Phylum-Echinodermata Questions in Gujarati

(B) સમુદાય $Echinodermata$ (શૂળત્વચી) ના સભ્યો ફક્ત દરિયાઈ નિવાસસ્થાનમાં જ જોવા મળે છે. તેમની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓમાં કેલ્કેરિયસ અસ્થિકાઓનું અંતઃકંકાલ અને જલપરિવહન તંત્રનો સમાવેશ થાય છે. જ્યારે $Chordata$,$Protozoa$ અને $Porifera$ સમુદાયોમાં દરિયાઈ સજીવો હોવા છતાં,તેમાં મીઠા પાણીના અથવા સ્થળજ સજીવો પણ મોટી સંખ્યામાં જોવા મળે છે.

(B) શૂળત્વચી $(Echinodermata)$ સમુદાયની મુખ્ય લાક્ષણિકતા જલવાહક તંત્રની હાજરી છે,જેમાં $Madreporite$ (મેડ્રેપોરાઈટ) નામની રચના જોવા મળે છે. તેઓ ફક્ત દરિયાઈ $(Marine)$ નિવાસસ્થાનમાં જોવા મળે છે અને પુખ્ત અવસ્થામાં પંચઅરીય $(Pentaradial)$ સંમિતિ ધરાવે છે. $Parapodia$ (પેરાપોડિયા) એ નૂપુરક $(Annelida)$ સમુદાયના પ્રાણીઓમાં (ખાસ કરીને $Polychaeta$ વર્ગમાં) જોવા મળતા પાર્શ્વ ઉપાંગો છે,જે પ્રચલન અને શ્વસનમાં મદદ કરે છે. તેથી,$Parapodia$ એ શૂળત્વચી સમુદાય માટે લાગુ પડતો નથી.

(A) મેડ્રેપોરાઈટ $(Madreporite)$ એ તારામાછલી (શૂળત્વચી) ની અપમુખ સપાટી પર આવેલી આછા રંગની,કેલ્શિયમયુક્ત અને છિદ્રાળુ તકતી છે. તે જલવાહક તંત્રમાં પાણીના પ્રવેશદ્વાર તરીકે કાર્ય કરે છે,જે પ્રચલન,શ્વસન અને ખોરાક પકડવા માટે અત્યંત આવશ્યક છે. નાલિપગ એ પ્રચલન માટેના અંગો છે,છિદ્રયુક્ત તકતી નથી.

(D) $Bipinnaria$ (બિપિનેરિયા) ડિમ્ભ એ શૂળત્વચી (Echinodermata) સમુદાયમાં જોવા મળતી લાક્ષણિક ડિમ્ભ અવસ્થા છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,તે તારામાછલી (starfish) જે $Asteroidea$ વર્ગમાં આવે છે,તેના જીવનચક્રની પ્રથમ ડિમ્ભ અવસ્થા છે.
આ ડિમ્ભ મુક્ત રીતે તરી શકે તેવી,પક્ષ્મધારી અને દ્વિપાર્શ્વસ્થ સંમિતિ ધરાવતી હોય છે,જે ત્યારબાદ રૂપાંતરણ (metamorphosis) પામીને પુખ્ત અવસ્થામાં અરીય સંમિતિ ધારણ કરે છે.

(B) શૂળત્વચી (Echinodermata) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં વિશિષ્ટ પ્રકારનું જલવહનતંત્ર જોવા મળે છે.
આ તંત્ર ખોરાકગ્રહણ,શ્વસન અને પ્રચલન જેવી મહત્વની ક્રિયાઓમાં મદદરૂપ થાય છે.
તે નલિકાઓ અને નલિકાપાદો (tube feet) નું બનેલું હોય છે,જે પ્રાણીના શરીરમાં પાણીનું પરિભ્રમણ કરે છે.

(C) અરીય સમમિતિ એ પુખ્ત શૂળચર્મિ (Echinodermata) સમુદાયના પ્રાણીઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે. પુખ્ત શૂળચર્મિ પ્રાણીઓમાં અરીય સમમિતિ (ખાસ કરીને પંચ-અરીય સમમિતિ) જોવા મળે છે,જોકે તેમના ડિંભ (larvae) દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ દર્શાવે છે. સછિદ્ર (Porifera) મોટાભાગે અસમમિતિય હોય છે અને નુપૂરક (Annelida) દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ ધરાવે છે.

(B) આકૃતિમાં દર્શાવેલ પ્રાણી તારામાછલી (Asterias) છે,જે શૂળત્વચી (Echinodermata) સમુદાયનું પ્રાણી છે. પુખ્ત શૂળત્વચી પ્રાણીઓ અરીય સમમિતિ (ખાસ કરીને પંચાવયવી અરીય સમમિતિ) દર્શાવે છે,જેનો અર્થ છે કે તેમના શરીરના અંગો મધ્ય અક્ષની આસપાસ પાંચ ભાગમાં ગોઠવાયેલા હોય છે. જોકે તેમના ડિંભ દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ દર્શાવે છે,પરંતુ પુખ્ત સ્વરૂપ અરીય સમમિતિ દ્વારા લાક્ષણિક છે.

(D) અમેરુદંડી પ્રાણીઓ એવા પ્રાણીઓ છે જેમાં કરોડસ્તંભ (પૃષ્ઠવંશ)નો અભાવ હોય છે.
$A$. મત્સ્ય (Pisces),$B$. સસ્તન (Mammalia),અને $C$. સરિસૃપ (Reptilia) એ બધા મેરુદંડી (Chordata) સમુદાયના વર્ગો છે,જે પૃષ્ઠવંશી (Vertebrata) ઉપસમુદાયમાં આવે છે,એટલે કે તેઓ કરોડસ્તંભ ધરાવે છે.
$D$. શૂળચર્મી (Echinodermata) એ દરિયાઈ અમેરુદંડી પ્રાણીઓનો સમુદાય છે,જે જલવાહક તંત્ર અને પુખ્ત અવસ્થામાં અરિય સમમિતિ દ્વારા ઓળખાય છે. તેથી,શૂળચર્મી એ સાચો અમેરુદંડી સમુદાય છે.

(B) શૂળચર્મી (Echinodermata) સમુદાયના સજીવો સંપૂર્ણપણે દરિયાઈ હોય છે. આ પ્રાણીઓનું મુખ્ય લક્ષણ કેલ્શિયમયુક્ત કંટિકાઓનું અંતઃકંકાલ અને જલવાહક તંત્ર છે,જે આ સમુદાયની વિશિષ્ટતા છે. અન્ય વિકલ્પો જેવા કે પ્રજીવ,પૃથુકૃમિ અને મૃદુકાયમાં દરિયાઈ અને મીઠા પાણીના અથવા સ્થળજ એમ બંને પ્રકારની જાતિઓ જોવા મળે છે.

(D) જલવાહકતંત્ર એ શૂળત્વચી $(Echinodermata)$ સમુદાયનું વિશિષ્ટ લક્ષણ છે.
આ તંત્ર પ્રચલન,ખોરાક પકડવા અને તેના વહન તેમજ શ્વસનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
આ સમુદાયના ઉદાહરણોમાં તારામાછલી $(Asterias)$,સી અર્ચિન $(Echinus)$ વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(A) શૂળત્વચી સમુદાયના પ્રાણીઓનું શરીર અંતઃકંકાલ દ્વારા આવરિત હોય છે,જે કેલ્શિયમ કાર્બોનેટની તકતીઓ (ossicles) અને શૂળોનું બનેલું હોય છે. આ રચનાઓ મધ્યગર્ભસ્તર (mesoderm) માંથી ઉદ્ભવે છે અને પ્રાણીને રક્ષણ તથા આધાર આપે છે. તેથી,સાચો જવાબ $A$ છે.

(B) જે સજીવનું શરીર પાંચ હસ્તોમાં વિભાજિત હોય છે તે બરડતારા (Ophiuroidea) છે.
$1$. બરડતારા એ શૂળત્વચી (Echinodermata) સમુદાયના પ્રાણીઓ છે.
$2$. પુખ્ત શૂળત્વચી પ્રાણીઓનું મુખ્ય લક્ષણ પંચ-અરીય સંમિતિ છે,જેનો અર્થ છે કે તેમના શરીરના અંગો મધ્ય અક્ષની આસપાસ પાંચના સમૂહમાં ગોઠવાયેલા હોય છે.
$3$. બાલાનોગ્લોસસ એ હેમિકોર્ડાટા છે,ઑક્ટોપસ એ મૃદુકાય છે,અને ઝીંગા એ સંધિપાદ છે,જેમાંથી કોઈ પણ પંચ-અરીય સંમિતિ દર્શાવતું નથી.

(C) જલવાહકતંત્ર એ $Echinodermata$ (શૂળત્વચી) સમુદાયનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે. આ તંત્ર પાણીથી ભરેલી નલિકાઓનું બનેલું હોય છે જે શાખાઓમાં વિભાજિત થઈને $tube \ feet$ (નાલીપગ) તરીકે ઓળખાતા અંગો બનાવે છે. આ $tube \ feet$ નો ઉપયોગ પ્રચલન,ખોરાક પકડવા અને શ્વસન માટે થાય છે.

(A) જલવાહકતંત્ર એ સમુદાય $Echinodermata$ (શૂળત્વચી) નું એક વિશિષ્ટ લક્ષણ છે।
તે નલિકાતંત્ર અને પાદપગ (tube feet) દ્વારા પાણીના વહન દ્વારા $\text{પ્રચલન}$, $\text{શ્વસન}$ અને $\text{ઉત્સર્જન}$ જેવી મહત્વપૂર્ણ ક્રિયાઓમાં ભાગ લે છે।
જોકે, જલવાહકતંત્ર પ્રજનનની પ્રક્રિયામાં સામેલ નથી।
તેથી, સાચો વિકલ્પ $A$ છે।

(C) જલવાહક તંત્ર (water vascular system) એ $Echinodermata$ સમુદાયનું એક વિશિષ્ટ લક્ષણ છે.
નાલીપગ (tube feet) આ તંત્રના મુખ્ય ઘટકો છે.
તેના મુખ્ય કાર્યોમાં પ્રચલન (locomotion),ખોરાક પકડવો અને તેનું વહન કરવું,તથા શ્વસનનો સમાવેશ થાય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,પ્રચલન એ નાલીપગ સાથે સંકળાયેલું સૌથી મહત્વનું અને પ્રાથમિક કાર્ય છે.

(B) શૂળત્વચી (Phylum $Echinodermata$) સમુદાય નીચેના લક્ષણો ધરાવે છે:
$1$. તેઓ સામાન્ય રીતે એકલિંગી (નર અને માદા અલગ) હોય છે.
$2$. ફલન સામાન્ય રીતે બાહ્ય હોય છે.
$3$. વિકાસ પરોક્ષ હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ ડિંભ અવસ્થા ધરાવે છે જે મુક્ત-તરતી હોય છે અને પુખ્ત પ્રાણીથી બાહ્ય સ્વરૂપે અલગ હોય છે.
$4$. તેથી,વિકલ્પ $B$ તેમના પ્રજનન અને વિકાસલક્ષી લક્ષણોનું સૌથી સચોટ વર્ણન છે.

(C) શૂળત્વચી $(Echinodermata)$ સમુદાયમાં એવા દરિયાઈ પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે જેઓ તેમની કંટકીય ત્વચા અને જલવાહક તંત્ર માટે જાણીતા છે.
$1$. સમુદ્રકમળ $(Antedon)$
$2$. સમુદ્રકાકડી $(Cucumaria)$
$3$. સાગરગોટા $(Echinus)$
$4$. તારામાછલી $(Asterias)$
આ તમામ સજીવો શૂળત્વચી સમુદાયના સભ્યો છે. સમુદ્ર ઘોડો એ માછલી $(Chordata)$ છે,સમુદ્ર પંખો એ કોષ્ઠાંત્રી $(Cnidaria)$ છે,બાલાનોગ્લોસસ એ હેમિકોર્ડાટા $(Hemichordata)$ છે,સિલ્વરફિશ એ કીટક $(Arthropoda)$ છે અને રે-ફિશ એ કાસ્થિમત્સ્ય $(Chordata)$ છે.

(B) સાચું જૂથ $B$ (તારામાછલી,સાગરગોટા,સમુદ્રકાકડી) છે.
$1$. તારામાછલી (Asterias),સાગરગોટા (Echinus) અને સમુદ્રકાકડી (Cucumaria) એ બધા જ $Echinodermata$ (શૂળત્વચી) સમુદાયના પ્રાણીઓ છે.
$2$. સમુદ્રઘોડો,શાર્ક અને રે-ફીશ એ $Pisces$ (મત્સ્ય) વર્ગમાં આવે છે.
$3$. પાઇલા અને સેપિયા એ $Mollusca$ (મૃદુકાય) સમુદાયના છે,જ્યારે અળસિયું એ $Annelida$ (નૂપુરક) સમુદાયનું છે.
$4$. ડેન્ટિલીયમ એ $Mollusca$ છે અને બરડતારા એ $Echinodermata$ છે,તેથી વિકલ્પ $C$ સુસંગત નથી.

(B) શૂળત્વચી $(Echinodermata)$ સમુદાયના પ્રાણીઓ જલવાહક તંત્ર,નાલીપગ (Tube feet) અને કેલ્શિયમયુક્ત શૂળો ધરાવતા અંત:કંકાલની હાજરી માટે જાણીતા છે.
ટ્રોકોફોર લાર્વા એ નૂપુરક $(Annelida)$ અને મૃદુકાય $(Mollusca)$ સમુદાયનું લક્ષણ છે,શૂળત્વચીનું નહીં.
શૂળત્વચી સમુદાયના પ્રાણીઓમાં ડિંભ અવસ્થાઓ જેવી કે $bipinnaria$ અથવા $pluteus$ જોવા મળે છે,પરંતુ ટ્રોકોફોર લાર્વા જોવા મળતું નથી.

(B) શૂળત્વચી (Echinodermata) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં પાચનમાર્ગ સામાન્ય રીતે પૂર્ણ હોય છે. તેમાં મુખ સામાન્ય રીતે વક્ષ (નીચેની) બાજુએ અને મળદ્વાર સામાન્ય રીતે પૃષ્ઠ (ઉપરની) બાજુએ આવેલું હોય છે. તેથી,પાચનમાર્ગ પૂર્ણ હોય છે,તે ગેરહાજર,અપૂર્ણ કે અંધ કોથળી પ્રકારનો હોતો નથી.

(C) જલપરિવહનતંત્ર એ $Echinodermata$ (શૂળત્વચી) સમુદાયની વિશિષ્ટ લાક્ષણિકતા છે.
આ તંત્ર પ્રવાહીથી ભરેલી નલિકાઓનું બનેલું હોય છે જે પ્રચલન,ખોરાક પકડવા અને તેના વહન તેમજ શ્વસનમાં મદદ કરે છે.
$Arthropoda$ (સંધિપાદ) માં સાંધાવાળા ઉપાંગો,$Mollusca$ (મૃદુકાય) માં પ્રાવર અને કવચ,અને $Aschelminthes$ (સૂત્રકૃમિ) માં કૂટદેહકોષ્ઠ જોવા મળે છે.

(C) શૂળચર્મી $(Echinodermata)$ સમુદાયના પ્રાણીઓ એક વિશિષ્ટ લાક્ષણિકતા ધરાવે છે,જેમાં તેમના ડિંભ દ્વિપાર્શ્ચીય સમમિતિ દર્શાવે છે,જ્યારે પુખ્ત પ્રાણીઓ અરિય સમમિતિ (ખાસ કરીને પંચાવયવી અરિય સમમિતિ) ધરાવે છે. આ લક્ષણ આ સમુદાયના સજીવોના વર્ગીકરણ માટેનું મુખ્ય નિદાન લક્ષણ છે.

(B) સમુદાય $Echinodermata$ (શૂળચર્મિ) ના તમામ સભ્યો ફક્ત દરિયાઈ છે. આ સમુદાયના બધા જ પ્રાણીઓ મહાસાગરોમાં જોવા મળે છે. અન્ય આપેલા સમુદાયો જેવા કે $Protozoa$,$Platyhelminthes$ અને $Mollusca$ માં દરિયાઈ તેમજ મીઠા પાણીના અથવા સ્થળજ સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.

(A) શૂળત્વચી (Echinoderms) એ $Echinodermata$ સમુદાયના પ્રાણીઓ છે.
આ સમુદાયના તમામ સભ્યો ફક્ત દરિયાઈ નિવાસી હોય છે.
તેઓ મીઠા પાણી કે જમીન પર જોવા મળતા નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) શૂળત્વચી $(Echinodermata)$ સમુદાયના પ્રાણીઓનું મુખ્ય અને વિશિષ્ટ લક્ષણ જલવાહકતંત્રની હાજરી છે.
આ તંત્ર પ્રચલન,ખોરાક પકડવા અને તેના વહન તેમજ શ્વસનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
સમખંડતા એ $Annelida$ સમુદાયનું લક્ષણ છે.
પુખ્ત શૂળત્વચી પ્રાણીઓ અરિય સમમિતિ ધરાવે છે,જ્યારે તેમના ડિંભ દ્વિપાર્શ્વીય સમમિતિ ધરાવે છે.
ટોર્નેરિયા ડિંભ એ $Hemichordata$ સમુદાયનું વિશિષ્ટ લક્ષણ છે.

(C) શૂળત્વચી $(Echinodermata)$ સમુદાયના પ્રાણીઓ એક વિશિષ્ટ જીવનચક્ર ધરાવે છે,જેમાં તેમના ડિમ્ભો દ્વિપાર્શ્વસ્થ સંમિતિ ધરાવે છે અને મુક્તપણે તરે છે. જ્યારે પુખ્ત પ્રાણીઓ અરિય સંમિતિ ધરાવે છે અને સામાન્ય રીતે સ્થાયી (sessile) હોય છે,જે કોઈ આધાર સાથે ચોંટેલા રહે છે અથવા સમુદ્રના તળિયે ધીમેથી ગતિ કરે છે. જોકે કેટલાક કોષ્ઠાંત્રિ $(Cnidarians)$ પણ સ્થાયી હોય છે,પરંતુ શૂળત્વચી પ્રાણીઓ આ પ્રકારના જીવનચક્ર અને સંમિતિના પરિવર્તન માટે જીવવિજ્ઞાનમાં મુખ્ય ઉદાહરણ તરીકે ઓળખાય છે.

(A) જલવાહક તંત્ર એ $Echinodermata$ (શૂળત્વચી) સમુદાયના પ્રાણીઓનું વિશિષ્ટ લક્ષણ છે.
આ તંત્ર પાણીથી ભરેલી નલિકાઓનું બનેલું હોય છે,જે પ્રચલન,ખોરાક પકડવા અને શ્વસનમાં મદદ કરે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Starfish$ (તારામાછલી) એ $Echinodermata$ સમુદાયનું પ્રાણી છે,તેથી તેમાં જલવાહક તંત્ર જોવા મળે છે.
$Leucosolenia$ એ $Porifera$ (સછિદ્ર) સમુદાયનું,$Hydra$ એ $Cnidaria$ (કોષ્ઠાંત્રી) સમુદાયનું પ્રાણી છે.

(B) સમુદ્રકમળ $(Asterias)$ જેવા શૂળત્વચી પ્રાણીઓમાં જલવાહકતંત્ર એ પ્રવાહીથી ભરેલી નલિકાઓની એક વિશિષ્ટ પ્રણાલી છે.
તે $\text{પ્રચલન}$ (નલિકાપાદ દ્વારા), $\text{શ્વસન}$ (વાયુ વિનિમય) અને $\text{ઉત્સર્જન}$ (ચયાપચયના નકામા પદાર્થોનો નિકાલ) માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
જોકે, ખોરાકનું $\text{પાચન}$ મુખ્યત્વે પાચનતંત્ર દ્વારા થાય છે, જેમાં મુખ, અન્નનળી, જઠર અને આંતરડાનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી, જલવાહકતંત્ર પાચનનું કાર્ય કરતું નથી.

(C) શૂળત્વચી $(Echinodermata)$ સમુદાયમાં જલવાહકતંત્ર એ પ્રવાહીથી ભરેલી નલિકાઓની એક વિશિષ્ટ પ્રણાલી છે. તેની ઉત્પત્તિ દેહકોષ્ઠ $(coelom)$ માંથી થાય છે (એન્ટેરોકોલસ ઉત્પત્તિ). આ તંત્ર પ્રચલન,ખોરાક પકડવા અને તેના વહન તેમજ શ્વસનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

(B) શૂળત્વચી $(Echinodermata)$ સમુદાયના પ્રાણીઓ તેમના શરીરની સમરચનામાં એક વિશિષ્ટ લક્ષણ દર્શાવે છે.
તેમની ડિમ્ભાવસ્થામાં, આ પ્રાણીઓ $\text{દ્વિપાર્શ્વીય}$ (bilateral) સમરચના ધરાવે છે.
જોકે, જેમ જેમ તેઓ કાયાંતરણ પામીને પુખ્તાવસ્થામાં પહોંચે છે, તેમ તેમ તેઓ $\text{અરીય}$ (radial) સમરચના (ખાસ કરીને પંચ-અરીય સમરચના) વિકસાવે છે.
તેથી, સાચો જવાબ $\text{શૂળત્વચી}$ $(Echinodermata)$ છે.

(A) શૂળત્વચીઓ (Echinoderms) વિશિષ્ટ પ્રકારની સમમિતિ ધરાવે છે.
પુખ્ત શૂળત્વચીઓ સામાન્ય રીતે અરીય સમમિતિ (ખાસ કરીને પંચ-અરીય સમમિતિ) દર્શાવે છે.
જોકે,તેમના ડિંભ (larvae) દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ ધરાવે છે.
પ્રશ્નમાં સામાન્ય રીતે શૂળત્વચીઓના શરીરની સમમિતિ વિશે પૂછવામાં આવ્યું હોવાથી અને અરીય સમમિતિ એ પુખ્ત સ્વરૂપનું લાક્ષણિક લક્ષણ હોવાથી,સૌથી યોગ્ય જવાબ અરીય સમમિતિ છે.

(A) તારામાછલી એ $Echinodermata$ સમુદાયનું પ્રાણી છે।
તેમાં વિશિષ્ટ જલવાહક તંત્ર (water vascular system) જોવા મળે છે, જે પ્રચલન, ખોરાક પકડવા અને શ્વસનમાં મહત્વનો ભાગ ભજવે છે।
$Tube feet$ (નાલીપગ) એ આ જલવાહક તંત્રના બાહ્ય ભાગો છે, જે મુખ્યત્વે પ્રચલન અને આધાર સાથે ચોંટવા માટે વપરાય છે।

(D) સમુદાય $Echinodermata$ (શૂળત્વચી) ના સજીવોની શરીરદીવાલ કેલ્શિયમ કાર્બોનેટની બનેલી અંતઃકંકાલની તકતીઓ (ossicles) ધરાવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,સાગરગોટા $(Echinus)$ એ $Echinodermata$ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
વીંછી,ઝીંગા અને વંદો એ $Arthropoda$ (સંધિપાદ) સમુદાયના પ્રાણીઓ છે,જેનું બાહ્યકંકાલ કાઈટીનનું બનેલું હોય છે.

(C) બ્રિટલ સ્ટાર (Ophiuroidea) એવું સજીવ છે જેનું શરીર પાંચ ભુજાઓમાં વિભાજિત હોય છે. બ્રિટલ સ્ટાર એ શૂળત્વચી (Echinodermata) સમુદાયના પ્રાણીઓ છે જે સામાન્ય રીતે પંચ-અરીય સમમિતિ (pentaradial symmetry) દર્શાવે છે,જેનો અર્થ છે કે તેમનું શરીર મધ્યસ્થ તકતીમાંથી નીકળતી પાંચ સ્પષ્ટ ભુજાઓમાં ગોઠવાયેલું હોય છે.

(A) $Asterias$,જે સામાન્ય રીતે સ્ટારફિશ તરીકે ઓળખાય છે,તે $Echinodermata$ (શૂળત્વચી) સમુદાયમાં આવે છે.
આ સમુદાયની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓમાં જલવાહક તંત્ર,પુખ્ત અવસ્થામાં અરિય સમમિતિ અને કેલ્શિયમયુક્ત અંતઃકંકાલનો સમાવેશ થાય છે.

(A) ઈકાઈનોડર્મ્સ એ $Echinodermata$ સમુદાયના સભ્યો છે.
$1$. તેઓ વિશિષ્ટ રીતે દરિયાઈ પ્રાણીઓ છે.
$2$. તેઓ અંગતંત્ર સ્તરીય આયોજન ધરાવે છે અને ત્રિગર્ભસ્તરીય (ત્રણ ગર્ભસ્તરો ધરાવતા: બાહ્યસ્તર,મધ્યસ્તર અને અંતઃસ્તર) હોય છે.
$3$. તેઓ દેહકોષ્ઠી (coelomate) પ્રાણીઓ છે.
$4$. પુખ્ત ઈકાઈનોડર્મ્સ અરીય સમમિતિ ધરાવે છે,જ્યારે ડિંભ દ્વિપાર્શ્વસ્થ સમમિતિ ધરાવે છે.
$5$. તેમના જીવનચક્ર દરમિયાન તેઓ મેરુદંડ (notochord) ધરાવતા નથી,તેથી તેઓ અમેરુદંડી (non-chordates) જૂથમાં આવે છે.
તેથી,સાચું વર્ણન એ છે કે તેઓ ત્રિગર્ભસ્તરીય મેરુદંડવિહીન પ્રાણીઓ છે.

(B) શૂળત્વચી (Echinodermata) સમુદાયના પુખ્ત સજીવોમાં અરીય સમરચના (ખાસ કરીને પંચ-અરીય સમરચના) જોવા મળે છે,જ્યારે તેમના ડિંભ (larvae) દ્વિપાર્શ્વી સમરચના ધરાવે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,અરીય સમરચના એ પુખ્ત શૂળત્વચી પ્રાણીઓનું મુખ્ય લક્ષણ છે. છિદ્રિષ્ઠ શરીર એ સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયનું લક્ષણ છે,અને દ્વિપાર્શ્વી સમરચના પૃષ્ઠવંશીઓ સહિત અન્ય ઘણા સમુદાયોમાં જોવા મળે છે.

(A) સમુદાય $Echinodermata$ ને તેમના શરીરની રચના અને સંમિતિના આધારે વિવિધ વર્ગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યો છે.
તારામાછલી (Starfish) એ $Asteroidea$ વર્ગમાં આવે છે.
આ વર્ગના સભ્યોની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં એક મધ્યસ્થ ચક્ર (central disc) હોય છે,જેમાંથી પાંચ કે તેથી વધુ ભુજાઓ નીકળે છે.
$Ophiuroidea$ માં બ્રિટલ સ્ટાર,$Holothuroidea$ માં સી-ક્યુકમ્બર (સમુદ્ર કાકડી) અને $Crinoidea$ માં સી-લીલી (સમુદ્ર લીલી) નો સમાવેશ થાય છે.

(A) એરિસ્ટોટલ્સ લેન્ટર્ન એ સમુદ્રી અર્ચિન (sea urchins) માં જોવા મળતું એક વિશિષ્ટ પ્રકારનું ચાવવાનું અંગ છે,જે શૂળત્વચી (Echinodermata) સમુદાયના $Echinoidea$ વર્ગમાં આવે છે.
તે પાંચ સખત,કેલ્શિયમયુક્ત દાંતનું બનેલું હોય છે જેનો ઉપયોગ ખડકો પરથી લીલ અને અન્ય ખોરાકને છોલવા માટે થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) જલવાહક તંત્ર,જેને એમ્બ્યુલેક્રલ તંત્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે સમુદાય $Echinodermata$ (શૂળત્વચી) નું એક વિશિષ્ટ લક્ષણ છે.
આ તંત્ર પાણીથી ભરેલી નલિકાઓનું બનેલું હોય છે જે પ્રચલન,ખોરાક પકડવા અને તેના વહન તેમજ શ્વસનમાં મદદ કરે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Starfish$ $(Asterias)$ એ $Echinodermata$ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
તેથી,જલવાહક તંત્ર $Starfish$ માં જોવા મળે છે.

(A) જલવાહક તંત્ર એ $Echinodermata$ (શૂળત્વચી) સમુદાયનું એક વિશિષ્ટ અને લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
આ તંત્ર પ્રચલન,ખોરાક પકડવા અને તેના વહન તેમજ શ્વસનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
જોકે $Porifera$ (સછિદ્ર) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જલ નલિકા તંત્ર (water canal system) જોવા મળે છે,પરંતુ તે શૂળત્વચીના જલવાહક તંત્ર કરતા અલગ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(D) સમુદાય $Echinodermata$ (શૂળત્વચી) માં આવતા પ્રાણીઓ એક વિશિષ્ટ લક્ષણ ધરાવે છે,જેમાં તેમના ડિંભ દ્વિપાર્શ્વીય સમરચના દર્શાવે છે,જ્યારે પુખ્ત પ્રાણીઓ પંચશાખીય અરીય સમરચના દર્શાવે છે. આ આ સમુદાયનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.

(A) જલવાહક તંત્ર (જેને એમ્બ્યુલેક્રલ તંત્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ ઇકાઇનોડર્મ્સમાં જોવા મળતી એક વિશિષ્ટ અંગ પ્રણાલી છે જે પ્રચલન,ખોરાક પકડવા,શ્વસન અને ઉત્સર્જનમાં કાર્ય કરે છે.
આ તંત્ર પાણીથી ભરેલી નલિકાઓનું બનેલું છે જે બહારની તરફ ટ્યુબ ફીટ (નલિકાપાદ) સાથે જોડાયેલ હોય છે.
ઇકાઇનોડર્મ્સની હલનચલન તંત્રમાં રહેલા પ્રવાહીના હાઇડ્રોલિક દબાણ અને ટ્યુબ ફીટ સાથે જોડાયેલા સ્નાયુઓના સંકલિત સંકોચન દ્વારા શક્ય બને છે.
તેથી,વિધાન સાચું છે અને કારણ એમ્બ્યુલેક્રલ તંત્ર કેવી રીતે પ્રચલન સક્ષમ કરે છે તેની સાચી સમજૂતી આપે છે.

(C) જલવાહક તંત્ર એ શૂળત્વચી $(Echinodermata)$ સમુદાયની એક વિશિષ્ટ અને લાક્ષણિક લાક્ષણિકતા છે.
તે રેડિયેટિંગ નલિકાઓ,નલિકાપાદ (tube feet) અને મેડ્રેપોરાઈટની બનેલી એક વ્યવસ્થા છે.
આ તંત્ર પ્રચલન,ખોરાક પકડવા અને વહન કરવા તેમજ શ્વસનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

(N/A) $\rightarrow$ શૂળત્વચી પ્રાણીઓ કેલ્કેરિયસ અસ્થિકાઓનું અંતઃકંકાલ ધરાવે છે,તેથી તેમને શૂળત્વચી (Echinodermata - કાંટાળી ત્વચાવાળા) કહેવામાં આવે છે.
$\rightarrow$ આ બધા દરિયાઈ પ્રાણીઓ છે અને અંગતંત્ર સ્તરીય આયોજન ધરાવે છે.
$\rightarrow$ પુખ્ત શૂળત્વચી પ્રાણીઓ અરિય સમમિતિ ધરાવે છે,પરંતુ ડિંભ દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ ધરાવે છે.
$\rightarrow$ તેઓ ત્રિગર્ભસ્તરીય અને દેહકોષ્ઠી પ્રાણીઓ છે.
$\rightarrow$ પાચનતંત્ર પૂર્ણ હોય છે,જેમાં મુખ નીચેની (વક્ષ) બાજુએ અને મળદ્વાર ઉપરની (પૃષ્ઠ) બાજુએ આવેલું હોય છે.
$\rightarrow$ શૂળત્વચી પ્રાણીઓનું સૌથી વિશિષ્ટ લક્ષણ જલવાહક તંત્રની હાજરી છે,જે પ્રચલન,ખોરાક પકડવા અને તેના વહન તેમજ શ્વસનમાં મદદ કરે છે.
$\rightarrow$ ઉત્સર્જન તંત્રનો અભાવ હોય છે.
$\rightarrow$ લિંગ અલગ-અલગ હોય છે.
$\rightarrow$ પ્રજનન લિંગી પ્રકારનું હોય છે.
$\rightarrow$ ફલન સામાન્ય રીતે બાહ્ય હોય છે.
$\rightarrow$ વિકાસ પરોક્ષ હોય છે,જેમાં મુક્ત રીતે તરતા ડિંભનો સમાવેશ થાય છે.
$\rightarrow$ ઉદાહરણો: Asterias (તારામાછલી),Echinus (સી અર્ચિન),Antedon (સી લીલી),Cucumaria (સી ક્યુકમ્બર) અને Ophiura (બ્રિટલ સ્ટાર).

(A) $Asterias$ (તારા માછલી), $Antedon$ (સી લિલી), અને $Echinus$ (સી અર્ચિન) એ $Echinodermata$ સમુદાયના સભ્યો છે.
$Aplysia$ (સી હેર) એ મૃદુકાય સમુદાયનું પ્રાણી છે, પરંતુ આ પ્રશ્નના સંદર્ભમાં, $Water \text{ } vascular \text{ } system$ (જલવાહક તંત્ર) અને $Calcareous \text{ } shell$ (કેલ્કેરિયસ કવચ/અંતઃકંકાલ) એ $Echinodermata$ સમુદાયના મુખ્ય લક્ષણો છે.
$Echinoderms$ વિશિષ્ટ જલવાહક તંત્ર અને કેલ્કેરિયસ અસ્થિકાઓનું બનેલું અંતઃકંકાલ ધરાવે છે.

(C) ગૌણ અરીય સમમિતિ સમુદાય-$Echinodermata$ માં જોવા મળે છે.
આ સમુદાયના સભ્યો વિશિષ્ટ રીતે દરિયાઈ સ્વરૂપો છે.
આ સજીવોમાં,ડિંભ (larvae) દ્વિપાર્શ્વસ્થ સમમિતિ ધરાવે છે,પરંતુ કાયાંતરણ દરમિયાન,પુખ્ત સજીવોની સમમિતિ સામાન્ય રીતે પંચતલીય અરીય સમમિતિમાં ફેરવાય છે.

(B) ઈકાઈનોડર્મ્સ એ $Echinodermata$ સમુદાયના પ્રાણીઓ છે. આ સમુદાયની તમામ અસ્તિત્વ ધરાવતી પ્રજાતિઓ ફક્ત દરિયાઈ (ખારા પાણીમાં) જોવા મળે છે. તેઓ કેલ્કેરિયસ અસ્થિકાઓના અંતઃકંકાલ અને જલવાહક તંત્ર દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.

(B) નલિકા-પાદ (Tube-feet) એ $Echinodermata$ સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જોવા મળતા લાક્ષણિક પ્રચલનાંગો છે.
આ રચનાઓ જલવાહક તંત્રનો ભાગ છે, જે ઇકાઇનોડર્મ્સમાં વિશિષ્ટ રીતે જોવા મળે છે.
તેઓ શરીરની દીવાલમાંથી બહાર આવતી કોથળી જેવી રચનાઓ છે જે પ્રચલન, ખોરાક ગ્રહણ અને શ્વસનમાં મદદ કરે છે.