Phylum-Arthropoda Questions in Gujarati

(B) $Palaemon$ સામાન્ય રીતે $Prawn$ (ઝીંગા) તરીકે ઓળખાય છે.
તે એક જલીય પ્રાણી છે.
તે સંધિપાદ $(Arthropoda)$ સમુદાયના ક્રસ્ટેશિયા $(Crustacea)$ વર્ગમાં આવે છે.

(C) $Arachnida$ વર્ગ એ $Arthropoda$ સમુદાયનો ભાગ છે.
આ વર્ગના સભ્યોની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં ચાર જોડ ચાલવાના પગ હોય છે અને શરીર બે ભાગમાં વહેંચાયેલું હોય છે: શીર્ષવક્ષ (cephalothorax) અને ઉદર (abdomen).
કરોળિયા,વીંછી,ઈતરડી અને માઈટ્સ એ $Arachnida$ ના સામાન્ય ઉદાહરણો છે.
ભમરી,કીટકો અને બીટલ એ $Insecta$ (અથવા $Hexapoda$) વર્ગમાં આવે છે,જેમાં ત્રણ જોડ પગ હોય છે અને શરીર ત્રણ ભાગમાં વહેંચાયેલું હોય છે: શીર્ષ,વક્ષ અને ઉદર.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) સામાજિક કીટકો એવા કીટકો છે જે વસાહતોમાં રહે છે,શ્રમ વિભાજન દર્શાવે છે અને સંયુક્ત રીતે બચ્ચાઓની સંભાળ રાખે છે.
ઉધઈ (White ants),જેને ટર્માઈટ્સ પણ કહેવામાં આવે છે,તે સામાજિક કીટકોનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
તેઓ રાણી,રાજા,કામદારો અને સૈનિકોની બનેલી જટિલ જાતિ વ્યવસ્થા (caste system) સાથે મોટી અને સુવ્યવસ્થિત વસાહતોમાં રહે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) ઘરમાખી $(Musca \text{ } domestica)$નું ઉરસ ત્રણ ખંડોનું બનેલું હોય છે અને તેમાં ત્રણ જોડ પગ, પાંખોની એક જોડ અને એક જોડ હેલ્ટર્સ (રૂપાંતરિત પાછલી પાંખો) જોવા મળે છે.
ડ્રેગનફ્લાય, મેફ્લાય અને પતંગિયામાં પાંખોની બે જોડ હોય છે.

(D) ઈતરડી $(Acarina)$ નું શરીર સ્પષ્ટ માથું,ઉરસ અને ઉદરમાં વિભાજિત હોતું નથી. તેના બદલે,તેમાં $capitulum$ અથવા $gnathosoma$ નામની વિશિષ્ટ રચના હોય છે,જે મુખાગો ધરાવે છે,પરંતુ તેમાં કીટકોમાં જોવા મળતું સાચું,સ્વતંત્ર માથું હોતું નથી. આની સરખામણીમાં,બેડ બગ,જુ અને પતંગિયા જેવા કીટકોમાં સ્પષ્ટ અને સુવ્યાખ્યાયિત માથું હોય છે.

(D) એન્ટેના એ સંવેદનાત્મક ઉપાંગો છે જે મોટાભાગના સંધિપાદ (Arthropods) પ્રાણીઓના માથા પર જોવા મળે છે,ખાસ કરીને કીટકોમાં.
$A$,$B$,અને $C$ (ઘરમાખી,મચ્છર અને રેશમનો કીડો) એ $Insecta$ વર્ગના કીટકો છે,જેમાં એક જોડ એન્ટેના હોય છે.
$D$ (ઈતરડી) એ $Arachnida$ વર્ગનું પ્રાણી છે. અરકનિડ્સની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં ચાર જોડ પગ હોય છે અને તેમાં એન્ટેનાનો અભાવ હોય છે. તેથી,ઈતરડીમાં એન્ટેના ગેરહાજર હોય છે.

(B) સંધિપાદ પ્રાણીઓનું મુખ્ય લક્ષણ તેમના $\text{ખંડિત}$ $\text{શરીર}$, $\text{સાંધાવાળા}$ $\text{ઉપાંગો}$ અને $\text{કાઈટીન}$નું બનેલું $\text{બાહ્ય}$ $\text{કંકાલ}$ છે。
તેમની પાસે $\text{શ્વસન}$ માટે વિવિધ અંગો જેવા કે $\text{ઝાલર}$, $\text{બુક}$ $\text{ગિલ્સ}$, $\text{બુક}$ $\text{લંગ્સ}$ અથવા $\text{શ્વાસનળી}$ $\text{તંત્ર}$ હોય છે。
જોકે, સંધિપાદના કોષોમાં સામાન્ય રીતે $\text{પક્ષ્મો}$ $(Cilia)$ નો અભાવ હોય છે, કારણ કે તેઓ હલનચલન અને વહન માટે અન્ય પદ્ધતિઓ પર આધાર રાખે છે。

(B) $Arthropoda$ ને $Annelida$ થી મુખ્યત્વે $nephridia$ ના અભાવ દ્વારા અલગ પાડી શકાય છે.
$Annelida$ માં,$nephridia$ એ ઉત્સર્ગ અંગો છે જે આશૃતિનિયમન (osmoregulation) અને ઉત્સર્જન માટે જવાબદાર છે.
$Arthropoda$ માં,ઉત્સર્જન $Malpighian$ નલિકાઓ,ગ્રીન ગ્રંથિઓ અથવા કોક્સલ ગ્રંથિઓ જેવી વિવિધ રચનાઓ દ્વારા થાય છે,અને તેમાં $nephridia$ સંપૂર્ણપણે ગેરહાજર હોય છે.

(B) $Peripatus$ એ $Onychophora$ સમુદાયમાં આવે છે (તેને ઘણીવાર $Annelida$ અને $Arthropoda$ વચ્ચેની જોડતી કડી માનવામાં આવે છે).
$Peripatus$ માં,ઉત્સર્જન અંગો તરીકે $nephridia$ જોવા મળે છે,જે નૂપુરક (annelids) નું લાક્ષણિક લક્ષણ છે,જે તેની ઉત્ક્રાંતિની સ્થિતિ દર્શાવે છે.

(A) વર્ગ $Crustacea$ એ સંધિપાદ $(Arthropoda)$ સમુદાયનો એક ભાગ છે.
$Crustacea$ ના મુખ્ય લક્ષણોમાં માથા અને ઉરસનું જોડાણ થઈને બનતો $Cephalothorax$,$biramous$ (બે શાખાઓવાળા) ઉપાંગોની હાજરી અને મુખ્યત્વે $gills$ (ઝાલર) દ્વારા શ્વસનનો સમાવેશ થાય છે.
તેના સામાન્ય ઉદાહરણોમાં ઝીંગા,લોબસ્ટર અને કરચલાનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,વિકલ્પ $A$ સાચો જવાબ છે.

(D) $Limulus$ (કિંગ ક્રેબ) એ સંધિપાદ (phylum $Arthropoda$) સમુદાયના ચેલીસેરાટા $(Chelicerata)$ ઉપસમુદાયના મેરોસ્ટોમેટા $(Merostomata)$ વર્ગ અને ઝાયફોસુરા $(Xiphosura)$ ઉપવર્ગમાં આવે છે.
તે અત્યંત પ્રાચીન આદિમ ચેલીસેરેટ્સનું જીવંત પ્રતિનિધિ છે, તેથી તેને "જીવંત અશ્મિ" $(living fossil)$ કહેવામાં આવે છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
સિલ્વર ફિશ $(Lepisma)$ એ આદિ પાંખવિહીન કીટક છે જેમાં કાયાંતરણ (metamorphosis) જોવા મળતું નથી.
તે સમુદાય $Arthropoda$ અને વર્ગ $Insecta$ માં આવે છે.
જ્યારે તારા માછલી સમુદાય $Echinodermata$ માં,ગોલ્ડ ફિશ સમુદાય $Chordata$ (વર્ગ $Osteichthyes$) માં અને કટલ ફિશ સમુદાય $Mollusca$ માં આવે છે.

(B) આર્થ્રોપોડા સમુદાયના સજીવોનું બાહ્ય કંકાલ હલકું,મજબૂત અને કાઈટિન નામના બંધારણીય પોલીસેકેરાઈડનું બનેલું હોય છે.
કાઈટિન એ નાઈટ્રોજનયુક્ત પોલીસેકેરાઈડ છે જે આર્થ્રોપોડા સમુદાયના સજીવોને રક્ષણ અને આધાર પૂરો પાડે છે.

(C) કીટકો $Insecta$ (અથવા $Hexapoda$) વર્ગમાં આવે છે,જેની મુખ્ય લાક્ષણિકતા $3$ જોડ સાંધાવાળા પગ ($6$ પગ) છે.
ક્રસ્ટેશિયન,જેમ કે કરચલા અને લોબસ્ટર,સામાન્ય રીતે $3$ જોડ કરતા વધારે ઉપાંગો ધરાવે છે (ઘણીવાર $5$ કે તેથી વધુ જોડ).
તેથી,ઉપાંગોની સંખ્યા એ આ બે આર્થ્રોપોડા જૂથોને અલગ પાડવા માટેનું મુખ્ય બાહ્ય રચનાકીય લક્ષણ છે.

(A) કીટકો એ સમુદાય $Arthropoda$ ના $Insecta$ (અથવા $Hexapoda$) વર્ગમાં આવે છે.
કીટકોની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓમાં ત્રણ જોડ સાંધાવાળા ઉપાંગો ($6$ પગ) અને શરીરનું ત્રણ ભાગોમાં વિભાજન: શીર્ષ,ઉરસ અને ઉદરનો સમાવેશ થાય છે.
$A$. $Moth$ (પતંગિયું) એ $Lepidoptera$ શ્રેણીનું કીટક છે.
$B$. $Mites$ (ઈતરડી) એ $Arachnids$ છે,કીટકો નથી,કારણ કે તેમને $8$ પગ હોય છે.
$C$. $Prawn$ (ઝીંગા) એ $Crustacean$ છે,જે જલીય છે અને તેને $6$ થી વધુ પગ હોય છે.
$D$. $Scorpion$ (વીંછી) એ $8$ પગ ધરાવતું $Arachnid$ છે.
તેથી,સાચો જવાબ $Moth$ છે.

(B) એકેરોલોજી એ પ્રાણીશાસ્ત્રની એક શાખા છે જે ખાસ કરીને માઈટ્સ અને ઈતરડી (ticks) ના અભ્યાસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે,જે $Arachnida$ વર્ગના $Acari$ ઉપવર્ગમાં આવે છે.

(C) ક્રેફિશ,જેનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Astacus$ છે,તે સંધિપાદ $(Arthropoda)$ સમુદાયમાં આવે છે.
આ સમુદાયના સભ્યોની મુખ્ય લાક્ષણિકતા તેમના સાંધાવાળા ઉપાંગો અને કાઈટીનયુક્ત બાહ્ય કંકાલ છે.

(C) કીટકો એ સમુદાય $Arthropoda$ (સંધિપાદ) હેઠળના $Insecta$ (અથવા $Hexapoda$) વર્ગમાં આવે છે.
બધા જ કીટકોનું મુખ્ય અને સાર્વત્રિક લક્ષણ તેમના ઉરસ (thorax) ભાગ સાથે જોડાયેલા ત્રણ જોડ પગ (કુલ $6$ પગ) છે.
જોકે ઘણા કીટકોમાં સંયુક્ત આંખો અને પાંખો હોય છે,પરંતુ આ લક્ષણો સાર્વત્રિક નથી; ઉદાહરણ તરીકે,કેટલાક કીટકો પાંખવિહીન હોય છે અથવા તેમની આંખો અલ્પવિકસિત હોય છે.
તેથી,ત્રણ જોડ પગની હાજરી એ કીટકોનું સૌથી સુસંગત અને સાર્વત્રિક લક્ષણ છે.

(B) ભૃંગ (beetles) ના ડિંભ (ક્રમ: $Coleoptera$) ને સામાન્ય રીતે $Grubs$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Caterpillars$ એ પતંગિયા અને ફૂદાં (ક્રમ: $Lepidoptera$) ના ડિંભ છે.
$Maggots$ એ માખીઓ (ક્રમ: $Diptera$) ના ડિંભ છે.
$Naiads$ એ ડ્રેગનફ્લાય અને મેફ્લાય જેવા અમુક કીટકોની જલીય ડિંભ અવસ્થાઓ છે.

(A) વીંછી એ સમુદાય $Arthropoda$ ના વર્ગ $Arachnida$ માં આવે છે.
ઈતરડી (Ticks) પણ $Arachnida$ વર્ગમાં જ આવે છે.
કરચલા અને બાર્નેકલ્સ એ $Crustacea$ વર્ગના સભ્યો છે.
વંદા એ $Insecta$ વર્ગમાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(D) સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
$Arthropoda$ સમુદાયમાં,$Insecta$ (કીટક) વર્ગના સજીવોનું શરીર સ્પષ્ટપણે ત્રણ ભાગોમાં વિભાજિત હોય છે: માથું (head),ઉરસ (thorax) અને ઉદર (abdomen).
તેનાથી વિપરીત,અન્ય ઘણા સંધિપાદો,જેમ કે $Crustacea$ અને $Arachnida$ વર્ગના સજીવોમાં માથું અને ઉરસ જોડાઈને $cephalothorax$ (શીર્ષ-ઉરસ) બનાવે છે.
તેથી,$Insecta$ એ એવો વર્ગ છે જેમાં શરીર આ ત્રણ સ્પષ્ટ ભાગોમાં વિભાજિત જોવા મળે છે.

(B) ક્રસ્ટેશિયન્સ એ સંધિપાદ (Arthropoda) સમુદાયના ઉપસમુદાય $Crustacea$ માં આવે છે.
ક્રસ્ટેશિયન્સનું એક મુખ્ય લક્ષણ એ છે કે તેમાં બે જોડ એન્ટેના (સ્પર્શકો) જોવા મળે છે.
તેની સામે,કીટકો (વર્ગ $Insecta$) માં માત્ર એક જ જોડ એન્ટેના હોય છે.
યુગ્મિત ઉપાંગો,કાઈટિનયુક્ત બાહ્યકંકાલ અને દ્વિપાર્શ્વ સંમિતિ એ ક્રસ્ટેશિયન્સ અને કીટકો બંનેમાં જોવા મળતા સામાન્ય લક્ષણો છે,કારણ કે તે બંને સંધિપાદ સમુદાયના સભ્યો છે.

(B) કીટકો એ સંધિપાદ $(Arthropoda)$ સમુદાયના $Insecta$ (અથવા $Hexapoda$) વર્ગમાં આવે છે. કીટકોનું મુખ્ય લક્ષણ એ છે કે તેમના શરીરમાં ઉરસ (thorax) ના ભાગે $3$ જોડ સાંધાવાળા પગ (કુલ $6$ પગ) આવેલા હોય છે.

(C) સિલ્વરફિશ (કીટક),વીંછી (અરાકનિડ),ડ્રેગનફ્લાય (કીટક) અને ઝીંગા (ક્રસ્ટેશિયન) બધા $Arthropoda$ સમુદાયમાં આવે છે.
બધા સંધિપાદ પ્રાણીઓની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓમાં સાંધાવાળા ઉપાંગો અને કાઈટિનયુક્ત બાહ્ય કંકાલની હાજરી છે,જે તેમને રક્ષણ અને આધાર આપે છે.
વિકલ્પ $A$ ખોટો છે કારણ કે વીંછી અને ઝીંગામાં ત્રણ જોડી પગ હોતા નથી.
વિકલ્પ $B$ ખોટો છે કારણ કે કીટકોમાં એક જોડી એન્ટેના હોય છે,જ્યારે અરાકનિડ્સમાં એન્ટેના હોતા નથી.
વિકલ્પ $D$ ખોટો છે કારણ કે કીટકોમાં શીર્ષવક્ષ (cephalothorax) હોતું નથી (તેમનું શરીર સ્પષ્ટ રીતે શીર્ષ,વક્ષ અને ઉદરમાં વિભાજિત હોય છે).

(A) મોટાભાગના સંધિપાદો અંડપ્રસવી (ઈંડા મૂકનારા) હોય છે. જોકે,વીંછી એ અપવાદરૂપ છે કારણ કે તે અપત્યપ્રસવી (viviparous) છે,એટલે કે તે સીધા બચ્ચાંને જન્મ આપે છે. માદા વીંછી ઈંડાને તેના શરીરની અંદર રાખે છે જ્યાં સુધી તે સેવાય નહીં,અને ત્યારબાદ જીવંત બચ્ચાંનો જન્મ થાય છે. તેથી,વીંછી એ સાચો જવાબ છે કારણ કે તે અંડપ્રસવી નથી.

(D) $Limulus$,જે સામાન્ય રીતે કિંગ ક્રેબ અથવા હોર્સશૂ ક્રેબ તરીકે ઓળખાય છે,તેને વ્યાપકપણે જીવંત અશ્મિ માનવામાં આવે છે.
તે $Merostomata$ વર્ગનો સભ્ય છે અને $400$ મિલિયન વર્ષોથી વધુ સમયથી તેની શારીરિક રચનામાં કોઈ ફેરફાર થયો નથી.
જોકે $Nautilus$ અને $Neopilina$ ને પણ જીવંત અશ્મિ માનવામાં આવે છે,પરંતુ $Limulus$ તેની અત્યંત ઉત્ક્રાંતિ સ્થિરતાને કારણે જીવંત અશ્મિના સૌથી પ્રખ્યાત ઉદાહરણ તરીકે જૈવિક સાહિત્યમાં વારંવાર ટાંકવામાં આવે છે.

(B) સંધિપાદ $(Arthropoda)$ સમુદાયનું મુખ્ય લક્ષણ સાંધાવાળા ઉપાંગોની હાજરી છે ($arthros$ = સાંધા,$poda$ = ઉપાંગો). ત્રિગર્ભસ્તરીય,દેહકોષ્ઠી અને ખંડિત શરીર રચના એ સંધિપાદના લક્ષણો છે,પરંતુ આ લક્ષણો $Annelida$ (નૂપુરક) કે $Chordata$ (મેરુદંડી) જેવા અન્ય સમુદાયોમાં પણ જોવા મળે છે. તેથી,કોઈ પ્રાણીને ચોક્કસપણે સંધિપાદ તરીકે ઓળખવા માટે,સાંધાવાળા ઉપાંગોની હાજરી એ સૌથી મહત્વનું નિદાન લક્ષણ છે જેની ચકાસણી કરવી આવશ્યક છે.

(D) $Myriapoda$ એ $Arthropoda$ સમુદાયનો એક ઉપસમુદાય છે જેમાં કાનખજૂરા અને સહસ્ત્રપાદનો સમાવેશ થાય છે.
$Myriapoda$ ના મુખ્ય લક્ષણો નીચે મુજબ છે:
$1$. સખત $chitinous$ $exoskeleton$ (કાઈટિનયુક્ત બાહ્યકંકાલ) જે રક્ષણ આપે છે.
$2$. $ventral$ $nerve$ $cord$ (વક્ષ ચેતાતંતુ),જે તમામ સંધિપાદ પ્રાણીઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
$3$. શરીર અસંખ્ય ખંડોમાં વિભાજિત હોય છે,જે કીટકોથી અલગ પડે છે જેમાં માત્ર ત્રણ શરીર ખંડો હોય છે.
$4$. તેઓના માથા પર એક જોડ $antennae$ (એન્ટેના) હોય છે.
તેથી,વિકલ્પ $D$ સાચો જવાબ છે.

(D) સંધિપાદ (Arthropoda) સમુદાયમાં ટ્રેકિએટ જૂથમાં એવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે જે શ્વસન માટે શ્વાસનળી (trachea) તંત્રનો ઉપયોગ કરે છે.
ખટમલ,સેન્ડફ્લાય અને રેશમનો કીડો એ કીટકો છે જે વાયુ વિનિમય માટે શ્વાસનળી તંત્ર ધરાવે છે.
કરચલા અને કિંગ ક્રેબ જલીય છે અને ઝાલર દ્વારા શ્વસન કરે છે.
વીંછી અને કરોળિયા એરાકનિડા વર્ગના છે જે બુક લંગ્સ (book lungs) દ્વારા શ્વસન કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ ખટમલ,સેન્ડફ્લાય અને રેશમનો કીડો છે.

(D) હિમોસાયનિન એ તાંબુ ધરાવતું શ્વસન રંજકદ્રવ્ય છે.
તે ઝીંગા (Prawn) ના રુધિરમાં જોવા મળે છે.
હિમોસાયનિન ઓક્સિજનયુક્ત હોય ત્યારે વાદળી રંગનું દેખાય છે અને ઓક્સિજનવિહીન હોય ત્યારે રંગહીન બની જાય છે.

(C) ખુલ્લા રુધિરાભિસરણ તંત્રમાં,રુધિર હૃદયમાંથી બહાર પંપ થઈને રુધિર અવકાશ અથવા સાઇનસમાં જાય છે,અને પેશીઓ તથા અંગો તેમાં ડૂબેલા રહે છે.
આ પ્રકારનું તંત્ર સંધિપાદ (Arthropods) અને મૃદુકાય (Molluscs) પ્રાણીઓની લાક્ષણિકતા છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Prawn$ (ઝીંગા) એ સંધિપાદ સમુદાયનું પ્રાણી છે,જેમાં ખુલ્લું રુધિરાભિસરણ તંત્ર જોવા મળે છે.
મનુષ્ય,માછલી અને સાપ એ પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ છે અને તેમાં બંધ રુધિરાભિસરણ તંત્ર હોય છે,જેમાં રુધિર રુધિરવાહિનીઓના જાળા દ્વારા વહે છે.

(C) $Centrolecithal$ ઈંડામાં,જરદી (yolk) અંડકોષના કેન્દ્રમાં કેન્દ્રિત હોય છે,જ્યારે કોષરસ પરિઘીય સ્તર સુધી મર્યાદિત હોય છે.
આ પ્રકારના ઈંડા સામાન્ય રીતે કીટકો (સંધિપાદ સમુદાય) માં જોવા મળે છે.

(C) $Limulus$,જે સામાન્ય રીતે કિંગ ક્રેબ તરીકે ઓળખાય છે,તેને જીવંત અશ્મિ માનવામાં આવે છે.
જીવંત અશ્મિ એવા સજીવો છે જે લાખો વર્ષોથી મૂળભૂત રીતે બદલાયા નથી અને તેમના કોઈ નજીકના જીવંત સંબંધીઓ નથી.
$Limulus$ એ $Arthropoda$ સમુદાય અને $Merostomata$ વર્ગનો સભ્ય છે.
તે પેલેઓઝોઇક યુગથી અસ્તિત્વમાં છે,જે તેને જીવંત અશ્મિનું ઉત્તમ ઉદાહરણ બનાવે છે.

(D) $Peripatus$ એ $Annelida$ અને $Arthropoda$ વચ્ચેની જોડતી કડી તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે $Annelida$ ના લક્ષણો ધરાવે છે જેમ કે શરીરની દીવાલમાં સતત સ્નાયુબદ્ધ સ્તરો,સાંધા વગરના પગ જેવા પેરાપોડિયા,ઉત્સર્જન માટે નેફ્રીડિયા અને સાદું પાચનતંત્ર.
તે $Arthropoda$ ના લક્ષણો પણ ધરાવે છે જેમ કે પગ પર નહોર,હિમોસીલ (રુધિરગુહા),શ્વસન માટે શ્વાસનળી અને ઓસ્ટિયા સાથેનું પૃષ્ઠ હૃદય.

(A) $Bombyx \ mori$ (રેશમનો કીડો) એ સંધિપાદ (phylum $Arthropoda$) સમુદાયના $Insecta$ (કીટક) વર્ગમાં આવે છે.
$Insecta$ વર્ગના સભ્યોની મુખ્ય લાક્ષણિકતા ત્રણ જોડ સાંધાવાળા ઉપાંગો (પગ) અને શરીરનું શીર્ષ,ઉરસ અને ઉદરમાં વિભાજન છે.
જોકે $Bombyx \ mori$ એક કીટક છે,પરંતુ પુખ્ત માદા તેના ભારે શરીરના વજન અને ટૂંકી પાંખોને કારણે ઉડી શકતી નથી.

(C) સ્વોર્મિંગ એ લોકસ્ટ ($Schistocerca$ $gregaria$) માં જોવા મળતી એક સામાન્ય ઘટના છે.
લોકસ્ટ એ સ્થળાંતર કરનારા તીડ છે જે જ્યારે એકાંતવાસીમાંથી ટોળામાં રહેવાની વર્તણૂક ધરાવતા તબક્કામાં ફેરવાય છે ત્યારે વિશાળ ટોળાં બનાવે છે.
આ ટોળાં લાંબા અંતર સુધી મુસાફરી કરી શકે છે અને પાક તથા વનસ્પતિને ભારે નુકસાન પહોંચાડે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) વસાહતી કીટકો એવા કીટકો છે જે સંગઠિત સમાજો અથવા વસાહતોમાં રહે છે અને શ્રમ વિભાજન જેવું સામાજિક વર્તન દર્શાવે છે.
સફેદ કીડીઓ,જેને સામાન્ય રીતે ઉધઈ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે વસાહતી કીટકોનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
તેઓ રાણી,રાજા,કામદારો અને સૈનિકો જેવી વિવિધ જ્ઞાતિઓ ધરાવતી જટિલ સામાજિક રચના સાથે મોટી વસાહતોમાં રહે છે.
લોકસ્ટ ટોળામાં રહે છે પરંતુ તે ઉધઈની જેમ સામાજિક રીતે વસાહતી નથી.
ખટમલ અને મચ્છર એકાંતપ્રિય કીટકો છે અને તેઓ વસાહતો બનાવતા નથી.

(B) વિંછી $Ovoviviparous$ (અંડજરાયુજ) છે. $Ovoviviparous$ પ્રાણીઓમાં,ગર્ભ ઈંડાની અંદર વિકસે છે જે માતાના શરીરની અંદર જ રહે છે જ્યાં સુધી તે સેવન માટે તૈયાર ન થાય. માતા રક્ષણ અને ક્યારેક પોષક તત્વો પૂરા પાડે છે,પરંતુ ગર્ભ મુખ્યત્વે ઈંડાની અંદર રહેલા જરદી (yolk) દ્વારા પોષણ મેળવે છે,ન કે જરાયુ (placenta) દ્વારા માતાના રુધિરમાંથી સીધું પોષણ મેળવે છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ (કરોળિયો) છે.
$A$ (પતંગિયું),$B$ (મધમાખી) અને $D$ (ભમરો) એ બધા $Insecta$ (કીટક) વર્ગના સભ્યો છે (સમુદાય $Arthropoda$),જેની લાક્ષણિકતા $3$ જોડ સાંધાવાળા ઉપાંગો (કુલ $6$ પગ) અને શરીરનું શીર્ષ,ઉરસ અને ઉદરમાં વિભાજન છે.
$C$ (કરોળિયો) એ $Arachnida$ વર્ગનો સભ્ય છે (સમુદાય $Arthropoda$),જેની લાક્ષણિકતા $4$ જોડ સાંધાવાળા ઉપાંગો (કુલ $8$ પગ) અને શરીરનું શીર્ષ-ઉરસ (cephalothorax) અને ઉદરમાં વિભાજન છે.

(A) પ્રાણીસૃષ્ટિમાં $Arthropoda$ (સંધિપાદ) સમુદાય સૌથી મોટો સમુદાય છે.
તેમાં કીટકો,કરોળિયા,મિલિપેડ્સ અને સ્તરકવચીઓનો સમાવેશ થાય છે.
પૃથ્વી પરની તમામ નામકરણ પામેલી જાતિઓમાંથી આશરે બે-તૃતીયાંશ જાતિઓ સંધિપાદ સમુદાયની છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) કીટકો (વર્ગ $Insecta$) સામાન્ય રીતે $3$ જોડ સાંધાવાળા ઉપાંગો (કુલ $6$ પગ) ધરાવે છે,જ્યારે સ્તસ્કવચીઓ (ઉપસમુદાય $Crustacea$) સામાન્ય રીતે $5$ કે તેથી વધુ જોડ સાંધાવાળા ઉપાંગો ધરાવે છે. તેથી,ઉપાંગોની સંખ્યા એ સમુદાય $Arthropoda$ ના આ બે જૂથોને અલગ પાડવા માટેનું મુખ્ય બાહ્ય લક્ષણ છે.

(C) કરચલા અને ઝીંગા એ સંધિપાદ (Arthropoda) સમુદાયના $Crustacea$ (સ્તરકવચી) વર્ગના સજીવો છે.
$Crustacea$ વર્ગના સજીવો મુખ્યત્વે જલીય હોય છે અને તેમની લાક્ષણિકતાઓમાં બે જોડ એન્ટેના,સખત બાહ્ય કંકાલ અને શાખિત ઉપાંગોનો સમાવેશ થાય છે.
તેની સામે,$Insecta$ વર્ગમાં કીટકો,$Arachnida$ વર્ગમાં કરોળિયા અને વીંછી,તથા $Diplopoda$ વર્ગમાં કાનખજૂરા જેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.

(A) કીટકો એ $Arthropoda$ સમુદાયના $Insecta$ વર્ગમાં આવે છે. કીટકોના મુખ્ય લક્ષણોમાં ત્રણ જોડ સાંધાવાળા ઉપાંગો (છ પગ) અને શરીરનું ત્રણ ભાગોમાં વિભાજન (શીર્ષ,ઉરસ અને ઉદર) જોવા મળે છે.
ટિક (ઈતરડી) એ $Arachnida$ વર્ગમાં આવે છે. કીટકોથી વિપરીત,ટિકને ચાર જોડ પગ (આઠ પગ) હોય છે અને તેનું શરીર બે ભાગોમાં વિભાજિત હોય છે: શીર્ષ-ઉરસ અને ઉદર.
તેથી,ટિક એ કીટક નથી.

(C) સંધિપાદ $(Arthropoda)$ સમુદાયમાં, આ સજીવો દ્વારા વસવાટ કરવામાં આવતા વિવિધ પ્રકારના નિવાસસ્થાનોને કારણે શ્વસન અંગોમાં વિવિધતા જોવા મળે છે.
$1$. ભૂચર સંધિપાદીઓ, જેમ કે કીટકો, શ્વાસનળી $(Trachea)$ તરીકે ઓળખાતી હવાવાળી નળીઓની પ્રણાલી દ્વારા શ્વસન કરે છે.
$2$. જલજ સંધિપાદીઓ, જેમ કે ક્રસ્ટેશિયન્સ (દા.ત. ઝીંગા), ઝાલર $(Gills)$ અથવા બુક ગિલ્સ દ્વારા શ્વસન કરે છે.
આમ, સંધિપાદ સમુદાયમાં શ્વસન માટે બંને રચનાઓનો ઉપયોગ થતો હોવાથી, સાચો જવાબ $\text{બંને}$ છે.

(C) કીટકો એ $Arthropoda$ (સંધિપાદ) સમુદાય અને $Insecta$ (કીટક) વર્ગમાં આવે છે. પુખ્ત કીટકોના લાક્ષણિક લક્ષણો નીચે મુજબ છે:
$1$. ત્રણ જોડ સાંધાવાળા પગ (કુલ $6$ પગ).
$2$. એક જોડ એન્ટેના (સ્પર્શકો).
$3$. સામાન્ય રીતે બે જોડ પાંખ (કુલ $4$ પાંખ),જોકે કેટલાક કીટકોમાં માત્ર એક જોડ પાંખ હોય છે અથવા પાંખવિહીન પણ હોય છે.
તેથી,મોટા ભાગના પુખ્ત કીટકો માટે સૌથી સચોટ વર્ણન એ છે કે તેમની પાસે $6$ પગ,બે એન્ટેના અને બે કે ચાર પાંખ હોય છે.

(B) કરોળિયા એ સંધિપાદ $(Arthropoda)$ સમુદાયના $Arachnida$ વર્ગના સભ્યો છે.
કીટકોથી વિપરીત,જેમાં $3$ જોડ પગ હોય છે,કરોળિયામાં $4$ જોડ ચાલવાના પગ હોય છે,જે કુલ $8$ પગ બનાવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $4$ જોડ છે.

(D) હરિતપિંડ,જેને એન્ટેનરી ગ્રંથિઓ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે $Crustacea$ વર્ગના (સંધિપાદ સમુદાયનો એક ઉપસમુદાય) સભ્યોમાં જોવા મળતા વિશિષ્ટ ઉત્સર્જન અંગો છે. આ ગ્રંથિઓ માથાના ભાગમાં એન્ટેનાની નજીક આવેલી હોય છે અને તે ઝીંગા અને કરચલા જેવા જલીય ક્રસ્ટેશિયન્સમાં નાઈટ્રોજનયુક્ત કચરો,મુખ્યત્વે એમોનિયા,ના ગાળણ અને ઉત્સર્જન માટે જવાબદાર છે.

(C) ફેફસાંપોથી (Book lungs) એ $Arachnida$ વર્ગના સભ્યો (દા.ત.,કરોળિયા અને વીંછી) માં જોવા મળતા વિશિષ્ટ શ્વસન અંગો છે.
આ અંગો શરીરની દીવાલના પાતળા,પાંદડા જેવા ગડીઓ ધરાવે છે જે પુસ્તકના પાનાની જેમ ગોઠવાયેલા હોય છે,જે વાયુ વિનિમય માટે સપાટીનું ક્ષેત્રફળ વધારે છે.
તેનાથી વિપરીત,$Crustacea$ સામાન્ય રીતે ઝાલરનો ઉપયોગ કરે છે,$Insecta$ શ્વાસનળી તંત્રનો ઉપયોગ કરે છે,અને $Myriapoda$ શ્વાસનળીનો ઉપયોગ કરે છે.

(B) સંધિપાદ $(Arthropoda)$ સમુદાયના પ્રાણીઓમાં ખંડમય દેહ,ખુલ્લું પરિવહન તંત્ર અને સંધિપાદ (સાંધાવાળા) ઉપાંગો જોવા મળે છે.
જોકે,'હલનચલનયુક્ત જડબાં' એ આ સમુદાયનું મુખ્ય લાક્ષણિક લક્ષણ નથી.
કેટલાક સંધિપાદોમાં ચોક્કસ પ્રકારના મુખાગો (જેમ કે મેન્ડિબલ્સ) હોય છે,પરંતુ 'હલનચલનયુક્ત જડબાં' એ સંધિપાદ સમુદાયની ઓળખ નથી.
તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચો જવાબ છે.

(C) સંધિપાદ (Arthropoda) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં બાહ્યકંકાલ કાઈટીન નામના સખત અને રક્ષણાત્મક પદાર્થનું બનેલું હોય છે. આ બાહ્યકંકાલને કાઈટીનયુક્ત ક્યુટિકલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તે આ સજીવોને બંધારણીય આધાર અને રક્ષણ પૂરું પાડે છે તેમજ પાણીના વ્યયને અટકાવે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.