Class-Amphibia Questions in Gujarati

(C) ગોત્ર $Anura$ માં દેડકા અને ટોડ જેવા સામાન્ય ઉભયજીવીઓનો સમાવેશ થાય છે. તેમના જીવનચક્રમાં,ડિંભ અવસ્થા,જેને ટેડપોલ કહેવામાં આવે છે,તેમાં પૂંછડી અને જલીય શ્વસન માટે ઝાલરો હોય છે. જેમ જેમ તેઓ પુખ્ત બનવા માટે કાયાંતરણ (metamorphosis) પામે છે,તેમ તેમ તેઓ તેમની પૂંછડી ગુમાવે છે અને ફેફસાંનો વિકાસ કરે છે.

(B) $Amphibia$ (ઉભયજીવી) વર્ગને ત્રણ જીવંત ગોત્રમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે:
$1$. $Anura$ (એન્યુરા): આ ગોત્રમાં દેડકા અને ટોડનો સમાવેશ થાય છે. પુખ્તાવસ્થામાં તેઓ પૂંછડી ધરાવતા નથી.
$2$. $Urodela$ (યુરોડેલા): આ ગોત્રમાં સેલેમેન્ડર અને ન્યુટ્સનો સમાવેશ થાય છે,જેઓ તેમના સમગ્ર જીવન દરમિયાન પૂંછડી ધરાવે છે.
$3$. $Apoda$ (એપોડા): આ ગોત્રમાં $Ichthyophis$ જેવા પગવિહીન ઉભયજીવીઓનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,દેડકા અને ટોડ $Anura$ ગોત્રમાં આવે છે.

(A) $Anura$ (જેને $Salientia$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) શ્રેણીમાં એવા ઉભયજીવીઓનો સમાવેશ થાય છે જેમના પુખ્ત તબક્કામાં પૂંછડી હોતી નથી.
$Anura$ શબ્દ ગ્રીક શબ્દો '$A$' (જેનો અર્થ ગેરહાજર થાય છે) અને '$ura$' (જેનો અર્થ પૂંછડી થાય છે) પરથી ઉતરી આવ્યો છે.
દેડકા અને ટોડ તેના ઉદાહરણો છે.
તેની સામે,$Urodela$ $(Caudata)$ માં પૂંછડી હોય છે અને $Gymnophiona$ $(Apoda)$ એ ઉપાંગવિહીન ઉભયજીવીઓ છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
$A$ દેડકો,$C$ સેલેમેન્ડર અને $D$ ટોડ એ બધા જ $Amphibia$ વર્ગના સભ્યો છે.
$B$ કાચબો એ $Chelonia$ (અથવા $Testudines$) શ્રેણીમાં આવતું સરીસૃપ (reptile) પ્રાણી છે. સરીસૃપોની લાક્ષણિકતા તેમની સૂકી અને ભીંગડાવાળી ત્વચા છે,જે તેમને ઉભયજીવીઓથી અલગ પાડે છે.

(D) $Necturus$ સામાન્ય રીતે 'મડ પપી' $(Mud puppy)$ તરીકે ઓળખાય છે। તે $Proteidae$ કુળનું એક જલીય સલામન્ડર છે, જેની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તે તેના પુખ્ત જીવન દરમિયાન બાહ્ય ઝાલરો જાળવી રાખે છે (નિયોટેની)। તે મુખ્યત્વે ઉત્તર અમેરિકામાં જોવા મળે છે।

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
સેલેમેન્ડર એ $Amphibia$ (ઉભયજીવી) વર્ગનું પ્રાણી છે.
આ સજીવો જમીન અને પાણી એમ બંને જગ્યાએ જીવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
તેઓ શીત-રુધિરવાળા (cold-blooded) હોય છે,તેમની ત્વચા ભીની અને ભીંગડા વગરની હોય છે,અને તેમના જીવનચક્ર દરમિયાન તેઓ સામાન્ય રીતે કાયાંતરણ (metamorphosis) અનુભવે છે.

(A) મિડવાઇફ ટોડ, જેનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Alytes \text{ } obstetricans$ છે, તે યુરોપમાં જોવા મળતી દેડકાની એક પ્રજાતિ છે. તેને 'મિડવાઇફ ટોડ' કહેવામાં આવે છે કારણ કે નર દેડકો ફલિત ઇંડાને તેના પાછળના પગ પર વીંટાળીને રાખે છે જ્યાં સુધી તેમાંથી બચ્ચાં બહાર ન આવે, આમ તે વિકાસ પામતા ભ્રૂણ માટે 'દાયણ' (midwife) તરીકે કામ કરે છે.

(B) ઉભયજીવીઓ એ વિશિષ્ટ પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ છે જેમને તેમના જીવનચક્ર માટે સામાન્ય રીતે ભેજવાળા વાતાવરણની જરૂર હોય છે.
મોટાભાગના ઉભયજીવીઓ તેમના ઈંડા પાણીમાં અથવા ખૂબ જ ભેજવાળી જગ્યાએ મૂકે છે કારણ કે તેમના ઈંડા પર રક્ષણાત્મક કવચ હોતું નથી અને તે જમીન પર સુકાઈ શકે છે.
તેથી,તેમના પ્રજનન અને ડિંભ (larval) અવસ્થાઓના વિકાસ માટે પાણી અનિવાર્ય છે.

(A) ઉભયજીવીઓમાં રંગદ્રવ્ય કોષો (chromatophores) ના વિસ્તરણ અને સંકોચન દ્વારા શરીરનો રંગ બદલવાની ક્ષમતાને મેટાક્રોસિસ (metachrosis) કહેવામાં આવે છે.

(A) $Rhacophorus$ સામાન્ય રીતે ઉડતા દેડકા તરીકે ઓળખાય છે.
તેની લાંબી આંગળીઓ વચ્ચે લાક્ષણિક મોટા જાળ (webs) વિકસિત હોય છે.
આ જાળ અને તેનું ચપટું શરીર પેરાશૂટ જેવું કાર્ય કરે છે,જે દેડકાને ઊંચાઈ પરથી નીચેની તરફ સરકવામાં (gliding) મદદ કરે છે.
તેથી,તેમને 'ઉડતા દેડકા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) $Hyla$ ને સામાન્ય રીતે વૃક્ષ દેડકા (tree frog) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તે $Amphibia$ વર્ગનો સભ્ય છે અને તે વૃક્ષ પર રહેવા માટે અનુકૂલિત છે,તેની આંગળીઓ પર ચીકણી તકતીઓ (adhesive discs) હોય છે જે તેને વૃક્ષ પર ચઢવામાં મદદ કરે છે.

(A) $Amphibia$ (ઉભયજીવી) વર્ગના પ્રાણીઓમાં બે જોડ પંચાંગુલિ (pentadactyl) ઉપાંગો હોય છે,જે ચાલવા અને તરવા માટે અનુકૂલિત હોય છે.
મોટાભાગના ઉભયજીવીઓમાં,અગ્ર ઉપાંગો સામાન્ય રીતે ચાર આંગળીઓ ધરાવે છે,જ્યારે પશ્ચ ઉપાંગોમાં પાંચ આંગળીઓ હોય છે.
આ વર્ગનું મુખ્ય લક્ષણ એ છે કે તેમની આંગળીઓમાં નખ હોતા નથી,જે તેમને સરીસૃપ,પક્ષીઓ અને સસ્તન પ્રાણીઓથી અલગ પાડે છે.

(C) અંગૂઠાનો અભાવ એ $\text{દેડકા}$ (ઉભયજીવી) ની લાક્ષણિકતા છે.
$\text{દેડકા}$ ના અગ્ર ઉપાંગોમાં ચાર આંગળીઓ હોય છે, અને અંગૂઠો (pollex) ગેરહાજર હોય છે અથવા અવશિષ્ટ હોય છે.
તેની સામે, $\text{સસલું}$, $\text{મનુષ્ય}$ અને $\text{વાંદરો}$ એ સસ્તન પ્રાણીઓ છે જેમાં અંગૂઠો અથવા અંગૂઠા જેવું કાર્ય કરતી આંગળી હોય છે.

(D) $Bombinator$ એ યુરોપમાં જોવા મળતું નાના કદનું ઉભયજીવી પ્રાણી છે.
તે સામાન્ય રીતે ફાયર-બેલીડ ટોડ તરીકે ઓળખાય છે.

(A) સામાન્ય ભારતીય બુલફ્રોગનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Rana \ tigrina$ છે.
તે $Amphibia$ (ઉભયજીવી) વર્ગનો સભ્ય છે અને ભારતીય ઉપખંડમાં વ્યાપકપણે જોવા મળે છે.
$Rana \ esculenta$ એ ખાદ્ય દેડકો છે,$Rana \ silvatica$ એ વુડ ફ્રોગ છે,અને $Rana \ cyanophlyctis$ એ સ્કીટરિંગ ફ્રોગ તરીકે ઓળખાય છે.

(C) જે ઘટનામાં સજીવ જાતીય પરિપક્વતા પ્રાપ્ત કર્યા પછી પણ તેના ડિંભીય અથવા બાળ અવસ્થાના લક્ષણો જાળવી રાખે છે,તેને $Neoteny$ (નિયોટેની) કહેવામાં આવે છે. આ ઘટના સામાન્ય રીતે કેટલાક ઉભયજીવીઓમાં જોવા મળે છે,જેમ કે એક્સોલોટલ (axolotl).

(B) $Ambystoma$ એ મોલ સલામન્ડરનું એક પ્રજાતિ છે. $Ambystoma$ ના ડિંભને એક્સોલોટલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તે મુખ્યત્વે $Mexico$ માં જોવા મળે છે. એક્સોલોટલની એક વિશિષ્ટ લાક્ષણિકતા એ છે કે તે નિયોટેની (અથવા પીડોજેનેસિસ) દર્શાવે છે,જેનો અર્થ છે કે તે જાતીય પરિપક્વતા પ્રાપ્ત કર્યા પછી પણ તેના ડિંભના લક્ષણો,જેમ કે બાહ્ય ઝાલર,જાળવી રાખે છે.

(A) $Axolotl$ એ મેક્સિકન સેલેમેન્ડર, $Ambystoma$ $\text{mexicanum}$ ની ડિંભ અવસ્થા છે.
સેલેમેન્ડર એ $Amphibia$ વર્ગ અને $Urodela$ (જેને $Caudata$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) ગોત્રમાં આવે છે, જેની મુખ્ય લાક્ષણિકતા ડિંભ અને પુખ્ત બંને અવસ્થાઓમાં પૂંછડીની હાજરી છે.
તેથી, સાચો જવાબ $Urodela$ છે.

(D) સીસીલીયન્સ એ ઉપાંગવિહીન ઉભયજીવીઓ છે જે $Gymnophiona$ (જેને $Apoda$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) ગોત્રમાં આવે છે.
આ સજીવો તેમના કૃમિ જેવા દેખાવ માટે જાણીતા છે અને તેમને ક્યારેક 'બ્લાઈન્ડવોર્મ્સ' (blindworms) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

(A) $Pipa \text{ } americana$ સામાન્ય રીતે સુરીનામ ટોડ તરીકે ઓળખાય છે। તે Pipidae કુળનું પ્રાણી છે અને તે તેની અનોખી પ્રજનન પદ્ધતિ માટે જાણીતું છે, જેમાં માદાની પીઠની ત્વચામાં ઈંડા સ્થાપિત થાય છે।

(C) ઉભયજીવીઓને ત્રણ જીવંત ગોત્રમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: $Anura$ (દેડકા અને ટોડ),$Urodela$ (સલામન્ડર અને ન્યુટ),અને $Gymnophiona$ (સીસીલીયન્સ).
$Gymnophiona$ (જેને $Apoda$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) માં અંગવિહીન,કૃમિ જેવા ઉભયજીવીઓનો સમાવેશ થાય છે જે સામાન્ય રીતે દરમાં રહેનારા અથવા જલજ હોય છે.
તેથી,અંગવિહીન ઉભયજીવીઓ $Gymnophiona$ ગોત્રમાં આવે છે.

(B) $Ichthyophis$ એ ઉપાંગવિહીન ઉભયજીવી છે જે $Gymnophiona$ (અથવા $Apoda$) શ્રેણીમાં આવે છે.
તે પિતૃ સંભાળ દર્શાવવા માટે જાણીતું છે અને સામાન્ય રીતે તેમાં જીભનો અભાવ હોય છે.

(D) $Amphibia$ શબ્દ ગ્રીક શબ્દો $amphi$ (જેનો અર્થ 'બંને') અને $bios$ (જેનો અર્થ 'જીવન') પરથી આવ્યો છે.
ઉભયજીવીઓ એવા પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ છે જે જલીય અને પાર્થિવ (જમીન) બંને નિવાસસ્થાનોમાં રહી શકે છે.
જોકે પુખ્ત દેડકા જમીન પર રહી શકે છે,પરંતુ તેમને પ્રજનન માટે પાણીની જરૂર હોય છે,કારણ કે તેમના ઈંડા પર રક્ષણાત્મક કવચ હોતું નથી અને તે જમીન પર સુકાઈ જાય છે.
વધુમાં,દેડકાની ડિંભ અવસ્થા,જેને $tadpole$ કહેવામાં આવે છે,તે સંપૂર્ણપણે જલીય છે અને ઝાલર (gills) દ્વારા શ્વાસ લે છે,જે તેમના દ્વિ-જીવન ચક્રની મુખ્ય લાક્ષણિકતા છે.

(A) એમ્નિયોટ્સ એવા પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ છે જેમના ભ્રૂણની આસપાસ 'એમ્નિયોન' (amnion) નામનું રક્ષણાત્મક પડ આવેલું હોય છે.
સરીસૃપ,વિહગ (પક્ષીઓ) અને સસ્તન પ્રાણીઓને એમ્નિયોટ્સ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે કારણ કે તેમના ભ્રૂણનો વિકાસ એમ્નિયોનની અંદર થાય છે.
ઉભયજીવીઓને 'એનામ્નિયોટ્સ' (anamniotes) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે કારણ કે તેમની પાસે એમ્નિયોન હોતું નથી અને તેઓ સામાન્ય રીતે તેમના ઈંડા પાણીમાં અથવા ભેજવાળી જગ્યાએ મૂકે છે.

(D) ઉભયજીવીઓનું હૃદય ત્રણ ખંડોનું બનેલું હોય છે,જેમાં બે કર્ણકો અને એક ક્ષેપક હોય છે.
તે ડાબા કર્ણકમાં ફેફસાં/ત્વચામાંથી ઓક્સિજનયુક્ત (ધમની) રુધિર મેળવે છે,જ્યારે જમણા કર્ણકમાં શરીરના બાકીના ભાગોમાંથી ઓક્સિજનવિહીન (શિરાયુક્ત) રુધિર મેળવે છે.
બંને પ્રકારનું રુધિર બહાર પંપ થતા પહેલા એકમાત્ર ક્ષેપકમાં મિશ્રિત થાય છે.
તેથી,હૃદય ધમની અને શિરાયુક્ત બંને પ્રકારના રુધિરનું પરિવહન કરે છે.

(B) Gymnophiona $(Apoda)$ શ્રેણીમાં ઉપાંગવિહીન ઉભયજીવીઓનો સમાવેશ થાય છે,જેની ત્વચામાં ઘણીવાર ત્વચીય ભીંગડાં ખૂંપેલા હોય છે અને તે સ્પષ્ટ આડી કરચલીઓ અથવા વલયો દર્શાવે છે. તેનાથી વિપરીત,Urodela શ્રેણીના સભ્યો (જેમ કે સેલેમેન્ડર અને ન્યુટ્સ) સામાન્ય રીતે ભીંગડાં કે આડી કરચલીઓ વગરની લીસી અને ભેજવાળી ત્વચા ધરાવે છે. તેથી,લીસી અને ભેજવાળી ત્વચાની હાજરી એ Urodela ને ઘણા Gymnophiona થી અલગ પાડતું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.

(A) દેડકા અને ટોડ $Anura$ ગોત્રમાં આવે છે.
$Anura$ ગોત્રની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં પુખ્ત અવસ્થામાં પૂંછડીનો અભાવ હોય છે.
તેમને $Salientia$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,જે તેમની કૂદવાની ક્ષમતા દર્શાવે છે.

(C) સામાન્ય દેડકા (Toad) નું વૈજ્ઞાનિક નામ $Bufo \ melanostictus$ છે.
$Hyla \ arborea$ એ વૃક્ષ પર રહેતો દેડકો (Tree frog) છે.
$Xenopus \ laevis$ એ આફ્રિકન ક્લોડ ફ્રોગ છે.
$Bombinator \ igneus$ એ ફાયર-બેલીડ ટોડ છે.

(D) ટોડ અને દેડકા $Anura$ ગોત્રમાં આવે છે.
ટોડ ($Bufonidae$ કુળ) સાચા દેડકા ($Ranidae$ કુળ) થી ઘણી બાહ્યાકાર અને દેહધાર્મિક બાબતોમાં અલગ પડે છે:
$1$. $Parotid$ $glands$: ટોડમાં તેમની આંખોની પાછળ મોટી,સ્પષ્ટ $parotid$ $glands$ (પેરોટિડ ગ્રંથીઓ) હોય છે જે ઝેરી પદાર્થોનો સ્ત્રાવ કરે છે,જે સાચા દેડકાઓમાં હોતી નથી.
$2$. $Nocturnal$ $habit$: જોકે ઘણા દેડકા નિશાચર હોય છે,પરંતુ ટોડ મુખ્યત્વે $nocturnal$ (નિશાચર) અને જમીન પર રહેનારા હોય છે.
$3$. $Absence$ $of$ $teeth$: સાચા દેડકાઓમાં સામાન્ય રીતે મેક્સિલરી અને વોમરીન દાંત હોય છે,જ્યારે મોટાભાગના ટોડ $edentulous$ (દાંતવિહીન) હોય છે.
તેથી,ઉપરની તમામ લાક્ષણિકતાઓ ટોડને દેડકાથી અલગ પાડે છે.

(A) $Rana$ (દેડકા) માં પાચનમાર્ગ,મૂત્રમાર્ગ અને પ્રજનનમાર્ગ એક સામાન્ય કોથળી જેવી રચનામાં ખુલે છે જેને અવસારણી (cloaca) કહેવાય છે. આ અવસારણી બહારની તરફ એક જ છિદ્ર દ્વારા ખુલે છે જેને અવસારણી દ્વાર (cloacal aperture) કહેવામાં આવે છે. તેનાથી વિપરીત,સસલા જેવા સસ્તન પ્રાણીઓમાં મળદ્વાર અને મૂત્રજનનમાર્ગ માટે અલગ-અલગ છિદ્રો હોય છે. $Nereis$ અને $Pheretima$ એ નૂપુરક (Annelida) સમુદાયના પ્રાણીઓ છે અને તેમાં અવસારણીનો અભાવ હોય છે.

(C) દેડકાના $RBCs$ (રક્તકણો) કોષકેન્દ્રયુક્ત,અંડાકાર અને બહિર્ગોળ હોય છે.
તેમાં હિમોગ્લોબિન હોય છે,જે શ્વસન રંજકદ્રવ્ય તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેની સરખામણીમાં,સસ્તન પ્રાણીઓના (જેમ કે ઉંદર,બિલાડી અને સસલા) પુખ્ત $RBCs$ માં કોષકેન્દ્રનો અભાવ હોય છે,જેથી હિમોગ્લોબિન માટે વધુ જગ્યા મળી રહે.

(B) ઉભયજીવીઓનું હૃદય $3$-ખંડીય રચના ધરાવે છે,જેમાં બે ઉપરના કર્ણકો અને એક નીચેનો ક્ષેપક હોય છે. આ રચનાને કારણે ક્ષેપકમાં ઓક્સિજનયુક્ત અને ઓક્સિજનવિહીન રુધિરનું મિશ્રણ થાય છે.

(C) ઉભયજીવી દેડકાના ટેડપોલના કાયાંતરણ (Metamorphosis) માટે $Thyroxine$ અંતઃસ્ત્રાવ આવશ્યક છે.
આયોડિન એ $Thyroxine$ ના સંશ્લેષણ માટે જરૂરી મુખ્ય ઘટક છે.
જ્યારે આયોડિનની ઉણપ હોય છે,ત્યારે $Thyroxine$ નું ઉત્પાદન અવરોધાય છે.
પરિણામે,કાયાંતરણની પ્રક્રિયા અટકી જાય છે અથવા અવરોધાય છે,અને ટેડપોલ પુખ્ત દેડકામાં રૂપાંતરિત થયા વિના તેના ડિંભ (larval) અવસ્થામાં જ રહે છે.

(B) ઉભયજીવીઓનું હૃદય $3$-ખંડીય હોય છે.
તેમાં બે કર્ણકો અને એક ક્ષેપકનો સમાવેશ થાય છે.
આ રચનાને કારણે શરીરમાં રુધિર પંપ કરતા પહેલા ક્ષેપકમાં ઓક્સિજનયુક્ત અને ઓક્સિજનવિહીન રુધિરનું મિશ્રણ થાય છે.

(D) સર્પાકાર વાલ્વ એ ઉભયજીવીઓના હૃદયના $Truncus$ $arteriosus$ માં જોવા મળતી એક વિશિષ્ટ રચના છે.
તે ઓક્સિજનયુક્ત અને ઓક્સિજનવિહીન રુધિરના પ્રવાહને યોગ્ય મહાધમની કમાન (aortic arches) તરફ દોરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે,જેનાથી રુધિરનું મિશ્રણ ન્યૂનતમ થાય છે.

(B) ઉભયજીવીઓમાં પુખ્ત અવસ્થા દરમિયાન મેસોનેફ્રિક પ્રકારના મૂત્રપિંડ જોવા મળે છે.
પ્રોનેફ્રિક મૂત્રપિંડ સામાન્ય રીતે ઉભયજીવીઓના ભ્રૂણ અને કેટલીક આદિમ માછલીઓમાં જોવા મળે છે.
મેટાનેફ્રિક મૂત્રપિંડ સરીસૃપ,પક્ષીઓ અને સસ્તન પ્રાણીઓ જેવા ઉચ્ચ કક્ષાના પૃષ્ઠવંશીઓમાં જોવા મળે છે.
તેથી,પુખ્ત ઉભયજીવીઓમાં જોવા મળતા મૂત્રપિંડનો સાચો પ્રકાર મેસોનેફ્રિક છે.

(B) $Mentomeckelian$ અસ્થિ એ ઉભયજીવીઓના નીચલા જડબામાં જોવા મળતું એક નાનું અને વિશિષ્ટ અસ્થિ છે, જેમાં $Rana \text{ } tigrina$ (ભારતીય દેડકો) નો સમાવેશ થાય છે.
તે $Meckel's \text{ } cartilage$ ના અગ્ર ભાગે રચાય છે, જે પૃષ્ઠવંશીઓમાં નીચલા જડબા માટે ભ્રૂણીય માળખા તરીકે કાર્ય કરે છે.
પુખ્ત દેડકાઓમાં, આ અસ્થિ અસ્થિભવન પામે છે અને જડબાનો એક અલગ ભાગ બને છે, જે તેને ઉભયજીવી ખોપરીની એક લાક્ષણિકતા બનાવે છે.

(C) ઉભયજીવીઓની (જેમ કે દેડકો) ખોપરી ડાયકોન્ડિલિક હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં બે ઓક્સિપિટલ કોન્ડાઇલ હોય છે જે પ્રથમ કરોડરજ્જુ (એટલાસ) સાથે જોડાય છે.
વધુમાં,ઉભયજીવીઓમાં $10$ જોડ મસ્તિષ્ક ચેતાઓ (cranial nerves) હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ ઉભયજીવી (Amphibia) છે.

(B) પાર્શ્વ રેખા તંત્ર એ જલીય પૃષ્ઠવંશીઓમાં જોવા મળતું સંવેદી અંગ છે,જેમાં ડિંભ અવસ્થાના ઉભયજીવીઓ (ટેડપોલ) નો સમાવેશ થાય છે,જે પાણીમાં હલનચલન અને કંપન અનુભવે છે. જેમ જેમ ઉભયજીવીઓ જલીય ડિંભ અવસ્થામાંથી સ્થલીય પુખ્ત અવસ્થામાં રૂપાંતરિત થવા માટે કાયાંતરણમાંથી પસાર થાય છે,તેમ તેઓ પાર્શ્વ રેખા તંત્ર ગુમાવે છે. આ નુકસાન મુખ્યત્વે તેમની સ્થલીય આદતના ઉદવિકાસ માટેનું અનુકૂલન છે,કારણ કે પાર્શ્વ રેખા તંત્ર હવામાં બિનઅસરકારક છે.

(A) $Amnion$ (ઉલ્વ) એ એક વધારાની ગર્ભીય પટલ છે જે વિકાસ પામતા ભ્રૂણને યાંત્રિક આંચકા અને સૂકાઈ જવાથી રક્ષણ આપે છે.
ઉભયજીવીઓ તેમના ઈંડા પાણીમાં મૂકે છે,તેથી આસપાસનું પાણીનું માધ્યમ કુદરતી રીતે જ તેમને સૂકાઈ જવાથી અને યાંત્રિક દબાણથી રક્ષણ પૂરું પાડે છે.
આથી,ઉભયજીવીઓમાં $Amnion$ ના ઉત્ક્રાંતિજન્ય વિકાસની જરૂર રહેતી નથી,જેના કારણે તેમને $Anamniotes$ (અ-ઉલ્વધારી) કહેવામાં આવે છે.

(B) ત્રિખંડી હૃદયમાં બે કર્ણકો અને એક ક્ષેપક હોય છે.
આ પ્રકારનું હૃદય ઉભયજીવીઓ અને મોટાભાગના સરીસૃપોમાં જોવા મળે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,દેડકો એ ઉભયજીવી પ્રાણી છે.
માછલીઓમાં દ્વિખંડી હૃદય હોય છે,જ્યારે સસલા અને માણસો (સસ્તન પ્રાણીઓ) માં ચતુષ્ખંડી હૃદય જોવા મળે છે.

(C) દેડકાનું હૃદય $3$ ખંડોનું બનેલું હોય છે,જેમાં બે કર્ણકો અને એક ક્ષેપક હોય છે.
ક્ષેપકમાં,શુદ્ધ રુધિર (ડાબા કર્ણકમાંથી) અને અશુદ્ધ રુધિર (જમણા કર્ણકમાંથી) શરીર અને ફેફસાંમાં પંપ થાય તે પહેલાં એકબીજા સાથે ભળી જાય છે.
શાર્કમાં $2$ ખંડોનું હૃદય હોય છે જેમાં માત્ર અશુદ્ધ રુધિર વહે છે.
સસલામાં $4$ ખંડોનું હૃદય હોય છે,જે શુદ્ધ અને અશુદ્ધ રુધિરના મિશ્રણને સંપૂર્ણપણે અટકાવે છે.
તેથી,દેડકાના $3$ ખંડોવાળા હૃદયમાં રુધિરનું સૌથી વધુ મિશ્રણ થાય છે.

(B) ઉભયજીવી $(Amphibia)$ વર્ગને ત્રણ જીવંત શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે: $Anura$ (અથવા $Salientia$),$Urodela$ (અથવા $Caudata$),અને $Apoda$ (અથવા $Gymnophiona$).
$Anura$ એ શ્રેણી છે જેમાં દેડકા અને ટોડનો સમાવેશ થાય છે.
$Urodela$ માં સલામન્ડર અને ન્યુટ્સનો સમાવેશ થાય છે.
$Apoda$ (અથવા $Gymnophiona$) માં અંગવિહીન ઉભયજીવીઓ જેવા કે સીસીલીયન્સનો સમાવેશ થાય છે.

(D) ઉભયજીવીઓ પાસે ભેજયુક્ત અને ગ્રંથિમય ત્વચા હોય છે જે ખૂબ જ રુધિરવાહિનીયુક્ત હોય છે.
આ ત્વચા દ્વારા શ્વસન (cutaneous respiration) શક્ય બનાવે છે,જેમાં વાયુઓની આપ-લે સીધી ત્વચા દ્વારા થાય છે.
વધુમાં,ત્વચા રોગકારકો અને ભૌતિક નુકસાન સામે રક્ષણ આપવા માટે એક અવરોધ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે બાષ્પીભવન અને રુધિરના પ્રવાહના નિયમન દ્વારા ઉષ્માનિયમન (thermoregulation) માં પણ ભૂમિકા ભજવે છે.
તેથી,ઉભયજીવીની ત્વચા દ્વારા ઉપર જણાવેલ તમામ કાર્યો કરવામાં આવે છે.

(A) ઈકથીઓફીશ એ ઉપાંગવિહીન ઉભયજીવી છે,જેને સામાન્ય રીતે 'સીસીલીયન' (caecilian) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તે $Amphibia$ (ઉભયજીવી) વર્ગ અને $Gymnophiona$ (અથવા $Apoda$) ગોત્રમાં આવે છે. આ સજીવો કૃમિ જેવા દેખાવ ધરાવે છે,જેના કારણે ઘણીવાર નુપૂરક કે સાપ સાથે મૂંઝવણ થાય છે,પરંતુ તેઓ ઉભયજીવીઓના લાક્ષણિક ગુણો જેવા કે ભીની ત્વચા અને ત્રિખંડી હૃદય ધરાવે છે.

(B) ઉભયજીવીઓ એ પ્રાણીસૃષ્ટિના $Amphibia$ વર્ગના સભ્યો છે.
તેઓ અસમતાપી (cold-blooded) પ્રાણીઓ છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ તેમના શરીરનું તાપમાન પર્યાવરણ મુજબ જાળવી શકતા નથી.
આ સ્થિતિને વૈજ્ઞાનિક રીતે $Poikilothermic$ અથવા બાહ્યઉષ્મીય કહેવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) ઉભયજીવીઓમાં $3$-ખંડીય હૃદય જોવા મળે છે. તેમાં બે કર્ણકો હોય છે જે શરીરના વિવિધ ભાગોમાંથી અશુદ્ધ રુધિર અને ફેફસાં/ત્વચામાંથી શુદ્ધ રુધિર મેળવે છે,અને એક ક્ષેપક હોય છે જે મિશ્રિત રુધિરને શરીરના અન્ય ભાગોમાં પંપ કરે છે. તેથી,સાચું બંધારણ બે કર્ણકો અને એક ક્ષેપક છે.

(C) ઉભયજીવીઓ એ પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓનો એક વર્ગ છે જે જલીય અને સ્થળજ એમ બંને વસવાટમાં રહી શકે છે.
તેમના મુખ્ય લાક્ષણિક લક્ષણો નીચે મુજબ છે:
$1$. તેમની ત્વચા ભેજયુક્ત,લીસી અને ગ્રંથિમય હોય છે,અને તેમાં ભીંગડાંનો અભાવ હોય છે.
$2$. તેઓ અસમતાપી (શીત રુધિરવાળા) પ્રાણીઓ છે.
$3$. તેઓ સામાન્ય રીતે બે જોડ ઉપાંગો ધરાવે છે.
$4$. તેમનું હૃદય ત્રણ ખંડોનું બનેલું હોય છે.
$5$. શ્વસન ફેફસાં,ત્વચા અથવા મુખગુહા દ્વારા થાય છે.
તેથી,ભીંગડાંનો અભાવ અને ભેજયુક્ત,ગ્રંથિમય ત્વચા એ ઉભયજીવીઓને ઓળખવા માટેનું મુખ્ય લક્ષણ છે.

(A) ઉભયજીવીઓ એ $Amphibia$ વર્ગના પ્રાણીઓ છે।
મોટાભાગના ઉભયજીવીઓ $\text{અંડપ્રસવી}$ હોય છે, જેનો અર્થ છે કે તેઓ ઈંડા મૂકે છે।
આ ઈંડા સામાન્ય રીતે પાણીમાં અથવા ભેજવાળી જગ્યાએ મૂકવામાં આવે છે અને તેનું ફલન બાહ્ય રીતે થાય છે।
તેથી, પ્રજનનની પદ્ધતિના આધારે ઉભયજીવીઓ માટે સાચું વર્ગીકરણ $\text{અંડપ્રસવી}$ છે।

(D) સસ્તન પ્રાણીઓમાં,જેમાં મનુષ્ય,સસલા અને ઉંદરનો સમાવેશ થાય છે,તેમાં પુખ્ત $RBC$ (રક્તકણો) કોષકેન્દ્રવિહીન હોય છે જેથી હિમોગ્લોબિન માટે વધુ જગ્યા મળી રહે.
તેની સામે,દેડકા જેવા ઉભયજીવી પ્રાણીઓમાં તેમના સમગ્ર જીવનચક્ર દરમિયાન $RBC$ કોષકેન્દ્રયુક્ત હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $D$ છે.