GUJCET 2020 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

24 QuestionsGujaratiWith Solutions

ChemistryQ124 of 24 questions

Page 1 of 1 · Gujarati

1
ChemistryEasyMCQGUJCET · 2020
$1 \ mol$ ધાતુ '$M$' આલ્કોહોલ સાથે સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા કરીને $1.5 \ mol$ $H_2$ આપે છે. તો ધાતુ '$M$' ની સંયોજકતા કેટલી હશે?
A
$1$
B
$3$
C
$2$
D
$4$

Solution

(B) ધાતુ '$M$' ની આલ્કોહોલ $(ROH)$ સાથેની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય:
$M + nROH \rightarrow M(OR)_n + \frac{n}{2} H_2$
અહીં આપેલ છે કે $1 \ mol$ '$M$' એ $1.5 \ mol$ $H_2$ આપે છે,તેથી આપણે $H_2$ ના તત્વયોગમિતિય ગુણાંકને $1.5$ સાથે સરખાવી શકીએ:
$\frac{n}{2} = 1.5$
$n = 1.5 \times 2 = 3$
તેથી,ધાતુ '$M$' ની સંયોજકતા $3$ છે.
2
ChemistryMCQGUJCET · 2020
$100 \ W$ રેટિંગનો એક બલ્બ $220 \ V$ ના સપ્લાય સાથે જોડાયેલ છે. બલ્બનો અવરોધ . . . . . . છે.
A
$2.2 \times 10^{-3} \Omega$
B
$484 \Omega m^{-1}$
C
$2.2 \Omega$
D
$484 \Omega$

Solution

(D) વિદ્યુત ઉપકરણની પાવર $P$ નું સૂત્ર $P = \frac{V^2}{R}$ છે,જ્યાં $V$ એ વોલ્ટેજ છે અને $R$ એ અવરોધ છે.
આપેલ છે:
પાવર $P = 100 \ W$
વોલ્ટેજ $V = 220 \ V$
અવરોધ $R$ શોધવા માટે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા:
$R = \frac{V^2}{P}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$R = \frac{(220)^2}{100}$
$R = \frac{48400}{100}$
$R = 484 \ \Omega$
તેથી,બલ્બનો અવરોધ $484 \ \Omega$ છે.
3
ChemistryEasyMCQGUJCET · 2020
$R'-Cl \xrightarrow{Na/\text{Ether}} 2,3-\text{dimethylbutane}$. ઉપરની પ્રક્રિયામાં $R'$ શું છે?
A
$n-\text{propyl}$
B
$isobutyl$
C
$sec-\text{butyl}$
D
$isopropyl$

Solution

(D) આપેલ પ્રક્રિયા વુર્ટ્ઝ (Wurtz) પ્રક્રિયા છે,જેમાં આલ્કાઇલ હેલાઇડના બે અણુઓ $(R'-Cl)$ શુષ્ક ઈથરની હાજરીમાં સોડિયમ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સંમિત આલ્કેન બનાવે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $2R'-Cl + 2Na \xrightarrow{\text{Dry ether}} R'-R' + 2NaCl$.
બનેલી નીપજ $2,3-\text{dimethylbutane}$ છે,જેનું બંધારણ $CH_3-CH(CH_3)-CH(CH_3)-CH_3$ છે.
આ સંમિત આલ્કેનને મધ્યમાંથી વિભાજિત કરતા,આપણને $CH_3-CH(CH_3)-$ ના બે સમાન ટુકડા મળે છે. આમ,આલ્કાઇલ સમૂહ $R'$ એ આઇસોપ્રોપાઇલ સમૂહ,$CH_3-CH(CH_3)-$ છે.
તેથી,$R'-Cl$ એ આઇસોપ્રોપાઇલ ક્લોરાઇડ છે.
4
ChemistryEasyMCQGUJCET · 2020
$C_4H_9Br$ આણ્વીય સૂત્ર ધરાવતા સંયોજન માટે કેટલા પ્રકાશીય સક્રિય સમઘટકો શક્ય છે?
A
$4$
B
$2$
C
$1$
D
$3$

Solution

(B) $C_4H_9Br$ આણ્વીય સૂત્ર બ્યુટાઇલ બ્રોમાઇડના સમઘટકો દર્શાવે છે.
બંધારણીય સમઘટકોમાં,$2$-બ્રોમોબ્યુટેન $(CH_3-CH_2-CH(Br)-CH_3)$ એક કાઇરલ કાર્બન પરમાણુ ધરાવે છે ($C_2$ કાર્બન ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે: $-H$,$-CH_3$,$-CH_2CH_3$,અને $-Br$).
એક કાઇરલ કેન્દ્ર ધરાવતો અણુ એનાન્શિયોમર્સની જોડી તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે (બે પ્રકાશીય સક્રિય સમઘટકો: $d$- અને $l$-સ્વરૂપો).
તેથી,આ સંયોજન માટે $2$ પ્રકાશીય સક્રિય સમઘટકો શક્ય છે.
5
ChemistryEasyMCQGUJCET · 2020
નીચેનામાંથી કોનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ છે?
A
પેન્ટેન-$1$-ઓલ
B
ઈથોક્સી ઈથેન
C
પેન્ટેનાલ
D
$n$-બ્યુટેન

Solution

(A) કાર્બનિક સંયોજનોનું ઉત્કલનબિંદુ તેમાં રહેલા આંતરઆણ્વિય આકર્ષણ બળો પર આધાર રાખે છે.
$1$. પેન્ટેન-$1$-ઓલ એ આલ્કોહોલ છે,જે પ્રબળ આંતરઆણ્વિય હાઈડ્રોજન બંધ ધરાવે છે.
$2$. પેન્ટેનાલ એ આલ્ડિહાઈડ છે,જે દ્વિધ્રુવ-દ્વિધ્રુવ આકર્ષણ ધરાવે છે.
$3$. ઈથોક્સી ઈથેન એ ઈથર છે,જે નિર્બળ દ્વિધ્રુવ-દ્વિધ્રુવ આકર્ષણ ધરાવે છે.
$4$. $n$-બ્યુટેન એ આલ્કેન છે,જે માત્ર નિર્બળ લંડન વિસર્જન બળો ધરાવે છે.
આથી,હાઈડ્રોજન બંધ સૌથી પ્રબળ હોવાથી પેન્ટેન-$1$-ઓલનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ છે.
6
ChemistryEasyMCQGUJCET · 2020
$C_6H_5CH_2MgBr$ $\xrightarrow[\text{(ii) } H_3O^{+}]{\text{(i) } CO_2 / \text{Ether}} \text{'X'}$ $\xrightarrow[\Delta]{NaOH + CaO} \text{'Y'}$
આ પ્રક્રિયામાં અંતિમ નીપજ કઈ છે?
A
$C_6H_5CH_2OH$
B
$C_6H_5CH_2CH_3$
C
$C_6H_6$
D
$C_6H_5CH_3$

Solution

(D) પગલું $1$: ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયકની $CO_2$ સાથેની પ્રક્રિયા.
$C_6H_5CH_2MgBr + CO_2$ $\rightarrow C_6H_5CH_2COOMgBr$ $\xrightarrow{H_3O^+} C_6H_5CH_2COOH$ (ફિનાઈલ એસિટિક એસિડ,'$X$').
પગલું $2$: કાર્બોક્સિલિક એસિડનું ડિકાર્બોક્સિલેશન.
$C_6H_5CH_2COOH \xrightarrow{NaOH + CaO, \Delta} C_6H_5CH_3$ (ટોલ્યુઈન,'$Y$').
અંતિમ નીપજ '$Y$' એ $C_6H_5CH_3$ છે.
7
ChemistryEasyMCQGUJCET · 2020
નીચેનામાંથી કયા એસિડનું $pK_{a}$ મૂલ્ય સૌથી વધુ છે?
A
$C_{6}H_{5}CH_{2}COOH$
B
$O_{2}NCH_{2}COOH$
C
$FCH_{2}COOH$
D
$NCCH_{2}COOH$

Solution

(A) $pK_{a}$ મૂલ્ય એ એસિડની પ્રબળતાના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે. પ્રબળ એસિડનું $pK_{a}$ મૂલ્ય ઓછું હોય છે,જ્યારે નિર્બળ એસિડનું $pK_{a}$ મૂલ્ય વધુ હોય છે.
ઇલેક્ટ્રોન-આકર્ષક સમૂહો (EWGs) કાર્બોક્સિલેટ આયનને ઇન્ડક્ટિવ અસર દ્વારા સ્થિર કરીને કાર્બોક્સિલિક એસિડની એસિડિકતા વધારે છે.
$CH_{2}COOH$ સમૂહ સાથે જોડાયેલા વિસ્થાપકોની સરખામણી:
$1$. $C_{6}H_{5}-$ (ફિનાઇલ સમૂહ): તે સૌથી ઓછો એસિડિક છે.
$2$. $O_{2}N-$ (નાઇટ્રો સમૂહ): પ્રબળ ઇલેક્ટ્રોન-આકર્ષક સમૂહ.
$3$. $F-$ (ફ્લોરો સમૂહ): પ્રબળ ઇલેક્ટ્રોન-આકર્ષક સમૂહ.
$4$. $NC-$ (સાયનો સમૂહ): પ્રબળ ઇલેક્ટ્રોન-આકર્ષક સમૂહ.
આમ,$C_{6}H_{5}CH_{2}COOH$ સૌથી નિર્બળ એસિડ હોવાથી તેનું $pK_{a}$ મૂલ્ય સૌથી વધુ છે.
8
ChemistryEasyMCQGUJCET · 2020
સાયક્લોહેક્ઝેનોલને સાયક્લોહેક્ઝેનોનમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે કયા પ્રક્રિયકની જરૂર છે?
A
$DIBAL-H$
B
$O_3 / H_2O - Zn$ ડસ્ટ
C
નિર્જળ $CrO_3$
D
$PCC$

Solution

(C) સાયક્લોહેક્ઝેનોલ જેવા દ્વિતીયક આલ્કોહોલનું સાયક્લોહેક્ઝેનોન જેવા કીટોનમાં ઓક્સિડેશન વિવિધ ઓક્સિડેશનકર્તા પ્રક્રિયકોનો ઉપયોગ કરીને કરી શકાય છે.
નિર્જળ $CrO_3$ (જોન્સ પ્રક્રિયક અથવા સમાન ક્રોમિયમ-આધારિત ઓક્સિડન્ટ્સ) એ દ્વિતીયક આલ્કોહોલના કીટોનમાં ઓક્સિડેશન માટે વપરાતો પ્રમાણભૂત પ્રક્રિયક છે.
તેથી,સાચો પ્રક્રિયક નિર્જળ $CrO_3$ છે.
9
ChemistryEasyMCQGUJCET · 2020
કયા વિટામિનની ઉણપથી સ્કર્વી (scurvy) રોગ થાય છે?
A
પાયરિડોક્સિન
B
રાઈબોફ્લેવિન
C
એસ્કોર્બિક એસિડ
D
થાયમિન

Solution

(C) સ્કર્વી એ વિટામિન $C$ ની ઉણપથી થતો રોગ છે.
વિટામિન $C$ ને રાસાયણિક રીતે $Ascorbic \ acid$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
10
ChemistryEasyMCQGUJCET · 2020
સાચા વિધાન માટે "$T$" અને ખોટા વિધાન માટે "$F$" સંજ્ઞા આપીને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
$(i)$ મોટાભાગના કુદરતી રીતે મળી આવતા એમિનો એસિડ $L$-કોન્ફિગરેશન ધરાવે છે.
$(ii)$ $RNA$ માં $\beta-D$-રાઈબોઝ શર્કરા હાજર હોય છે.
$(iii)$ એમાયલોઝ એ પાણીમાં અદ્રાવ્ય ઘટક છે જે $\alpha-D^+$-ગ્લુકોઝ એકમોનો બનેલો છે.
$(iv)$ તમામ મોનોસેકેરાઈડ્સ બિન-રિડ્યુસિંગ શર્કરા છે.
A
$FTTF$
B
$TTFF$
C
$TTFT$
D
$TFTF$

Solution

(B) $(i)$ મોટાભાગના કુદરતી એમિનો એસિડ $L$-કોન્ફિગરેશન ધરાવે છે. આ વિધાન $True$ $(T)$ છે.
$(ii)$ $RNA$ માં $\beta-D$-રાઈબોઝ શર્કરા હોય છે. આ વિધાન $True$ $(T)$ છે.
$(iii)$ એમાયલોઝ એ સ્ટાર્ચનો પાણીમાં અદ્રાવ્ય ઘટક છે,જે $\alpha-D^+$-ગ્લુકોઝ એકમોનો બનેલો છે. આ વિધાન $True$ $(T)$ છે.
$(iv)$ તમામ મોનોસેકેરાઈડ્સ રિડ્યુસિંગ શર્કરા છે કારણ કે તેમાં મુક્ત આલ્ડિહાઈડ અથવા કીટોન સમૂહ હોય છે. તેથી,આ વિધાન $False$ $(F)$ છે.
આમ,સાચો ક્રમ $T, T, T, F$ છે.
11
ChemistryEasyMCQGUJCET · 2020
નીચેનામાંથી કયા આલેખ માટે આંતરછેદ (y-intercept) શૂન્ય છે?
A
$[R] \rightarrow t$
B
$\log \frac{[R]_0}{[R]} \rightarrow t$
C
$\log K \rightarrow \frac{1}{T}$
D
$\log [R] \rightarrow t$

Solution

(B) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,સંકલિત વેગ સમીકરણ $\log \frac{[R]_0}{[R]} = \frac{kt}{2.303}$ છે.
આને સીધી રેખાના સમીકરણ $y = mx + c$ સાથે સરખાવતા,જ્યાં $y = \log \frac{[R]_0}{[R]}$,$x = t$,$m = \frac{k}{2.303}$,અને $c = 0$ મળે છે.
અહીં y-આંતરછેદ $c$ એ $0$ હોવાથી,$\log \frac{[R]_0}{[R]}$ વિરુદ્ધ $t$ નો આલેખ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
12
ChemistryEasyMCQGUJCET · 2020
$SO_2Cl_2$ ને તેના પ્રારંભિક જથ્થાના અડધા ભાગમાં વિઘટિત થવા માટે લાગતો સમય $40 \ minutes$ છે. જો આ વિઘટન પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા હોય,તો પ્રક્રિયાનો વેગ અચળાંક શું હશે?
A
$2.88 \times 10^{-4} \ s^{-1}$
B
$2.88 \times 10^{-2} \ s^{-1}$
C
$1.73 \times 10^{-2} \ s^{-1}$
D
$1.73 \times 10^{-4} \ s^{-1}$

Solution

(A) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,અર્ધ-આયુષ્ય સમય $t_{1/2} = \frac{0.693}{k}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે $t_{1/2} = 40 \ minutes$.
સમયને સેકન્ડમાં ફેરવતા: $t_{1/2} = 40 \times 60 \ s = 2400 \ s$.
હવે,વેગ અચળાંક $k = \frac{0.693}{t_{1/2}}$ ની ગણતરી કરો.
$k = \frac{0.693}{2400} \ s^{-1} = 0.00028875 \ s^{-1}$.
ત્રણ સાર્થક અંકો સુધી રાઉન્ડિંગ કરતા,$k = 2.88 \times 10^{-4} \ s^{-1}$.
13
ChemistryEasyMCQGUJCET · 2020
નીચેનામાંથી કયા આલેખમાં આંતરછેદ (intercept) શૂન્ય છે?
A
$\log K \text{ vs } \frac{1}{T}$
B
$\log \frac{[R]_0}{[R]} \text{ vs } t$
C
$\log [R] \text{ vs } t$
D
$[R] \text{ vs } t$

Solution

(B) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,સંકલિત વેગ સમીકરણ $\log \frac{[R]_0}{[R]} = \frac{kt}{2.303}$ છે.
આને સુરેખ રેખાના સમીકરણ $y = mx + c$ સાથે સરખાવતા,જ્યાં $y = \log \frac{[R]_0}{[R]}$,$x = t$,$m = \frac{k}{2.303}$,અને $c = 0$ છે.
આંતરછેદ $c = 0$ હોવાથી,$\log \frac{[R]_0}{[R]}$ વિરુદ્ધ $t$ નો આલેખ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
14
ChemistryEasyMCQGUJCET · 2020
સમાન પરિસ્થિતિઓમાં જલીય દ્રાવણમાં સૌથી વધુ વિદ્યુત વાહકતા ધરાવતું સંકીર્ણ . . . . . . છે.
A
$[Co(H_2O)_4Cl_2]Cl$
B
$[Co(H_2O)_3Cl_3]$
C
$[Co(H_2O)_5Cl]Cl_2$
D
$[Co(H_2O)_6]Cl_3$

Solution

(D) જલીય દ્રાવણમાં વિદ્યુત વાહકતા તેમાંથી ઉત્પન્ન થતા આયનોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે.
$1$. $[Co(H_2O)_4Cl_2]Cl \rightarrow [Co(H_2O)_4Cl_2]^+ + Cl^-$ ($2$ આયનો ઉત્પન્ન કરે છે)
$2$. $[Co(H_2O)_3Cl_3]$ (વિયોજન પામતું નથી,$0$ આયનો)
$3$. $[Co(H_2O)_5Cl]Cl_2 \rightarrow [Co(H_2O)_5Cl]^{2+} + 2Cl^-$ ($3$ આયનો ઉત્પન્ન કરે છે)
$4$. $[Co(H_2O)_6]Cl_3 \rightarrow [Co(H_2O)_6]^{3+} + 3Cl^-$ ($4$ આયનો ઉત્પન્ન કરે છે)
તેથી,$[Co(H_2O)_6]Cl_3$ સૌથી વધુ આયનો ($4$ આયનો) ઉત્પન્ન કરતું હોવાથી,તે સૌથી વધુ વિદ્યુત વાહકતા દર્શાવે છે.
15
ChemistryEasyMCQGUJCET · 2020
નીચેનામાંથી કયો સંકીર્ણ પ્રકાશની મહત્તમ તરંગલંબાઇનું શોષણ કરશે?
A
$[Co(NH_3)_6]^{3+}$
B
$[Co(NH_3)_5(H_2O)]^{3+}$
C
$[CoCl(NH_3)_5]^{2+}$
D
$[Co(CN)_6]^{3-}$

Solution

(C) શોષાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઇ $(\lambda)$ એ સ્ફટિક ક્ષેત્ર વિભાજન ઉર્જા $(\Delta_o)$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
$\lambda \propto \frac{1}{\Delta_o}$.
મહત્તમ તરંગલંબાઇનું શોષણ કરવા માટે,સંકીર્ણ પાસે ન્યૂનતમ સ્ફટિક ક્ષેત્ર વિભાજન ઉર્જા $(\Delta_o)$ હોવી આવશ્યક છે.
સ્પેક્ટ્રોકેમિકલ શ્રેણી મુજબ,લિગાન્ડની પ્રબળતાનો ક્રમ: $CN^{-} > NH_3 > H_2O > Cl^{-}$.
આપેલા લિગાન્ડ્સમાં,$Cl^{-}$ એ સૌથી નિર્બળ લિગાન્ડ છે,જે સૌથી નાનું $\Delta_o$ મૂલ્ય આપે છે.
તેથી,સંકીર્ણ $[CoCl(NH_3)_5]^{2+}$ પાસે ન્યૂનતમ $\Delta_o$ હશે અને તે પ્રકાશની મહત્તમ તરંગલંબાઇનું શોષણ કરશે.
16
ChemistryEasyMCQGUJCET · 2020
હેક્ઝા-એમાઈન કોબાલ્ટ$(III)$ હેક્ઝા-સાયનાઈડો ક્રોમેટ$(III)$ સંકીર્ણમાં કયા પ્રકારની સમઘટકતા શક્ય છે?
A
આયનીકરણ સમઘટકતા
B
સવર્ગ સમઘટકતા
C
બંધન સમઘટકતા
D
દ્રાવક સમઘટકતા

Solution

(B) આ સંકીર્ણ $[Co(NH_3)_6][Cr(CN)_6]$ છે.
આ સંકીર્ણમાં ધન આયન $[Co(NH_3)_6]^{3+}$ અને ઋણ આયન $[Cr(CN)_6]^{3-}$ બંને છે.
સવર્ગ સમઘટકતા એવા સંકીર્ણોમાં જોવા મળે છે જ્યાં ધન અને ઋણ બંને સંકીર્ણ આયનો હોય અને લિગેન્ડ્સની અદલાબદલી ધાતુ કેન્દ્રો વચ્ચે થઈ શકે.
તેથી,$[Cr(NH_3)_6][Co(CN)_6]$ સમઘટક શક્ય છે.
આમ,સાચો જવાબ $B$ છે.
17
ChemistryEasyMCQGUJCET · 2020
જોકે ઝિર્કોનિયમ $(Zr)$ એ $4d$-ટ્રાન્ઝિશન શ્રેણીમાં આવે છે અને હેફનિયમ $(Hf)$ એ $5d$-ટ્રાન્ઝિશન શ્રેણીમાં આવે છે, તેમ છતાં તેઓ સમાન ભૌતિક અને રાસાયણિક ગુણધર્મો દર્શાવે છે કારણ કે . . . . . . .
A
લેન્થેનોઇડ સંકોચનને કારણે બંનેની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા સમાન છે.
B
બંનેમાં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા સમાન છે.
C
બંને $d$-બ્લોકના તત્વો છે.
D
બંને આવર્ત કોષ્ટકના સમાન સમૂહમાં આવે છે.

Solution

(A) $Zr$ અને $Hf$ ના ગુણધર્મોમાં સમાનતા મુખ્યત્વે લેન્થેનોઇડ સંકોચનને કારણે છે। $La$ અને $Hf$ વચ્ચેના તત્વોમાં $4f$ કક્ષકો ભરાવાને કારણે, $Hf$ ની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા $(159 \text{ pm})$ એ $Zr$ $(160 \text{ pm})$ ની ત્રિજ્યા જેટલી જ છે। આ ઘટનાને લેન્થેનોઇડ સંકોચન કહેવામાં આવે છે, જેના પરિણામે $4d$ અને $5d$ શ્રેણીના સમાન સમૂહના તત્વોની પરમાણ્વીય અને આયનીય ત્રિજ્યા સમાન હોય છે। તેથી, સાચો જવાબ $A$ છે।
18
ChemistryEasyMCQGUJCET · 2020
નીચેનામાંથી કયા તત્વના દ્વિસંયોજક આયનનો જલીય દ્રાવણમાં ચુંબકીય ચાકમાત્રા $5.92 \ BM$ છે?
A
$Fe$
B
$Cr$
C
$Co$
D
$Mn$

Solution

(D) ચુંબકીય ચાકમાત્રા $(\mu)$ નું સૂત્ર $\mu = \sqrt{n(n+2)} \ BM$ છે,જ્યાં $n$ એ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે.
આપેલ $\mu = 5.92 \ BM$ માટે,$\sqrt{n(n+2)} = 5.92$,જેનો અર્થ છે કે $n \approx 5$.
દ્વિસંયોજક આયન $(M^{2+})$ માં $5$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવા માટે,ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $3d^5$ હોવી જોઈએ.
આપેલ તત્વોમાં,$Mn$ $(Z=25)$ ની ભૂમિ અવસ્થાની રચના $[Ar] 3d^5 4s^2$ છે.
$Mn^{2+}$ આયન બનતી વખતે,તે બે $4s$ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે,પરિણામે $[Ar] 3d^5$ રચના પ્રાપ્ત થાય છે.
આ રચનામાં $5$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે,જે $5.92 \ BM$ ની ચુંબકીય ચાકમાત્રા સાથે સુસંગત છે.
19
ChemistryEasyMCQGUJCET · 2020
$M$ ધાતુના હેલાઇડના જલીય દ્રાવણનું વિદ્યુતવિભાજન કરતા $1.5 \ A$ પ્રવાહ $10 \ \text{મિનિટ}$ સુધી પસાર કરવાથી $0.2938 \ g$ ધાતુ જમા થાય છે. જો ધાતુનું પરમાણ્વીય દળ $63 \ g/mol$ હોય,તો ધાતુના હેલાઇડનું સૂત્ર શું હશે?
A
$MCl$
B
$MCl_3$
C
$MCl_2$
D
$MCl_4$

Solution

(C) ફેરાડેના વિદ્યુતવિભાજનના નિયમ મુજબ,જમા થયેલ દળ $(w)$ $w = \frac{I \times t \times M_{atomic}}{n \times F}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $I = 1.5 \ A$,$t = 10 \times 60 = 600 \ s$,$M_{atomic} = 63 \ g/mol$,અને $F = 96500 \ C/mol$.
કિંમતો મૂકતા: $0.2938 = \frac{1.5 \times 600 \times 63}{n \times 96500}$.
$n = \frac{1.5 \times 600 \times 63}{0.2938 \times 96500} \approx 2$.
ધાતુ $M$ ની સંયોજકતા $2$ હોવાથી,ધાતુ આયન $M^{2+}$ છે.
તેથી,ધાતુના હેલાઇડનું સૂત્ર $MCl_2$ છે.
20
ChemistryEasyMCQGUJCET · 2020
નીચેનામાંથી કયા વિદ્યુતવિભાજ્ય માટે $\Lambda_m$ વિરુદ્ધ $\sqrt{C}$ નો આલેખ ઋણ ઢાળ આપે છે?
A
એમોનિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ
B
સોડિયમ એસિટેટ
C
એસિટિક એસિડ
D
પાણી

Solution

(B) પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્યો માટે મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ અને સાંદ્રતા $(C)$ વચ્ચેનો સંબંધ કોહલરાઉસના સમીકરણ દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\Lambda_m = \Lambda_m^0 - A\sqrt{C}$.
આ સમીકરણમાં,$A$ એક અચળાંક છે,અને $\Lambda_m$ વિરુદ્ધ $\sqrt{C}$ ના આલેખનો ઢાળ $-A$ છે,જે ઋણ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$CH_3COONa$ (સોડિયમ એસિટેટ) એ પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્ય છે,જ્યારે $NH_4OH$,$CH_3COOH$ અને $H_2O$ નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્યો છે.
તેથી,સોડિયમ એસિટેટ માટેનો આલેખ ઋણ ઢાળ દર્શાવે છે.
21
ChemistryEasyMCQGUJCET · 2020
આપેલા ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલના આધારે,નીચેનામાંથી કયું સૌથી પ્રબળ રિડક્શનકર્તા (reducing agent) છે?
$E^0_{Cr_2O_7^{2-}/Cr^{3+}} = 1.33 \text{ V}$,$E^0_{MnO_4^-/Mn^{2+}} = 1.51 \text{ V}$,$E^0_{Br_2/Br^{-}} = 1.09 \text{ V}$,$E^0_{Zn^{2+}/Zn} = -0.76 \text{ V}$
A
$Br^{-}$
B
$Mn^{2+}$
C
$Cr^{3+}$
D
$Zn$

Solution

(D) રિડક્શનકર્તાની પ્રબળતા તેના પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ $(E^0_{red})$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
ઓછું (વધુ ઋણ) રિડક્શન પોટેન્શિયલ સૂચવે છે કે પદાર્થનું ઓક્સિડેશન સરળતાથી થાય છે અને તેથી તે વધુ પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે.
આપેલા મૂલ્યોની સરખામણી કરતા:
$1. E^0_{MnO_4^-/Mn^{2+}} = 1.51 \text{ V}$
$2. E^0_{Cr_2O_7^{2-}/Cr^{3+}} = 1.33 \text{ V}$
$3. E^0_{Br_2/Br^{-}} = 1.09 \text{ V}$
$4. E^0_{Zn^{2+}/Zn} = -0.76 \text{ V}$
$E^0_{Zn^{2+}/Zn}$ નું મૂલ્ય સૌથી ઓછું $(-0.76 \text{ V})$ હોવાથી,$Zn$ એ સૌથી પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે.
22
ChemistryEasyMCQGUJCET · 2020
$T$ તાપમાને $2$ $pH$ ધરાવતા $0.5 \ M$ $CH_3COOH$ ના જલીય દ્રાવણનું અભિસરણ દબાણ . . . . . . છે. ($RT$ માં)
A
$0.51$
B
$1.02$
C
$0.051$
D
$0.102$

Solution

(A) અભિસરણ દબાણ $\pi$ નું સૂત્ર $\pi = iCRT$ છે,જ્યાં $i$ એ વોન્ટ હોફ અવયવ છે,$C$ એ મોલર સાંદ્રતા છે,$R$ એ વાયુ અચળાંક છે અને $T$ એ તાપમાન છે.
$CH_3COOH \rightleftharpoons CH_3COO^- + H^+$ માટે,વિયોજન અંશ $\alpha$ એ $[H^+]$ સાથે સંબંધિત છે.
$pH = 2$ આપેલ છે,તેથી $[H^+] = 10^{-pH} = 10^{-2} = 0.01 \ M$.
$[H^+] = C \alpha$ હોવાથી,$0.01 = 0.5 \times \alpha$,જે $\alpha = 0.01 / 0.5 = 0.02$ આપે છે.
વોન્ટ હોફ અવયવ $i = 1 + \alpha = 1 + 0.02 = 1.02$.
અભિસરણ દબાણના સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા: $\pi = 1.02 \times 0.5 \times RT = 0.51 \ RT$.
23
ChemistryEasyMCQGUJCET · 2020
$0.25$ મોલ અંશ ધરાવતા કોઈપણ દ્રાવ્યના જલીય દ્રાવણની મોલાલિટી . . . . . . છે. ($m$ માં)
A
$33.33$
B
$16.67$
C
$18.52$
D
$9.26$

Solution

(C) આપેલ છે,દ્રાવ્યનો મોલ અંશ $(x_B)$ = $0.25$.
તે જલીય દ્રાવણ હોવાથી,દ્રાવક (પાણી,$x_A$) નો મોલ અંશ = $1 - 0.25 = 0.75$.
મોલાલિટી $(m)$ એટલે દ્રાવકના પ્રતિ કિલોગ્રામ દીઠ દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા.
$m = \frac{x_B}{x_A \times M_A \text{ (kg/mol માં)}} = \frac{0.25}{0.75 \times 18 \times 10^{-3}}$.
$m = \frac{0.25}{0.0135} \approx 18.52 \ m$.
24
ChemistryEasyMCQGUJCET · 2020
ચોક્કસ જથ્થાના પ્રવાહી દ્રાવકમાં ઓગળી શકતા ઘન દ્રાવ્યનો મહત્તમ જથ્થો $ . . . . . . $ પર આધાર રાખતો નથી.
$(i)$ તાપમાન $(ii)$ દ્રાવ્યનો સ્વભાવ $(iii)$ દબાણ $(iv)$ દ્રાવકનો સ્વભાવ
A
$(ii)$ અને $(iv)$
B
$(ii)$
C
$(i)$ અને $(iii)$
D
$(iii)$

Solution

(D) પ્રવાહી દ્રાવકમાં ઘન દ્રાવ્યની દ્રાવ્યતા દ્રાવ્ય અને દ્રાવકના સ્વભાવ (જેવું દ્રાવ્ય તેવું દ્રાવક) અને તાપમાન પર આધાર રાખે છે.
જોકે,ઘન પદાર્થો અદબનીય હોવાથી,પ્રવાહીમાં ઘન પદાર્થની દ્રાવ્યતા પર દબાણની અસર નહિવત હોય છે.
તેથી,ઓગળી શકતા ઘન દ્રાવ્યનો મહત્તમ જથ્થો દબાણ $(iii)$ પર આધાર રાખતો નથી.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real GUJCET style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live GUJCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Chemistry questions are in GUJCET 2020?

There are 24 Chemistry questions from the GUJCET 2020 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are GUJCET 2020 Chemistry solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice GUJCET 2020 Chemistry as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full GUJCET mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Chemistry papers from GUJCET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix GUJCET Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Chemistry Paper

Pick GUJCET 2020 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.