Phylum-Chordata Questions in Gujarati

(D) પ્રમેરુદંડી (જેમાં ઉરોકોરડાટા અને સેફેલોકોરડાટાનો સમાવેશ થાય છે) એ આદિ મેરુદંડી પ્રાણીઓ છે.
તેઓમાં સ્પષ્ટ મસ્તક (ક્રેનિયેટ્સ),જડબાં (ગ્નેથોસ્ટોમ્સ) અને કશેરુકાસ્તંભ (પૃષ્ઠવંશીઓ) નો અભાવ હોય છે.
તેઓમાં યુગ્મિત ઉપાંગોનો પણ અભાવ હોય છે.
તેથી,પ્રમેરુદંડીમાં ઉપર જણાવેલ તમામ રચનાઓનો અભાવ હોય છે.

(A) શિર્ષ મેરૂદંડી (Cephalochordates),જેમ કે $Branchiostoma$ (એમ્ફિઓક્સસ),ગાળણ પોષણ (filter feeders) પદ્ધતિ દર્શાવે છે.
તેઓ પક્ષ્મોની મદદથી પાણીનો પ્રવાહ ઉત્પન્ન કરે છે,જે ખોરાકના કણોને કંઠનળીના પોલાણમાં લાવે છે.
આ પ્રક્રિયાને પક્ષ્મીય પોષણ (ciliary feeding) કહેવામાં આવે છે,જેમાં કંઠનળી અને ઝાલર ફાટોમાં રહેલા પક્ષ્મો પાણીના વહન અને ખોરાકના કણોને પકડવામાં મદદ કરે છે.

(D) $Peripatus$ ને જીવંત અશ્મિ અને નુપૂરક $(Annelida)$ તથા સંધિપાદ $(Arthropoda)$ સમુદાય વચ્ચેની જોડતી કડી માનવામાં આવે છે.
તે બંને સમુદાયોના લક્ષણો દર્શાવે છે: તેમાં નુપૂરક જેવા લક્ષણો જેવા કે ખંડિત શરીર,પાતળું ક્યુટિકલ અને ખંડીય ગોઠવણી ધરાવતા ઉત્સર્ગિકાઓ જોવા મળે છે,જ્યારે તે સંધિપાદ જેવા લક્ષણો પણ ધરાવે છે જેમ કે શ્વસન માટે શ્વાસનળી તંત્ર,ખુલ્લું રુધિરાભિસરણ તંત્ર અને સાંધાવાળા ઉપાંગો.

(C) બંધ પરિવહનતંત્રમાં રુધિર વિવિધ વ્યાસ ધરાવતી નલિકાઓ (ધમની,શિરા અને રુધિરકેશિકાઓ) દ્વારા વહન પામે છે.
અમેરુદંડી પ્રાણીઓમાં,નૂપુરક (જેમ કે અળસિયું) બંધ પરિવહનતંત્ર ધરાવે છે.
મૃદુકાય સમુદાયમાં,શીર્ષપાદી વર્ગના પ્રાણીઓ (જેમ કે સ્ક્વિડ અને ઓક્ટોપસ) પણ બંધ પરિવહનતંત્ર ધરાવે છે,જે અન્ય મૃદુકાય પ્રાણીઓના ખુલ્લા પરિવહનતંત્રથી અલગ છે.
તેથી,નૂપુરક અને શીર્ષપાદી સાચો જવાબ છે.

(B) મેરુદંડ એ એક લવચીક,સળિયા જેવી રચના છે જે મેરુદંડી પ્રાણીઓનું મુખ્ય લક્ષણ છે. ગર્ભીય વિકાસ દરમિયાન,તે મધ્ય ગર્ભસ્તર (Mesoderm) માંથી ઉદ્ભવે છે. તે શરીરને આધાર પૂરો પાડે છે અને ચેતાતંત્રના વિકાસમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

(D) પૃષ્ઠવંશીઓ ભ્રૂણ અવસ્થા દરમિયાન મેરુદંડની હાજરી દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે,જે પુખ્તાવસ્થામાં કરોડસ્તંભ દ્વારા બદલાય છે.
તેઓ દ્વિપાર્શ્વ સમરચના દર્શાવે છે,તેમના જીવનચક્રના કોઈ તબક્કે ઝાલરફાટ ધરાવે છે અને ઘણીવાર તેમના શરીર પર ભીંગડા હોય છે (દા.ત.,માછલી અને સરીસૃપમાં).
કુટ્દેહકોષ્ઠ (શરીરની ગુહા જે સંપૂર્ણપણે મધ્યગર્ભસ્તર દ્વારા આવરી લેવાયેલી નથી) એ સમુદાય $Aschelminthes$ (ગોળ કૃમિ) ની લાક્ષણિકતા છે,પૃષ્ઠવંશીઓની નહીં.
તેથી,કુટ્દેહકોષ્ઠ પૃષ્ઠવંશીઓમાં જોવા મળતું નથી.

(A) મેરુદંડ એ એક લવચીક, સળિયા જેવી રચના છે જે મેરુદંડી (Chordata) સમુદાયનું મુખ્ય લક્ષણ છે.
તે ગર્ભવિકાસ દરમિયાન ગેસ્ટ્રુલેશનની પ્રક્રિયામાં મધ્યસ્તર $(mesoderm)$ માંથી ઉત્પન્ન થાય છે.
પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓમાં, વિકાસ દરમિયાન મેરુદંડનું સ્થાન કરોડસ્તંભ $(vertebral column)$ દ્વારા લેવામાં આવે છે.

(B) $\text{મેરુદંડધારી (Chordata)}$ સમુદાયના પ્રાણીઓની મુખ્ય લાક્ષણિકતા મેરુદંડ, પૃષ્ઠ નલિકાકાર ચેતાતંત્ર અને યુગ્મિત કંઠનાલીય ઝાલર ફાટોની હાજરી છે। મેરુદંડ એ મધ્યગર્ભસ્તરમાંથી ઉદ્ભવતી લાકડી જેવી રચના છે, જે ગર્ભીય વિકાસ દરમિયાન શરીરની પૃષ્ઠબાજુએ નિર્માણ પામે છે। તેથી, મેરુદંડ શરીરની પૃષ્ઠબાજુએ આવેલું હોય છે।

(C) જે પ્રાણીઓના જીવનચક્રના કોઈ પણ તબક્કે મેરુદંડ (notochord) હાજર હોય,તેવા પ્રાણીઓને સમુદાય $Chordata$ (મેરુદંડી) માં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. આ પ્રાણીઓને $Chordates$ (મેરુદંડી) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેનાથી વિપરીત,જે પ્રાણીઓમાં મેરુદંડનો અભાવ હોય છે તેમને $Non-chordates$ (અમેરુદંડી) કહેવામાં આવે છે.

(C) $\text{મેરુદંડ}$ $(Notochord)$ એ એક લવચીક, સળિયા જેવી રચના છે જે મધ્યસ્તર $(mesoderm)$ માંથી ઉદ્ભવે છે。
તે મેરુદંડી $(Chordata)$ સમુદાયના પ્રાણીઓના ગર્ભમાં શરીરની પૃષ્ઠબાજુએ આવેલી હોય છે。
તે વિકાસના પ્રારંભિક તબક્કા દરમિયાન કંકાલ આધાર પૂરો પાડે છે અને તે મેરુદંડી સમુદાયનું મુખ્ય લાક્ષણિક લક્ષણ છે。

(D) મેરુદંડ એ મેરુદંડી $(Chordata)$ સમુદાયનું મુખ્ય લક્ષણ છે.
તે ગર્ભ વિકાસ દરમિયાન શરીરની પૃષ્ઠબાજુએ મધ્યસ્તરમાંથી ઉત્પન્ન થતી સળિયા જેવી રચના છે.
તે શરીરને આધાર પૂરો પાડે છે.
તેથી,સાચો જવાબ એ છે કે તે શરીરની પૃષ્ઠબાજુએ મધ્યસ્તરમાંથી ઉત્પન્ન થતું સળિયા જેવું અંગ છે.

(B) મેરુદંડી (Chordata) સમુદાયને ત્રણ ઉપસમુદાયોમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે: $Urochordata$ (પુચ્છમેરુદંડી),$Cephalochordata$ (શીર્ષમેરુદંડી) અને $Vertebrata$ (પૃષ્ઠવંશી).
$Acoelomata$ (અદેહકોષ્ઠી) એ મેરુદંડી સમુદાયનો ઉપસમુદાય નથી. આ શબ્દ એવા પ્રાણીઓ માટે વપરાય છે જેમાં દેહકોષ્ઠ $(coelom)$ ગેરહાજર હોય છે,જેમ કે પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes) સમુદાયના સભ્યો.

(D) મેરુદંડી $(Chordata)$ સમુદાયને બે ઉપસમુદાયોમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે: $Agnatha$ (જડબાંવિહીન પૃષ્ઠવંશીઓ) અને $Gnathostomata$ (જડબાં ધરાવતા પૃષ્ઠવંશીઓ).
$Gnathostomata$ ને વધુ બે ઉપરીવર્ગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે: $Pisces$ (જેમાં $Chondrichthyes$ અને $Osteichthyes$ નો સમાવેશ થાય છે) અને $Tetrapoda$ (જેમાં $Amphibia$,$Reptilia$,$Aves$ અને $Mammalia$ નો સમાવેશ થાય છે).
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Tetrapoda$ એ $Gnathostomata$ નો ઉપરીવર્ગ છે. $Cyclostomata$ એ $Agnatha$ માં આવે છે,જ્યારે $Amphibia$ અને $Osteichthyes$ એ અનુક્રમે $Tetrapoda$ અને $Pisces$ ઉપરીવર્ગના વર્ગો છે.

(A) $Urochordata$ (જેને $Tunicata$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ મેરુદંડી સમુદાયનો એક ઉપસમુદાય છે.
$1$. તેઓ મેરુદંડી છે,પરંતુ મેરુદંડ માત્ર ડિંભની પૂંછડીમાં જ જોવા મળે છે.
$2$. તેઓ ત્રિગર્ભસ્તરી અને દેહકોષ્ઠધારી પ્રાણીઓ છે,કુટ્દેહકોષ્ઠી નથી.
$3$. તેઓ પૃષ્ઠવંશી નથી,કારણ કે તેમની પાસે કરોડસ્તંભનો અભાવ હોય છે.
તેથી,'તેઓ પૃષ્ઠવંશી છે' અને 'તેઓ કુટ્દેહકોષ્ઠી છે' બંને વિધાનો ખોટા છે. સામાન્ય રીતે,તેમના વર્ગીકરણના સંદર્ભમાં સૌથી મોટી ભૂલ એ છે કે તેઓ પૃષ્ઠવંશી નથી.

(B) અપૃષ્ઠવંશી મેરુદંડીઓ,જેને આદિમેરુદંડીઓ $(Protochordata)$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે એવા પ્રાણીઓનો સમૂહ છે જેમના જીવનચક્રના કોઈને કોઈ તબક્કે મેરુદંડ $(notochord)$ ધરાવે છે પરંતુ કરોડસ્તંભનો અભાવ હોય છે.
પુચ્છમેરુદંડી $(Urochordata)$ અને શીર્ષમેરુદંડી $(Cephalochordata)$ એ આદિમેરુદંડીઓના બે ઉપસમુદાયો છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,પુચ્છમેરુદંડી એ અપૃષ્ઠવંશી મેરુદંડી સમૂહનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.

(D) પશ્વગુદાપૂચ્છની હાજરી એ મેરુદંડી $(Chordata)$ સમુદાયનું એક પાયાનું લક્ષણ છે.
ઘણા મેરુદંડી પ્રાણીઓમાં,આ પૂંછડી માત્ર ગર્ભીય વિકાસ દરમિયાન જ જોવા મળે છે,પરંતુ અમુક જૂથોમાં તે તેમના સમગ્ર જીવનચક્ર દરમિયાન જળવાઈ રહે છે.
શૂળત્વચી $(Echinodermata)$,સામી મેરુદંડી $(Hemichordata)$ અને નુપૂરક $(Annelida)$ એ અમેરુદંડી પ્રાણીઓ છે અને તેમાં પશ્વગુદાપૂચ્છ જોવા મળતું નથી.

(D) મેરુદંડી $(Chordata)$ સમુદાયના પ્રાણીઓ મેરુદંડ,પૃષ્ઠ પોલા ચેતાતંતુ અને યુગ્મિત કંઠનાલીય ઝાલર ફાટોની હાજરી દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે. મેરુદંડી સમુદાયના ઉપસમુદાય એવા પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓનું મુખ્ય લક્ષણ એ છે કે તેઓ કાસ્થિ અથવા અસ્થિનું બનેલું જીવંત અંત:કંકાલ ધરાવે છે,જે શરીરની વૃદ્ધિ સાથે વધે છે.

(C) $Chordata$ (મેરુદંડી) સમુદાયના પ્રાણીઓના મુખ્ય લક્ષણો નીચે મુજબ છે:
$1$. તેમાં $notochord$ (મેરુદંડ) હાજર હોય છે.
$2$. ચેતાતંતુ એકલ,પોલું અને પૃષ્ઠભાગે હોય છે.
$3$. હૃદય વક્ષ ભાગમાં આવેલું હોય છે.
$4$. જીવનના કોઈને કોઈ તબક્કે કંઠનાલીય ઝાલર ફાટો હાજર હોય છે.
$5$. પાચનનળી,ચેતાતંતુની વક્ષ બાજુએ આવેલી હોય છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી વિકલ્પ $(C)$ સાચો છે.

(A) નક્કર ચેતાતંત્ર (સામાન્ય રીતે વક્ષબાજુએ) ધરાવતા પ્રાણીઓને અસમપૃષ્ઠવંશીઓ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. તેનાથી વિપરીત,સમપૃષ્ઠવંશીઓ (Chordates) પૃષ્ઠબાજુએ પોલું ચેતાતંત્ર ધરાવે છે. સમપૃષ્ઠવંશીઓના મૂળભૂત લક્ષણોમાં મેરુદંડની હાજરી,પૃષ્ઠ પોલું ચેતાતંત્ર અને જીવનના કોઈક તબક્કે કંઠનાલીય ઝાલરફાટોનો સમાવેશ થાય છે. પ્રશ્ન સમપૃષ્ઠવંશીઓના લક્ષણો વિશે પૂછે છે,તેથી કંઠનાલીય ઝાલરફાટોની હાજરી એ સમપૃષ્ઠવંશીઓનું મુખ્ય લક્ષણ છે.

(A) સમુદાય $Chordata$ (મેરુદંડી) ને ત્રણ ઉપસમુદાયોમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે: $Urochordata$ (પૂચ્છમેરુદંડી),$Cephalochordata$ (શીર્ષ મેરુદંડી) અને $Vertebrata$ (પૃષ્ઠવંશી).
$Hemichordata$ (સામી મેરુદંડી) ને અગાઉ $Chordata$ ના ઉપસમુદાય તરીકે ગણવામાં આવતું હતું,પરંતુ હવે તેને અલગ સમુદાય તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં સાચી મેરુદંડનો અભાવ હોય છે (તેમાં સ્ટૉમોકોર્ડ હોય છે).
તેથી,$Hemichordata$ એ $Chordata$ નો ઉપસમુદાય નથી.

(B) મેરુદંડી સમુદાયમાં,ઉપસમુદાય $Urochordata$ (જેને $Tunicata$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) ની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં મેરુદંડ માત્ર ડિંભની પૂંછડીમાં જ જોવા મળે છે. જ્યારે ડિંભ પુખ્ત અવસ્થામાં રૂપાંતરિત થાય છે,ત્યારે મેરુદંડ અદ્રશ્ય થઈ જાય છે. $Cephalochordata$ માં,મેરુદંડ શીર્ષથી પૂંછડી સુધી વિસ્તરેલો હોય છે અને જીવનભર જળવાઈ રહે છે. $Vertebrata$ માં,મેરુદંડ ભ્રૂણ અવસ્થા દરમિયાન હાજર હોય છે અને પુખ્ત અવસ્થામાં તેનું સ્થાન કાસ્થિમય અથવા અસ્થિમય કરોડસ્તંભ લે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(A) મેરુદંડી સમુદાયને ત્રણ ઉપસમુદાયોમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે: $Urochordata$ (પૂચ્છમેરુદંડી),$Cephalochordata$ (શીર્ષમેરુદંડી),અને $Vertebrata$ (પૃષ્ઠવંશી).
$1$. $Amphioxus$ (જેને $Branchiostoma$ અથવા લેન્સલેટ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ $Cephalochordata$ ઉપસમુદાયમાં આવે છે,જેમાં મેરુદંડ શીર્ષથી પૂંછડી સુધી વિસ્તરેલી હોય છે અને જીવનપર્યંત જળવાઈ રહે છે.
$2$. $Balanoglossus$ એ $Hemichordata$ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$3$. $Ascidia$ એ $Urochordata$ ઉપસમુદાયમાં આવે છે,જેમાં મેરુદંડ માત્ર ડિંભની પૂંછડીમાં જ જોવા મળે છે.
$4$. $Lamprey$ એ $Vertebrata$ ઉપસમુદાયના $Cyclostomata$ વર્ગમાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) મેરુદંડ એ મેરુદંડી $(Chordata)$ સમુદાયનું મુખ્ય લક્ષણ છે.
ઉપસમુદાય $Cephalochordata$ (શીર્ષમેરુદંડી) માં,મેરુદંડ શીર્ષથી પૂંછડી સુધી વિસ્તરેલો હોય છે અને સજીવના સમગ્ર જીવનકાળ દરમિયાન જળવાઈ રહે છે.
$Amphioxus$ (જેને $Branchiostoma$ અથવા લેન્સલેટ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ $Cephalochordata$ નું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
તેની સામે,$Salpa$ અને $Ascidia$ એ $Urochordata$ (પૂંછમેરુદંડી) માં આવે છે,જેમાં મેરુદંડ માત્ર ડિંભની પૂંછડીમાં જ જોવા મળે છે.
$Balanoglossus$ એ $Hemichordata$ સમુદાયનું પ્રાણી છે,જે સાચું મેરુદંડી નથી.

(D) $Vertebrata$ (પૃષ્ઠવંશી) માં,મેરુદંડ ભ્રૂણ અવસ્થા દરમિયાન હાજર હોય છે અને પુખ્તાવસ્થામાં તેનું કાસ્થિમય અથવા અસ્થિમય કરોડસ્તંભમાં રૂપાંતર થાય છે. આમ,બધા જ પૃષ્ઠવંશીઓ મેરુદંડી છે,પરંતુ બધા જ મેરુદંડીઓ પૃષ્ઠવંશી નથી.

(A) પૃષ્ઠવંશીઓ પાસે અસ્થિ અથવા કાસ્થિનું બનેલું અંતઃકંકાલ હોય છે. જોકે,ઘણા પૃષ્ઠવંશીઓમાં અધિચર્મ અથવા અંતઃત્વચામાંથી ઉદ્ભવતું બાહ્યકંકાલ પણ જોવા મળે છે.
$1$. પીંછા,ખરી અને નખ એ અધિચર્મીય વ્યુત્પન્ન છે જે વિવિધ પૃષ્ઠવંશી સમૂહો (પક્ષીઓ અને સસ્તન પ્રાણીઓ) માં બાહ્યકંકાલ બનાવે છે.
$2$. કેલ્શિયમ કાર્બોનેટની તકતીઓ સામાન્ય રીતે અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ જેવા કે શૂળત્વચી (દા.ત. સમુદ્રના અર્ચિન) અથવા મૃદુકાય પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે,તે પૃષ્ઠવંશીઓનું પ્રાથમિક બાહ્યકંકાલ નથી.
તેથી,કેલ્શિયમ કાર્બોનેટની તકતીઓને પૃષ્ઠવંશીઓનું બાહ્યકંકાલ ગણવામાં આવતું નથી.

(B) મેરુદંડી (Chordates) ના મુખ્ય લક્ષણો નીચે મુજબ છે:
$1$. મેરુદંડ (Notochord) ની હાજરી.
$2$. પૃષ્ઠ પોલા ચેતા રજ્જુ (Dorsal hollow nerve cord) ની હાજરી.
$3$. કંઠનાલીય ઝાલર ફાટો (Pharyngeal gill slits) ની હાજરી.
$4$. પાચનમાર્ગ વક્ષ (Ventral) બાજુએ આવેલો હોય છે.
$5$. હૃદય વક્ષ (Ventral) બાજુએ આવેલું હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,વિકલ્પ $B$ સાચો છે કારણ કે મેરુદંડીમાં પાચનમાર્ગ વક્ષ બાજુએ સ્થિત હોય છે.

(D) શૂળત્વચી અને પૃષ્ઠવંશી બંનેને ડ્યુટેરોસ્ટોમ્સ (Deuterostomes) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
ડ્યુટેરોસ્ટોમ્સમાં,બ્લાસ્ટોપોર (ભ્રૂણીય વિકાસ દરમિયાન બનતું પ્રથમ છિદ્ર) ગુદામાં વિકસે છે,જ્યારે મુખ ગૌણ છિદ્રમાંથી વિકસે છે.
ભ્રૂણીય વિકાસની આ પદ્ધતિ,ખાસ કરીને કોષ્ઠાંત્ર (enterocoelous) નું નિર્માણ અને બ્લાસ્ટોપોરનું ભાવિ,શૂળત્વચી અને પૃષ્ઠવંશી વચ્ચે ગાઢ ઉત્ક્રાંતિ સંબંધ દર્શાવે છે.

(A) મેરુદંડી પ્રાણીઓ અમેરુદંડી પ્રાણીઓથી મુખ્યત્વે મેરુદંડ (notochord),પૃષ્ઠસ્થ પોલું ચેતાતંત્ર (dorsal hollow nerve cord) અને કંઠનાલીય ઝાલર ફાટોની હાજરી દ્વારા અલગ પડે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,પૃષ્ઠસ્થ પોલું ચેતાતંત્ર એ મેરુદંડીઓનું એક પાયાનું લક્ષણ છે. તેની સામે,અમેરુદંડીઓમાં જો ચેતાતંત્ર હાજર હોય,તો તે સામાન્ય રીતે વક્ષસ્થ અને નક્કર (ventral solid) હોય છે.

(D) મેરુદંડી સમુદાયના સજીવો તેમના જીવનચક્રના કોઈને કોઈ તબક્કે મેરુદંડ,પૃષ્ઠસ્થ પોલા ચેતાતંતુ અને યુગ્મિત ગ્રસનીય ઝાલરફાટ ધરાવે છે. આ ઉપરાંત,તેઓ પશ્ચગુદા પુચ્છ પણ ધરાવે છે. જોકે ગ્રસનીય ઝાલરફાટ અને પશ્ચગુદા પુચ્છ બંને મેરુદંડીના વિશિષ્ટ લક્ષણો છે,પરંતુ પશ્ચગુદા પુચ્છ એ એવું લક્ષણ છે જે તમામ અમેરુદંડીઓમાં સંપૂર્ણપણે ગેરહાજર હોય છે.

(B) અંત:કંકાલ એ પ્રાણીના શરીરની અંદર જોવા મળતું કંકાલ છે.
મનુષ્યમાં,અંત:કંકાલ હાડકાં અને કાસ્થિનું બનેલું હોય છે.
બાલાનોગ્લોસસ (એક હેમિકોર્ડેટ) માં,મુખાગ્ર ભાગમાં 'સ્ટોમોકોર્ડ' નામની રચના હોય છે,જેને ઘણીવાર અંત:કંકાલનું આદિ સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે.
અળસિયા અને વંદામાં બાહ્યકંકાલ હોય છે અથવા તેમાં મજબૂત આંતરિક કંકાલતંત્રનો અભાવ હોય છે.
તારા માછલીમાં પણ કેલ્કેરિયસ અસ્થિકાઓનું બનેલું અંત:કંકાલ હોય છે,પરંતુ આપેલા વિકલ્પોમાંથી મનુષ્ય અને બાલાનોગ્લોસસ એ અંત:કંકાલ ધરાવતા સજીવોનું સૌથી યોગ્ય જૂથ છે.

(C) બંધ પ્રકારના પરિવહનતંત્રમાં,રુધિર હૃદય દ્વારા પંપ કરવામાં આવે છે અને રુધિરવાહિનીઓ (ધમની,શિરા અને રુધિરકેશિકાઓ) દ્વારા વહન પામે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$A$ (વંદો),$B$ (વિંછી) અને $D$ (મૃદુકાય - સિફાલોપોડા સિવાય) માં ખુલ્લા પ્રકારનું પરિવહનતંત્ર હોય છે,જેમાં રુધિર દેહગુહા કે સાઇનસમાં વહે છે.
$C$ (માછલી) એ મેરુદંડી સમુદાયનું પ્રાણી છે,જેની મુખ્ય લાક્ષણિકતા બંધ પ્રકારનું પરિવહનતંત્ર છે,જેમાં રુધિર હંમેશા રુધિરવાહિનીઓની અંદર જ રહે છે.

(C) આદિ મેરુદંડી (Protochordata) એ મેરુદંડી સમુદાયનું એક અનૌપચારિક જૂથ છે જેમાં પૂંછ મેરુદંડી (Urochordata) અને શીર્ષ મેરુદંડી (Cephalochordata) નો સમાવેશ થાય છે.
$1$. સાલ્પા એ પૂંછ મેરુદંડી (Urochordata) માં આવે છે.
$2$. એમ્ફિઑક્સસ (Branchiostoma) એ શીર્ષ મેરુદંડી (Cephalochordata) માં આવે છે.
$3$. ઍસિડિયા એ પૂંછ મેરુદંડી (Urochordata) માં આવે છે.
$4$. બાલાનોગ્લોસસ એ અર્ધ મેરુદંડી (Hemichordata) સમુદાયમાં આવે છે,મેરુદંડી (Chordata) માં નહીં.
તેથી,બાલાનોગ્લોસસનો સમાવેશ આદિ મેરુદંડીમાં થતો નથી.

(C) મેરુદંડી (Chordata) સમુદાયની મુખ્ય લાક્ષણિકતા મેરુદંડ,પૃષ્ઠ પોલા ચેતાતંતુ અને યુગ્મિત કંઠનાલીય ઝાલર ફાટોની હાજરી છે.
મેરુદંડી સમુદાયને ત્રણ ઉપસમુદાયોમાં વહેંચવામાં આવે છે: $Urochordata$ (પુચ્છ મેરુદંડી),$Cephalochordata$ (શીર્ષ મેરુદંડી) અને $Vertebrata$ (પૃષ્ઠવંશી).
$Hemichordata$ (સામેરુદંડી) ને અગાઉ મેરુદંડીનો એક ઉપસમુદાય માનવામાં આવતો હતો,પરંતુ હવે તેને અલગ સમુદાય તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે,કારણ કે જે રચનાને અગાઉ મેરુદંડ માનવામાં આવતી હતી (સ્ટોમોકોર્ડ),તે મેરુદંડીઓના સાચા મેરુદંડ સાથે સમાનતા ધરાવતી નથી.
તેથી,$Hemichordata$ નો સમાવેશ મેરુદંડી સમુદાયમાં થતો નથી.

(D) અપૃષ્ઠવંશી મેરુદંડી એવા સજીવો છે જે તેમના જીવનચક્રના કોઈક તબક્કે મેરુદંડ (notochord) ધરાવે છે પરંતુ કરોડસ્તંભ (vertebral column) ધરાવતા નથી। તેમને પ્રોટોકોર્ડેટ્સ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે।
$1$. $\text{બાલાનોગ્લોસસ}$ એ $Hemichordata$ સમુદાયનું પ્રાણી છે, જેને અગાઉ $Chordata$ નો ઉપસમુદાય માનવામાં આવતો હતો પરંતુ હવે તેને અલગ વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે।
$2$. $\text{સાલ્પા}$ એ $Chordata$ સમુદાયના $Urochordata$ (Tunicata) ઉપસમુદાયનું પ્રાણી છે। $Urochordata$ માં, મેરુદંડ માત્ર ડિંભની પૂંછડીમાં જ જોવા મળે છે।
$3$. $\text{હેગફિશ}$ અને $\text{લેમ્પ્રી}$ એ $Cyclostomes$ છે, જે પૃષ્ઠવંશી (vertebrates) પ્રાણીઓ છે।
તેથી, આપેલા વિકલ્પોમાંથી $\text{સાલ્પા}$ એ અપૃષ્ઠવંશી મેરુદંડીનું સાચું ઉદાહરણ છે।

(B) પશ્વ-ગુદા પુચ્છની હાજરી એ મેરુદંડી $(Chordata)$ સમુદાયનું એક પાયાનું નિદાન લક્ષણ છે.
મેરુદંડીઓમાં,આ પૂંછડી તેમના જીવનચક્રના કોઈક તબક્કે હાજર હોય છે,જે જલીય સ્વરૂપોમાં પ્રચલનમાં મદદ કરે છે.
સામેરુદંડી $(Hemichordata)$,શૂળત્વચી $(Echinodermata)$ અને મૃદુકાય $(Mollusca)$ જેવા અન્ય સમુદાયોમાં પશ્વ-ગુદા પુચ્છ હોતું નથી.

(A) મેરુદંડી $(Chordata)$ સમુદાયના પ્રાણીઓમાં મેરુદંડ, પૃષ્ઠ પોલા ચેતારજ્જુ અને યુગ્મિત કંઠનાલીય ઝાલર ફાટોની હાજરી મુખ્ય લક્ષણો છે。
પૃષ્ઠવંશીઓ એ મેરુદંડી સમુદાયનું એક ઉપસમુદાય છે જે કરોડસ્તંભ ધરાવે છે。
બધા જ પૃષ્ઠવંશીઓ તેમના ગર્ભીય વિકાસ દરમિયાન મેરુદંડ ધરાવતા હોવાથી, તેમને મેરુદંડીઓમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે。
જોકે, બધા જ મેરુદંડીઓ પૃષ્ઠવંશી હોતા નથી (દા.ત., યુરોકોરડાટા અને સિફેલોકોરડાટામાં કરોડસ્તંભનો અભાવ હોય છે)。
તેથી, વિધાન "બધા જ પૃષ્ઠવંશીઓ મેરુદંડી છે" તે સત્ય છે, જ્યારે તેનાથી ઉલટું વિધાન અસત્ય છે。

(C) મેરુદંડ એ તમામ મેરુદંડી પ્રાણીઓના ગર્ભમાં જોવા મળતી એક લવચીક સળિયા જેવી રચના છે. મોટાભાગના પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓમાં,પુખ્તાવસ્થામાં મેરુદંડનું સ્થાન કરોડસ્તંભ લઈ લે છે. જોકે,શીર્ષમેરુદંડી (Cephalochordates) જેવા કે $Amphioxus$ (જેને $Branchiostoma$ અથવા લેન્સલેટ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) માં,મેરુદંડ તેમના સમગ્ર જીવનકાળ દરમિયાન જળવાઈ રહે છે અને તે માથાથી પૂંછડીના ભાગ સુધી વિસ્તરેલો હોય છે.

(B) પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ $Chordata$ સમુદાયમાં આવે છે.
પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓના મુખ્ય લક્ષણોમાં ગર્ભીય વિકાસ દરમિયાન મેરુદંડની હાજરી,પૃષ્ઠ નલિકામય ચેતાતંત્ર,કંઠનાલીય ઝાલરફાટ અને ગુદા-પશ્ચ પૂંછડીનો સમાવેશ થાય છે.
તેઓ પાર્શ્વીય સમમિતિ ધરાવે છે અને ઘણીવાર તેમના શરીર પર ભીંગડાં જોવા મળે છે (જેમ કે માછલી અને સરીસૃપમાં).
સ્પર્શકો (Tentacles) એ $Cnidaria$ સમુદાયના પ્રાણીઓ (દા.ત.,$Hydra$,જેલીફિશ) નું લાક્ષણિક લક્ષણ છે,પૃષ્ઠવંશીઓનું નહીં.

(C) અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ એવા પ્રાણીઓ છે જેમાં કરોડસ્તંભ કે પૃષ્ઠવંશનો અભાવ હોય છે. મેરુદંડ (notochord) ની હાજરી એ મેરુદંડી (Chordata) સમુદાયનું મુખ્ય લક્ષણ છે. અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ મેરુદંડી સમુદાયમાં આવતા ન હોવાથી,તેમાં મેરુદંડ જોવા મળતો નથી. હૃદય,ચેતાતંત્ર અને દેહકોષ્ઠ જેવી રચનાઓ વિવિધ અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓના સમૂહોમાં જોવા મળી શકે છે.

(D) મેરુદંડી પ્રાણીઓની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓમાં મેરુદંડ,પૃષ્ઠ પોલા ચેતારજ્જુ અને કંઠનાલીય ઝાલરફાટોની હાજરીનો સમાવેશ થાય છે.
મેરુદંડી પ્રાણીઓના શરીરના આયોજનમાં,મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર (ચેતારજ્જુ) પૃષ્ઠ બાજુએ આવેલું હોય છે,જ્યારે પાચનમાર્ગ (અન્નમાર્ગ) ચેતારજ્જુની વક્ષ બાજુએ આવેલો હોય છે.
તેથી,પાચનમાર્ગનું સાચું સ્થાન ચેતારજ્જુની વક્ષ બાજુએ છે.

(B) મેરુદંડી $(Chordata)$ સમુદાયને ત્રણ ઉપસમુદાયોમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યો છે: $Urochordata$ (અથવા $Tunicata$),$Cephalochordata$ અને $Vertebrata$।
$Invertebrata$ એ પૃષ્ઠવંશ ધરાવતા ન હોય તેવા પ્રાણીઓ માટે વપરાતો એક વ્યાપક અને અનૌપચારિક સમૂહ છે,જેમાં ઘણા બધા સમુદાયોનો સમાવેશ થાય છે,પરંતુ તે $Chordata$ નો ઉપસમુદાય નથી.

(D) મેરુદંડી પ્રાણીઓમાં,ભ્રૂણીય વિકાસ દરમિયાન મધ્યસ્થ ચેતાતંત્રનું નિર્માણ બાહ્ય ગર્ભસ્તર (ectoderm) માંથી થાય છે. ખાસ કરીને,પૃષ્ઠ પોલા ચેતારજ્જુ (dorsal hollow nerve cord),જે મેરુદંડી પ્રાણીઓનું એક લાક્ષણિક લક્ષણ છે,તેના અગ્ર ભાગમાં વિભેદન થઈને મગજનું નિર્માણ થાય છે. તેથી,મગજ પૃષ્ઠ પોલા ચેતારજ્જુમાંથી ઉદ્ભવે છે.

(D) પ્રોટોકોર્ડેટ્સ એ દરિયાઈ પ્રાણીઓનું એક જૂથ છે જેમના જીવનચક્રના કોઈક તબક્કે મેરુદંડ (notochord) હાજર હોય છે,પરંતુ તેમાં કરોડસ્તંભનો અભાવ હોય છે.
તેમને બે ઉપસમુદાયોમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યા છે: યુરોકોર્ડેટા (દા.ત.,એસિડિયા,સાલ્પા,ડોલિયોલમ) અને સેફેલોકોર્ડેટા (દા.ત.,ઍમ્ફિઑક્સસ/બ્રાન્કિયોસ્ટોમા).
બાલાનોગ્લોસસ એ હેમિકોર્ડાટા સમુદાયનું પ્રાણી છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ઍમ્ફિઑક્સસ,એસિડિયા અને સાલ્પાનું જૂથ અપૃષ્ઠવંશી મેરુદંડીઓનું સૌથી સચોટ પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

(D) મેરુદંડી (Chordata) સમુદાયના પ્રાણીઓ મુખ્યત્વે તેમના જીવનના કોઈક તબક્કે મેરુદંડ (notochord),પૃષ્ઠ પોલા ચેતારજ્જુ અને કંઠનાલીય ઝાલર ફાટોની હાજરી દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
જોકે પૃષ્ઠવંશીઓમાં મેરુદંડનું સ્થાન કરોડસ્તંભ લે છે,પરંતુ તમામ મેરુદંડી પ્રાણીઓમાં તેમના વિકાસના કોઈક તબક્કે મેરુદંડની હાજરી હોવી તે તેમનું મુખ્ય લક્ષણ છે.

(B) $\text{મેરુદંડી}$ $(Chordates)$ માં મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર પૃષ્ઠ બાજુએ આવેલી, પોલાણયુક્ત અને એકલ ચેતાજ્જુનું બનેલું હોય છે। $\text{અપૃષ્ઠવંશી}$ $(Invertebrates)$ અથવા $\text{અમેરુદંડી}$ $(Non-chordates)$ માં સામાન્ય રીતે વક્ષ બાજુએ આવેલી, નક્કર અને બેવડી ચેતાજ્જુ હોય છે જે ચેતાકંદો $(ganglia)$ ધરાવે છે। જ્યારે $\text{મેરુદંડી}$ માં ચેતાજ્જુ ચેતાકંદવિહીન હોય છે। તેથી, સાચો જવાબ $\text{મેરુદંડી}$ છે।

(A) કંઠનાલીય ઝાલરફાટો એ મેરુદંડી $(Chordata)$ સમુદાયના પ્રાણીઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
$1$. મેરુદંડી પ્રાણીઓ તેમના જીવનચક્રના કોઈને કોઈ તબક્કે કંઠનાલીય ઝાલરફાટો ધરાવે છે.
$2$. અમેરુદંડી (અમેરુદંડી પ્રાણીઓ) ની વ્યાખ્યા જ મેરુદંડ અને કંઠનાલીય ઝાલરફાટોની ગેરહાજરી દ્વારા કરવામાં આવે છે.
$3$. શીર્ષ મેરુદંડી અને પુચ્છ મેરુદંડી એ મેરુદંડી સમુદાયના ઉપસમુદાયો છે,તેથી તેઓ આ ઝાલરફાટો ધરાવે છે.
આથી,કંઠનાલીય ઝાલરફાટો અમેરુદંડી પ્રાણીઓમાં ગેરહાજર હોય છે.

(D) આદિ મેરુદંડી (Protochordates) એ દરિયાઈ અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓનો એક સમૂહ છે જે પૃષ્ઠવંશીઓ સાથે ગાઢ રીતે સંબંધિત છે. તેઓ સંપૂર્ણપણે દરિયાઈ છે અને તેમાં મેરુદંડી સમુદાયના બે ઉપસમુદાયોનો સમાવેશ થાય છે: પુચ્છ મેરુદંડી (Urochordata) અને શીર્ષ મેરુદંડી (Cephalochordata). આ બંનેને આદિ મેરુદંડી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. જોકે,સામાન્ય રીતે પુચ્છ મેરુદંડી (Urochordata) ને આદિ મેરુદંડીનું મુખ્ય ઉદાહરણ માનવામાં આવે છે.

(C) ઍમ્ફિઑક્સસ $(Amphioxus)$ (જેને $Branchiostoma$ અથવા લેન્સલેટ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ મેરુદંડી $(Chordata)$ સમુદાયના ઉપસમુદાય શીર્ષમેરુદંડી $(Cephalochordata)$ માં આવે છે.
વિધાન $A$ સાચું છે કારણ કે ઍમ્ફિઑક્સસમાં કરોડસ્તંભનો અભાવ હોય છે,જે પૃષ્ઠવંશી $(Vertebrata)$ પ્રાણીઓનું મુખ્ય લક્ષણ છે.
કારણ $R$ ખોટું છે કારણ કે ઍમ્ફિઑક્સસ એ મેરુદંડી પ્રાણી જ છે. તેમાં તેના સમગ્ર જીવનકાળ દરમિયાન મેરુદંડ $(notochord)$ હાજર હોય છે,જે મેરુદંડી સમુદાયનું મુખ્ય લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
તેથી,વિધાન $A$ સાચું છે અને કારણ $R$ ખોટું છે.

(A) $Salpa$ (સાલ્પા) એ ઉપસમુદાય $Urochordata$ (પૃષ્ઠવંશી - મેરુદંડી) માં આવે છે.
$Urochordata$ માં,મેરુદંડ માત્ર ડિંભની પૂંછડીમાં જ જોવા મળે છે અને પુખ્ત અવસ્થામાં તે અદ્રશ્ય થઈ જાય છે.
તેથી,ડિંભીય અવસ્થામાં મેરુદંડ જોવા મળે છે તે વિધાન સાચું છે.
સાલ્પા એ દરિયાઈ પ્રાણી છે,મીઠાજળનું નહીં.
તે ઉભયલિંગી (દ્વિલિંગી) પ્રાણી છે,એકલિંગી નથી.
આમ,વિકલ્પ $A$ સાચો જવાબ છે.

(C) ઉપસમુદાય $Cephalochordata$ (શીર્ષમેરુદંડી) માં એવા પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે જેમાં મેરુદંડ શીર્ષથી પૂંછડીના ભાગ સુધી લંબાયેલ હોય છે અને તેમના સમગ્ર જીવનકાળ દરમિયાન જળવાઈ રહે છે.
$Amphioxus$ (જેને $Branchiostoma$ અથવા લેન્સલેટ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ $Cephalochordata$ નું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
$Ascidia$ અને $Salpa$ એ ઉપસમુદાય $Urochordata$ (પૃષ્ઠવંશી) માં આવે છે.
$Balanoglossus$ એ સમુદાય $Hemichordata$ માં આવે છે.