા $(Ostia)$ એ વાદળીના શરીર પર આવેલા નાના છિદ્રો છે જેના દ્વારા પાણી અંદર પ્રવેશે છે.
પ્લેનુલા $(Planula)$ એ $Cnidaria$ સમુદાયનું લાક્ષણિક ડિંભ છે.
તેથી,સાચો જવાબ પેરેનકાયમ્યુલા $(Parenchymula)$ છે.
110
EasyMCQ
$Leucosolenia$ કયા સમુદાયનું પ્રાણી છે?
A
પ્રજીવ (Protozoa)
B
સછિદ્ર (Porifera)
C
કોષ્ઠાંત્રિ (Coelenterata)
D
પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes)

Solution

(B) $Leucosolenia$ એ કેલ્કેરિયસ વાદળીઓનું એક પ્રજાતિ છે જે $Porifera$ (સછિદ્ર) સમુદાયમાં આવે છે. આ સમુદાયના સભ્યોને સામાન્ય રીતે વાદળીઓ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેઓ બહુકોષીય,અસમમિતિય છે અને તેમાં પાણીનું પરિવહન અથવા નલિકાતંત્ર જોવા મળે છે.
111
MediumMCQ
$S$ - વિધાન: $Leucosolenia$ એ સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$R$ - કારણ: આ સમુદાયના પ્રાણીઓ બહુકોષીય હોય છે અને છિદ્રિષ્ઠ શરીર ધરાવે છે.
A
$S$ અને $R$ બંને સાચા છે,અને $R$ એ $S$ ની સાચી સમજૂતી છે.
B
$S$ અને $R$ બંને સાચા છે,પરંતુ $R$ એ $S$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
C
$S$ સાચું છે અને $R$ ખોટું છે.
D
$S$ ખોટું છે અને $R$ સાચું છે.

Solution

(A) $Leucosolenia$ એ કેલ્કેરિયસ વાદળી (calcareous sponges) નું એક પ્રજાતિ છે જે સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયમાં આવે છે.
સછિદ્ર સમુદાયના સજીવો બહુકોષીય હોય છે અને તેમના શરીરમાં અસંખ્ય છિદ્રો (ostia) અને પાણીના પરિભ્રમણ માટે નલિકાઓ હોય છે.
$Leucosolenia$ એક વાદળી હોવાથી,તે આ લક્ષણો ધરાવે છે.
તેથી,વિધાન $(S)$ અને કારણ $(R)$ બંને સાચા છે,અને કારણ એ $S$ ની સાચી સમજૂતી આપે છે.
112
EasyMCQ
$Amphiblastula$ (એમ્ફીબ્લાસ્ટુલા) શું છે?
A
અલિંગી પ્રજનન પદ્ધતિ
B
ગર્ભકોષ્ઠ $(Blastula)$
C
કોષ્ઠાંત્રિ $(Cnidaria)$ સમુદાયનું ડિંભ
D
સછિદ્રા $(Porifera)$ સમુદાયનું ડિંભ

Solution

(D) $Amphiblastula$ એ સછિદ્રા $(Porifera)$ સમુદાયના કેટલાક સજીવોના જીવનચક્રમાં જોવા મળતી મુક્ત રીતે તરતી,કશાધારી ડિંભ અવસ્થા છે. તે અંડકોષ અને શુક્રકોષના ફલન પછી બને છે,જે એક પોલા,અંડાકાર ડિંભ સ્વરૂપે હોય છે. તેના અગ્ર ભાગમાં કશાધારી કોષો અને પશ્ચ ભાગમાં બિન-કશાધારી કોષો આવેલા હોય છે. તેથી,તે સછિદ્રા સમુદાયનું લાક્ષણિક ડિંભ છે.
113
EasyMCQ
મોટાભાગની વાદળીઓ (Sponges) શું દર્શાવે છે?
A
દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ
B
અરીય સમમિતિ
C
અસમમિતિ
D
$B$ અથવા $C$

Solution

(C) વાદળીઓ (સમૂહ $Porifera$) મુખ્યત્વે આદિ બહુકોષીય સજીવો છે.
મોટાભાગની વાદળીઓ અસમમિતિય હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેમના શરીરને કેન્દ્રમાંથી પસાર થતા કોઈપણ સમતલ દ્વારા બે સમાન ભાગોમાં વિભાજિત કરી શકાતું નથી.
કેટલીક વાદળીઓ અરીય સમમિતિ દર્શાવી શકે છે,પરંતુ અસમમિતિ એ આ સમૂહની મોટાભાગની જાતિઓનું સૌથી લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
114
EasyMCQ
ઓસ્ટિયા,નલિકાઓ,ગુહાઓ (સ્પોન્જોસીલ) અને કોલર કોષો (નિવાપકોષો) ની હાજરી એ નીચેનામાંથી કયા પ્રાણીની વિશિષ્ટતા છે?
A
હાયલોનેમા
B
વાઉચેરિયા
C
નેરીસ
D
સેપિયા

Solution

(A) ઉલ્લેખિત લક્ષણો,જેમ કે ઓસ્ટિયા (છિદ્રો),નલિકાઓ,મધ્યસ્થ ગુહા (સ્પોન્જોસીલ) અને કોલર કોષો (નિવાપકોષો),એ $Porifera$ સમુદાયના પ્રાણીઓની લાક્ષણિકતા છે.
$Hyalonema$ એ $Porifera$ સમુદાયમાં આવતી એક પ્રકારની વાદળી (સ્પોન્જ) છે.
$Vaucheria$ એ લીલનો એક પ્રકાર છે.
$Nereis$ એ $Annelida$ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$Sepia$ એ $Mollusca$ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
તેથી,સાચો જવાબ $Hyalonema$ છે.
115
EasyMCQ
આ સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જન્યુઓનું નિર્માણ અને અંતઃફલન જોવા મળે છે.
A
સછિદ્ર (Porifera)
B
પ્રજીવ (Protozoa)
C
ઉભયજીવી (Amphibia)
D
શૂળત્વચી (Echinodermata)

Solution

(A) સમુદાય $Porifera$ (સછિદ્ર) ના પ્રાણીઓમાં જલપરિવહન કે નલિકાતંત્ર જોવા મળે છે. આ પ્રાણીઓમાં લિંગો અલગ હોતા નથી (ઉભયલિંગી),એટલે કે અંડકોષો અને શુક્રકોષો એક જ સજીવ દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે. તેમાં અંતઃફલન જોવા મળે છે અને વિકાસ પરોક્ષ હોય છે,જેમાં ડિંભ અવસ્થા પુખ્ત સજીવ કરતા અલગ હોય છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
116
EasyMCQ
કયો સમુદાય 'સ્પોન્જોસીલ' (spongocoel) તરીકે ઓળખાતી મધ્યસ્થ ગુહા ધરાવે છે?
A
કોષ્ઠાંત્રિ
B
પ્રજીવ
C
સછિદ્ર
D
સંધિપાદ

Solution

(C) સમુદાય $Porifera$ (સછિદ્ર સમુદાય) ના સભ્યો વિશિષ્ટ જલ-પરિવહન તંત્ર અથવા નલિકાતંત્ર ધરાવે છે.
પાણી શરીરની દીવાલમાં આવેલા સૂક્ષ્મ છિદ્રો દ્વારા મધ્યસ્થ ગુહામાં પ્રવેશે છે,જેને $spongocoel$ (સ્પોન્જોસીલ) કહેવાય છે અને તે $osculum$ (આસ્ય) દ્વારા બહાર નીકળે છે.
આ જલ-પરિવહન માર્ગ ખોરાક મેળવવામાં,શ્વસન વાયુઓની આપ-લે કરવામાં અને નકામા પદાર્થોના નિકાલમાં મદદરૂપ થાય છે.
તેથી,$spongocoel$ ની હાજરી એ $Porifera$ સમુદાયનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
117
EasyMCQ
પ્રાણીસૃષ્ટિનો પ્રથમ સમુદાય કયો છે?
A
સછિદ્ર (Porifera)
B
પ્રજીવ (Protozoa)
C
મેરુદંડી (Chordata)
D
સંધિપાદ (Arthropoda)

Solution

(A) પ્રાણીસૃષ્ટિ $(Animalia)$ ને તેમના શરીરના આયોજન અને ઉત્ક્રાંતિની જટિલતાના આધારે વિવિધ સમુદાયોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. સછિદ્ર $(Porifera)$ સમુદાય (વાદળીઓ) ને પ્રાણીસૃષ્ટિના વર્ગીકરણમાં સૌથી આદિમ અને પ્રથમ સમુદાય માનવામાં આવે છે,કારણ કે તેઓ કોષીય સ્તરનું આયોજન દર્શાવે છે અને તેમાં સાચા પેશીઓ કે અંગોનો અભાવ હોય છે.
118
MediumMCQ
કયું પ્રાણી નિવાપકોષો (choanocytes) ધરાવે છે?
A
વાદળી (Sponge)
B
પરવાળા (Coral)
C
કરમિયું (Roundworm)
D
અમીબા (Amoeba)

Solution

(A) નિવાપકોષો,જેને કોલર કોષો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે વિશિષ્ટ કશાધારી કોષો છે જે વાદળી (સમુદાય $Porifera$) ના આંતરિક પોલાણમાં જોવા મળે છે.
આ કોષો પાણીનો પ્રવાહ ઉત્પન્ન કરવા અને ફેગોસાઇટોસિસ દ્વારા ખોરાકના કણોને પકડવા માટે જવાબદાર છે.
પરવાળા એ સમુદાય $Cnidaria$ માં આવે છે,કરમિયું એ સમુદાય $Aschelminthes$ માં આવે છે,અને અમીબા એ એકકોષીય પ્રોટિસ્ટ છે.
119
EasyMCQ
આપેલ આકૃતિમાં '$A$' અને '$B$' ક્રમશઃ શું દર્શાવે છે?
Question diagram
A
છિદ્રિષ્ઠગુહા (Spongocoel),કોલર કોષો (Choanocyte)
B
કોલર કોષો (Choanocyte),છિદ્રિષ્ઠગુહા (Spongocoel)
C
આસ્ય (Osculum),છિદ્રિષ્ઠગુહા (Spongocoel)
D
છિદ્રિષ્ઠગુહા (Spongocoel),આસ્ય (Osculum)

Solution

(A) આ આકૃતિ વાદળી (સમુદાય: સછિદ્ર) ના શરીરનું આયોજન દર્શાવે છે.
'$A$' એ વાદળીની મધ્યસ્થ ગુહા તરફ નિર્દેશ કરે છે,જેને છિદ્રિષ્ઠગુહા (Spongocoel) કહેવાય છે.
'$B$' એ છિદ્રિષ્ઠગુહા અને નલિકાઓની અંદરની સપાટી પર આવેલા કશાધારી કોષો તરફ નિર્દેશ કરે છે,જેને કોલર કોષો અથવા કોએનોસાઇટ્સ (Choanocytes) કહેવાય છે.
તેથી,'$A$' એ છિદ્રિષ્ઠગુહા છે અને '$B$' એ કોલર કોષો (કોએનોસાઇટ્સ) છે.
120
EasyMCQ
સ્પોન્જ (વાદળી) નું શરીર મુખ્યત્વે શેનું બનેલું હોય છે?
A
સ્પોન્જિનના રેસાઓ
B
મધ્યશ્લેષ્મ (Mesoglea)
C
દ્રઢાઓ (Spicules)
D
સૂત્રો

Solution

(A) સ્પોન્જ (સમુદાય $Porifera$) ના શરીરની દીવાલને આધાર આપવા માટે એક કંકાલ હોય છે,જે કેલ્શિયમયુક્ત અથવા સિલિકાયુક્ત દ્રઢાઓ (spicules) અથવા સ્પોન્જિનના રેસાઓનું બનેલું હોય છે. શરીરને મુખ્ય આધાર અને આકાર આપતું માળખું દ્રઢાઓ અથવા સ્પોન્જિનના રેસાઓનું બનેલું હોય છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Spongin$ $fibers$ (સ્પોન્જિનના રેસાઓ) ઘણા સ્પોન્જમાં,ખાસ કરીને $Demospongiae$ વર્ગમાં,મુખ્ય બંધારણીય ઘટક છે.
121
MediumMCQ
વર્ગીકરણની દ્રષ્ટિએ નીચેનામાંથી કયું જૂથ સાચું છે?
A
ડેન્ટેલિયમ,ઑક્ટોપસ,નેરીસ
B
તારામાછલી,પેટ્રોમાયઝોન,સોલેન
C
સ્પોન્જિલા,હાયલોનેમા,લ્યુકોસોલેનિયા
D
કરમિયું,વંદો,તીતીઘોડો

Solution

(C) સાચું જૂથ $Spongilla$,$Hyalonema$ અને $Leucosolenia$ છે.
આ ત્રણેય સજીવો $Porifera$ (સછિદ્ર) સમુદાયના સભ્યો છે.
$Dentalium$ એ મૃદુકાય છે,$Octopus$ એ મૃદુકાય છે અને $Nereis$ એ નૂપુરક છે.
$Starfish$ એ શૂળત્વચી છે,$Petromyzon$ એ મેરુદંડી (ચુષમુખા) છે અને $Solen$ એ મૃદુકાય છે.
$Ascaris$ એ સૂત્રકૃમિ છે,જ્યારે વંદો અને તીતીઘોડો એ સંધિપાદ સમુદાયના પ્રાણીઓ છે.
122
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કઈ મીઠા પાણીની વાદળી (સ્પોન્જ) છે?
A
સ્પોન્જિલા
B
હાયલોનેમા
C
લ્યુકોસોલેનીઆ
D
આપેલ તમામ

Solution

(A) સમૂહ $Porifera$ (સછિદ્ર સમુદાય) માં સમાવિષ્ટ સજીવોને સામાન્ય રીતે વાદળી (સ્પોન્જ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
મોટાભાગની વાદળીઓ દરિયાઈ હોય છે,પરંતુ કેટલીક પ્રજાતિઓ મીઠા પાણીમાં જોવા મળે છે.
$Spongilla$ એ મીઠા પાણીની વાદળીનું જાણીતું ઉદાહરણ છે.
$Hyalonema$ (ગ્લાસ રોપ સ્પોન્જ) અને $Leucosolenia$ એ દરિયાઈ વાદળીઓ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
123
EasyMCQ
સછિદ્ર (સ્પોન્જ) પ્રાણીઓમાં,પાણી શરીરમાં સૂક્ષ્મ છિદ્રો દ્વારા પ્રવેશે છે અને .... દ્વારા બહાર નીકળે છે.
A
ઓસ્ટિયા
B
નલિકા
C
આશ્યક (ઓસ્ક્યુલમ)
D
સ્પોન્જોસીલ (ગુહા)

Solution

(C) સછિદ્ર સમુદાય $(Porifera)$ ના પ્રાણીઓમાં,પાણી શરીરની દીવાલમાં આવેલા સૂક્ષ્મ છિદ્રો જેને $Ostia$ કહે છે,તેના દ્વારા મધ્યસ્થ ગુહામાં પ્રવેશે છે જેને $Spongocoel$ કહેવાય છે. $Spongocoel$ માંથી,પાણી એક મોટા છિદ્ર દ્વારા શરીરની બહાર નીકળે છે જેને $Osculum$ (આશ્યક) કહે છે. આ જલ પરિવહન તંત્ર ખોરાક મેળવવા,શ્વસન વાયુઓની આપ-લે અને ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોના નિકાલમાં મદદરૂપ થાય છે.
124
EasyMCQ
સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયના પ્રાણીઓ તેમના શરીર પર શું ધરાવે છે?
A
કવચ
B
ત્વચા
C
ઓસ્ટીઆ (છિદ્રો)
D
શૂળ

Solution

(C) સછિદ્ર $(Porifera)$ સમુદાયના પ્રાણીઓને સામાન્ય રીતે વાદળી (sponges) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમના શરીરની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમના શરીરની દીવાલ પર અસંખ્ય સૂક્ષ્મ છિદ્રો આવેલા હોય છે,જેને $ostia$ (ઓસ્ટીઆ) કહેવામાં આવે છે. આ છિદ્રો દ્વારા પાણી શરીરની ગુહા $(spongocoel)$ માં પ્રવેશે છે,જે ખોરાક અને ઓક્સિજનના વહન તેમજ નકામા પદાર્થોના નિકાલમાં મદદ કરે છે.
125
EasyMCQ
વાદળીઓમાં (Sponges) કેવા પ્રકારનો ડિંભ જોવા મળે છે?
A
ટોર્નેરિયા
B
લ્યુકોબ્લાસ્ટુલા
C
એમ્ફિબ્લાસ્ટુલા
D
પ્લેનુલા

Solution

(C) વાદળીઓ (સમુદાય $Porifera$) પરોક્ષ વિકાસ દર્શાવે છે,જેમાં મુક્ત રીતે તરતા ડિંભ અવસ્થાનો સમાવેશ થાય છે. વાદળીઓમાં જોવા મળતા સામાન્ય ડિંભ સ્વરૂપો $Amphiblastula$ અને $Parenchymula$ છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Amphiblastula$ એ વાદળીઓ (દા.ત.,$Sycon$) સાથે સંકળાયેલ સાચું ડિંભ સ્વરૂપ છે. $Tornaria$ ડિંભ $Hemichordata$ સમુદાયમાં જોવા મળે છે અને $Planula$ ડિંભ $Cnidaria$ સમુદાયમાં જોવા મળે છે.
126
MediumMCQ
સછિદ્ર (પોર્ડિફેરા) સમુદાયના પ્રાણીઓના શરીરમાં નીચેનામાંથી શું જોવા મળતું નથી?
A
જ્યોત કોષો (Flame cells)
B
સ્પોન્જીનના રેશાઓ
C
ઓસ્ટિયા (Ostia)
D
છિદ્રિષ્ઠ ગુહા (Spongocoel)

Solution

(A) સછિદ્ર પ્રાણીઓ $Porifera$ સમુદાયમાં આવે છે.
તેમના શરીરમાં પાણીના પ્રવેશ માટે $Ostia$ (છિદ્રો),મધ્યમાં $Spongocoel$ (છિદ્રિષ્ઠ ગુહા) અને અંતઃકંકાલ તરીકે $Spicules$ અથવા $Spongin$ ના રેશાઓ આવેલા હોય છે.
$Flame$ $cells$ (જ્યોત કોષો) એ $Platyhelminthes$ (ચપટા કૃમિ) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જોવા મળતા ઉત્સર્ગ એકમો છે,જે $Porifera$ માં હોતા નથી.
તેથી,સાચો જવાબ $Flame$ $cells$ છે.
127
EasyMCQ
કઈ રચનાની આસપાસ આવેલ કોષોનું સ્તર સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયના પ્રાણીઓની વિશિષ્ટતા છે?
A
નલિકા
B
સ્પોન્જોસીલ (છિદ્રિષ્ઠ ગુહા)
C
ઓસ્ટિયા
D
આશ્યક (ઓસ્ક્યુલમ)

Solution

(B) સછિદ્ર $(Porifera)$ સમુદાયના પ્રાણીઓમાં,શરીરની દીવાલ એક મધ્યસ્થ ગુહાને ઘેરે છે જેને $Spongocoel$ (સ્પોન્જોસીલ અથવા છિદ્રિષ્ઠ ગુહા) કહેવામાં આવે છે. આ ગુહા વિશિષ્ટ કશાધારી કોષો દ્વારા આવરિત હોય છે જેને $Choanocytes$ (કોલર કોષો) કહેવાય છે. $Spongocoel$ એ વાદળીઓની એક લાક્ષણિક રચના છે,જે પાણીના પરિવહન તંત્રમાં મદદ કરે છે.
128
EasyMCQ
સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં અંતઃકલિકા (gemmules) નું નિર્માણ એ કયા પ્રકારનું પ્રજનન છે?
A
અલિંગી
B
વાનસ્પતિક
C
લિંગી
D
અવખંડન

Solution

(A) સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં અંતઃકલિકાને $gemmules$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Gemmule$ નું નિર્માણ એ અલિંગી પ્રજનનની એક વિશિષ્ટ પદ્ધતિ છે,જે વાદળીઓને પ્રતિકૂળ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓમાં જીવંત રહેવામાં મદદ કરે છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,કોષોનો સમૂહ એક રક્ષણાત્મક આવરણમાં બંધાયેલો હોય છે,જે પાછળથી નવી વાદળીમાં વિકસે છે.
તેથી,તે અલિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર છે.
129
EasyMCQ
હાયલોનેમા $(Hyalonema)$ પ્રાણી કયા સમુદાય સાથે સંબંધ ધરાવે છે?
A
પ્રજીવ (Protozoa)
B
સછિદ્ર (Porifera)
C
પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes)
D
કોષ્ઠાંત્રિ (Coelenterata)

Solution

(B) હાયલોનેમા $(Hyalonema)$,જેને સામાન્ય રીતે ગ્લાસ રોપ સ્પોન્જ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે સછિદ્ર $(Porifera)$ સમુદાય સાથે સંબંધ ધરાવે છે.
સછિદ્ર સમુદાયના સભ્યોને સામાન્ય રીતે વાદળીઓ (sponges) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેઓ આદિ બહુકોષીય પ્રાણીઓ છે જે કોષીય સ્તરનું આયોજન ધરાવે છે અને તેમાં પાણીનું પરિવહન અથવા નલિકાતંત્ર જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
130
EasyMCQ
વાદળીઓ (Sponges) શું દર્શાવે છે?
A
પેશીસ્તરીય આયોજન
B
એકાંતરજનન
C
પુનઃસર્જન
D
બહુરૂપકતા

Solution

(C) વાદળીઓ $(Phylum-Porifera)$ સૌથી સાદા બહુકોષીય પ્રાણીઓ છે. તેઓ કોષીય સ્તરીય આયોજન દર્શાવે છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે સાચી પેશીઓ કે અંગોનો અભાવ હોય છે. જોકે,તેઓ પુનઃસર્જનની અદભૂત ક્ષમતા ધરાવે છે,જેના દ્વારા તેઓ તેમના ગુમાવેલા અથવા ક્ષતિગ્રસ્ત શરીરના ભાગોને ફરીથી વિકસાવી શકે છે. તેઓ પેશીસ્તરીય આયોજન,એકાંતરજનન (પેઢી એકાંતરણ) કે બહુરૂપકતા (જેમ કે $Cnidaria$ માં જોવા મળે છે) દર્શાવતા નથી,પરંતુ પુનઃસર્જન એ વાદળીઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
131
EasyMCQ
સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં કેવા પ્રકારનું શરીર આયોજન જોવા મળે છે?
A
અંગસ્તરીય
B
પેશીસ્તરીય
C
અંગતંત્ર સ્તરીય
D
કોષસ્તરીય

Solution

$(D)$ સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયના પ્રાણીઓને સામાન્ય રીતે વાદળીઓ (sponges) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેઓ સૌથી આદિ પ્રકારના બહુકોષીય પ્રાણીઓ છે. તેમનું શરીર આયોજન $\text{કોષસ્તરીય}$ (Cellular level) પ્રકારનું હોય છે, જેમાં કોષો છૂટાછવાયા સમૂહ તરીકે ગોઠવાયેલા હોય છે અને પેશીઓ કે અંગોનું નિર્માણ કરતા નથી.
132
EasyMCQ
છિદ્રકાય (Porifera) સમુદાયનાં પ્રાણીઓમાં નીચેનામાંથી શેનો અભાવ હોય છે?
A
સ્પોન્જિન રેસાઓ
B
કૉલરકોષો (Choanocytes)
C
છિદ્રિષ્ઠ ગુહા (Spongocoel)
D
ચેતાકોષો

Solution

(D) છિદ્રકાય સમુદાય (Porifera) ના પ્રાણીઓ (વાદળીઓ) સૌથી આદિ કોષીય સ્તરીય આયોજન ધરાવતા સજીવો છે.
તેઓ વિશિષ્ટ જલ પરિવહન તંત્ર (નાલતંત્ર) ધરાવે છે અને તેમાં $Choanocytes$ (કૉલરકોષો) હોય છે જે છિદ્રિષ્ઠ ગુહા $(Spongocoel)$ અને નલિકાઓમાં જોવા મળે છે.
તેમનું અંતઃકંકાલ સ્પોન્જિન રેસાઓ અથવા કંટિકાઓનું બનેલું હોય છે.
જોકે,તેમનામાં ચેતાતંત્રનો અભાવ હોય છે,એટલે કે તેમનામાં ચેતાકોષો કે સંવેદી અંગો હોતા નથી.
તેથી,સાચો જવાબ $D$ છે.
133
EasyMCQ
સછિદ્ર (પોરિફેરા) પ્રાણીઓનું શરીર કેવા પ્રકારની સમમિતિ ધરાવે છે?
A
દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ
B
અસમમિતિ
C
નળાકાર સમમિતિ
D
અરીય સમમિતિ

Solution

(B) સછિદ્ર (વાદળીઓ) એ સૌથી આદિ બહુકોષીય પ્રાણીઓ છે. તેમનું શરીર આયોજન કોષીય સ્તરનું હોય છે. મોટાભાગની વાદળીઓ અસમમિતિય હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેમના શરીરને કેન્દ્રમાંથી પસાર થતા કોઈપણ સમતલ દ્વારા બે સમાન ભાગોમાં વિભાજિત કરી શકાતું નથી. તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
134
EasyMCQ
આપેલી આકૃતિમાં $a$ અને $b$ શું દર્શાવે છે?
Question diagram
A
નિવાપકોષ (Choanocyte),છિદ્રિષ્ઠગુહા (Spongocoel)
B
જ્યોતકોષ (Flame cell),છિદ્રિષ્ઠગુહા (Spongocoel)
C
નિવાપકોષ (Choanocyte),દેહગુહા (Coelom)
D
જ્યોતકોષ (Flame cell),રુધિરગુહા (Haemocoel)

Solution

(A) આપેલી આકૃતિ વાદળી (Phylum Porifera) ના શરીરની રચના દર્શાવે છે.
આ આકૃતિમાં,'$a$' એ નિવાપકોષો (choanocytes) દર્શાવે છે,જે છિદ્રિષ્ઠગુહા અને નલિકાઓની અંદરની સપાટી પર આવેલા હોય છે.
'$b$' એ વાદળીની મધ્યસ્થ ગુહા દર્શાવે છે,જેને છિદ્રિષ્ઠગુહા (spongocoel) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,'$a$' નિવાપકોષો અને '$b$' છિદ્રિષ્ઠગુહા દર્શાવે છે.
135
EasyMCQ
એમ્ફીબ્લાસ્ટુલા (Amphiblastula) કયા સમુદાયના પ્રાણીનું ડિમ્ભ છે?
A
સછિદ્ર (Porifera)
B
શૂળત્વચી (Echinodermata)
C
કોષ્ઠાંત્રી (Cnidaria)
D
પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes)

Solution

(A) એમ્ફીબ્લાસ્ટુલા એ અમુક પ્રકારના વાદળી (sponges) ના જીવનચક્રમાં જોવા મળતી મુક્ત રીતે તરતી ડિમ્ભ અવસ્થા છે.
વાદળીઓ $Porifera$ સમુદાયમાં આવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $Porifera$ (સછિદ્ર) છે.
136
EasyMCQ
કયા સમુદાયનાં બધાં જ પ્રાણીઓ જલીય છે?
A
સછિદ્ર (Porifera)
B
મૃદુકાય (Mollusca)
C
નૂપુરક (Annelida)
D
સંધિપાદ (Arthropoda)

Solution

(A) સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયના બધા જ પ્રાણીઓ જલીય હોય છે. તેમાંથી મોટાભાગના દરિયાઈ છે,જ્યારે કેટલાક મીઠા પાણીમાં જોવા મળે છે. મૃદુકાય,નૂપુરક અને સંધિપાદ જેવા અન્ય સમુદાયોમાં જલીય અને સ્થલીય બંને પ્રકારની જાતિઓ જોવા મળે છે.
137
MediumMCQ
વિધાન $(A)$: પ્રાણીઓ સુકોષકેન્દ્રિય કોષોથી બનેલા બહુકોષીય સજીવો છે.
કારણ $(R)$: વાદળી (Sponges) પ્રકાશસંશ્લેષણ કરતા નથી અને પોષણ અવશોષણ દ્વારા મેળવે છે.
A
$A$ અને $R$ બંને સાચાં છે,અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.
B
$A$ અને $R$ બંને સાચાં છે,પરંતુ $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
C
$A$ સાચું છે,પરંતુ $R$ ખોટું છે.
D
$A$ ખોટું છે,પરંતુ $R$ સાચું છે.

Solution

(C) વિધાન $(A)$ સાચું છે કારણ કે પ્રાણીઓ સુકોષકેન્દ્રિય અને બહુકોષીય સજીવો છે જેમના કોષોમાં કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે.
કારણ $(R)$ ખોટું છે કારણ કે વાદળી (Sponges) પ્રકાશસંશ્લેષણ કરતા નથી તે વાત સાચી છે,પરંતુ તેઓ પોષણ અંતઃગ્રહણ (ingestion) દ્વારા મેળવે છે,અવશોષણ (absorption) દ્વારા નહીં. અવશોષણ એ ફૂગનું લક્ષણ છે,જ્યારે પ્રાણીઓ હોલોઝોઇક અથવા અંતઃગ્રહી પોષણ પદ્ધતિ ધરાવે છે.
138
EasyMCQ
પોરીફેરા (સછિદ્ર) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં,સ્પોન્જોસીલ (spongocoel) કયા કશાધારી કોષો દ્વારા આવરિત હોય છે?
A
આસક્યુલા (oscula)
B
કોએનોસાઇટ્સ (choanocytes)
C
મેસેન્કાઇમલ કોષો (mesenchymal cells)
D
ઓસ્ટિયા (ostia)

Solution

(B) : સ્પોન્જોસીલ એ વાદળીઓ ($Phylum$ $Porifera$) માં જોવા મળતી મધ્યસ્થ શરીરની ગુહા છે. આ ગુહા અત્યંત વિશિષ્ટ કશાધારી કોષો દ્વારા આવરિત હોય છે જેને કોએનોસાઇટ્સ અથવા કોલર કોષો કહેવામાં આવે છે. આ કોષો પાણીના પ્રવાહને ઉત્પન્ન કરવામાં અને ખોરાકના કણોને પકડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
139
MediumMCQ
કોષોની જાળી જેવું શરીર,ખોરાક ગાળતા કશાધારી કોષો દ્વારા આવરીત આંતરિક ગુહાઓ અને પરોક્ષ વિકાસ એ કયા સમુદાયના લક્ષણો છે?
A
મોલસ્કા
B
પ્રોટોઝોઆ
C
સીલેન્ટેરાટા
D
પોરીફેરા

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
સમુદાય $Porifera$ (વાદળી) કોષીય સ્તરનું આયોજન ધરાવે છે.
તેમના શરીરની દીવાલમાં કોષોની જાળી હોય છે અને આંતરિક ગુહાઓ (સ્પોન્જોસીલ) વિશિષ્ટ કશાધારી કોષો દ્વારા આવરીત હોય છે,જેને $choanocytes$ (કોલર કોષો) કહેવામાં આવે છે,જે પાણીમાંથી ખોરાકના કણોને ગાળવાનું કાર્ય કરે છે.
આ સમુદાયમાં વિકાસ પરોક્ષ હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં પુખ્ત સ્વરૂપમાં પહોંચતા પહેલા મુક્ત રીતે તરતી ડિંભ અવસ્થા (જેમ કે $amphiblastula$ અથવા $parenchymula$) જોવા મળે છે,જે પ્રજાતિના ફેલાવામાં મદદ કરે છે.
140
MediumMCQ
$Spongilla$,જળો,ડોલ્ફિન અને પેંગ્વિન આ ચારેય વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
પેંગ્વિન સમતાપી (homoiothermic) છે જ્યારે બાકીના ત્રણેય અસમતાપી (poikilothermic) છે.
B
જળો મીઠા પાણીનું સ્વરૂપ છે જ્યારે બાકીના બધા દરિયાઈ છે.
C
$Spongilla$ માં ચોક્કસ પ્રકારના કોલર કોષો હોય છે જેને કોએનોસાઇટ્સ (choanocytes) કહેવાય છે,જે બાકીના ત્રણેયમાં જોવા મળતા નથી.
D
બધા દ્વિપાર્શ્વસ્થ સંમિત (bilaterally symmetrical) છે.

Solution

(C) $Spongilla$ એ સમુદાય $Porifera$ (સછિદ્ર) માં આવતું સામાન્ય,મીઠા પાણીમાં જોવા મળતું વાદળી છે.
$Spongilla$ માં વિશિષ્ટ કશાધારી કોષો હોય છે જેને કોએનોસાઇટ્સ (કોલર કોષો) કહેવાય છે,જે સ્પોન્જોસીલ અને નલિકાઓમાં જોવા મળે છે.
આ કોષો વાદળીઓની લાક્ષણિકતા છે અને તે જળો (નૂપુરક),ડોલ્ફિન (સસ્તન) અથવા પેંગ્વિન (વિહગ) માં જોવા મળતા નથી.
141
MediumMCQ
વાદળી (Sponges) શેના દ્વારા પ્રજનન કરે છે?
A
અલિંગી
B
લિંગી
C
$A$ અને $B$ બંને
D
ઉપરનામાંથી કોઈ પણ નહીં

Solution

(C) વાદળી (સમુદાય $Porifera$) અલિંગી અને લિંગી બંને પ્રકારના પ્રજનન દર્શાવે છે.
$1$. અલિંગી પ્રજનન અવખંડન,કલિકાસર્જન અથવા જેમ્યુલ્સ (gemmules) જેવી વિશિષ્ટ રચનાઓ દ્વારા થાય છે.
$2$. લિંગી પ્રજનન જન્યુઓ (શુક્રકોષ અને અંડકોષ) ના નિર્માણ દ્વારા થાય છે. મોટાભાગની વાદળીઓ ઉભયલિંગી (monoecious) હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ બંને પ્રકારના જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે,જોકે પર-ફલન સામાન્ય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
142
MediumMCQ
$Spongilla$ એ....
A
$Coelenterata$ સમુદાયનું પ્રાણી જે પોલિપ સ્વરૂપ ધરાવે છે.
B
$Coelenterata$ સમુદાયનું પ્રાણી જે મેડુસા સ્વરૂપ ધરાવે છે.
C
$Porifera$ સમુદાયનું પ્રાણી.
D
$Porifera$ સમુદાયનું પ્રાણી જે $cnidoblast$ કોષો ધરાવે છે.

Solution

(C) $Spongilla$ એ મીઠા પાણીની વાદળી (sponge) છે જે $Porifera$ સમુદાયમાં આવે છે.
$Porifera$ સમુદાયના પ્રાણીઓ કોષીય સ્તરીય આયોજન,જલપરિવહન તંત્ર અથવા નલિકાતંત્રની હાજરી અને $cnidoblasts$ (દંશકોષો) નો અભાવ ધરાવે છે (જે $Cnidaria$ સમુદાયની લાક્ષણિકતા છે).
તેથી,$Spongilla$ એ $Porifera$ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
143
MediumMCQ
આકૃતિમાં દર્શાવેલ સજીવને ઓળખો:
Question diagram
A
જેલીફિશ
B
નેરીસ
C
યુસ્પોન્જીયા
D
સાયકોન

Solution

(C) આકૃતિમાં એક વાદળી (sponge) દર્શાવવામાં આવી છે,જે પોરીફેરા સમુદાયનું સભ્ય છે.
ચોક્કસ રીતે,આ આકૃતિ $Euspongia$ દર્શાવે છે,જેને સામાન્ય રીતે બાથ સ્પોન્જ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Euspongia$ તેના વિશાળ,ગોળાકાર શરીર અને તેની સપાટી પર આવેલા અસંખ્ય છિદ્રો દ્વારા ઓળખાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
144
MediumMCQ
$Sycon$ માં,શરીરમાં પાણીના પરિભ્રમણ માટે કયો માર્ગ સાચો છે?
A
Ostia $\rightarrow$ spongocoel $\rightarrow$ osculum
B
Osculum $\rightarrow$ spongocoel $\rightarrow$ ostia
C
Ostia $\rightarrow$ osculum $\rightarrow$ spongocoel
D
Spongocoel $\rightarrow$ osculum $\rightarrow$ ostia

Solution

(A) $Sycon$ જેવા વાદળીઓમાં,જલ-પરિવહન તંત્ર (કે નલિકાતંત્ર) એ એક લાક્ષણિકતા છે.
પાણી શરીરની દીવાલમાં આવેલા સૂક્ષ્મ છિદ્રો જેને $ostia$ કહેવાય છે,તેના દ્વારા મધ્યસ્થ ગુહામાં પ્રવેશે છે જેને $spongocoel$ કહેવાય છે.
ત્યારબાદ $spongocoel$ માંથી તે $osculum$ દ્વારા બહાર નીકળે છે.
તેથી,સાચો માર્ગ $Ostia \rightarrow$ $spongocoel \rightarrow$ $osculum$ છે.
145
EasyMCQ
$Porifera$ (સછિદ્ર) નું વર્ગીકરણ $..........$ પર આધારિત છે.
A
શાખિત
B
સ્પિક્યુલ્સ (કંટિકાઓ)
C
પ્રજનન
D
સમાનતા

Solution

(B) $Porifera$ (સછિદ્ર) સમુદાયના પ્રાણીઓનું વર્ગીકરણ મુખ્યત્વે તેમના અંતઃકંકાલના બંધારણ અને રચના પર આધારિત છે,જે $spicules$ (કંટિકાઓ) અથવા $spongin$ તંતુઓનું બનેલું હોય છે. આ $spicules$ કેલ્શિયમયુક્ત અથવા સિલિકાયુક્ત હોઈ શકે છે,અને તેમની રચના તથા ગોઠવણી એ સછિદ્ર પ્રાણીઓને વિવિધ વર્ગોમાં વર્ગીકૃત કરવા માટેના મુખ્ય વર્ગીકરણના લક્ષણો છે.
146
EasyMCQ
સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયમાં સૌથી સરળ નલિકામય તંત્ર કયું છે?
A
એસ્કોન પ્રકાર
B
લ્યુકોન પ્રકાર
C
સીકોન પ્રકાર
D
રેડિયલ પ્રકાર

Solution

(A) સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં નલિકામય તંત્ર એ એક વિશિષ્ટ લક્ષણ છે જે પોષણ,શ્વસન અને ઉત્સર્જન માટે પાણીના પરિભ્રમણને સરળ બનાવે છે.
નલિકામય તંત્રના મુખ્ય ત્રણ પ્રકારો છે:
$1$. $Ascon$ પ્રકાર: આ સૌથી સરળ પ્રકારનું નલિકામય તંત્ર છે,જે $Leucosolenia$ જેવા વાદળીઓમાં જોવા મળે છે. આ તંત્રમાં,પાણી છિદ્રો (ostia) દ્વારા સીધું જ સ્પોન્જોસીલ (spongocoel) માં પ્રવેશે છે અને ઓસ્ક્યુલમ (osculum) દ્વારા બહાર નીકળે છે.
$2$. $Sycon$ પ્રકાર: આ $Ascon$ પ્રકાર કરતા વધુ જટિલ છે,જેમાં રેડિયલ નલિકાઓનો સમાવેશ થાય છે.
$3$. $Leucon$ પ્રકાર: આ નલિકામય તંત્રનો સૌથી જટિલ પ્રકાર છે,જે કશાધારી કોષ્ઠો (flagellated chambers) દ્વારા લાક્ષણિક છે.
તેથી,$Ascon$ પ્રકાર સૌથી સરળ છે.
147
MediumMCQ
બધા જ વાદળીઓ (સ્પોન્જ) માટે અપવાદ સિવાય નીચેનામાંથી કયું વિધાન સત્ય છે?
A
તેઓ બધા દરિયાઈ છે.
B
તેઓ કશાધારી કોલરકોષો (કોએનોસાઇટ્સ) ધરાવે છે.
C
તેમનું કંકાલતંત્ર સ્પીક્યુલ્સ અને સ્પોન્જીન તંતુઓના મિશ્રણનું બનેલું છે.
D
તેઓ કલિકાસર્જન દ્વારા અલિંગી પ્રજનન કરે છે.

Solution

(B) વાદળીઓ (સમૂહ $Porifera$) પાણીના વહન અથવા નલિકાતંત્રની હાજરી દ્વારા ઓળખાય છે.
$1$. તેઓ કશાધારી કોલરકોષો ધરાવે છે,જેને $choanocytes$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,જે સ્પોન્જોસીલ અને નલિકાઓની અંદરની સપાટી બનાવે છે. આ તમામ વાદળીઓનું મુખ્ય લક્ષણ છે.
$2$. વિકલ્પ $A$ ખોટો છે કારણ કે કેટલીક વાદળીઓ,જેમ કે $Spongilla$,મીઠા પાણીમાં જોવા મળે છે.
$3$. વિકલ્પ $C$ ખોટો છે કારણ કે કંકાલતંત્ર અલગ-અલગ હોય છે; કેટલાકમાં ફક્ત સ્પીક્યુલ્સ હોય છે,કેટલાકમાં ફક્ત સ્પોન્જીન તંતુઓ હોય છે,અને કેટલાકમાં બંનેનો અભાવ હોય છે.
$4$. વિકલ્પ $D$ ખોટો છે કારણ કે જોકે ઘણી વાદળીઓ કલિકાસર્જન દ્વારા પ્રજનન કરે છે,પરંતુ તે આ સમૂહની તમામ જાતિઓ માટે સાર્વત્રિક લક્ષણ નથી.
148
MediumMCQ
$Sycon$ કયા સમૂહનું પ્રાણી છે?
A
બહુકોષી,પેશીય આયોજન ધરાવતા પરંતુ શરીરગુહા વિહીન.
B
એકકોષી અથવા અકોષી.
C
બહુકોષી,પેશીય આયોજન વિહીન.
D
બહુકોષી અને કોષ્ઠાંત્રગુહા યુક્ત.

Solution

(C) $Sycon$ એ $Porifera$ (સછિદ્ર) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$Porifera$ સમુદાયના સભ્યો સામાન્ય રીતે વાદળી (sponges) તરીકે ઓળખાય છે.
તેઓ બહુકોષી સજીવો છે પરંતુ તેમાં કોષીય સ્તરીય આયોજન જોવા મળે છે,એટલે કે તેમાં સાચી પેશીઓ કે અંગોનો અભાવ હોય છે.
તેથી,તેઓ પેશીય આયોજન વિહીન બહુકોષી સજીવો તરીકે ઓળખાય છે.
149
MediumMCQ
કયા સમુદાયના સજીવોમાં શરીરની અંદરનું પોલાણ ખોરાકનું ગાળણ કરતા પક્ષ્મલ કોષો (કોલર કોષો) દ્વારા આવરિત હોય છે અને તેમાં પરોક્ષ વિકાસ જોવા મળે છે?
A
પ્રજીવ
B
કોષ્ઠાંત્રી
C
સછિદ્ર
D
મૃદુકાય

Solution

(C) સછિદ્ર $(Porifera)$ સમુદાયના સજીવોમાં શરીરની અંદર એક મધ્યસ્થ પોલાણ હોય છે જેને $spongocoel$ કહેવામાં આવે છે.
આ પોલાણ વિશિષ્ટ પક્ષ્મલ કોષો દ્વારા આવરિત હોય છે,જેને $choanocytes$ અથવા $collar$ $cells$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ કોષો $ostia$ દ્વારા પ્રવેશતા પાણીના પ્રવાહમાંથી ખોરાકના કણોને ગાળવાનું કાર્ય કરે છે.
વધુમાં,સછિદ્ર સમુદાયના સજીવોમાં પરોક્ષ વિકાસ જોવા મળે છે,જેમાં પુખ્ત સ્વરૂપમાં રૂપાંતરિત થતા પહેલા મુક્ત રીતે તરતી ડિંભ અવસ્થા (જેમ કે $amphiblastula$ અથવા $parenchymula$) જોવા મળે છે.
150
EasyMCQ
સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં છિદ્રિષ્ઠ ગુહા (spongocoel) નું સ્તર કશાયુક્ત કોષો . . . . . . નું બનેલું છે.
A
ઓસ્ટિયા
B
ઓસ્ક્યુલા
C
કોએનોસાઇટ્સ
D
મિસેનકાયમલ કોષો

Solution

(C) સછિદ્ર $(Porifera)$ સમુદાયમાં,શરીરની દીવાલ બે સ્તરોની બનેલી હોય છે. અંદરનું સ્તર,જે $spongocoel$ તરીકે ઓળખાતી મધ્યસ્થ ગુહાને આવરે છે,તે $choanocytes$ (અથવા કોલર કોષો) નામના વિશિષ્ટ કશાયુક્ત કોષોનું બનેલું હોય છે. આ કોષો પાણીનો પ્રવાહ ઉત્પન્ન કરવા માટે જવાબદાર છે,જે ખોરાક મેળવવામાં અને શ્વસનમાં મદદ કરે છે.

Animal Kingdom — Phylum-Porifera · Frequently Asked Questions

1Are these Animal Kingdom questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Animal Kingdom Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.