Gujarati

Phylum-Coelenterata (Cnideria) Questions in Gujarati

Class 11 Biology · Animal Kingdom · Phylum-Coelenterata (Cnideria)

236+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 236 questions in Gujarati

101
MediumMCQ
હાઈડ્રા એ કોષ્ઠાંત્રિ (Coelenterate) છે કારણ કે તે ........
A
સુત્રાંગો ધરાવે છે.
B
મધ્યશ્લેશસ્તર (Mesoglea) ધરાવે છે.
C
કોષ્ઠાંત્ર (Coelenteron) અને ડંખકોષો (Cnidoblasts) ધરાવે છે.
D
અધોરંધ્ર (Hypostome) ધરાવે છે.

Solution

(C) હાઈડ્રા એ કોષ્ઠાંત્રિ (Coelenterata) સમુદાયનું પ્રાણી છે (જેને $Cnidaria$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે).
આ સમુદાયની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓમાં મધ્યસ્થ જઠર-વાહિકા ગુહા,જેને કોષ્ઠાંત્ર (Coelenteron) કહેવાય છે,અને વિશિષ્ટ ડંખકોષો (Cnidoblasts) ની હાજરીનો સમાવેશ થાય છે.
આ ડંખકોષોનો ઉપયોગ આધાર મેળવવા,રક્ષણ કરવા અને શિકાર પકડવા માટે થાય છે,જે આ સમુદાયનું મુખ્ય લક્ષણ છે.
102
EasyMCQ
"બહુરૂપતા" (Polymorphism) ........ વર્ગના સભ્યોમાં જોવા મળે છે.
A
એન્થોઝુઆ
B
સ્કિફોઝુઆ
C
સ્પોરોઝુઆ
D
હાઈડ્રોઝુઆ

Solution

(D) બહુરૂપતા એ એક એવી ઘટના છે જેમાં એક જ જાતિના સભ્યો પોષણ, પ્રજનન અને રક્ષણ જેવા વિશિષ્ટ કાર્યો કરવા માટે વિવિધ બાહ્ય સ્વરૂપો (ઝુઓઇડ્સ) દર્શાવે છે. આ લક્ષણ સંઘ $Cnidaria$ ના વર્ગ $Hydrozoa$ ની મુખ્ય લાક્ષણિકતા છે. તેના ઉદાહરણોમાં $Physalia$ (પોર્ટુગીઝ મેન-ઓફ-વોર) અને $Obelia$ નો સમાવેશ થાય છે.
103
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું દ્વિગર્ભસ્તરી અને અરીય સમમિતિ ધરાવતું પ્રાણી છે?
A
ગોળકૃમિ
B
અળસિયું
C
જળવ્યાળ (Hydra)
D
યકૃતકૃમિ

Solution

(C) $1$. દ્વિગર્ભસ્તરી પ્રાણીઓ એવા છે જેમાં કોષો બે ગર્ભીય સ્તરોમાં ગોઠવાયેલા હોય છે,એક બાહ્ય ગર્ભસ્તર (ectoderm) અને એક અંતઃ ગર્ભસ્તર (endoderm).
$2$. અરીય સમમિતિ એ સમુદાય $Cnidaria$ (જેને $Coelenterata$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) નું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
$3$. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Hydra$ એ $Cnidaria$ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$4$. ગોળકૃમિ $(Aschelminthes)$ ત્રિગર્ભસ્તરી અને દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ ધરાવે છે.
$5$. અળસિયું $(Annelida)$ ત્રિગર્ભસ્તરી અને દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ ધરાવે છે.
$6$. યકૃતકૃમિ $(Platyhelminthes)$ ત્રિગર્ભસ્તરી અને દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ ધરાવે છે.
$7$. તેથી,$Hydra$ એ સાચો જવાબ છે.
104
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું કોષ્ઠાંત્રિ (Coelenterate) છે?
A
દરિયાઈ ગાય
B
દરિયાઈ કાકડી
C
દરિયાઈ પંખા
D
દરિયાઈ ઘોડો

Solution

(C) કોષ્ઠાંત્રિ (Coelenterata) સમુદાય (જેને Cnidaria તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) માં પરવાળા,જેલીફિશ અને સી એનિમોન જેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
દરિયાઈ પંખા (વૈજ્ઞાનિક નામ: Gorgonia) એ કોષ્ઠાંત્રિ સમુદાયના એન્થોઝોઆ (Anthozoa) વર્ગનું પ્રાણી છે.
દરિયાઈ ગાય એ સસ્તન પ્રાણી (Sirenia) છે.
દરિયાઈ કાકડી એ શૂળત્વચી (Echinodermata) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
દરિયાઈ ઘોડો એ અસ્થિમત્સ્ય (Osteichthyes) વર્ગની માછલી છે જે મેરુદંડી (Chordata) સમુદાયમાં આવે છે.
105
EasyMCQ
....... માં દંશક કોષો (Cnidoblasts) હાજર હોય છે.
A
કોષ્ઠાંત્રિ (Cnidaria)
B
ટીનોફોરા (Ctenophora)
C
સછિદ્ર (Porifera)
D
પ્રજીવ (Protozoa)

Solution

(A) દંશક કોષો (Cnidoblasts),જેને $Cnidocytes$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે વિશિષ્ટ કોષો છે જેમાં દંશક અંગિકાઓ અથવા નેમેટોસિસ્ટ્સ હોય છે. આ કોષો $Cnidaria$ (જેને $Coelenterata$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) સમુદાયના સજીવોનું મુખ્ય લક્ષણ છે. તેનો ઉપયોગ આધાર મેળવવા,રક્ષણ કરવા અને શિકાર પકડવા માટે થાય છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
106
EasyMCQ
. . . . . . માં અરીય સમમિતિ જોવા મળે છે.
A
પ્લેનેરિયા
B
ટેનીઆ
C
ફેસિઓલા
D
સમુદ્રફુલ

Solution

(D) અરીય સમમિતિ એ એક પ્રકારની સમમિતિ છે જેમાં સજીવને તેના મધ્ય અક્ષમાંથી પસાર થતા કોઈપણ સમતલ દ્વારા સમાન ભાગોમાં વિભાજિત કરી શકાય છે।
આપેલા વિકલ્પોમાંથી, $Planaria$, $Taenia$ (પટ્ટીકૃમિ) અને $Fasciola$ (યકૃતકૃમિ) એ $Platyhelminthes$ સમુદાયના સભ્યો છે, જે દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ દર્શાવે છે।
$Sea \text{ } anemone$ (સમુદ્રફુલ) એ $Cnidaria$ (અથવા $Coelenterata$) સમુદાયનો સભ્ય છે, જે અરીય સમમિતિ ધરાવે છે।
તેથી, સાચો જવાબ $Sea \text{ } anemone$ છે।
107
MediumMCQ
કોષ્ઠાંત્રિ (Coelenterata) સમુદાયમાં સૂત્રકોરક (cnidoblasts) નું કાર્ય .......... છે.
A
પ્રચલન
B
બચાવ અને આક્રમણ
C
પ્રજનન
D
પોષણ

Solution

(B) સૂત્રકોરક (cnidoblasts) એ કોષ્ઠાંત્રિ (Coelenterata) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જોવા મળતી વિશિષ્ટ કોષો છે.
આ કોષોમાં $nematocyst$ નામની દંશક કોથળી આવેલી હોય છે.
સૂત્રકોરકનું મુખ્ય કાર્ય આધાર મેળવવો,સ્વબચાવ કરવો અને શિકાર પકડવો (આક્રમણ) છે.
તેથી,તે બચાવ અને આક્રમણ બંને માટે અનિવાર્ય છે.
108
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું કોષ્ઠાંત્રિ (Cnidaria) સમુદાયનું સભ્ય છે?
A
સમુદ્ર કમળ (Sea lily)
B
સી સ્ક્વિર્ટ (Sea squirt)
C
સમુદ્ર કાકડી (Sea cucumber)
D
સમુદ્ર પંખો (Sea fan)

Solution

(D) કોષ્ઠાંત્રિ (Cnidaria) સમુદાયમાં $Hydra$,$Obelia$,$Physalia$ (પોર્ટુગીઝ મેન-ઓફ-વોર),$Adamsia$ (સમુદ્ર ફૂલ),$Pennatula$ (સમુદ્ર પીંછું) અને $Gorgonia$ (સમુદ્ર પંખો) જેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
$A$. સમુદ્ર કમળ $(Antedon)$ એ શૂળત્વચી (Echinodermata) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$B$. સી સ્ક્વિર્ટ $(Herdmania)$ એ મેરુદંડી (Chordata) સમુદાય (ઉપસમુદાય $Urochordata$) નું પ્રાણી છે.
$C$. સમુદ્ર કાકડી $(Cucumaria)$ એ શૂળત્વચી (Echinodermata) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$D$. સમુદ્ર પંખો $(Gorgonia)$ એ કોષ્ઠાંત્રિ (Cnidaria) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
109
MediumMCQ
"Portuguese man-of-war" એ શું છે?
A
પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધનો સૈનિક
B
પોર્ટુગીઝ સૈનિક
C
વાદળી (સ્પોન્જ)
D
બહુરૂપી, વસાહતી, કોષ્ઠાંત્રિ

Solution

(D) "Portuguese man-of-war" ને વૈજ્ઞાનિક રીતે $Physalia$ $physalis$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે કોષ્ઠાંત્રિ (Cnidaria) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
તે એક વસાહતી સજીવ છે, જેનો અર્થ છે કે તે 'ઝૂઓઇડ્સ' (zooids) નામના વિશિષ્ટ સજીવોની વસાહત ધરાવે છે જે સાથે મળીને કાર્ય કરે છે.
તે બહુરૂપકતા (polymorphism) દર્શાવે છે, જેનો અર્થ છે કે તેમાં વિવિધ કાર્યો કરવા માટે એક જ વસાહતમાં વિવિધ પ્રકારના ઝૂઓઇડ્સ (જેમ કે ગેસ્ટ્રોઝૂઓઇડ્સ, ડેક્ટિલોઝૂઓઇડ્સ અને ગોનોઝૂઓઇડ્સ) જોવા મળે છે.
110
MediumMCQ
કયા સમુદાયમાં ચેતાકોષો આવેલા છે,પરંતુ ચેતાઓ ગેરહાજર છે?
A
સછિદ્ર (Porifera)
B
કોષ્ઠાંત્રિ (Cnidaria)
C
પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes)
D
સૂત્રકૃમિ (Aschelminthes)

Solution

(B) સમુદાય $Cnidaria$ (જેને $Coelenterata$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) માં સજીવો આદિમ પ્રકારનું ચેતાતંત્ર ધરાવે છે.
તેમના શરીરમાં ચેતાકોષોનું એક જાળીદાર તંત્ર ફેલાયેલું હોય છે,જે વિવિધ પ્રવૃત્તિઓના સંકલનમાં મદદ કરે છે.
જોકે,તેમની પાસે ઉચ્ચ કક્ષાના પ્રાણીઓની જેમ કોઈ કેન્દ્રીય ચેતાતંત્ર કે સુવ્યવસ્થિત ચેતાઓ (ચેતાના જૂથો) હોતા નથી.
તેથી,તેમાં ચેતાકોષો હાજર હોય છે પરંતુ સુવ્યવસ્થિત ચેતાઓ ગેરહાજર હોય છે.
111
MediumMCQ
......... માં દંશકોષો (Cnidoblasts) જોવા મળે છે.
A
સછિદ્ર (Porifera)
B
કોષ્ઠાંત્રિ (Coelenterata)
C
સૂત્રકૃમિ (Aschelminthes)
D
નૂપુરક (Annelida)

Solution

(B) દંશકોષો (Cnidoblasts) એ વિશિષ્ટ કોષો છે જેમાં ડંખ મારતી કોથળીઓ અથવા નેમેટોસાઇટ્સ હોય છે. આ કોષો કોષ્ઠાંત્રિ (Coelenterata) સમુદાયનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે,જેને $Cnidaria$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેનો ઉપયોગ આધાર મેળવવા,રક્ષણ કરવા અને શિકાર પકડવા માટે થાય છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
112
MediumMCQ
"Sea pen" અને "sea fan" એ દરિયાઈ.........છે.
A
હાઈડ્રોઝુઆ
B
એન્થોઝુઆ
C
મૃદુકાય
D
માછલી

Solution

(B) "Sea pen" (Pennatula) અને "sea fan" (Gorgonia) એ $Cnidaria$ (જેને $Coelenterata$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) સમુદાયના $Anthozoa$ વર્ગના સભ્યો છે.
આ સજીવો સંપૂર્ણપણે દરિયાઈ છે અને તેમના જીવનચક્રમાં મુખ્યત્વે પોલીપ સ્વરૂપ જોવા મળે છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
113
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કોની પાસે કંકાલ હોતું નથી?
A
વંદો
B
મચ્છર
C
પતંગિયું
D
જેલીફિશ

Solution

(D) $\text{વંદો}$, $\text{મચ્છર}$ અને $\text{પતંગિયું}$ એ બધા $Arthropoda$ (સંધિપાદ) સમુદાયના સભ્યો છે। આ સજીવોમાં કાઈટિનનું બનેલું બાહ્ય કંકાલ હોય છે, જે તેમને માળખાકીય આધાર અને રક્ષણ પૂરું પાડે છે। તેની સામે, $\text{જેલીફિશ}$ એ $Cnidaria$ (કોષ્ઠાંત્રિ) સમુદાયનું પ્રાણી છે। $Cnidarians$ એ નરમ શરીર ધરાવતા સજીવો છે જેમાં કોઈ સખત કંકાલ હોતું નથી; તેઓ આધાર અને હલનચલન માટે જલસ્થિતિક કંકાલ (પાણીથી ભરેલી શરીરની ગુહા) પર આધાર રાખે છે।
114
EasyMCQ
કયા પ્રાણીમાં ચેતાકોષો હાજર હોય છે પરંતુ મગજ ગેરહાજર હોય છે?
A
વાદળી (Sponge)
B
અળસિયું
C
વંદો
D
હાઇડ્રા

Solution

(D) $Hydra$ એ $Cnidaria$ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
તેમાં ચેતાકોષોનું એક જાળીદાર તંત્ર (nerve net) હોય છે જે સમગ્ર શરીરમાં ફેલાયેલું હોય છે.
જોકે,તેમાં માહિતીનું અર્થઘટન કરવા માટે કોઈ કેન્દ્રીય ચેતાતંત્ર કે મગજ હોતું નથી.
તેની સામે,વાદળી $(Porifera)$ માં ચેતાકોષો સંપૂર્ણપણે ગેરહાજર હોય છે,જ્યારે અળસિયા અને વંદામાં મગજ અથવા ચેતાકંદ ધરાવતું કેન્દ્રીય ચેતાતંત્ર જોવા મળે છે.
115
EasyMCQ
કયા સમુદાયનાં પ્રાણીઓ પેશીય કક્ષાનું દૈહિક આયોજન ધરાવે છે?
A
સછિદ્ર (Porifera)
B
કોષ્ઠાંત્રિ (Coelenterata/Cnidaria)
C
પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes)
D
સૂત્રકૃમિ (Aschelminthes)

Solution

(B) પ્રાણીસૃષ્ટિમાં દૈહિક આયોજનનું સ્તર કોષીય કક્ષાથી પેશીય,અંગ અને અંગતંત્ર કક્ષા સુધી વિકસે છે.
$1$. સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયના પ્રાણીઓ કોષીય કક્ષાનું આયોજન ધરાવે છે.
$2$. કોષ્ઠાંત્રિ (Coelenterata/Cnidaria) અને કંકાલધારી (Ctenophora) સમુદાયના પ્રાણીઓ પેશીય કક્ષાનું આયોજન ધરાવે છે.
$3$. પૃથુકૃમિ અને તેનાથી ઉચ્ચ સમુદાયો અંગ અને અંગતંત્ર કક્ષાનું આયોજન ધરાવે છે.
તેથી,પેશીય કક્ષાનું દૈહિક આયોજન ધરાવતો સમુદાય કોષ્ઠાંત્રિ (Coelenterata) છે.
116
EasyMCQ
કોષ્ઠાંત્રિ ($Coelenterata$ / $Cnidaria$) સમુદાયનાં પ્રાણીઓમાં સમાન કાર્ય ધરાવતા કોષો ભેગા મળી કયા સ્તરીય આયોજનની રચના કરે છે?
A
કોષસ્તરીય
B
પેશીસ્તરીય
C
અંગસ્તરીય
D
અંગતંત્રીય

Solution

(B) કોષ્ઠાંત્રિ ($Coelenterata$ અથવા $Cnidaria$) સમુદાયનાં પ્રાણીઓમાં શરીરનું આયોજન $\text{પેશીસ્તરીય}$ ($Tissue$ level) પ્રકારનું હોય છે.
આ સજીવોમાં, સમાન કાર્ય કરતા કોષો ભેગા મળીને પેશીઓની રચના કરે છે, જે સછિદ્ર $(Porifera)$ સમુદાયમાં જોવા મળતા $\text{કોષસ્તરીય}$ ($Cellular$ level) આયોજન કરતા વધુ જટિલ છે.
તેથી, સાચો જવાબ $\text{પેશીસ્તરીય}$ છે.
117
EasyMCQ
કયા સમુદાયમાં સૌ પ્રથમ પેશીસ્તરીય આયોજન જોવા મળે છે?
A
પૃથુકૃમિ
B
નુપૂરક
C
કોષ્ઠાંત્રિ (Cnidaria)
D
પ્રજીવ

Solution

(C) પ્રાણીસૃષ્ટિમાં, આયોજનનું સ્તર કોષીય સ્તરથી પેશી, અંગ અને અંગતંત્ર સ્તર સુધી વિકસે છે.
$1$. સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયમાં કોષીય સ્તરનું આયોજન જોવા મળે છે.
$2$. કોષ્ઠાંત્રિ (Cnidaria) અને કંકધરા (Ctenophora) એ સૌ પ્રથમ સમુદાયો છે જેમાં પેશીસ્તરીય આયોજન જોવા મળે છે, જેમાં સમાન કાર્ય કરતા કોષો પેશીઓમાં ગોઠવાયેલા હોય છે.
$3$. પૃથુકૃમિમાં અંગસ્તરીય આયોજન જોવા મળે છે.
તેથી, સાચો જવાબ $\text{કોષ્ઠાંત્રિ}$ છે.
118
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયા સમુદાયમાં અંગતંત્રો જોવા મળતાં નથી?
A
મૃદુકાય (Mollusca)
B
શૂળચર્મી (Echinodermata)
C
સંધિપાદ (Arthropoda)
D
કોષ્ઠાંત્રિ (Coelenterata)

Solution

(D) પ્રાણીસૃષ્ટિમાં આયોજનનું સ્તર કોષીય સ્તરથી પેશીય સ્તર અને ત્યારબાદ અંગ અને અંગતંત્રના સ્તર સુધી વિકસે છે.
$1$. કોષ્ઠાંત્રિ (Cnidaria) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં પેશીય સ્તરનું આયોજન જોવા મળે છે.
$2$. મૃદુકાય,શૂળચર્મી અને સંધિપાદ સમુદાયના પ્રાણીઓમાં અંગતંત્રના સ્તરનું આયોજન જોવા મળે છે.
તેથી,કોષ્ઠાંત્રિ એવો સમુદાય છે જેમાં અંગતંત્રોનો અભાવ હોય છે.
119
EasyMCQ
કયા સમુદાયનાં પ્રાણીઓમાં અંગતંત્રો જોવા મળતાં નથી?
A
કોષ્ઠાંત્રિ
B
નુપૂરક
C
સંધિપાદ
D
મૃદુકાય

Solution

(A) પ્રાણીસૃષ્ટિમાં આયોજનનું સ્તર કોષીય સ્તરથી પેશીય સ્તર અને ત્યારબાદ અંગ અને અંગતંત્રના સ્તર સુધી વિકસે છે.
$1$. સછિદ્ર (Porifera) પ્રાણીઓમાં કોષીય સ્તરનું આયોજન જોવા મળે છે.
$2$. કોષ્ઠાંત્રિ (Cnidaria) અને કંકધરા (Ctenophora) પ્રાણીઓમાં પેશીય સ્તરનું આયોજન જોવા મળે છે.
$3$. પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes) માં અંગ સ્તરનું આયોજન જોવા મળે છે.
$4$. સૂત્રકૃમિ (Aschelminthes) થી મેરુદંડી (Chordata) સુધીના પ્રાણીઓમાં અંગતંત્ર સ્તરનું આયોજન જોવા મળે છે.
તેથી,કોષ્ઠાંત્રિ એવો સમુદાય છે જેમાં અંગતંત્ર સ્તરનું આયોજન હોતું નથી; તેમાં માત્ર પેશીય સ્તરનું આયોજન હોય છે.
120
MediumMCQ
અરીય સમરચના (Radial symmetry) શેમાં જોવા મળે છે?
A
પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes)
B
કોષ્ઠાંત્રિ (Coelenterata)
C
નુપૂરક (Annelida)
D
સંધિપાદ (Arthropoda)

Solution

(B) અરીય સમરચના એ શરીરનું એવું આયોજન છે જેમાં સજીવને તેના કેન્દ્રિય અક્ષમાંથી પસાર થતા કોઈપણ સમતલ દ્વારા સમાન ભાગોમાં વિભાજિત કરી શકાય છે.
પ્રાણીસૃષ્ટિમાં,અરીય સમરચના એ $Cnidaria$ (જેને $Coelenterata$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે),$Ctenophora$ અને પુખ્ત $Echinodermata$ સમુદાયના પ્રાણીઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
પૃથુકૃમિ,નુપૂરક અને સંધિપાદ સમુદાયના પ્રાણીઓ દ્વિપાર્શ્વસ્થ સમરચના (bilateral symmetry) દર્શાવે છે.
121
EasyMCQ
કયા સમુદાયના પ્રાણીઓ અરિય સમમિતિ ધરાવે છે?
A
કોષ્ઠાંત્રિ
B
નુપૂરક
C
સંધિપાદ
D
મૃદુકાય

Solution

(A) અરિય સમમિતિ એ કોષ્ઠાંત્રિ (જેને $Cnidaria$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) અને કંકધરા સમુદાયના પ્રાણીઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે. અરિય સમમિતિમાં,શરીરના મધ્ય અક્ષમાંથી પસાર થતી કોઈપણ ધરી પ્રાણીને બે સમાન ભાગોમાં વિભાજિત કરે છે. નુપૂરક,સંધિપાદ અને મૃદુકાય સમુદાયના પ્રાણીઓ દ્વિપાર્શ્વસ્થ સમમિતિ ધરાવે છે.
122
EasyMCQ
કયા સમુદાયમાં ત્રિગર્ભસ્તરીય આયોજન જોવા મળતું નથી?
A
પૃથુકૃમિ
B
મેરુદંડી
C
સંધિપાદ
D
કોષ્ઠાંત્રિ

Solution

(D) ત્રિગર્ભસ્તરીય સજીવો એવા છે જે ત્રણ ગર્ભસ્તરો ધરાવે છે: બાહ્ય ગર્ભસ્તર,મધ્ય ગર્ભસ્તર અને અંતઃ ગર્ભસ્તર.
પૃથુકૃમિ,સંધિપાદ અને મેરુદંડી જેવા સમુદાયો ત્રિગર્ભસ્તરીય છે.
કોષ્ઠાંત્રિ (Cnidaria) સમુદાયના સજીવો દ્વિગર્ભસ્તરીય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ માત્ર બે ગર્ભસ્તરો ધરાવે છે: બાહ્ય ગર્ભસ્તર અને અંતઃ ગર્ભસ્તર,જેની વચ્ચે મેસોગ્લિયા નામનું અવિભેદિત સ્તર આવેલું હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $D$ (કોષ્ઠાંત્રિ) છે.
123
EasyMCQ
કયા સમુદાયના પ્રાણીઓમાં કોષો બે ગર્ભસ્તરોમાં ગોઠવાયેલા હોય છે?
A
કોષ્ઠાંત્રિ (Coelenterata)
B
પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes)
C
સછિદ્ર (Porifera)
D
નુપૂરક (Annelida)

Solution

(A) જે પ્રાણીઓમાં કોષો બે ગર્ભસ્તરોમાં ગોઠવાયેલા હોય છે,જેમાં બહારનું બાહ્યસ્તર (ectoderm) અને અંદરનું અંતઃસ્તર (endoderm) હોય છે,તેમને દ્વિગર્ભસ્તરી (diploblastic) પ્રાણીઓ કહેવામાં આવે છે.
આ લાક્ષણિકતા કોષ્ઠાંત્રિ (Cnidaria) સમુદાયના પ્રાણીઓની મુખ્ય લાક્ષણિકતા છે.
તેની સામે,સછિદ્ર સમુદાયના પ્રાણીઓ કોષીય સ્તરનું આયોજન ધરાવે છે,જ્યારે પૃથુકૃમિ અને નુપૂરક સમુદાયના પ્રાણીઓ ત્રિગર્ભસ્તરી (triploblastic) હોય છે,એટલે કે તેઓ ત્રણ ગર્ભસ્તરો (બાહ્યસ્તર,મધ્યસ્તર અને અંતઃસ્તર) ધરાવે છે.
124
EasyMCQ
કોષ્ઠાંત્રિ (Cnidaria) સમુદાયમાં કયા ગર્ભસ્તરનો અભાવ હોય છે?
A
બાહ્ય ગર્ભસ્તર (Ectoderm)
B
મધ્ય ગર્ભસ્તર (Mesoderm)
C
અંત:ગર્ભસ્તર (Endoderm)
D
$(A)$ અને $(B)$ બંને

Solution

(B) કોષ્ઠાંત્રિ સમુદાયના સજીવો દ્વિગર્ભસ્તરીય (diploblastic) હોય છે.
દ્વિગર્ભસ્તરીય પ્રાણીઓમાં બે ગર્ભસ્તરો આવેલા હોય છે: બહારનું સ્તર જેને બાહ્ય ગર્ભસ્તર અને અંદરનું સ્તર જેને અંત:ગર્ભસ્તર કહે છે.
તેમાં મધ્ય ગર્ભસ્તરનો અભાવ હોય છે.
તેમનામાં બાહ્ય ગર્ભસ્તર અને અંત:ગર્ભસ્તરની વચ્ચે એક અવિભેદિત,જેલી જેવું સ્તર આવેલું હોય છે જેને મધ્યશ્લેષ (mesoglea) કહે છે.
125
MediumMCQ
કયા સમુદાયનાં પ્રાણીઓમાં બે જનનસ્તરોની વચ્ચે અકોષીય મધ્યશ્લેષ્મ (mesoglea) આવેલ હોય છે?
A
પૃથુકૃમિ
B
સંધિપાદ
C
કોષ્ઠાંત્રિ
D
પ્રજીવ

Solution

(C) કોષ્ઠાંત્રિ ($Cnidaria$ અથવા $Coelenterata$) સમુદાયનાં પ્રાણીઓ દ્વિગર્ભસ્તરીય હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ બે જનનસ્તરો ધરાવે છે: બહારનું બાહ્યસ્તર (ectoderm) અને અંદરનું અંતઃસ્તર (endoderm).
આ બે સ્તરોની વચ્ચે એક અવિભેદિત,જેલી જેવો,અકોષીય પદાર્થ આવેલો હોય છે જેને મધ્યશ્લેષ્મ $(mesoglea)$ કહેવામાં આવે છે.
આ મધ્યશ્લેષ્મ સજીવોને બંધારણીય આધાર પૂરો પાડે છે અને તેમના શરીરનો આકાર જાળવી રાખવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
126
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયો સમુદાય દ્વિગર્ભસ્તરીય (diploblastic) આયોજન ધરાવે છે?
A
કોષ્ઠાંત્રિ (Cnidaria)
B
પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes)
C
મેરુદંડી (Chordata)
D
સંધિપાદ (Arthropoda)

Solution

(A) દ્વિગર્ભસ્તરીય સજીવો એવા છે જેમાં કોષો બે ગર્ભસ્તરોમાં ગોઠવાયેલા હોય છે: બહારનું બાહ્ય ગર્ભસ્તર (ectoderm) અને અંદરનું અંતઃ ગર્ભસ્તર (endoderm),જેની વચ્ચે અવિભેદિત સ્તર હોય છે જેને મધ્યશ્લેષ (mesoglea) કહેવાય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,સમુદાય $Cnidaria$ (જેને $Coelenterata$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) દ્વિગર્ભસ્તરીય આયોજન ધરાવે છે.
$Platyhelminthes$,$Chordata$ અને $Arthropoda$ ત્રણેય ત્રિગર્ભસ્તરીય (triploblastic) છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ ત્રણ ગર્ભસ્તરો ધરાવે છે: બાહ્ય ગર્ભસ્તર,મધ્ય ગર્ભસ્તર (mesoderm) અને અંતઃ ગર્ભસ્તર.
127
MediumMCQ
કોષ્ઠાંત્રિ $(Cnidaria)$ સમુદાયમાં બે ગર્ભસ્તરોની વચ્ચે શું આવેલું હોય છે?
A
મધ્યશ્લેષ્મ $(Mesoglea)$
B
બહુકોષીય મધ્યશ્લેષ્મ
C
અવિભેદિત મધ્યશ્લેષ્મ
D
એકકોષીય મધ્યશ્લેષ્મ

Solution

(A) કોષ્ઠાંત્રિ $(Cnidaria)$ સમુદાયના સજીવો દ્વિગર્ભસ્તરીય હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ બે ગર્ભસ્તરો ધરાવે છે: બહારનું બાહ્યસ્તર અને અંદરનું અંતઃસ્તર.
આ બે સ્તરોની વચ્ચે એક અવિભેદિત,જેલી જેવો પદાર્થ આવેલો હોય છે,જેને મધ્યશ્લેષ્મ $(Mesoglea)$ કહેવામાં આવે છે.
મધ્યશ્લેષ્મ એ કોષવિહીન અથવા અકોષીય હોય છે,જે શરીરને બંધારણીય આધાર પૂરો પાડે છે.
128
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયો સજીવ દ્વિગર્ભસ્તરીય (diploblastic) આયોજન ધરાવે છે?
A
હાઇડ્રા
B
હાયલોનેમા
C
ફાયલેરિયા કૃમિ
D
જળો

Solution

(A) દ્વિગર્ભસ્તરીય સજીવો એવા છે જેમાં કોષો બે ગર્ભસ્તરોમાં ગોઠવાયેલા હોય છે,એક બાહ્ય ગર્ભસ્તર (ectoderm) અને એક અંતઃ ગર્ભસ્તર (endoderm).
$Hydra$ એ $Cnidaria$ (અથવા $Coelenterata$) સમુદાયનો સભ્ય છે,જે દ્વિગર્ભસ્તરીય આયોજન ધરાવે છે.
$Hyalonema$ એ $Porifera$ સમુદાયનો સભ્ય છે,જે પણ દ્વિગર્ભસ્તરીય છે. જોકે,પ્રમાણભૂત જીવવિજ્ઞાનના પ્રશ્નોના સંદર્ભમાં,$Hydra$ એ દ્વિગર્ભસ્તરીય સજીવનું સૌથી ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
$Filarial$ $worm$ $(Wuchereria)$ એ $Aschelminthes$ સમુદાયમાં આવે છે અને $Leech$ $(Hirudinaria)$ એ $Annelida$ સમુદાયમાં આવે છે,જે બંને ત્રિગર્ભસ્તરીય (triploblastic) છે.
129
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયા સમુદાયમાં દ્વિગર્ભસ્તરીય (diploblastic) પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે?
A
કોષ્ઠાંત્રિ (Cnidaria)
B
પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes)
C
શૂળચર્મી (Echinodermata)
D
આપેલ પૈકી એકપણ નહીં

Solution

(A) દ્વિગર્ભસ્તરીય પ્રાણીઓ એવા પ્રાણીઓ છે જેમાં કોષો બે ગર્ભસ્તરોમાં ગોઠવાયેલા હોય છે: બહારનું બાહ્ય ગર્ભસ્તર (ectoderm) અને અંદરનું અંતઃ ગર્ભસ્તર (endoderm).
સમુદાય $Cnidaria$ (જેને કોષ્ઠાંત્રિ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) માં દ્વિગર્ભસ્તરીય પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે.
સમુદાય $Platyhelminthes$ અને $Echinodermata$ ત્રિગર્ભસ્તરીય છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે ત્રણ ગર્ભસ્તરો (બાહ્ય ગર્ભસ્તર,મધ્ય ગર્ભસ્તર અને અંતઃ ગર્ભસ્તર) હોય છે.
130
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયો સમુદાય દ્વિગર્ભસ્તરીય (diploblastic) છે?
A
કોષ્ઠાંત્રિ (Cnidaria)
B
સછિદ્ર (Porifera)
C
પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes)
D
ઉપર્યુક્ત પૈકી એક પણ નહિ

Solution

(A) દ્વિગર્ભસ્તરીય પ્રાણીઓ એવા પ્રાણીઓ છે જેમાં કોષો બે ગર્ભસ્તરોમાં ગોઠવાયેલા હોય છે,એક બાહ્ય ગર્ભસ્તર (ectoderm) અને એક અંતઃ ગર્ભસ્તર (endoderm).
કોષ્ઠાંત્રિ સમુદાયના પ્રાણીઓ દ્વિગર્ભસ્તરીય હોય છે.
સછિદ્ર (વાદળી) ને સામાન્ય રીતે કોષીય સ્તરના આયોજન ધરાવતા ગણવામાં આવે છે અને તેમાં સાચા ગર્ભસ્તરોનો અભાવ હોય છે.
પૃથુકૃમિ (ચપટા કૃમિ) ત્રિગર્ભસ્તરીય હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ ત્રણ ગર્ભસ્તરો ધરાવે છે: બાહ્ય ગર્ભસ્તર,મધ્ય ગર્ભસ્તર (mesoderm) અને અંતઃ ગર્ભસ્તર.
તેથી,સાચો જવાબ કોષ્ઠાંત્રિ છે.
131
MediumMCQ
આપેલ આકૃતિમાં $a$ અને $b$ અનુક્રમે શું સૂચવે છે?
Question diagram
A
પાચનગુહા,અંતઃસ્તર
B
અંતઃસ્તર,પાચનગુહા
C
પાચનગુહા,મધ્યસ્તર
D
પાચનગુહા,કુષ્ઠદેહકોષ્ઠ

Solution

(A) આપેલ આકૃતિ દ્વિગર્ભસ્તરીય સજીવના આડછેદને દર્શાવે છે,જેમ કે સંધિપાદ સમુદાયના સભ્યો.
આ આકૃતિમાં,'$a$' એ મધ્યમાં આવેલી ગુહા તરફ નિર્દેશ કરે છે,જે પાચનગુહા (જેને કુષ્ઠદેહકોષ્ઠ પણ કહેવાય છે) છે.
'$b$' એ આ ગુહાની અંદરની તરફ આવેલું કોષોનું સ્તર છે,જે અંતઃસ્તર (અથવા જઠરસ્તર) છે.
તેથી,'$a$' પાચનગુહા સૂચવે છે અને '$b$' અંતઃસ્તર સૂચવે છે.
132
EasyMCQ
કયા સમુદાયના પ્રાણીઓ અરીય સમમિતિ ધરાવે છે?
A
કોષ્ઠાંત્રિ
B
નુપૂરક
C
સંધિપાદ
D
મૃદુકાય

Solution

(A) અરીય સમમિતિ એ કોષ્ઠાંત્રિ (જેને $Cnidaria$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) અને કંકધરા $(Ctenophora)$ સમુદાયના પ્રાણીઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે. અરીય સમમિતિમાં,શરીરના મધ્ય અક્ષમાંથી પસાર થતી કોઈપણ ધરી પ્રાણીને બે સમાન ભાગોમાં વિભાજિત કરે છે. નુપૂરક,સંધિપાદ અને મૃદુકાય સમુદાયના પ્રાણીઓ દ્વિપાર્શ્વસ્થ સમમિતિ ધરાવે છે.
133
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયો દ્વિગર્ભસ્તરી (diploblastic) પ્રાણી સમુદાય છે?
A
પ્રજીવ (Protozoa)
B
સૂત્રકૃમિ (Aschelminthes)
C
કોષ્ઠાંત્રિ (Coelenterata)
D
સછિદ્ર (Porifera)

Solution

(C) દ્વિગર્ભસ્તરી પ્રાણીઓ એવા છે જેમાં કોષો બે ગર્ભસ્તરોમાં ગોઠવાયેલા હોય છે,એક બાહ્ય ગર્ભસ્તર (ectoderm) અને એક અંતઃ ગર્ભસ્તર (endoderm).
સમુદાય $Coelenterata$ (જેને $Cnidaria$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) લાક્ષણિક રીતે દ્વિગર્ભસ્તરી છે.
પ્રજીવ એ આધુનિક પ્રાણી સૃષ્ટિના વર્ગીકરણમાં સમુદાય નથી.
સછિદ્ર (Porifera) માં કોષીય સ્તરનું આયોજન જોવા મળે છે અને તે સામાન્ય રીતે દ્વિગર્ભસ્તરી માનવામાં આવે છે,પરંતુ $Coelenterata$ એ પેશીય સ્તરનું આયોજન ધરાવતો સાચો દ્વિગર્ભસ્તરી સમુદાયનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
સૂત્રકૃમિ (Aschelminthes) ત્રિગર્ભસ્તરી (triploblastic) હોય છે.
134
EasyMCQ
નિવાપકોષો (cnidoblasts) ધરાવતા પ્રાણીઓ .......... છે.
A
વાદળી (Sponges)
B
પરવાળા (Corals)
C
કરમિયું (Ascaris)
D
અમીબા (Amoeba)

Solution

(B) નિવાપકોષો (cnidoblasts) એ સમુદાય $Cnidaria$ (જેને $Coelenterata$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) ના પ્રાણીઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,પરવાળા (corals) એ સમુદાય $Cnidaria$ માં આવે છે.
વાદળી એ સમુદાય $Porifera$ માં આવે છે,કરમિયું (Ascaris) એ સમુદાય $Aschelminthes$ (ગોળ કૃમિ) માં આવે છે,અને અમીબા એ પ્રજીવ (protozoan) સજીવ છે.
તેથી,સાચો જવાબ પરવાળા છે.
135
EasyMCQ
આ પ્રાણીઓ પેશીસ્તરીય આયોજન,દ્વિગર્ભસ્તરીય અને અરીય અથવા દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ ધરાવે છે.
A
સછિદ્ર (Porifera)
B
પ્રજીવ (Protozoa)
C
કોષ્ઠાંત્રિ (Coelenterata)
D
પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes)

Solution

(C) વર્ણવેલ પ્રાણીઓ પેશીસ્તરીય આયોજન ધરાવે છે અને દ્વિગર્ભસ્તરીય છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Coelenterata$ (જેને $Cnidaria$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) પેશીસ્તરીય આયોજન અને દ્વિગર્ભસ્તરીય રચના દ્વારા લાક્ષણિક છે. મોટાભાગના $Coelenterates$ અરીય સમમિતિ દર્શાવે છે. $Porifera$ કોષીય સ્તરીય આયોજન ધરાવે છે. $Platyhelminthes$ ત્રિગર્ભસ્તરીય છે અને અંગસ્તરીય આયોજન ધરાવે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
136
EasyMCQ
ડંખાગીકાઓ (cnidoblasts) ની હાજરી કયા સમુદાયનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે?
A
કોષ્ઠાંત્રિ (Coelenterata)
B
પ્રજીવ (Protozoa)
C
સછિદ્ર (Porifera)
D
નુપૂરક (Annelida)

Solution

(A) ડંખાગીકાઓ (જેને $cnidocytes$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ વિશિષ્ટ કોષો છે જેમાં નેમેટોસિસ્ટ્સ (nematocysts) નામની ડંખ મારતી કોથળીઓ હોય છે.
આ કોષોનો ઉપયોગ આધાર મેળવવા,સંરક્ષણ કરવા અને શિકાર પકડવા માટે થાય છે.
ડંખાગીકાઓની હાજરી એ કોષ્ઠાંત્રિ (જેને $Cnidaria$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) સમુદાયનું મુખ્ય લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
137
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું ડંખકોષ (Cnidoblast) નું કાર્ય નથી?
A
રક્ષણ
B
ખોરાક પકડવો
C
પ્રતિચાર
D
ફલન

Solution

(D) ડંખકોષો (Cnidoblasts અથવા Cnidocytes) એ સમુદાય $Cnidaria$ (કોષ્ઠાંત્રી) માં જોવા મળતા વિશિષ્ટ કોષો છે.
તેમાં નેમેટોસિસ્ટ (nematocyst) નામની ડંખ મારતી અંગિકા હોય છે.
ડંખકોષોના મુખ્ય કાર્યોમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. શિકારીઓ સામે રક્ષણ.
$2$. ઝેરી દ્રવ્યો દ્વારા શિકારને પકડીને તેને નિષ્ક્રિય કરવો.
$3$. આધાર સાથે ચોંટવું.
સમુદાય $Cnidaria$ માં ફલન એ પ્રજનન પ્રક્રિયા છે જેમાં જન્યુઓનું જોડાણ થાય છે,જે ડંખકોષનું કાર્ય નથી.
તેથી,સાચો જવાબ $D$ છે.
138
EasyMCQ
કોષ્ઠાંત્ર (coelenteron) એક છેડે કઈ રચના દ્વારા ખૂલે છે?
A
આશ્યક (Hypostome)
B
છિદ્રીષ્ઠગુહા (Spongocoel)
C
મુખ (Mouth)
D
પરિમુખ (Peristome)

Solution

(A) સમુદાય $Cnidaria$ (જેને $Coelenterata$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) માં દેહનું આયોજન પેશીસ્તરીય હોય છે.
તેમની પાસે એક મધ્યસ્થ જઠર-વાહિકા ગુહા હોય છે જેને કોષ્ઠાંત્ર કહેવાય છે.
આ ગુહા એક છેડે $Hypostome$ (આશ્યક) નામની રચના દ્વારા બહારની તરફ ખૂલે છે.
$Hypostome$ એ એક શંકુ આકારનો ઉપસેલો ભાગ છે જેની ટોચ પર મુખ આવેલું હોય છે અને તે સ્પર્શકો દ્વારા ઘેરાયેલું હોય છે.
139
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું કોષ્ઠાંત્રિ (Cnidaria) સમુદાયનું ડિંભ છે?
A
પ્લેનુલા
B
ઓસ્ટિયા
C
પેરેનકાયમ્યુલા
D
જીમ્યુલ્સ

Solution

(A) કોષ્ઠાંત્રિ $(Cnidaria)$ સમુદાયના ડિંભને $Planula$ ડિંભ કહેવામાં આવે છે.
$Planula$ એ મુક્ત રીતે તરતું,પક્ષ્મધારી,ચપટું અને અંડાકાર ડિંભ છે.
$Ostia$ એ સછિદ્ર $(Porifera)$ સમુદાયના પ્રાણીઓના શરીરની દીવાલમાં આવેલા છિદ્રો છે.
$Parenchymula$ એ અમુક પ્રકારના વાદળીઓ $(Porifera)$ નું ડિંભ છે.
$Gemmules$ એ વાદળીઓમાં અલિંગી પ્રજનન માટેની આંતરિક કલિકાઓ છે.
140
EasyMCQ
કોષ્ઠાંત્રિ $(Cnidaria)$ સમુદાયમાં અલિંગી અને લિંગી તબક્કાઓનાં અનુક્રમિત નામ કયા છે?
A
બહુરૂપકતા,છત્રક
B
છત્રક,પુષ્પક
C
પુષ્પક,છત્રક
D
છત્રક,બહુરૂપકતા

Solution

(C) કોષ્ઠાંત્રિ $(Cnidaria)$ સમુદાયમાં,ઘણી પ્રજાતિઓ બે મૂળભૂત શરીર સ્વરૂપો ધરાવે છે જેને $Polyp$ (પુષ્પક) અને $Medusa$ (છત્રક) કહેવામાં આવે છે.
$1$. $Polyp$ સ્વરૂપ સ્થાનબદ્ધ અને નળાકાર હોય છે,જે જીવનચક્રનો અલિંગી તબક્કો દર્શાવે છે.
$2$. $Medusa$ સ્વરૂપ છત્રાકાર અને મુક્ત રીતે તરતું હોય છે,જે જીવનચક્રનો લિંગી તબક્કો દર્શાવે છે.
તેથી,અલિંગી અને લિંગી તબક્કાઓ માટેનો સાચો ક્રમ અનુક્રમે $Polyp$ (પુષ્પક) અને $Medusa$ (છત્રક) છે.
141
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું કોષ્ઠાંત્રિ (Cnidaria) સમુદાયનું ઉદાહરણ છે?
A
પ્લેનેરિયા
B
વાઉકેરિયા
C
જળવ્યાળ (Hydra)
D
હાયલોનેમા

Solution

(C) કોષ્ઠાંત્રિ (જેને $Cnidaria$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) સમુદાયમાં જલીય,મોટે ભાગે દરિયાઈ,સ્થાનબદ્ધ અથવા મુક્ત રીતે તરતા,અરીય સમમિતિ ધરાવતા પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે.
$Hydra$ (જળવ્યાળ) એ આ સમુદાયનું જાણીતું ઉદાહરણ છે.
$Planaria$ એ પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$Wuchereria$ એ સૂત્રકૃમિ (Aschelminthes) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$Hyalonema$ એ સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
142
EasyMCQ
કોરલ (Coral) ને ........ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
A
હાઇડ્રા (Hydra)
B
સમુદ્રફુલ (Sea Anemone)
C
જેલીફિશ (Jellyfish)
D
પરવાળા (Coral)

Solution

(D) કોરલ એ $Cnidaria$ (જેને $Coelenterata$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) સમુદાયના સજીવો છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,કોરલ એ $Anthozoa$ વર્ગના દરિયાઈ અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ છે.
તેઓ વસાહતી સજીવો છે જે કેલ્શિયમ કાર્બોનેટનું સખત બાહ્ય કંકાલ સ્ત્રાવ કરે છે.
તેથી,'કોરલ' શબ્દ એ 'પરવાળા' તરીકે ઓળખાતા સજીવોના સમૂહ માટે વપરાય છે.
143
EasyMCQ
કયા પ્રાણીઓમાં એકાંતરજનન (Metagenesis) જોવા મળે છે?
A
સછિદ્ર (Porifera)
B
કોષ્ઠાંત્રિ (Cnidaria)
C
મૃદુકાય (Mollusca)
D
નુપૂરક (Annelida)

Solution

(B) એકાંતરજનન (Metagenesis) એ કોષ્ઠાંત્રિ (Cnidaria) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જોવા મળતી ઘટના છે.
આ પ્રક્રિયામાં,પૉલિપ (polyp) અલિંગી પ્રજનન દ્વારા મેડ્યુસા (medusa) ઉત્પન્ન કરે છે અને મેડ્યુસા લિંગી પ્રજનન દ્વારા પૉલિપ ઉત્પન્ન કરે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$Obelia$ માં આ પ્રકારનું એકાંતરજનન જોવા મળે છે.
144
MediumMCQ
$S$ - વિધાન: કોષ્ઠાંત્રિ (Cnidaria) સમુદાયની કેટલીક જાતિઓ બહુરૂપતા (polymorphism) દર્શાવે છે.
$R$ - કારણ: કોષ્ઠાંત્રિમાં છત્રક (medusa) સ્વરૂપ અલિંગી અવસ્થા તરીકે જોવા મળે છે.
A
$S$ અને $R$ બંને સાચા છે,અને $R$ એ $S$ ની સાચી સમજૂતી છે.
B
$S$ અને $R$ બંને સાચા છે,પરંતુ $R$ એ $S$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
C
$S$ સાચું છે અને $R$ ખોટું છે.
D
$S$ ખોટું છે અને $R$ સાચું છે.

Solution

(C) $1$. બહુરૂપતા એ એવી ઘટના છે જેમાં સજીવ એક કરતાં વધુ બાહ્યાકાર સ્વરૂપોમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે. કોષ્ઠાંત્રિ (Cnidaria) સમુદાયમાં,ઘણી જાતિઓ બે સ્વરૂપો ધરાવે છે: પૉલિપ (polyp) અને મેડ્યુસા (medusa).
$2$. પૉલિપ સ્વરૂપ સામાન્ય રીતે સ્થાયી અને નળાકાર હોય છે (દા.ત.,$Hydra$,$Adamsia$),જ્યારે મેડ્યુસા સ્વરૂપ છત્રાકાર અને મુક્ત રીતે તરતું હોય છે (દા.ત.,$Aurelia$).
$3$. $Obelia$ ના જીવનચક્રમાં,બંને સ્વરૂપો એકાંતરે જોવા મળે છે (મેટાગેનેસિસ). પૉલિપ અલિંગી રીતે મેડ્યુસા ઉત્પન્ન કરે છે,અને મેડ્યુસા લિંગી રીતે પૉલિપ ઉત્પન્ન કરે છે.
$4$. તેથી,વિધાન $S$ સાચું છે. જોકે,કારણ $R$ ખોટું છે કારણ કે મેડ્યુસા સામાન્ય રીતે લિંગી અવસ્થા છે,અલિંગી અવસ્થા નથી.
145
MediumMCQ
આકૃતિમાં દર્શાવેલ પ્રાણી માટે નીચેનામાંથી શું સાચું છે?
Question diagram
A
જ્યોતકોષો ઉત્સર્ગ એકમો છે.
B
ડંખકોષોની હાજરી.
C
પ્રચલન અંગ તરીકે વ્રજકેશ ધરાવે છે.
D
નિમોચન (ecdysis) કરે છે.

Solution

(B) આકૃતિમાં દર્શાવેલ પ્રાણી હાઇડ્રા (Hydra) છે,જે સમુદાય કોષ્ઠાંત્રી (Cnidaria) માં આવે છે.
કોષ્ઠાંત્રી સમુદાયના પ્રાણીઓમાં ડંખકોષો (cnidoblasts) ની હાજરી જોવા મળે છે,જે તેમના સ્પર્શકો અને શરીર પર આવેલા હોય છે. આ કોષોનો ઉપયોગ રક્ષણ,શિકાર પકડવા અને આધાર મેળવવા માટે થાય છે.
જ્યોતકોષો પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે.
વ્રજકેશ (setae) એ નૂપુરક (Annelida) સમુદાયના પ્રાણીઓ જેવા કે અળસિયામાં જોવા મળતા પ્રચલન અંગો છે.
નિમોચન (ecdysis) એ સંધિપાદ (Arthropoda) સમુદાયના પ્રાણીઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
તેથી,ડંખકોષોની હાજરી એ હાઇડ્રા માટે સાચું વિધાન છે.
146
EasyMCQ
સમુદાય $Coelenterata$ (Cnidaria) માં જોવા મળતું વસાહતી સ્વરૂપ કયું છે?
A
$Physalia$
B
$Adamsia$
C
$Meandrina$
D
$Gorgonia$

Solution

(A) $Coelenterata$ (Cnidaria) સમુદાયમાં સજીવો મુખ્યત્વે બે સ્વરૂપો ધરાવે છે: પૉલિપ અને મેડ્યુસા.
$Physalia$ (પોર્ટુગીઝ મેન-ઓફ-વોર) એ વસાહતી સ્વરૂપનું જાણીતું ઉદાહરણ છે,જેમાં સજીવો વસાહતમાં સાથે રહે છે.
$Adamsia$ (સી એનિમોન) એ એકાકી પૉલિપ છે.
$Meandrina$ (બ્રેઈન કોરલ) પણ વસાહતી છે પરંતુ તેને સામાન્ય રીતે પરવાળાના ખડકો બનાવતા સજીવ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Gorgonia$ (સી ફેન) પણ વસાહતી સ્વરૂપ છે.
જોકે,અભ્યાસક્રમના સંદર્ભમાં $Cnidaria$ માં વસાહતી સ્વરૂપ માટે $Physalia$ સૌથી વધુ ઉલ્લેખિત ઉદાહરણ છે.
147
EasyMCQ
હાઇડ્રાના ડંખકોષો (cnidoblasts) માં રહેલ વિષદ્રવ્ય કયું છે?
A
ટોક્સિન
B
વેનોમ
C
હિમેટીન
D
હિપ્નોટોક્સિન

Solution

(D) હાઇડ્રાના સ્પર્શકોમાં ડંખકોષો (cnidoblasts) અથવા નેમેટોસિસ્ટ્સ આવેલા હોય છે. આ કોષોમાં $Hypnotoxin$ નામનું ઝેરી પ્રવાહી હોય છે. આ પદાર્થનો ઉપયોગ શિકારને લકવાગ્રસ્ત કરવા અને સ્વબચાવ માટે થાય છે. જ્યારે ડંખકોષના ટ્રિગરને સ્પર્શ કરવામાં આવે છે,ત્યારે નેમેટોસિસ્ટ બહાર નીકળે છે અને શિકારના શરીરમાં $Hypnotoxin$ દાખલ કરે છે.
148
EasyMCQ
જેલીફિશનો સમાવેશ નીચેનામાંથી કયા સમુદાયમાં થાય છે?
A
સછિદ્ર (Porifera)
B
કોષ્ઠાંત્રિ (Coelenterata/Cnidaria)
C
મૃદુકાય (Mollusca)
D
શૂળત્વચી (Echinodermata)

Solution

(B) જેલીફિશ,જેને વૈજ્ઞાનિક રીતે $Aurelia$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે $Coelenterata$ (જેને $Cnidaria$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) સમુદાયમાં આવે છે.
આ સમુદાયના મુખ્ય લક્ષણોમાં સ્પર્શકો અને શરીર પર દંશક કોષો $(Cnidoblasts)$ ની હાજરી,એક જ મુખદ્વાર ધરાવતી જઠર-કોષ્ઠ ગુહા અને અરીય સમમિતિનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
149
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું પ્રાણી બહુરૂપકતા (polymorphism) દર્શાવે છે?
A
સમુદ્રફૂલ (Sea Anemone)
B
સમુદ્રતારા (Starfish)
C
ફાયસેલિયા (Physalia)
D
ઑક્ટોપસ (Octopus)

Solution

(C) બહુરૂપકતા એ એવી ઘટના છે જેમાં સજીવ એક કરતાં વધુ બાહ્યાકાર સ્વરૂપોમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે. સંઘ $Cnidaria$ માં,ખાસ કરીને વર્ગ $Hydrozoa$ માં,$Physalia$ (પોર્ટુગીઝ મેન-ઓફ-વોર) જેવા સજીવો બહુરૂપકતા દર્શાવે છે. તેઓ એક જ વસાહતમાં વિવિધ પ્રકારના ઝૂઓઇડ્સ ધરાવે છે,જેમ કે ગેસ્ટ્રોઝૂઓઇડ્સ (ખોરાક મેળવવા માટે),ડેક્ટિલોઝૂઓઇડ્સ (રક્ષણ માટે),અને ગોનોઝૂઓઇડ્સ (પ્રજનન માટે).
150
EasyMCQ
આ સમુદાયનાં પ્રાણીઓનું દૈહિક આયોજન પેશીય કક્ષાનું છે.
A
પૃથુકૃમિ
B
સૂત્રકૃમિ
C
કોષ્ઠાંત્રિ
D
સછિદ્ર

Solution

(C) પ્રાણીસૃષ્ટિમાં દૈહિક આયોજન કોષીય કક્ષાથી શરૂ થઈને પેશીય,અંગ અને અંગતંત્ર કક્ષા સુધી વિકસે છે.
$1$. સછિદ્ર $(Porifera)$ સમુદાયના પ્રાણીઓ કોષીય કક્ષાનું આયોજન ધરાવે છે.
$2$. કોષ્ઠાંત્રિ ($Coelenterata$ / $Cnidaria$) અને કંકધરા $(Ctenophora)$ સમુદાયના પ્રાણીઓ પેશીય કક્ષાનું આયોજન ધરાવે છે.
$3$. પૃથુકૃમિ અને તેનાથી ઉચ્ચ સમુદાયો અંગ અથવા અંગતંત્ર કક્ષાનું આયોજન ધરાવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ કોષ્ઠાંત્રિ છે.

Animal Kingdom — Phylum-Coelenterata (Cnideria) · Frequently Asked Questions

1Are these Animal Kingdom questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Animal Kingdom Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.