Gujarati

Phylum-Porifera Questions in Gujarati

Class 11 Biology · Animal Kingdom · Phylum-Porifera

187+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 187 questions in Gujarati

51
MediumMCQ
કોલર કોષો (Collar cells) શેમાં જોવા મળે છે?
A
વાદળી (Sponges)
B
હાઈડ્રા (Hydra)
C
સેન્ડવોર્મ (Sandworm)
D
તારા માછલી (Star fish)

Solution

(A) કોલર કોષો,જેને ચોનોસાઇટ્સ (choanocytes) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે $Porifera$ (વાદળી) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જોવા મળતા વિશિષ્ટ કોષો છે.
આ કોષો વાદળીના સ્પોન્જોસીલ (spongocoel) અને નલિકાઓની અંદરની સપાટી પર આવેલા હોય છે.
દરેક ચોનોસાઇટમાં એક કશા (flagellum) હોય છે જે માઇક્રોવિલીના કોલરથી ઘેરાયેલી હોય છે,જે પાણીના પ્રવાહમાંથી ખોરાકના કણોને ગાળવામાં મદદ કરે છે.
52
MediumMCQ
વાદળી (sponges) માં પોષણ કેવું હોય છે?
A
કોષબાહ્ય (Extracellular)
B
કોષઅંતઃસ્થ (Intracellular)
C
પહેલા કોષબાહ્ય અને પછી કોષઅંતઃસ્થ
D
પહેલા કોષઅંતઃસ્થ અને પછી કોષબાહ્ય

Solution

(B) વાદળી (સમૂહ $Porifera$) એ આદિ બહુકોષીય સજીવો છે જેમાં પાચનતંત્રનો અભાવ હોય છે.
તેઓ એક વિશિષ્ટ જલ પરિવહન તંત્ર (નાલતંત્ર) ધરાવે છે,જેમાં પાણી $ostia$ (છિદ્રો) દ્વારા અંદર આવે છે અને $osculum$ દ્વારા બહાર નીકળે છે.
ખોરાકના કણો આંતરિક ગુહામાં રહેલા $choanocytes$ (કોલર કોષો) દ્વારા પકડવામાં આવે છે.
વાદળીમાં પાચન સંપૂર્ણપણે કોષોની અંદર થાય છે,કારણ કે ખોરાકનું ગ્રહણ કોષભક્ષણ (phagocytosis) દ્વારા થાય છે. તેથી,પોષણ સંપૂર્ણપણે $intracellular$ (કોષઅંતઃસ્થ) હોય છે.
53
MediumMCQ
વાદળી (sponge) ના $osculum$ (આસ્ય) ઉપર મૂકવામાં આવેલા કાર્માઇન કણોનું શું થશે?
A
ત્યાં જ રહેશે
B
અંતઃગ્રહણ અને પાચન થશે
C
દૂર ફેંકાઈ જશે
D
$ostia$ (છિદ્રો) દ્વારા અંતઃગ્રહણ અને બહાર ફેંકાઈ જશે

Solution

(C) વાદળી (sponge) માં,પાણી $ostia$ (છિદ્રો) દ્વારા અંદર પ્રવેશે છે અને $osculum$ (આસ્ય) દ્વારા બહાર નીકળે છે. $osculum$ એ ઉત્સર્ગ છિદ્ર છે. તેથી,જો કાર્માઇન કણોને $osculum$ ની નજીક અથવા ઉપર મૂકવામાં આવે,તો વાદળીમાંથી બહાર આવતો પાણીનો પ્રવાહ આ કણોને શરીરથી દૂર લઈ જશે.
54
EasyMCQ
વાદળી (sponges) ના ટોટિપોટન્ટ કોષો કયા છે?
A
થેસોસાઇટ્સ
B
આર્કિયોસાઇટ્સ
C
માયોસાઇટ્સ
D
ક્રોમોસાઇટ્સ

Solution

(B) આર્કિયોસાઇટ્સ એ વાદળીના મેસોહાઇલમાં જોવા મળતા અવિભેદિત,અમીબા જેવા કોષો છે.
આ કોષોને ટોટિપોટન્ટ માનવામાં આવે છે કારણ કે તેમની પાસે વાદળીના શરીરમાં જોવા મળતા અન્ય કોઈપણ પ્રકારના કોષોમાં,જેમ કે પિનાકોસાઇટ્સ,કોએનોસાઇટ્સ અથવા પ્રજનન કોષોમાં વિભેદિત થવાની ક્ષમતા હોય છે.
તેઓ પુનઃસર્જન,અલિંગી પ્રજનન અને ખોરાક સંગ્રહમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
55
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું વાદળી (sponges) નું લક્ષણ છે?
A
દ્વિગર્ભસ્તરીય (Diploblastic)
B
જલીય (Aquatic)
C
સજીવ અને નિર્જીવ વચ્ચેની કડી
D
શરીર પર છિદ્રો હોય છે

Solution

(D) વાદળી (sponges) ના શરીર પર અસંખ્ય છિદ્રો જોવા મળે છે. સમુદાય $Porifera$ નું નામ બે લેટિન શબ્દો પરથી ઉતરી આવ્યું છે - $porus$ એટલે છિદ્ર અને $ferre$ એટલે ધારણ કરવું, એટલે કે "છિદ્રિષ્ઠ પ્રાણીઓ". આ છિદ્રોને $ostia$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
56
MediumMCQ
વાદળીઓ (Sponges) નો ઉદવિકાસ કોનામાંથી થયો છે?
A
સીલિયેટ્સ (Ciliates)
B
ફ્લેજેલેટ્સ (Flagellates)
C
પ્રજીવો (Protozoans)
D
કોએનોફ્લેજેલેટ્સ (Choanoflagellates)

Solution

(D) એવું માનવામાં આવે છે કે વાદળીઓનો ઉદવિકાસ વસાહતી કોએનોફ્લેજેલેટ્સમાંથી થયો છે.
આ વાતને સમર્થન મળે છે કારણ કે વાદળીઓ અને કોએનોફ્લેજેલેટ્સ બંનેમાં કોએનોસાઇટ્સ (અથવા કોલર કોષો) તરીકે ઓળખાતા વિશિષ્ટ કોષો હોય છે,જેમાં કોષરસના કોલરથી ઘેરાયેલું એક કશા (flagellum) હોય છે.
આ કોષો રચનાત્મક અને કાર્યાત્મક રીતે સમાન છે,જે સામાન્ય ઉત્ક્રાંતિ મૂળ સૂચવે છે.
57
MediumMCQ
વાદળીઓ (Phylum Porifera) માટે કયું લક્ષણ સાર્વત્રિક છે?
A
દરિયાઈ નિવાસસ્થાન
B
કેલ્કેરિયસ સ્પિક્યુલ્સ
C
અરીય સમમિતિ
D
ઉચ્ચ પુનઃજનન ક્ષમતા

Solution

(D) વાદળીઓ $Porifera$ સમુદાયમાં આવે છે.
$A$. મોટાભાગની વાદળીઓ દરિયાઈ છે,પરંતુ $Spongilla$ જેવી કેટલીક મીઠા પાણીમાં જોવા મળે છે. તેથી,આ સાર્વત્રિક નથી.
$B$. સ્પિક્યુલ્સ કેલ્કેરિયસ અથવા સિલિસિયસ હોઈ શકે છે,અથવા તે સ્પોન્જિન તંતુઓથી બનેલા હોઈ શકે છે. તેથી,આ સાર્વત્રિક નથી.
$C$. વાદળીઓ સામાન્ય રીતે અસમમિતિય હોય છે; તેઓ અરીય સમમિતિ દર્શાવતા નથી.
$D$. વાદળીઓમાં ઉચ્ચ પુનઃજનન ક્ષમતા હોય છે,જે તેમના શરીરના આયોજનનું એક લાક્ષણિક લક્ષણ છે,જે તેમને ગુમાવેલા ભાગોને ફરીથી ઉગાડવાની અથવા વિખંડન દ્વારા અલિંગી પ્રજનન કરવાની મંજૂરી આપે છે. આ વાદળીઓમાં સાર્વત્રિક લક્ષણ માનવામાં આવે છે.
58
MediumMCQ
વાદળી (sponges) માં,નલિકાતંત્ર (canal system) શેના કારણે વિકસે છે?
A
જઠર-વાહિની તંત્ર (Gastrovascular system)
B
અંદરની દીવાલોનું ગડીમય થવું (Folding of inner walls)
C
છિદ્રિષ્ઠ દીવાલો (Porous walls)
D
પ્રજનન (Reproduction)

Solution

(B) વાદળી (સમૂહ $Porifera$) માં,શરીરની દીવાલ બે સ્તરોની બનેલી હોય છે: બહારનું $pinacoderm$ અને અંદરનું $choanoderm$ (કોલર કોષોનું સ્તર). જટિલ નલિકાતંત્ર,જેને $aquiferous$ તંત્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે શરીરની આ અંદરની દીવાલોના વ્યાપક ગડીમય થવા અને અંતર્વલન (invagination) ને કારણે રચાય છે. આ તંત્ર પાણીના પરિભ્રમણને સરળ બનાવે છે,જે પોષણ,શ્વસન અને ઉત્સર્જન માટે આવશ્યક છે.
59
MediumMCQ
ઓસ્ક્યુલમ (Osculum) શેમાં જોવા મળે છે?
A
સ્ટાર ફિશ
B
રે ફિશ
C
હાઈડ્રા
D
વાદળી (Sponge)

Solution

(D) વાદળી (Sponge) એ $Porifera$ સમુદાયના સજીવો છે. તેઓમાં પાણીના વહન માટે વિશિષ્ટ તંત્ર જોવા મળે છે. પાણી શરીરની દીવાલમાં આવેલા સૂક્ષ્મ છિદ્રો જેને $ostia$ કહેવાય છે તેના દ્વારા મધ્યસ્થ ગુહા $spongocoel$ માં પ્રવેશે છે અને એક મોટા છિદ્ર દ્વારા બહાર નીકળે છે જેને $osculum$ કહેવાય છે. તેથી,$osculum$ એ વાદળીનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
60
MediumMCQ
ઇનકરન્ટ કેનાલ (Incurrent canals) શેના દ્વારા આવરિત હોય છે?
A
કોએનોસાઇટ્સ (Choanocytes)
B
પિનાકોસાઇટ્સ (Pinacocytes)
C
પોરોસાઇટ્સ (Porocytes)
D
ઉપરમાંથી એકપણ નહીં

Solution

(B) ઇનકરન્ટ કેનાલ (જેને ઇનહેલન્ટ કેનાલ પણ કહેવાય છે) એ વાદળી (sponges) ના શરીરમાં રહેલી નલિકાઓ છે જે ઓસ્ટિયા (ostia) થી અંદરના ભાગ તરફ જાય છે. આ નલિકાઓ ચપટા અધિચ્છદીય કોષો દ્વારા આવરિત હોય છે જેને $Pinacocytes$ કહેવામાં આવે છે. જ્યારે $Choanocytes$ રેડિયલ કેનાલ અને સ્પોન્જોસીલને આવરે છે,ત્યારે $Pinacocytes$ શરીરનું બાહ્ય આવરણ બનાવે છે અને ઇનકરન્ટ કેનાલની અંદરની સપાટી બનાવે છે.
61
MediumMCQ
$Ascon$ પ્રકારની નલિકા તંત્રમાં કોએનોસાઇટ્સ (Choanocytes) કોનું અસ્તર બનાવે છે?
A
સ્પોન્જોસીલ (Spongocoel)
B
પોરોસાઇટ (Porocyte)
C
એપોપાઇલ (Apopyle)
D
ઇનકરન્ટ કેનાલ (Incurrent canal)

Solution

(A) $Ascon$ પ્રકારની નલિકા તંત્રમાં,જે વાદળીઓમાં જોવા મળતું સૌથી સરળ પ્રકારનું નલિકા તંત્ર છે,શરીરની દીવાલ પાતળી અને ગડી વગરની હોય છે.
પાણી ઓસ્ટિયા દ્વારા મધ્યસ્થ ગુહામાં પ્રવેશે છે જેને $Spongocoel$ કહેવામાં આવે છે.
$Spongocoel$ એ કશાધારી કોલર કોષો દ્વારા આવરી લેવાયેલું હોય છે જેને $Choanocytes$ કહેવાય છે.
તેથી,$Ascon$ પ્રકારના વાદળીઓમાં $Choanocytes$ એ $Spongocoel$ નું અસ્તર બનાવે છે.
62
EasyMCQ
પોરીફેરા (સછિદ્ર) ના શરીરની દીવાલમાં મધ્યસ્તર કયું છે?
A
મેસોડર્મ (મધ્યગર્ભસ્તર)
B
મેસેન્કાઇમ (મધ્યશ્લેષ્મ)
C
મેસોગ્લિયા
D
મેસેન્ટરી (આંત્રયોજક)

Solution

(B) પોરીફેરામાં,શરીરની દીવાલ બહારના પિનાકોડર્મ (બાહ્યસ્તર),અંદરના કોનોડર્મ (અંતઃસ્તર) અને તેમની વચ્ચે આવેલા જેલી જેવા અકોષીય મધ્યસ્તર,જેને મેસેન્કાઇમ (અથવા મેસોહાઇલ) કહેવામાં આવે છે,તેની બનેલી હોય છે.
63
MediumMCQ
વાદળી (sponges) માં અન્ય પ્રાણીઓના મુખને સમાન રચના કઈ છે?
A
અંતર્વાહી નલિકા (Incurrent canal)
B
આસ્ય (Ostium)
C
ઓસ્ક્યુલમ (Osculum)
D
બહિર્વાહી નલિકા (Excurrent canal)

Solution

(B) વાદળીના શરીર પર ઘણા છિદ્રો આવેલા હોય છે જેને $ostia$ (એકવચન: $ostium$) કહેવામાં આવે છે,જેના દ્વારા પાણી શરીરમાં પ્રવેશ કરે છે. આ $ostia$ અન્ય પ્રાણીઓના મુખની જેમ કાર્ય કરે છે,જે ખોરાક અને ઓક્સિજનયુક્ત પાણીને અંદર આવવા દે છે.
64
EasyMCQ
$Glass \ Rope \ sponge$ (કાચના દોરડા જેવું વાદળી) કયું છે?
A
Hyalonema
B
Euplectella
C
Scypha
D
Spongilla

Solution

(A) $Hyalonema$ ને સામાન્ય રીતે $Glass \ Rope \ sponge$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે $Porifera$ (સછિદ્ર) સમુદાય અને $Hexactinellida$ વર્ગમાં આવે છે.
તેની લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં કંટિકાઓ (spicules) નો લાંબો,દોરડા જેવો સમૂહ હોય છે જે વાદળીને સમુદ્રના તળિયે નરમ સપાટી પર જકડી રાખે છે.
65
EasyMCQ
$Leucosolenia$ માં જોવા મળતી સ્પોન્જોસીલનો પ્રકાર કયો છે?
A
એસ્કોન (Ascon)
B
લ્યુકોન (Leucon)
C
સાયકોન (Sycon)
D
રેગોન (Rhagon)

Solution

(A) વાદળીઓમાં નલિકાતંત્રનું વર્ગીકરણ શરીરની દીવાલની જટિલતા અને સ્પોન્જોસીલની ગોઠવણીના આધારે કરવામાં આવે છે.
$Leucosolenia$ એ એક સાદી,ફૂલદાની આકારની વાદળી છે જે $Ascon$ પ્રકારનું નલિકાતંત્ર દર્શાવે છે.
$Ascon$ પ્રકારમાં,સ્પોન્જોસીલ એ એક મોટી,મધ્યસ્થ ગુહા છે જે સીધી રીતે કોએનોસાઇટ્સ (choanocytes) દ્વારા આવરિત હોય છે,જે વાદળીઓમાં સંગઠનનું સૌથી સરળ સ્વરૂપ છે.
66
EasyMCQ
સ્પોન્જિન તંતુઓથી બનેલું કંકાલ શેમાં જોવા મળે છે?
A
કેલ્કેરિયા (Calcarea)
B
ડેમોસ્પોન્જિયા (Demospongiae)
C
હેક્ઝાક્ટિનેલિડા (Hexactinellida)
D
$(a)$ અને $(b)$ બંને

Solution

(B) સાચો જવાબ $(b)$ છે. સ્પોન્જિન તંતુઓ એ $Demospongiae$ વર્ગની લાક્ષણિકતા છે. આ તંતુઓ કોલેજનયુક્ત પ્રોટીનના બનેલા હોય છે અને વાદળીના શરીરને માળખાકીય આધાર પૂરો પાડે છે. ઘણી જાતિઓમાં,તેઓ સિલિકામય કંટિકાઓને એકસાથે જોડતા સિમેન્ટિંગ પદાર્થ તરીકે કાર્ય કરે છે,જ્યારે $Spongia$ (બાથ સ્પોન્જ) જેવી કેટલીક જાતિઓમાં,કંકાલ સંપૂર્ણપણે સ્પોન્જિન તંતુઓના જાળાથી બનેલું હોય છે.
67
MediumMCQ
સિલિકાના સ્પિક્યુલ્સ (Spicules) શેમાં જોવા મળે છે?
A
Hyalonema
B
Sycon
C
Leucosolenia
D
Grantia

Solution

(A) સ્પિક્યુલ્સ એ વાદળીઓ (Phylum $Porifera$) માં જોવા મળતી કંકાલ રચનાઓ છે.
$Hyalonema$,જેને ગ્લાસ રોપ સ્પોન્જ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે સિલિકામય સ્પિક્યુલ્સથી બનેલા કંકાલ ધરાવે છે.
$Sycon$,$Leucosolenia$ અને $Grantia$ સામાન્ય રીતે કેલ્કેરિયસ સ્પિક્યુલ્સ (કેલ્શિયમ કાર્બોનેટના બનેલા) ધરાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
68
MediumMCQ
વાદળીઓને (Sponges) 'પોરિફેરા' (Porifera) કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેમના શરીરમાં:
A
કંકાલમાં સ્પિક્યુલ્સ (Spicules)
B
અસંખ્ય છિદ્રો
C
નલિકાતંત્ર (Canal system)
D
ઉપરોક્ત તમામ

Solution

(B) $Porifera$ શબ્દ બે લેટિન શબ્દો પરથી ઉતરી આવ્યો છે: $porus$ (છિદ્ર) અને $ferre$ (ધારણ કરવું).
વાદળીઓના શરીરની સપાટી પર અસંખ્ય સૂક્ષ્મ છિદ્રો આવેલા હોય છે,જેને $ostia$ (આસ્ય) કહેવામાં આવે છે,જેના દ્વારા પાણી શરીરમાં પ્રવેશે છે.
આ છિદ્રો એક મધ્યસ્થ ગુહામાં ખુલે છે જેને $spongocoel$ (સ્પંજગુહા) કહેવાય છે અને અંતે પાણી $osculum$ (આસ્યક) નામના મોટા છિદ્ર દ્વારા બહાર નીકળે છે.
આ અસંખ્ય છિદ્રોની હાજરીને કારણે,તેમને $Porifera$ સમુદાયમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
69
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયા 'બહુકોષીય સ્તર' (multicellular grade) ના સજીવો છે?
A
વાદળી (Sponges)
B
કોએલેન્ટેરેટ્સ (Coelenterates)
C
આદિકોષકેન્દ્રી (Prokaryotes)
D
પૃષ્ઠવંશીઓ (Vertebrates)

Solution

(A) સંગઠનનું 'બહુકોષીય સ્તર' એવા સજીવોને દર્શાવે છે જે ઘણા કોષોના બનેલા હોય છે પરંતુ તેમાં સાચા પેશીઓ કે અંગોનો અભાવ હોય છે.
વાદળી (સમુદાય $Porifera$) આ પ્રકારનું કોષીય સ્તરનું સંગઠન દર્શાવે છે,જેમાં કોષો છૂટાછવાયા સમૂહ તરીકે ગોઠવાયેલા હોય છે.
તેની સામે,કોએલેન્ટેરેટ્સ પેશી-સ્તરનું સંગઠન અને પૃષ્ઠવંશીઓ અંગ-તંત્ર સ્તરનું સંગઠન દર્શાવે છે.
આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો સામાન્ય રીતે એકકોષી હોય છે.
70
MediumMCQ
પોરીફેરા (સછિદ્ર) માં નલિકાતંત્ર નીચેનામાંથી કોની સાથે સંબંધિત નથી?
A
શ્વસન
B
પોષણ
C
લિંગી પ્રજનન
D
આમાંથી કોઈ પણ નહીં

Solution

(D) વાદળી (પોરીફેરા) માં નલિકાતંત્ર એ પાણીની નળીઓનું એક જટિલ નેટવર્ક છે જે ઘણી મહત્વપૂર્ણ શારીરિક પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવે છે.
$1$. પોષણ: પાણી ઓસ્ટિયા (છિદ્રો) દ્વારા અંદર આવે છે,જે ખોરાકના કણો લાવે છે જેને કોલર કોષો (choanocytes) દ્વારા પકડવામાં આવે છે.
$2$. શ્વસન: પાણીનો સતત પ્રવાહ કોષોની સપાટી પર $O_2$ અને $CO_2$ ની આપ-લે કરવામાં મદદ કરે છે.
$3$. ઉત્સર્જન: ચયાપચયના નકામા પદાર્થો ઓસ્ક્યુલમ દ્વારા બહાર નીકળતા પાણીના પ્રવાહ સાથે શરીરની બહાર જાય છે.
$4$. લિંગી પ્રજનન: નલિકાતંત્ર શુક્રકોષોને અંડકોષ સુધી ફલન માટે પહોંચાડવામાં મદદ કરે છે.
આમ,નલિકાતંત્ર આ તમામ કાર્યોમાં સામેલ હોવાથી,સાચો જવાબ એ છે કે તે આ બધા સાથે સંબંધિત છે.
71
MediumMCQ
સાયકોન (Sycon) પ્રાણીઓના એવા સમૂહ સાથે સંબંધિત છે જેને શ્રેષ્ઠ રીતે નીચે મુજબ વર્ણવી શકાય છે:
A
એકકોષીય અથવા અકોષીય
B
પેશી આયોજન વગરના બહુકોષીય
C
જઠર-વાહિની ગુહા (gastrovascular cavity) ધરાવતા બહુકોષીય
D
પેશી આયોજન ધરાવતા પરંતુ દેહકોષ્ઠ વગરના બહુકોષીય

Solution

(B) $Sycon$ એ $Porifera$ સમુદાયનું પ્રાણી છે,જેને સામાન્ય રીતે વાદળી (sponges) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ સજીવો બહુકોષીય છે પરંતુ તેમાં કોષીય સ્તરનું આયોજન જોવા મળે છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં સાચી પેશીઓ કે અંગોનો અભાવ હોય છે.
તેમનું શરીર આયોજન જળ પરિવહન અથવા નલિકાતંત્ર દ્વારા લાક્ષણિક છે,જે જઠર-વાહિની ગુહા કરતા અલગ છે.
તેથી,તેમને પેશી આયોજન વગરના બહુકોષીય સજીવો તરીકે શ્રેષ્ઠ રીતે વર્ણવી શકાય છે.
72
EasyMCQ
શ્વસન,ઉત્સર્જન અને પરિવહન અંગો ધરાવતા ન હોય તેવા પ્રાણીઓ કયા સમુદાયમાં આવે છે?
A
શૂળત્વચી (Echinodermata)
B
સછિદ્ર (Porifera)
C
પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes)
D
મૃદુકાય (Mollusca)

Solution

(B) સમુદાય $Porifera$ (વાદળી) ના સભ્યો સૌથી આદિમ બહુકોષીય પ્રાણીઓ છે. તેઓમાં વિશિષ્ટ શ્વસન,ઉત્સર્જન અને પરિવહન તંત્રોનો અભાવ હોય છે. તેના બદલે,તેઓ તેમના શરીરમાં વાયુઓની આપ-લે,નકામા પદાર્થોનો નિકાલ અને પોષક તત્વોના પરિવહન માટે જલ-પરિવહન તંત્ર (નાલ-તંત્ર) પર આધાર રાખે છે.
73
MediumMCQ
નીચેના વિધાનોમાંથી ખોટું વિધાન પસંદ કરો.
A
ઝીંગા (Prawn) માં બે જોડ એન્ટેના હોય છે.
B
નેમેટોસિસ્ટ્સ (દંશકોષો) એ સમુદાય Cnidaria (કોષ્ઠાંત્રી) ની લાક્ષણિકતા છે.
C
મિલીપેડ્સના શરીરના દરેક ખંડમાં બે જોડ ઉપાંગો હોય છે.
D
સમુદાય Porifera (સછિદ્ર) માં આવતા પ્રાણીઓ ફક્ત દરિયાઈ હોય છે.

Solution

(D) વિધાન 'સમુદાય Porifera માં આવતા પ્રાણીઓ ફક્ત દરિયાઈ હોય છે' તે ખોટું છે. જોકે મોટાભાગના વાદળી (Porifera) દરિયાઈ છે,પરંતુ તેમાં કેટલીક મીઠા પાણીની પ્રજાતિઓ પણ જોવા મળે છે,જેમ કે Spongillidae કુળના સભ્યો (દા.ત.,$Spongilla$). તેથી,તેઓ ફક્ત દરિયાઈ નથી.
74
EasyMCQ
પોરોસાઇટ (Porocyte) કોષો શું છે?
A
ઉત્સર્જન સાથે સંકળાયેલા અને ચપટા કૃમિના શરીરમાં આવેલા
B
બહાર જતી પાણીની પ્રવાહ સાથે સંકળાયેલા અને વાદળી (sponges) ના શિખર પર આવેલા
C
અંદર આવતા પાણીના પ્રવાહ સાથે સંકળાયેલા અને વાદળી (sponges) ની શરીરની દીવાલમાં આવેલા
D
પરસેવા સાથે સંકળાયેલા અને સસ્તન પ્રાણીઓની ત્વચામાં આવેલા

Solution

(C) પોરોસાઇટ એ વિશિષ્ટ નળાકાર કોષો છે જે વાદળી (સછિદ્ર સમુદાયના પ્રાણીઓ) ની શરીરની દીવાલમાં જોવા મળે છે. તેઓ એક છિદ્ર (ostium) બનાવે છે જેના દ્વારા પાણી શરીરની ગુહા (spongocoel) માં પ્રવેશ કરે છે. આ કોષો સંકોચન દ્વારા અંદર આવતા પાણીના પ્રવાહનું નિયમન કરે છે.
75
EasyMCQ
$Leucosolenia$ માં પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓને દૂર કરવા માટેની આંતરિક કલિકા કઈ છે?
A
કલિકાસર્જન
B
પુનઃસર્જન
C
જેમ્યુલ
D
પેરેન્કાઈમ્યુલા

Solution

(C) . $Leucosolenia$ માં,મોસમી દુષ્કાળ અથવા અન્ય પ્રતિકૂળ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરવા માટે જેમ્યુલ નિર્માણ (જેને આંતરિક કલિકાસર્જન પણ કહેવાય છે) થાય છે. આ રચનાઓ કઠોર પરિસ્થિતિઓ સામે રક્ષણ આપે છે અને અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓ પાછી આવતા તે અંકુરિત થાય છે.
76
MediumMCQ
$Sycon$ એ પ્રાણીઓના એવા સમૂહનો સભ્ય છે,જેને નીચેનામાંથી કયા વિકલ્પ દ્વારા શ્રેષ્ઠ રીતે વર્ણવી શકાય?
A
બહુકોષીય જે પેશીય આયોજન ધરાવે છે,પરંતુ દેહકોષ્ઠ ધરાવતા નથી
B
એકકોષીય અથવા અકોષીય
C
બહુકોષીય જે કોઈપણ પ્રકારનું પેશીય આયોજન ધરાવતા નથી
D
બહુકોષીય જે જઠર-વાહિકા તંત્ર ધરાવે છે

Solution

(C) $Sycon$ એ સમુદાય $Porifera$ (વાદળીઓ) નો સભ્ય છે.
આ સજીવો બહુકોષીય છે પરંતુ તેઓ સાચી પેશીઓ કે અંગો ધરાવતા નથી.
તેઓ કોષીય સ્તરીય આયોજન દર્શાવે છે,જેમાં કોષો છૂટાછવાયા સમૂહ તરીકે ગોઠવાયેલા હોય છે.
તેથી,તેમને 'કોઈપણ પેશીય આયોજન વગરના બહુકોષીય સજીવો' તરીકે શ્રેષ્ઠ રીતે વર્ણવી શકાય છે.
77
MediumMCQ
વાદળી (સ્પોન્જ) સુકાઈ ગયા પછી શું બાકી રહે છે?
A
સ્પોન્જિનના રેસા
B
ઈલાસ્ટિનના રેસા
C
સેલ્યુલોઝ
D
રેશમના તંતુ

Solution

(A) $Porifera$ સમુદાયની વાદળીઓમાં અંતઃકંકાલ હોય છે જે કાંટિકાઓ (spicules) અથવા સ્પોન્જિનના રેસાઓનું બનેલું હોય છે. જ્યારે વાદળી સુકાઈ જાય છે,ત્યારે તેના નરમ જીવંત પેશીઓ નાશ પામે છે અથવા દૂર થઈ જાય છે,અને માત્ર કંકાલનું મજબૂત,રેસામય માળખું બાકી રહે છે. આ કંકાલ મુખ્યત્વે સ્પોન્જિનના રેસાઓનું બનેલું હોય છે,જે પ્રોટીનયુક્ત હોય છે. તેથી,સાચો જવાબ સ્પોન્જિનના રેસા છે.
78
EasyMCQ
$Euspongia$ (યુસ્પોન્જીયા) નું શરીર મુખ્યત્વે શેનું બનેલું છે?
A
કંટિકા (Spicules)
B
સ્પોન્જિનના રેસા (Spongin fibers)
C
મધ્ય શ્લેષ્મસ્તર (Mesoglea)
D
દંશકોષો (Nematocysts)

Solution

(B) પૃષ્ઠવંશી સમુદાય $Porifera$ (સછિદ્ર સમુદાય) માં સમાવિષ્ટ સજીવોને સામાન્ય રીતે વાદળી (sponges) કહેવામાં આવે છે.
$Euspongia$ (જેને બાથ સ્પોન્જ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) માં,કંકાલ મુખ્યત્વે $Spongin$ (સ્પોન્જિન) ના રેસાઓનું બનેલું હોય છે.
$Spongin$ એક પ્રોટીનયુક્ત પદાર્થ છે જે વાદળીના શરીરને માળખાકીય આધાર અને લવચીકતા પ્રદાન કરે છે.
અન્ય કેટલીક વાદળીઓથી વિપરીત જેમાં સિલિકા અથવા કેલ્શિયમ કાર્બોનેટની બનેલી કંટિકાઓ હોય છે,$Euspongia$ તેના માળખા માટે આ પ્રોટીન રેસાઓ પર આધાર રાખે છે.
79
EasyMCQ
કોષીય સ્તરનું આયોજન .........માં જોવા મળે છે.
A
પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ
B
કોષ્ઠાંત્રિ
C
સછિદ્ર (પોરિફેરા)
D
ઉપરના બધા

Solution

(C) પ્રાણીસૃષ્ટિનું વર્ગીકરણ આયોજનના સ્તરના આધારે કરવામાં આવે છે.
$1$. કોષીય સ્તરનું આયોજન: કોષો છૂટાછવાયા સમૂહ તરીકે ગોઠવાયેલા હોય છે. આ લક્ષણ $Porifera$ (સછિદ્ર) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે.
$2$. પેશીય સ્તરનું આયોજન: સમાન કાર્ય કરતા કોષો પેશીઓમાં ગોઠવાય છે. આ $Coelenterata$ (કોષ્ઠાંત્રિ) માં જોવા મળે છે.
$3$. અંગ સ્તરનું આયોજન: પેશીઓ ભેગી મળીને અંગો બનાવે છે. આ સૌપ્રથમ $Platyhelminthes$ (ચપટા કૃમિ) માં જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $Porifera$ (સછિદ્ર) છે.
80
MediumMCQ
સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયના પ્રાણીઓ શું ધરાવે છે?
A
જલપરિવહન તંત્ર
B
નલિકાતંત્ર
C
રક્તગુહીય તંત્ર
D
એકપણ નહિં

Solution

(B) સછિદ્ર (સમુદાય Porifera) ના પ્રાણીઓ જલપરિવહન અથવા નલિકાતંત્ર ધરાવે છે.
પાણી શરીરની દીવાલમાં આવેલા સૂક્ષ્મ છિદ્રો (ostia) દ્વારા મધ્યસ્થ ગુહા,જેને સ્પોન્જોસીલ (spongocoel) કહે છે,તેમાં પ્રવેશે છે અને ઓસ્ક્યુલમ (osculum) દ્વારા બહાર નીકળે છે.
જલપરિવહનનો આ માર્ગ ખોરાક મેળવવામાં,શ્વસન વાયુઓની આપ-લે કરવામાં અને ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોના નિકાલમાં મદદરૂપ થાય છે.
81
MediumMCQ
જલ-પરિવહન તંત્ર (નલિકાતંત્ર) કયા સમુદાયની વિશિષ્ટતા છે?
A
સછિદ્ર (Porifera)
B
કોષ્ઠાંત્રિ (Coelenterata)
C
શૂળત્વચી (Echinodermata)
D
એકપણ નહીં

Solution

(A) જલ-પરિવહન તંત્ર (નલિકાતંત્ર) એ $Porifera$ (સછિદ્ર) સમુદાયના પ્રાણીઓની વિશિષ્ટ લાક્ષણિકતા છે.
આ તંત્રમાં,પાણી શરીરની દીવાલમાં આવેલા સૂક્ષ્મ છિદ્રો જેને $ostia$ કહેવાય છે,તેના દ્વારા મધ્યસ્થ ગુહા $spongocoel$ માં પ્રવેશે છે અને ત્યાંથી $osculum$ દ્વારા બહાર નીકળે છે.
પાણીના પરિવહનનો આ માર્ગ ખોરાક મેળવવામાં,શ્વસન વાયુઓની આપ-લે કરવામાં અને ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોના નિકાલમાં મદદરૂપ થાય છે.
82
MediumMCQ
સ્નાન વાદળી (Bath sponge) એ ........નું સામાન્ય નામ છે.
A
સ્પોન્જીલા
B
યુસ્પોન્જિયા
C
યુપ્લેકટેલા
D
લ્યુકોસોલેનિયા

Solution

(B) યુસ્પોન્જિયા $(Euspongia)$ નું સામાન્ય નામ સ્નાન વાદળી (Bath sponge) છે.
તે $Porifera$ સમુદાયનું પ્રાણી છે અને તેના નરમ,તંતુમય કંકાલને કારણે,જે સ્પોન્જિન તંતુઓનું બનેલું હોય છે,તેનો ઉપયોગ સ્નાન માટે કરવામાં આવે છે.
83
MediumMCQ
સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયના કોલર ધરાવતા ફલેજેલેટેડ કોષો .......... તરીકે ઓળખાય છે.
A
પીનાકોસાઈટ્સ
B
કોએનોસાઈટ્સ
C
સ્કલેરોબ્લાસ્ટ
D
માયોસાઈટ્સ

Solution

(B) સછિદ્ર $(Porifera)$ સમુદાયમાં,શરીરની દીવાલ બે સ્તરોની બનેલી હોય છે. અંદરનું સ્તર વિશિષ્ટ ફલેજેલેટેડ કોષો દ્વારા આવરી લેવામાં આવે છે જેને $Choanocytes$ (કોએનોસાઈટ્સ) અથવા કોલર કોષો તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ કોષો પાણીનો પ્રવાહ ઉત્પન્ન કરવા માટે જવાબદાર છે,જે ખોરાક પકડવા,શ્વસન અને ઉત્સર્જનમાં મદદ કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
84
EasyMCQ
વાદળીઓ (Sponges) .......... છે.
A
બધા મીઠા પાણીના છે
B
બધા દરિયાઈ છે
C
મીઠા પાણી તેમજ દરિયાઈ બંને છે
D
મોટાભાગના દરિયાઈ અને ખૂબ ઓછા મીઠા પાણીના છે

Solution

(D) વાદળીઓ (Sponges) એ $Porifera$ સમુદાયના સભ્યો છે.
મોટાભાગની વાદળીઓ દરિયાઈ છે,એટલે કે તેઓ ખારા પાણીના પર્યાવરણમાં રહે છે.
જોકે,વાદળીઓની કેટલીક પ્રજાતિઓ મીઠા પાણીના પર્યાવરણમાં પણ જોવા મળે છે (દા.ત.,$Spongillidae$ કુળના સભ્યો).
તેથી,સૌથી સચોટ વર્ણન એ છે કે તેઓ મોટાભાગે દરિયાઈ છે અને ખૂબ ઓછી પ્રજાતિઓ મીઠા પાણીમાં જોવા મળે છે.
85
EasyMCQ
$Leucosolenia$ ના કશાયુક્ત લાર્વા (ડિમ્ભ) ને ........ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે:
A
પ્લેનુલા
B
પેરેનકાયમ્યુલા
C
હાઈડુલા
D
એફિરા

Solution

(B) $Leucosolenia$ પ્રજાતિ એ $Porifera$ (સમુદાય) ના $Calcarea$ (વર્ગ) માં આવે છે.
$Leucosolenia$ માં,લાર્વા અવસ્થા એ કશાયુક્ત અને મુક્ત રીતે તરતી અવસ્થા છે,જેને $Parenchymula$ લાર્વા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ લાર્વા બહારના સ્તરે કશાયુક્ત કોષો અને અંદરના ભાગમાં અમીબોઈડ કોષોનો સમૂહ ધરાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
86
EasyMCQ
સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયના કોષો કે જે લિંગી પ્રજનનમાં મદદરૂપ થાય છે,તે ......... છે.
A
માયોસાઈટ
B
પોરોસાઈટ
C
આર્કિયોસાઈટ
D
ક્રોમોસાઈટ

Solution

(C) સછિદ્ર $(Porifera)$ સમુદાયમાં,$Archaeocytes$ (આર્કિયોસાઈટ) એ અવિભેદિત અમીબોઈડ કોષો છે જે ટોટિપોટન્ટ (સર્વશક્તિમાન) હોય છે. આ કોષો લિંગી પ્રજનન દરમિયાન જન્યુઓ (શુક્રકોષ અને અંડકોષ) ના નિર્માણ માટે જવાબદાર છે. તેઓ પુનઃસર્જન અને ખોરાક સંગ્રહમાં પણ ભૂમિકા ભજવે છે.
87
EasyMCQ
સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયમાં જોવા મળતું ડિમ્ભ સ્વરૂપ...... છે.
A
પ્લેનુલા
B
પેરેનકાયમ્યુલ
C
સિસ્ટિકેકસ
D
ગ્લોકિડિયમ

Solution

(B) સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયમાં (વાદળીઓમાં),ડિમ્ભ અવસ્થાઓ મુક્ત રીતે તરતી અને પક્ષ્મધારી હોય છે.
સામાન્ય ડિમ્ભ સ્વરૂપોમાં $Parenchymula$ ડિમ્ભ અને $Amphiblastula$ ડિમ્ભનો સમાવેશ થાય છે.
$Planula$ એ $Cnidaria$ સમુદાયનું ડિમ્ભ છે.
$Cysticercus$ એ $Taenia$ (પટ્ટીકૃમિ) ની ડિમ્ભ અવસ્થા છે.
$Glochidium$ એ મીઠા પાણીના દ્વિ-કપાટી મૃદુકાય પ્રાણીઓની ડિમ્ભ અવસ્થા છે.
તેથી,$Parenchymula$ એ $Porifera$ સાથે સંકળાયેલ સાચું ડિમ્ભ સ્વરૂપ છે.
88
MediumMCQ
સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં નીચેનામાંથી કયા કોષો ગેરહાજર હોય છે?
A
ચેતાકોષો
B
સંવેદી કોષો
C
ગ્રંથિ કોષો
D
આપેલ તમામ

Solution

(D) સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયના પ્રાણીઓ સૌથી આદિમ બહુકોષીય પ્રાણીઓ છે. તેઓ કોષીય સ્તરનું આયોજન ધરાવે છે. તેમનામાં સાચા પેશીઓ કે અંગોનો અભાવ હોય છે. પરિણામે,તેમની પાસે વિશિષ્ટ ચેતાતંત્ર,સંવેદી કોષો કે ગ્રંથિ કોષો હોતા નથી. તેથી,આપેલ તમામ પ્રકારના કોષો સછિદ્ર સમુદાયમાં ગેરહાજર હોય છે.
89
MediumMCQ
મોટાભાગના સછિદ્ર (Porifera) માં અલિંગી પ્રજનન માટેની રચનાઓને ......... કહે છે.
A
જેમ્યુલ્સ (Gemmules)
B
પેરેન્કાઇમા (Parenchyma)
C
એમ્ફિબ્લાસ્ટુલા (Amphiblastula)
D
સ્ટીરોગેસ્ટ્રુલા (Stereogastrula)

Solution

(A) મોટાભાગના સછિદ્ર સમુદાયના પ્રાણીઓમાં,અલિંગી પ્રજનન મુખ્યત્વે આંતરિક કલિકાઓ દ્વારા થાય છે જેને $Gemmules$ (જેમ્યુલ્સ) કહેવામાં આવે છે.
આ $Gemmules$ એ પ્રતિરોધક રચનાઓ છે જે સછિદ્રને પ્રતિકૂળ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓ જેવી કે દુષ્કાળ અથવા અતિશય તાપમાનમાં ટકી રહેવામાં મદદ કરે છે.
જ્યારે પરિસ્થિતિ અનુકૂળ બને છે,ત્યારે $Gemmule$ ની અંદરના કોષો બહાર આવે છે અને નવા સછિદ્રમાં વિકસે છે.
90
MediumMCQ
$Demospongiae$ વર્ગનું કંકાલ ..........નું બનેલું છે.
A
કેલ્શિયમયુક્ત કંટિકા
B
સિલિકાયુક્ત કંટિકા
C
સ્પોન્જિનના રેસા
D
સ્પોન્જિનના રેસા અને સિલિકાયુક્ત કંટિકા બંને

Solution

(D) $Demospongiae$ વર્ગ (સમુદાય $Porifera$) નું કંકાલ સ્પોન્જિનના રેસા,સિલિકાયુક્ત કંટિકા અથવા બંનેનું બનેલું હોય છે. $Calcarea$ વર્ગ (જેમાં કેલ્શિયમ કાર્બોનેટની કંટિકા હોય છે) અથવા $Hexactinellida$ (જેમાં છ-શાખીય સિલિકાયુક્ત કંટિકા હોય છે) થી વિપરીત,$Demospongiae$ માં વિવિધ પ્રકારનું કંકાલ જોવા મળે છે,જેમાં ઘણીવાર સ્પોન્જિન અને સિલિકાનું મિશ્રણ હોય છે.
91
MediumMCQ
જો ખોરાકનો કણ સછિદ્ર (સ્પોન્જ) ના ઓસ્ટીયા (છિદ્રો) ની નજીક મૂકવામાં આવે,તો શું થશે?
A
તે ફેંકાઈ જશે.
B
તે અંદર લેવાશે.
C
તે ઓસ્ટીયાની ફરતે ફર્યા કરશે.
D
તે સૌ પ્રથમ અંદર લેવાશે અને ત્યારબાદ ઓસ્ટીયા છિદ્રો દ્વારા બહાર ફેંકાશે.

Solution

(B) સછિદ્ર સમુદાય (Phylum $Porifera$) ના પ્રાણીઓમાં વિશિષ્ટ જલ પરિવહન અથવા નલિકાતંત્ર જોવા મળે છે.
પાણી શરીરની દીવાલમાં આવેલા સૂક્ષ્મ છિદ્રો જેને $ostia$ (ઓસ્ટીયા) કહે છે,તેના દ્વારા મધ્યસ્થ ગુહા એટલે કે $spongocoel$ (સ્પોન્જોસીલ) માં પ્રવેશે છે અને $osculum$ (આસ્ય) દ્વારા બહાર નીકળે છે.
આ માર્ગનો ઉપયોગ ખોરાક મેળવવા,શ્વસન વાયુઓની આપ-લે કરવા અને ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોના નિકાલ માટે થાય છે.
તેથી,જો ખોરાકનો કણ $ostia$ ની નજીક મૂકવામાં આવે,તો કોલર કોષો (choanocytes) ના કશાના હલનચલન દ્વારા ઉત્પન્ન થતા પાણીના સતત પ્રવાહને કારણે તે ખોરાકનો કણ સછિદ્રના શરીરમાં અંદર ખેંચાઈ જશે.
92
MediumMCQ
$Sycon$ એ પ્રાણીઓના એવા સમૂહનું છે જેને નીચેનામાંથી કયા વિકલ્પ દ્વારા શ્રેષ્ઠ રીતે વર્ણવી શકાય?
A
એકકોષીય અથવા અકોષીય
B
કોઈપણ પેશીસ્તરીય આયોજન વગરના બહુકોષીય
C
જઠરવાહી તંત્ર ધરાવતા બહુકોષીય
D
પેશીસ્તરીય આયોજન ધરાવતા બહુકોષીય,શરીરગુહાનો અભાવ

Solution

(B) $Sycon$ એ $Porifera$ (સછિદ્ર) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$Porifera$ સમુદાયના પ્રાણીઓ બહુકોષીય છે અને તેમાં કોષીય સ્તરીય આયોજન જોવા મળે છે,એટલે કે તેમાં સાચી પેશીઓ કે અંગોનો અભાવ હોય છે.
તેઓ વિશિષ્ટ જલપરિવહન તંત્ર અથવા નલિકાતંત્ર ધરાવે છે,જઠરવાહી તંત્ર નહીં (જે $Cnidaria$ સમુદાયનું લક્ષણ છે).
તેથી,તેમને પેશીસ્તરીય આયોજન વગરના બહુકોષીય પ્રાણીઓ તરીકે શ્રેષ્ઠ રીતે વર્ણવી શકાય છે.
93
EasyMCQ
વીનસ ફ્લાવર બાસ્કેટ $(Euplectella)$ કયા વર્ગનું છે?
A
ડેમોસ્પોન્જિયા
B
હેક્સાકટીનેલીડા
C
કેલ્કેરિયા
D
હાઈડ્રોઝુઆ

Solution

(B) $Euplectella$,જે સામાન્ય રીતે વીનસ ફ્લાવર બાસ્કેટ તરીકે ઓળખાય છે,તે $Porifera$ સમુદાયનું દરિયાઈ વાદળી (sponge) છે.
તેને $Hexactinellida$ વર્ગ (જેને ગ્લાસ સ્પોન્જ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) માં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે કારણ કે તેનો અંતઃકંકાલ સિલિકામય કંટિકાઓ (spicules) નો બનેલો હોય છે જે છ-શાખાયુક્ત (hexactine) હોય છે.
94
MediumMCQ
વાદળીઓ (Sponges) ......... ની હાજરી દ્વારા ઓળખી શકાય છે.
A
અમીબીક કોષો (Amoebocytes)
B
કોએનોસાઈટ્સ (Choanocytes)
C
રંજકદ્રવ્ય ધરાવતા કોષો
D
ગ્રંથિકોષો

Solution

(B) વાદળીઓ (સમૂહ $Porifera$) તેમની વિશિષ્ટ જલ-પરિવહન અથવા નલિકાતંત્ર દ્વારા ઓળખાય છે.
તેમનામાં $Choanocytes$ અથવા કોલર કોષો નામના વિશિષ્ટ કશાધારી કોષો હોય છે,જે સ્પોન્જોસીલ (spongocoel) અને નલિકાઓની અંદરની સપાટી પર આવેલા હોય છે.
આ કોષો પાણીનો પ્રવાહ ઉત્પન્ન કરવા અને ખોરાકના કણોને પકડવા માટે જવાબદાર છે,જે તેમને વાદળીઓનું નિદાનકારી લક્ષણ બનાવે છે.
95
MediumMCQ
કયા સમુદાયના પ્રાણીઓ રચનાત્મક રીતે બહુકોષી હોવા છતાં કાર્યનું શ્રમવિભાજન દર્શાવતા નથી?
A
કોષ્ઠાંત્રિ
B
પ્રજીવ
C
નુપૂરક
D
સછિદ્ર

Solution

(D) સમુદાય $Porifera$ (સછિદ્ર - વાદળી) ના પ્રાણીઓ બહુકોષી હોવા છતાં તેમાં કોષીય સ્તરનું આયોજન જોવા મળે છે. આ સ્તરમાં કોષો છૂટાછવાયા સમૂહ સ્વરૂપે ગોઠવાયેલા હોય છે અને પેશી કે અંગોનું નિર્માણ કરતા નથી. પરિણામે,તેમાં કાર્યનું શ્રમવિભાજન જોવા મળતું નથી,જે ઉચ્ચ કક્ષાના સમુદાયોમાં પેશી કે અંગતંત્ર સ્તરના આયોજનમાં જોવા મળે છે.
96
EasyMCQ
આ સમુદાયનાં પ્રાણીઓ બહુકોષીય હોવા છતાં કોષસ્તરીય આયોજન ધરાવે છે.
A
પૃથુકૃમિ
B
સંધિપાદ
C
સછિદ્ર
D
નુપૂરક

Solution

(C) સછિદ્ર $(Porifera)$ સમુદાયના પ્રાણીઓ (વાદળીઓ) બહુકોષીય હોવા છતાં કોષસ્તરીય આયોજન ધરાવે છે. આ સ્તરમાં,કોષો છૂટાછવાયા સમૂહ તરીકે ગોઠવાયેલા હોય છે અને પેશીઓ કે અંગો બનાવતા નથી. અન્ય સમુદાયો જેવા કે પૃથુકૃમિ પેશી/અંગ સ્તરીય આયોજન દર્શાવે છે,જ્યારે સંધિપાદ અને નુપૂરક અંગ-તંત્ર સ્તરીય આયોજન દર્શાવે છે.
97
EasyMCQ
કયા પ્રાણીઓમાં કોષીય સ્તરનું આયોજન જોવા મળે છે?
A
પ્રજીવ
B
છિદ્રકાય (Porifera)
C
કોષ્ઠાંત્રિ
D
મૃદુકાય

Solution

(B) કોષીય સ્તરનું આયોજન એ પ્રાણીઓમાં જોવા મળતું શરીરના આયોજનનું સૌથી સરળ સ્તર છે.
આ સ્તરમાં,કોષો છૂટાછવાયા સમૂહ તરીકે ગોઠવાયેલા હોય છે અને પેશીઓનું નિર્માણ કરતા નથી.
આ પ્રકારનું આયોજન $Porifera$ (સછિદ્ર/છિદ્રકાય) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
98
EasyMCQ
વાદળીઓ (Sponges) કયા પ્રકારની સમમિતિ ધરાવે છે?
A
અરીય
B
અસમમિતિ
C
દ્વિપાર્શ્વ
D
ત્રિજ્યા સમરચના

Solution

(B) વાદળીઓ (સમૂહ $Porifera$) મુખ્યત્વે અસમમિતિય સજીવો છે. આનો અર્થ એ છે કે તેમના શરીરના કેન્દ્રમાંથી પસાર થતું કોઈપણ સમતલ તેમને બે સમાન ભાગોમાં વિભાજિત કરતું નથી. જોકે કેટલીક પ્રજાતિઓ થોડી અરીય સમમિતિ દર્શાવી શકે છે,પરંતુ અસમમિતિ એ આ સમૂહનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
99
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું પ્રાણી અસમમિતિય દેહરચના ધરાવે છે?
A
લ્યુકોસોલેનીઆ
B
ઓપેલિના
C
સેપિયા
D
લેબિયો

Solution

(A) અસમમિતિનો અર્થ એ છે કે શરીરને કેન્દ્રમાંથી પસાર થતા કોઈપણ સમતલ દ્વારા બે સમાન ભાગોમાં વહેંચી શકાતું નથી.
મોટાભાગના વાદળી (Sponges),જેમ કે $Leucosolenia$,અસમમિતિય દેહરચના ધરાવે છે.
$Sepia$ (મૃદુકાય) અને $Labeo$ (માછલી) દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ ધરાવે છે.
$Opalina$ એક પ્રજીવ છે જે પણ સામાન્ય રીતે અસમમિતિય ગણાય છે,પરંતુ પ્રાણી સૃષ્ટિના વર્ગીકરણના સંદર્ભમાં,$Leucosolenia$ એ અસમમિતિય સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
100
EasyMCQ
પ્રાણીસૃષ્ટિનો પ્રથમ સમુદાય .......... છે.
A
સછિદ્ર (Porifera)
B
પ્રજીવ (Protozoa)
C
મેરુદંડી (Chordata)
D
સંધિપાદ (Arthropoda)

Solution

(A) પ્રાણીસૃષ્ટિને તેમના શરીરના આયોજન અને લાક્ષણિકતાઓના આધારે વિવિધ સમુદાયોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયના પ્રાણીઓને પ્રાણીસૃષ્ટિનો સૌથી આદિમ અને પ્રથમ સમુદાય માનવામાં આવે છે,કારણ કે તેઓ કોષીય સ્તરનું આયોજન ધરાવે છે અને તેમાં સાચા પેશીઓ કે અંગોનો અભાવ હોય છે.

Animal Kingdom — Phylum-Porifera · Frequently Asked Questions

1Are these Animal Kingdom questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Animal Kingdom Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.