ChemistryQ1–59 of 59 questions
Page 1 of 1 · Gujarati
1
ChemistryDifficultMCQAIPMT · 2000
પૂર્ણ વિઘટન ધારતા,$9.85 \ g$ $BaCO_3$ ને ગરમ કરતા $STP$ પર મુક્ત થતા $CO_2$ નું કદ ................ $L$ હશે ($Ba$ નું પરમાણ્વીય દળ = $137$).
A
$0.84$
B
$2.24$
C
$4.06$
D
$1.12$
Solution
(D) $BaCO_3$ ના વિઘટન માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$BaCO_3(s) \to BaO(s) + CO_2(g)$
$BaCO_3$ નું આણ્વીય દળ = $137 + 12 + (3 \times 16) = 197 \ g/mol$.
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ મુજબ,$1 \ mol$ $BaCO_3$ $(197 \ g)$ એ $1 \ mol$ $CO_2$ વાયુ ઉત્પન્ન કરે છે,જે $STP$ પર $22.4 \ L$ કદ રોકે છે.
તેથી,$9.85 \ g$ $BaCO_3$ માંથી ઉત્પન્ન થતા $CO_2$ નું કદ:
$V = \frac{22.4 \ L}{197 \ g} \times 9.85 \ g = 1.12 \ L$.
$BaCO_3(s) \to BaO(s) + CO_2(g)$
$BaCO_3$ નું આણ્વીય દળ = $137 + 12 + (3 \times 16) = 197 \ g/mol$.
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ મુજબ,$1 \ mol$ $BaCO_3$ $(197 \ g)$ એ $1 \ mol$ $CO_2$ વાયુ ઉત્પન્ન કરે છે,જે $STP$ પર $22.4 \ L$ કદ રોકે છે.
તેથી,$9.85 \ g$ $BaCO_3$ માંથી ઉત્પન્ન થતા $CO_2$ નું કદ:
$V = \frac{22.4 \ L}{197 \ g} \times 9.85 \ g = 1.12 \ L$.
0 likesView Solution
2
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
એક સંયોજનમાં $A$,$B$ અને $C$ એમ ત્રણ તત્વોના પરમાણુઓ છે. જો $A$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+2$,$B$ નો $+5$ અને $C$ નો $-2$ હોય,તો સંયોજનનું શક્ય સૂત્ર કયું છે?
A
$A_3(BC_4)_2$
B
$A_3(B_4C)_2$
C
$ABC_2$
D
$A_2(BC_3)_2$
Solution
(A) સંયોજન તટસ્થ હોવા માટે,બધા પરમાણુઓના ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો $0$ હોવો જોઈએ.
વિકલ્પ $A$ તપાસો: $A_3(BC_4)_2$
સરવાળો $= 3 \times (+2) + 2 \times [1 \times (+5) + 4 \times (-2)]$
સરવાળો $= 6 + 2 \times [5 - 8]$
સરવાળો $= 6 + 2 \times (-3) = 6 - 6 = 0$.
સરવાળો $0$ હોવાથી,સૂત્ર $A_3(BC_4)_2$ સાચું છે.
વિકલ્પ $A$ તપાસો: $A_3(BC_4)_2$
સરવાળો $= 3 \times (+2) + 2 \times [1 \times (+5) + 4 \times (-2)]$
સરવાળો $= 6 + 2 \times [5 - 8]$
સરવાળો $= 6 + 2 \times (-3) = 6 - 6 = 0$.
સરવાળો $0$ હોવાથી,સૂત્ર $A_3(BC_4)_2$ સાચું છે.
0 likesView Solution
3
ChemistryDifficultMCQAIPMT · 2000
જો ઉર્જામાં ફેરફાર $(\Delta E) = 3 \times 10^{-8} \ J$,$h = 6.64 \times 10^{-34} \ J \cdot s$ અને $c = 3 \times 10^8 \ m/s$ હોય,તો પ્રકાશની તરંગલંબાઈ કેટલી થાય?
A
$6.36 \times 10^3 \ \mathring{A}$
B
$6.36 \times 10^5 \ \mathring{A}$
C
$6.64 \times 10^{-8} \ \mathring{A}$
D
$6.36 \times 10^{18} \ \mathring{A}$
Solution
(C) ઉર્જા અને તરંગલંબાઈ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $\Delta E = \frac{hc}{\lambda}$.
તરંગલંબાઈ માટે સૂત્ર: $\lambda = \frac{hc}{\Delta E}$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\lambda = \frac{6.64 \times 10^{-34} \ J \cdot s \times 3 \times 10^8 \ m/s}{3 \times 10^{-8} \ J}$.
$\lambda = 6.64 \times 10^{-18} \ m$.
$1 \ m = 10^{10} \ \mathring{A}$ હોવાથી,$\lambda = 6.64 \times 10^{-18} \times 10^{10} \ \mathring{A} = 6.64 \times 10^{-8} \ \mathring{A}$.
તરંગલંબાઈ માટે સૂત્ર: $\lambda = \frac{hc}{\Delta E}$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\lambda = \frac{6.64 \times 10^{-34} \ J \cdot s \times 3 \times 10^8 \ m/s}{3 \times 10^{-8} \ J}$.
$\lambda = 6.64 \times 10^{-18} \ m$.
$1 \ m = 10^{10} \ \mathring{A}$ હોવાથી,$\lambda = 6.64 \times 10^{-18} \times 10^{10} \ \mathring{A} = 6.64 \times 10^{-8} \ \mathring{A}$.
0 likesView Solution
4
ChemistryEasyMCQAIPMT · 2000
સ્ફટિકમાં ઋણાયન (anion) અને ધનાયન (cation) દ્વારા બનતો બંધ કયો છે?
A
આયનીય
B
ધાત્વીય
C
સહસંયોજક
D
દ્વિધ્રુવીય
Solution
(A) ધનભારિત ધનાયન અને ઋણભારિત ઋણાયન વચ્ચેના સ્થિર વિદ્યુતીય આકર્ષણ બળને કારણે $Ionic$ બંધ બને છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.
1 likesView Solution
5
ChemistryEasyMCQAIPMT · 2000
$STP$ પર,$0.50 \ mol$ $H_2$ વાયુ અને $1.0 \ mol$ $He$ વાયુ:
A
સમાન સરેરાશ ગતિજ ઉર્જા ધરાવે છે
B
સમાન આણ્વિય ઝડપ ધરાવે છે
C
સમાન કદ રોકે છે
D
સમાન પ્રસરણ દર ધરાવે છે
Solution
(A) વાયુના અણુની સરેરાશ ગતિજ ઉર્જાનું સૂત્ર $KE_{avg} = \frac{3}{2}RT$ છે.
$STP$ પર બંને વાયુઓ માટે તાપમાન $(T)$ સમાન હોવાથી,બંને વાયુઓની પ્રતિ મોલ સરેરાશ ગતિજ ઉર્જા સમાન હશે.
તેથી,$0.50 \ mol$ $H_2$ અને $1.0 \ mol$ $He$ સમાન સરેરાશ ગતિજ ઉર્જા ધરાવશે.
$STP$ પર બંને વાયુઓ માટે તાપમાન $(T)$ સમાન હોવાથી,બંને વાયુઓની પ્રતિ મોલ સરેરાશ ગતિજ ઉર્જા સમાન હશે.
તેથી,$0.50 \ mol$ $H_2$ અને $1.0 \ mol$ $He$ સમાન સરેરાશ ગતિજ ઉર્જા ધરાવશે.
0 likesView Solution
6
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
સમાન તાપમાને $CO$ અને $N_2$ અણુઓની સરેરાશ મોલર ગતિ ઊર્જા,$\overline{K.E.}$,વચ્ચેનો સંબંધ નીચેનામાંથી કઈ અભિવ્યક્તિ યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે?
A
$\overline{KE}_{CO} = \overline{KE}_{N_2}$
B
$\overline{KE}_{CO} > \overline{KE}_{N_2}$
C
$\overline{KE}_{CO} < \overline{KE}_{N_2}$
D
વાયુઓના કદ આપેલા ન હોય ત્યાં સુધી આગાહી કરી શકાતી નથી
Solution
(A) આદર્શ વાયુની સરેરાશ મોલર ગતિ ઊર્જા $\overline{K.E.} = \frac{3}{2}RT$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
સરેરાશ મોલર ગતિ ઊર્જા માત્ર તાપમાન $(T)$ અને સાર્વત્રિક વાયુ અચળાંક $(R)$ પર આધાર રાખે છે,તેથી તે વાયુના પ્રકાર અથવા તેના આણ્વીય દળથી સ્વતંત્ર છે.
તેથી,સમાન તાપમાને $CO$ અને $N_2$ અણુઓની સરેરાશ મોલર ગતિ ઊર્જા સમાન હશે.
આમ,$\overline{KE}_{CO} = \overline{KE}_{N_2}$.
સરેરાશ મોલર ગતિ ઊર્જા માત્ર તાપમાન $(T)$ અને સાર્વત્રિક વાયુ અચળાંક $(R)$ પર આધાર રાખે છે,તેથી તે વાયુના પ્રકાર અથવા તેના આણ્વીય દળથી સ્વતંત્ર છે.
તેથી,સમાન તાપમાને $CO$ અને $N_2$ અણુઓની સરેરાશ મોલર ગતિ ઊર્જા સમાન હશે.
આમ,$\overline{KE}_{CO} = \overline{KE}_{N_2}$.
0 likesView Solution
7
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
પ્રક્રિયા $MgCO_{3(s)} \rightleftharpoons MgO_{(s)} + CO_{2(g)}$ માં $K_p$ નું મૂલ્ય શું છે?
A
$K_p = P_{CO_2}$
B
$K_p = P_{CO_2} \times \frac{P_{CO_2} \times P_{MgO}}{P_{MgCO_3}}$
C
$K_p = \frac{P_{CO_2} \times P_{MgO}}{P_{MgCO_3}}$
D
$K_p = \frac{P_{MgCO_3}}{P_{CO_2} \times P_{MgO}}$
Solution
(A) આપેલ વિષમાંગ સંતુલન પ્રક્રિયા માટે: $MgCO_{3(s)} \rightleftharpoons MgO_{(s)} + CO_{2(g)}$
સંતુલન અચળાંક $K_p$ એ વાયુરૂપ નીપજોના આંશિક દબાણનો ગુણાકાર અને વાયુરૂપ પ્રક્રિયકોના આંશિક દબાણનો ગુણોત્તર છે,જેમાં દરેકને તેમના તત્વયોગમિતિય સહગુણકોની ઘાત તરીકે લેવામાં આવે છે.
શુદ્ધ ઘન અને પ્રવાહી પદાર્થોની સક્રિયતા $1$ લેવામાં આવે છે અને તેમને $K_p$ ના સમીકરણમાં દર્શાવવામાં આવતા નથી.
તેથી,$K_p = P_{CO_2}$.
સંતુલન અચળાંક $K_p$ એ વાયુરૂપ નીપજોના આંશિક દબાણનો ગુણાકાર અને વાયુરૂપ પ્રક્રિયકોના આંશિક દબાણનો ગુણોત્તર છે,જેમાં દરેકને તેમના તત્વયોગમિતિય સહગુણકોની ઘાત તરીકે લેવામાં આવે છે.
શુદ્ધ ઘન અને પ્રવાહી પદાર્થોની સક્રિયતા $1$ લેવામાં આવે છે અને તેમને $K_p$ ના સમીકરણમાં દર્શાવવામાં આવતા નથી.
તેથી,$K_p = P_{CO_2}$.
0 likesView Solution
8
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
$NH_2^-$ નો સંયુગ્મી એસિડ (conjugate acid) કયો છે?
A
$NH_3$
B
$NH_4^+$
C
$NH_2OH$
D
$N_2H_4$
Solution
(A) બેઇઝનો સંયુગ્મી એસિડ બેઇઝમાં પ્રોટોન $(H^+)$ ઉમેરવાથી બને છે.
$NH_2^-$ બેઇઝ માટે,સંયુગ્મી એસિડ નીચે મુજબ બને છે:
$NH_2^- + H^+ \rightarrow NH_3$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.
$NH_2^-$ બેઇઝ માટે,સંયુગ્મી એસિડ નીચે મુજબ બને છે:
$NH_2^- + H^+ \rightarrow NH_3$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.
0 likesView Solution
9
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
પાણીમાં ઓગળેલા બેઝનું દ્રાવણ $0.05 \ mol \ L^{-1}$ હાઈડ્રોક્સિલ આયન સાંદ્રતા ધરાવે છે. આ દ્રાવણ કેવું છે?
A
બેઝિક
B
એસિડિક
C
તટસ્થ
D
$(b)$ અથવા $(c)$
Solution
(A) હાઈડ્રોક્સિલ આયનની સાંદ્રતા આપેલ છે: $[OH^-] = 0.05 \ mol \ L^{-1} = 5 \times 10^{-2} \ M$.
$pOH$ ની ગણતરી: $pOH = -\log[OH^-] = -\log(5 \times 10^{-2}) = 2 - \log 5 = 2 - 0.699 = 1.301$.
$pH$ ની ગણતરી: $pH = 14 - pOH = 14 - 1.301 = 12.699$.
$pH$ નું મૂલ્ય $7$ કરતા વધારે હોવાથી,દ્રાવણ બેઝિક છે.
$pOH$ ની ગણતરી: $pOH = -\log[OH^-] = -\log(5 \times 10^{-2}) = 2 - \log 5 = 2 - 0.699 = 1.301$.
$pH$ ની ગણતરી: $pH = 14 - pOH = 14 - 1.301 = 12.699$.
$pH$ નું મૂલ્ય $7$ કરતા વધારે હોવાથી,દ્રાવણ બેઝિક છે.
0 likesView Solution
10
ChemistryEasyMCQAIPMT · 2000
નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે?
A
$ \Delta E = -q + W $
B
$ \Delta E = q - W $
C
$ \Delta E = q + W $
D
$ \Delta E = -q - W $
Solution
(C) ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો પ્રથમ નિયમ જણાવે છે કે તંત્રની આંતરિક ઉર્જામાં થતો ફેરફાર ($\Delta E$ અથવા $\Delta U$) એ તંત્રને આપેલી ઉષ્મા $(q)$ અને તંત્ર પર થયેલા કાર્ય $(W)$ ના સરવાળા જેટલો હોય છે.
તેથી,ગાણિતિક સમીકરણ $\Delta E = q + W$ છે.
તેથી,ગાણિતિક સમીકરણ $\Delta E = q + W$ છે.
0 likesView Solution
11
ChemistryEasyMCQAIPMT · 2000
જ્યારે રાસાયણિક પ્રતિક્રિયા માટે એન્થાલ્પી અને એન્ટ્રોપીમાં ફેરફાર અનુક્રમે $-2.5 \times 10^3 \ cal$ અને $7.4 \ cal \ K^{-1}$ હોય,ત્યારે $298 \ K$ તાપમાને પ્રતિક્રિયા કેવી હશે તે જણાવો:
A
સ્વયંભૂ (Spontaneous)
B
પ્રતિવર્તી (Reversible)
C
અપ્રતિવર્તી (Irreversible)
D
અસ્વયંભૂ (Non-spontaneous)
Solution
(A) ગિબ્સ મુક્ત ઉર્જામાં ફેરફારનું સૂત્ર: $\Delta G = \Delta H - T\Delta S$ છે.
આપેલ છે: $\Delta H = -2.5 \times 10^3 \ cal$,$\Delta S = 7.4 \ cal \ K^{-1}$,અને $T = 298 \ K$.
$\Delta G$ ની ગણતરી: $\Delta G = (-2500) - (298 \times 7.4) = -2500 - 2205.2 = -4705.2 \ cal$.
$\Delta G < 0$ હોવાથી,પ્રતિક્રિયા સ્વયંભૂ છે.
આપેલ છે: $\Delta H = -2.5 \times 10^3 \ cal$,$\Delta S = 7.4 \ cal \ K^{-1}$,અને $T = 298 \ K$.
$\Delta G$ ની ગણતરી: $\Delta G = (-2500) - (298 \times 7.4) = -2500 - 2205.2 = -4705.2 \ cal$.
$\Delta G < 0$ હોવાથી,પ્રતિક્રિયા સ્વયંભૂ છે.
0 likesView Solution
12
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
$SO_2$ અને $SO_3$ ની સર્જન ઉષ્માના મૂલ્યો અનુક્રમે $-298.2 \ kJ$ અને $-395.2 \ kJ$ છે. નીચેની પ્રક્રિયા માટે પ્રક્રિયા ઉષ્મા $... \ kJ$ થશે.
$SO_2 + \frac{1}{2}O_2 \to SO_3$
$SO_2 + \frac{1}{2}O_2 \to SO_3$
A
$-97.0$
B
$-356.2$
C
$+200.0$
D
$-396.2$
Solution
(A) પ્રક્રિયા ઉષ્મા $\Delta H_r$ ની ગણતરી નીપજો અને પ્રક્રિયકોની સર્જન એન્થાલ્પીનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે:
$\Delta H_r = \Delta H_f(SO_3) - [\Delta H_f(SO_2) + \frac{1}{2} \Delta H_f(O_2)]$
આપેલ છે:
$\Delta H_f(SO_2) = -298.2 \ kJ/mol$
$\Delta H_f(SO_3) = -395.2 \ kJ/mol$
$\Delta H_f(O_2) = 0 \ kJ/mol$ (પ્રમાણિત અવસ્થા)
કિંમતો મૂકતા:
$\Delta H_r = -395.2 - (-298.2) = -395.2 + 298.2 = -97.0 \ kJ$
$\Delta H_r = \Delta H_f(SO_3) - [\Delta H_f(SO_2) + \frac{1}{2} \Delta H_f(O_2)]$
આપેલ છે:
$\Delta H_f(SO_2) = -298.2 \ kJ/mol$
$\Delta H_f(SO_3) = -395.2 \ kJ/mol$
$\Delta H_f(O_2) = 0 \ kJ/mol$ (પ્રમાણિત અવસ્થા)
કિંમતો મૂકતા:
$\Delta H_r = -395.2 - (-298.2) = -395.2 + 298.2 = -97.0 \ kJ$
0 likesView Solution
13
ChemistryDifficultMCQAIPMT · 2000
જ્યારે $KMnO_4$ નું એસિડિક દ્રાવણમાં ઓક્ઝેલિક એસિડ સાથે રિડક્શન થાય છે,ત્યારે $Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક કેટલાથી કેટલો બદલાય છે?
A
$7$ થી $4$
B
$6$ થી $4$
C
$7$ થી $2$
D
$4$ થી $2$
Solution
(C) એસિડિક માધ્યમમાં $KMnO_4$ અને ઓક્ઝેલિક એસિડ વચ્ચેની પ્રક્રિયાનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$5(COOH)_2 + 2KMnO_4 + 3H_2SO_4 \to K_2SO_4 + 2MnSO_4 + 10CO_2 + 8H_2O$
$KMnO_4$ માં,$Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક આ રીતે ગણવામાં આવે છે: $x + 1 + 4(-2) = 0$,જે $x = +7$ આપે છે.
$MnSO_4$ માં,$Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+2$ છે કારણ કે સલ્ફેટ આયન $(SO_4^{2-})$ નો વીજભાર $-2$ છે.
તેથી,$Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+7$ થી બદલાઈને $+2$ થાય છે.
$5(COOH)_2 + 2KMnO_4 + 3H_2SO_4 \to K_2SO_4 + 2MnSO_4 + 10CO_2 + 8H_2O$
$KMnO_4$ માં,$Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક આ રીતે ગણવામાં આવે છે: $x + 1 + 4(-2) = 0$,જે $x = +7$ આપે છે.
$MnSO_4$ માં,$Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+2$ છે કારણ કે સલ્ફેટ આયન $(SO_4^{2-})$ નો વીજભાર $-2$ છે.
તેથી,$Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+7$ થી બદલાઈને $+2$ થાય છે.
0 likesView Solution
14
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
$Hydrogen$ $peroxide$ કોના દ્વારા રિડક્શન પામે છે?
A
$Ozone$
B
$Barium$ $peroxide$
C
$KMnO_4$ નું એસિડિક દ્રાવણ
D
$Lead$ $sulphide$ નું નિલંબન
Solution
(D) $Hydrogen$ $peroxide$ $(H_2O_2)$ જ્યારે $O_3$ અથવા $KMnO_4$ જેવા પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા સાથે એસિડિક માધ્યમમાં પ્રક્રિયા કરે છે ત્યારે તે રિડક્શનકર્તા તરીકે વર્તે છે.
જોકે,જ્યારે $H_2O_2$ એ $PbS$ (લેડ સલ્ફાઇડ) સાથે પ્રક્રિયા કરે છે ત્યારે તે ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$PbS(s) + 4H_2O_2(aq) \to PbSO_4(s) + 4H_2O(l)$
આ પ્રક્રિયામાં,$PbS$ નું $PbSO_4$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે અને $H_2O_2$ નું $H_2O$ માં રિડક્શન થાય છે.
જોકે,જ્યારે $H_2O_2$ એ $PbS$ (લેડ સલ્ફાઇડ) સાથે પ્રક્રિયા કરે છે ત્યારે તે ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$PbS(s) + 4H_2O_2(aq) \to PbSO_4(s) + 4H_2O(l)$
આ પ્રક્રિયામાં,$PbS$ નું $PbSO_4$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે અને $H_2O_2$ નું $H_2O$ માં રિડક્શન થાય છે.
0 likesView Solution
15
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયામાં,સોડિયમના નિષ્કર્ષણ માટે પીગળેલા સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડનું $330 \ ^oC$ તાપમાને વિદ્યુતવિભાજન કરવામાં આવે છે?
A
કાસ્ટનરની પ્રક્રિયા
B
ડાઉન્સની પ્રક્રિયા
C
સાયનાઇડ પ્રક્રિયા
D
બંને $(b)$ અને $(c)$
Solution
(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
કાસ્ટનરની પ્રક્રિયામાં,સોડિયમ $(Na)$ મેળવવા માટે પીગળેલા સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(NaOH)$ નું $330 \ ^oC$ તાપમાને વિદ્યુતવિભાજન કરવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
કેથોડ પર: $Na^+ + e^- \rightarrow Na$
એનોડ પર: $4OH^- \rightarrow 2H_2O + O_2 + 4e^-$
કાસ્ટનરની પ્રક્રિયામાં,સોડિયમ $(Na)$ મેળવવા માટે પીગળેલા સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(NaOH)$ નું $330 \ ^oC$ તાપમાને વિદ્યુતવિભાજન કરવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
કેથોડ પર: $Na^+ + e^- \rightarrow Na$
એનોડ પર: $4OH^- \rightarrow 2H_2O + O_2 + 4e^-$
0 likesView Solution
16
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
કાચ $HF$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને શું ઉત્પન્ન કરે છે?
A
$SiF_4$
B
$H_2SiF_6$
C
$H_2SiO_3$
D
$Na_3AlF_6$
Solution
(A) કાચ મુખ્યત્વે સિલિકા $(SiO_2)$ નો બનેલો છે. જ્યારે તે હાઇડ્રોફ્લોરિક એસિડ $(HF)$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તે સિલિકોન ટેટ્રાફ્લોરાઇડ $(SiF_4)$ અને પાણી બનાવે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $SiO_2 + 4HF \rightarrow SiF_4 + 2H_2O$.
વધુમાં,$SiF_4$ વધારાના $HF$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને હાઇડ્રોફ્લોરોસિલિકિક એસિડ $(H_2SiF_6)$ બનાવી શકે છે,પરંતુ કાચ સાથેની પ્રક્રિયાની મુખ્ય નીપજ $SiF_4$ છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $SiO_2 + 4HF \rightarrow SiF_4 + 2H_2O$.
વધુમાં,$SiF_4$ વધારાના $HF$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને હાઇડ્રોફ્લોરોસિલિકિક એસિડ $(H_2SiF_6)$ બનાવી શકે છે,પરંતુ કાચ સાથેની પ્રક્રિયાની મુખ્ય નીપજ $SiF_4$ છે.
0 likesView Solution
17
ChemistryDifficultMCQAIPMT · 2000
એક સંયોજનનું પ્રમાણસૂચક સૂત્ર $CH_2O$ છે અને તેની બાષ્પ ઘનતા $30$ છે. તો તે સંયોજનનું આણ્વીય સૂત્ર શું હશે?
A
$C_3H_6O_3$
B
$C_2H_4O_2$
C
$C_2H_4O$
D
$CH_2O$
Solution
(B) પ્રમાણસૂચક સૂત્ર $CH_2O$ છે.
પ્રમાણસૂચક સૂત્રનું દળ: $12 + (2 \times 1) + 16 = 30 \ g/mol$.
આણ્વીય દળ = $2 \times \text{બાષ્પ ઘનતા} = 2 \times 30 = 60 \ g/mol$.
$n$ ની કિંમત: $n = \frac{\text{આણ્વીય દળ}}{\text{પ્રમાણસૂચક સૂત્ર દળ}} = \frac{60}{30} = 2$.
આણ્વીય સૂત્ર = $(CH_2O)_2 = C_2H_4O_2$.
પ્રમાણસૂચક સૂત્રનું દળ: $12 + (2 \times 1) + 16 = 30 \ g/mol$.
આણ્વીય દળ = $2 \times \text{બાષ્પ ઘનતા} = 2 \times 30 = 60 \ g/mol$.
$n$ ની કિંમત: $n = \frac{\text{આણ્વીય દળ}}{\text{પ્રમાણસૂચક સૂત્ર દળ}} = \frac{60}{30} = 2$.
આણ્વીય સૂત્ર = $(CH_2O)_2 = C_2H_4O_2$.
0 likesView Solution
18
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
નીચેનામાંથી કયા $C-H$ બંધની બંધ વિયોજન ઉર્જા સૌથી ઓછી છે?
A
પ્રાથમિક $(1^o)$ $C-H$ બંધ
B
દ્વિતીયક $(2^o)$ $C-H$ બંધ
C
તૃતીયક $(3^o)$ $C-H$ બંધ
D
આ બધાની બંધ વિયોજન ઉર્જા સમાન છે
Solution
(C) $C-H$ બંધની બંધ વિયોજન ઉર્જા હોમોલિટીક વિભાજન પછી બનતા આલ્કાઈલ રેડિકલની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે.
આલ્કાઈલ રેડિકલની સ્થિરતાનો ક્રમ: $3^o > 2^o > 1^o > \text{methyl}$ છે.
તૃતીયક $(3^o)$ રેડિકલ સૌથી વધુ સ્થિર હોવાથી,$3^o$ $C-H$ બંધ તોડવા માટે જરૂરી ઉર્જા સૌથી ઓછી હોય છે.
તેથી,તૃતીયક $(3^o)$ $C-H$ બંધની બંધ વિયોજન ઉર્જા સૌથી ઓછી છે.
આલ્કાઈલ રેડિકલની સ્થિરતાનો ક્રમ: $3^o > 2^o > 1^o > \text{methyl}$ છે.
તૃતીયક $(3^o)$ રેડિકલ સૌથી વધુ સ્થિર હોવાથી,$3^o$ $C-H$ બંધ તોડવા માટે જરૂરી ઉર્જા સૌથી ઓછી હોય છે.
તેથી,તૃતીયક $(3^o)$ $C-H$ બંધની બંધ વિયોજન ઉર્જા સૌથી ઓછી છે.
0 likesView Solution
19
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
$2-butene$ માં ભૌમિતિક સમઘટકતા માટેનું કારણ શું છે?
A
કાઈરલ કાર્બન
B
સિંગલ બોન્ડની આસપાસ મુક્ત પરિભ્રમણ
C
ડબલ બોન્ડની આસપાસ મુક્ત પરિભ્રમણ
D
ડબલ બોન્ડની આસપાસ પ્રતિબંધિત પરિભ્રમણ
Solution
(D) $2-butene$ જેવા આલ્કીન્સમાં ભૌમિતિક સમઘટકતા માટે $C=C$ ડબલ બોન્ડની આસપાસ પ્રતિબંધિત પરિભ્રમણ એ આવશ્યક શરત છે.
0 likesView Solution
20
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
$C_6H_6 + CH_3Cl \xrightarrow{anhydrous \ AlCl_3} C_6H_5CH_3 + HCl$ એ શેનું ઉદાહરણ છે?
A
ફ્રિડલ-ક્રાફ્ટ પ્રક્રિયા
B
કોલ્બે સંશ્લેષણ
C
વુર્ટ્ઝ પ્રક્રિયા
D
ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયા
Solution
(A) આપેલ પ્રક્રિયા $C_6H_6 + CH_3Cl \xrightarrow{anhydrous \ AlCl_3} C_6H_5CH_3 + HCl$ માં લુઈસ એસિડ ઉદ્દીપક $(AlCl_3)$ ની હાજરીમાં બેન્ઝીનનું આલ્કાઈલેશન થાય છે.
આ ફ્રિડલ-ક્રાફ્ટ આલ્કાઈલેશન પ્રક્રિયાનું એક ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
આ ફ્રિડલ-ક્રાફ્ટ આલ્કાઈલેશન પ્રક્રિયાનું એક ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
0 likesView Solution
21
ChemistryEasyMCQAIPMT · 2000
આલ્કલી ધાતુઓમાં સૌથી પ્રબળ રિડક્શનકર્તા કયું છે?
A
$Li$
B
$Na$
C
$K$
D
$Cs$
Solution
(A) તત્વની રિડક્શન કરવાની ક્ષમતા તેના પ્રમાણિત ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ $(E^\circ)$ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
બધી આલ્કલી ધાતુઓમાં $Lithium$ $(Li)$ નો પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ સૌથી વધુ ઋણ $(E^\circ = -3.04 \ V)$ છે.
આ ઉચ્ચ ઋણ મૂલ્ય દર્શાવે છે કે $Li$ જલીય માધ્યમમાં ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાની સૌથી વધુ વૃત્તિ ધરાવે છે,જે તેને સૌથી પ્રબળ રિડક્શનકર્તા બનાવે છે.
બધી આલ્કલી ધાતુઓમાં $Lithium$ $(Li)$ નો પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ સૌથી વધુ ઋણ $(E^\circ = -3.04 \ V)$ છે.
આ ઉચ્ચ ઋણ મૂલ્ય દર્શાવે છે કે $Li$ જલીય માધ્યમમાં ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાની સૌથી વધુ વૃત્તિ ધરાવે છે,જે તેને સૌથી પ્રબળ રિડક્શનકર્તા બનાવે છે.
0 likesView Solution
22
ChemistryMCQAIPMT · 2000
નીચેનામાંથી કયા પ્રક્રિયકો પ્રોપીનનું $1-$પ્રોપેનોલમાં રૂપાંતર કરે છે?
A
$H_2O, H_2SO_4$
B
$B_2H_6, H_2O_2, OH^{-}$
C
$MgSO_4, NaBH_4/H_2O$
D
જલીય $KOH$
Solution
(B) પ્રોપીન $(CH_3-CH=CH_2)$ નું $1-$પ્રોપેનોલ $(CH_3-CH_2-CH_2OH)$ માં રૂપાંતર એ એન્ટી-માર્કોવનીકોવ જલીયકરણ પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયા હાઇડ્રોબોરેશન-ઓક્સિડેશન દ્વારા $B_2H_6$ અને ત્યારબાદ $OH^-$ ની હાજરીમાં $H_2O_2$ નો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા: $CH_3-CH=CH_2 + B_2H_6/H_2O_2, OH^{-} \to CH_3-CH_2-CH_2OH$.
આ પ્રક્રિયા હાઇડ્રોબોરેશન-ઓક્સિડેશન દ્વારા $B_2H_6$ અને ત્યારબાદ $OH^-$ ની હાજરીમાં $H_2O_2$ નો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા: $CH_3-CH=CH_2 + B_2H_6/H_2O_2, OH^{-} \to CH_3-CH_2-CH_2OH$.
0 likesView Solution
23
ChemistryMCQAIPMT · 2000
નીચેનામાંથી કોણ યાંત્રિક આધાર, ઉત્સેચક વહન અને પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે જવાબદાર છે?
A
ડિક્ટિઓસોમ્સ
B
કોષરસ પટલ
C
કણાભસૂત્ર
D
અંતઃકોષરસજાળ
Solution
(D) $\text{અંતઃકોષરસજાળ}$ $(ER)$ એ પટલમય નલિકાઓનું એક જાળું છે જે કોષરસ પટલથી લઈને કોષકેન્દ્ર પટલ સુધી વિસ્તરેલું હોય છે, જે કોષને યાંત્રિક આધાર પૂરો પાડે છે.
$\text{ખરબચડી } \text{ } \text{અંતઃકોષરસજાળ}$ $(RER)$ ની સપાટી પર રીબોઝોમ્સ જોડાયેલા હોય છે, જે પ્રોટીન સંશ્લેષણના મુખ્ય સ્થાનો છે.
વધુમાં, $ER$ તંત્ર કોષની અંદર વિવિધ ઉત્સેચકો અને પ્રોટીનના વહન માટેના માર્ગ તરીકે કાર્ય કરે છે.
$\text{ખરબચડી } \text{ } \text{અંતઃકોષરસજાળ}$ $(RER)$ ની સપાટી પર રીબોઝોમ્સ જોડાયેલા હોય છે, જે પ્રોટીન સંશ્લેષણના મુખ્ય સ્થાનો છે.
વધુમાં, $ER$ તંત્ર કોષની અંદર વિવિધ ઉત્સેચકો અને પ્રોટીનના વહન માટેના માર્ગ તરીકે કાર્ય કરે છે.
0 likesView Solution
24
ChemistryMCQAIPMT · 2000
કોપર-$T$ નું કાર્ય શું છે?
A
ઉત્પરિવર્તન (mutation) અટકાવે છે
B
ફલન અટકાવે છે
C
યુગ્મનજ (zygote) નિર્માણ અટકાવે છે
D
બ્લાસ્ટોસીલનું વિલોપન અટકાવે છે
Solution
(B) કોપર-$T$ એ એક પ્રકારનું ગર્ભાશયમાં મૂકવાનું સાધન $(IUD)$ છે.
તેને ગર્ભનિરોધક તરીકે ગર્ભાશયમાં મૂકવામાં આવે છે.
તે કોપર આયનો $(Cu^{2+})$ મુક્ત કરે છે જે શુક્રકોષોની ગતિશીલતા અને તેમની ફલન ક્ષમતાને દબાવે છે,જેનાથી ફલન અટકે છે.
વધુમાં,તે ગર્ભાશયમાં ગર્ભના સ્થાપન (implantation) ને પણ અટકાવે છે.
તેને ગર્ભનિરોધક તરીકે ગર્ભાશયમાં મૂકવામાં આવે છે.
તે કોપર આયનો $(Cu^{2+})$ મુક્ત કરે છે જે શુક્રકોષોની ગતિશીલતા અને તેમની ફલન ક્ષમતાને દબાવે છે,જેનાથી ફલન અટકે છે.
વધુમાં,તે ગર્ભાશયમાં ગર્ભના સ્થાપન (implantation) ને પણ અટકાવે છે.
0 likesView Solution
25
ChemistryMCQAIPMT · 2000
નીચેનામાંથી કયું ભૂઆવર્તનીય (જીઓકાર્પિક) ફળ છે?
A
ડુંગળી
B
તડબૂચ
C
મગફળી
D
ગાજર
Solution
(C) ભૂઆવર્તનીય (જીઓકાર્પિક) ફળો એટલે એવા ફળો જે જમીનની અંદર વિકાસ પામે છે.
મગફળી $(Arachis hypogaea)$ એ ભૂઆવર્તનીય ફળનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
ફલન પછી, પુષ્પદંડ (ગાયનોફોર) લંબાય છે અને બીજાશયને જમીનની અંદર ધકેલે છે, જ્યાં ફળનો વિકાસ થાય છે.
ડુંગળી એ રૂપાંતરિત પ્રકાંડ (વજ્રકંદ) છે અને ગાજર એ રૂપાંતરિત મૂળ છે; તેઓ ફળ નથી.
મગફળી $(Arachis hypogaea)$ એ ભૂઆવર્તનીય ફળનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
ફલન પછી, પુષ્પદંડ (ગાયનોફોર) લંબાય છે અને બીજાશયને જમીનની અંદર ધકેલે છે, જ્યાં ફળનો વિકાસ થાય છે.
ડુંગળી એ રૂપાંતરિત પ્રકાંડ (વજ્રકંદ) છે અને ગાજર એ રૂપાંતરિત મૂળ છે; તેઓ ફળ નથી.
0 likesView Solution
26
ChemistryMCQAIPMT · 2000
નીચેનામાંથી કયું આવશ્યક એમિનોઍસિડ છે?
A
સેરીન
B
એસ્પાર્ટિક ઍસિડ
C
ગ્લાયસીન
D
ફિનાઇલ એલેનીન
Solution
(D) આવશ્યક એમિનોઍસિડ એવા એમિનોઍસિડ છે જે માનવ શરીર દ્વારા સંશ્લેષિત થઈ શકતા નથી અને તેને આહાર દ્વારા મેળવવા પડે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Phenylalanine$ (ફિનાઇલ એલેનીન) એ એક આવશ્યક એમિનોઍસિડ છે.
$Serine$ (સેરીન),$Aspartic$ $acid$ (એસ્પાર્ટિક ઍસિડ) અને $Glycine$ (ગ્લાયસીન) એ બિન-આવશ્યક એમિનોઍસિડ છે,જેનો અર્થ છે કે તે માનવ શરીર દ્વારા સંશ્લેષિત થઈ શકે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Phenylalanine$ (ફિનાઇલ એલેનીન) એ એક આવશ્યક એમિનોઍસિડ છે.
$Serine$ (સેરીન),$Aspartic$ $acid$ (એસ્પાર્ટિક ઍસિડ) અને $Glycine$ (ગ્લાયસીન) એ બિન-આવશ્યક એમિનોઍસિડ છે,જેનો અર્થ છે કે તે માનવ શરીર દ્વારા સંશ્લેષિત થઈ શકે છે.
0 likesView Solution
27
ChemistryMCQAIPMT · 2000
જો સંયુગ્મી પ્રોટીન કાર્બોદિતને પ્રોસ્થેટીક જૂથ તરીકે ધરાવતું હોય,તો તેને શું કહેવાય છે?
A
ક્રોમોપ્રોટીન
B
ગ્લાયકોપ્રોટીન
C
લાયપોપ્રોટીન
D
ન્યુક્લિઓપ્રોટીન
Solution
(B) સંયુગ્મી પ્રોટીન એવા પ્રોટીન છે જે બિન-પ્રોટીન ઘટકો સાથે સહસંયોજક બંધથી જોડાયેલા હોય છે,જેને પ્રોસ્થેટીક જૂથ કહેવામાં આવે છે.
જ્યારે પ્રોસ્થેટીક જૂથ કાર્બોદિત હોય,ત્યારે તે પ્રોટીનને $Glycoprotein$ (ગ્લાયકોપ્રોટીન) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Chromoproteins$ (ક્રોમોપ્રોટીન) માં રંજકદ્રવ્ય પ્રોસ્થેટીક જૂથ તરીકે હોય છે.
$Lipoproteins$ (લાયપોપ્રોટીન) માં લિપિડ પ્રોસ્થેટીક જૂથ તરીકે હોય છે.
$Nucleoproteins$ (ન્યુક્લિઓપ્રોટીન) માં ન્યુક્લિક એસિડ પ્રોસ્થેટીક જૂથ તરીકે હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
જ્યારે પ્રોસ્થેટીક જૂથ કાર્બોદિત હોય,ત્યારે તે પ્રોટીનને $Glycoprotein$ (ગ્લાયકોપ્રોટીન) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Chromoproteins$ (ક્રોમોપ્રોટીન) માં રંજકદ્રવ્ય પ્રોસ્થેટીક જૂથ તરીકે હોય છે.
$Lipoproteins$ (લાયપોપ્રોટીન) માં લિપિડ પ્રોસ્થેટીક જૂથ તરીકે હોય છે.
$Nucleoproteins$ (ન્યુક્લિઓપ્રોટીન) માં ન્યુક્લિક એસિડ પ્રોસ્થેટીક જૂથ તરીકે હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
0 likesView Solution
28
ChemistryMCQAIPMT · 2000
ઉત્સેચકીય પ્રક્રિયા કોના દ્વારા અવરોધાય છે?
A
અંતિમ નીપજ
B
પ્રક્રિયક
C
ઉત્સેચક
D
તાપમાનમાં વધારો
Solution
(A) ઉત્સેચકીય પ્રક્રિયા ઘણીવાર 'ફીડબેક ઇન્હિબિશન' (પ્રતિપોષી અવરોધન) નામની પ્રક્રિયા દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે. આ પ્રક્રિયામાં,ચયાપચયના પથની અંતિમ નીપજ તે ઉત્સેચકની એલોસ્ટેરિક સાઇટ સાથે જોડાય છે જે પથના અગાઉના તબક્કાને ઉદ્દીપ્ત કરે છે. આ જોડાણ ઉત્સેચકના આકારમાં ફેરફાર કરે છે,જેનાથી તેની પ્રક્રિયા અવરોધાય છે અને અંતિમ નીપજના વધુ પડતા ઉત્પાદનને અટકાવે છે. તેથી,અંતિમ નીપજ અવરોધક તરીકે કાર્ય કરે છે.
0 likesView Solution
29
ChemistryMCQAIPMT · 2000
ઉત્સેચકીય પ્રક્રિયાનો દર કેવી રીતે વધે છે?
A
ઉત્સેચક-પ્રક્રિયક સંકુલ બનાવીને.
B
પ્રક્રિયાના સંતુલન બિંદુમાં ફેરફાર કરીને.
C
જોડાણ કરીને તરત જ નીપજનું નિર્માણ કરીને.
D
પ્રક્રિયાની સક્રિયકરણ ઊર્જા ઘટાડીને.
Solution
(D) ઉત્સેચકો પ્રક્રિયકને નીપજમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે જરૂરી સક્રિયકરણ ઊર્જા $(E_a)$ ઘટાડીને પ્રક્રિયાનો દર વધારે છે.
તેઓ પ્રક્રિયા આગળ વધવા માટે એક વૈકલ્પિક માર્ગ પૂરો પાડે છે,જેમાં ઉદ્દીપક વગરની પ્રક્રિયા કરતા ઓછી ઊર્જાની જરૂર પડે છે.
ઉત્સેચકો પ્રક્રિયાના સંતુલન બિંદુને બદલતા નથી,કે તેઓ પ્રક્રિયક અથવા નીપજના ઊર્જા સ્તરોમાં પણ ફેરફાર કરતા નથી.
તેઓ પ્રક્રિયા આગળ વધવા માટે એક વૈકલ્પિક માર્ગ પૂરો પાડે છે,જેમાં ઉદ્દીપક વગરની પ્રક્રિયા કરતા ઓછી ઊર્જાની જરૂર પડે છે.
ઉત્સેચકો પ્રક્રિયાના સંતુલન બિંદુને બદલતા નથી,કે તેઓ પ્રક્રિયક અથવા નીપજના ઊર્જા સ્તરોમાં પણ ફેરફાર કરતા નથી.
0 likesView Solution
30
ChemistryMCQAIPMT · 2000
ટ્રાન્ઝિસ્ટરના એમ્પ્લીફાયર તરીકેના અભ્યાસમાં,જો $\alpha = \frac{I_C}{I_E}$ અને $\beta = \frac{I_C}{I_B}$ હોય,જ્યાં $I_C, I_B$ અને $I_E$ અનુક્રમે કલેક્ટર,બેઝ અને એમિટર પ્રવાહ છે,તો:
A
$\beta = \frac{\alpha}{1 + \alpha}$
B
$\beta = \frac{\alpha}{1 - \alpha}$
C
$\beta = \frac{1 + \alpha}{\alpha}$
D
$\beta = \frac{1 - \alpha}{\alpha}$
Solution
(B) આપણે જાણીએ છીએ કે ટ્રાન્ઝિસ્ટરમાં પ્રવાહ વચ્ચેનો સંબંધ $I_E = I_C + I_B$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બંને બાજુને $I_C$ વડે ભાગતા,આપણને $\frac{I_E}{I_C} = 1 + \frac{I_B}{I_C}$ મળે છે.
કારણ કે $\alpha = \frac{I_C}{I_E}$,તેથી $\frac{1}{\alpha} = \frac{I_E}{I_C}$ થાય.
તે જ રીતે,$\beta = \frac{I_C}{I_B}$ હોવાથી,$\frac{1}{\beta} = \frac{I_B}{I_C}$ થાય.
આ કિંમતોને સમીકરણમાં મૂકતા,આપણને $\frac{1}{\alpha} = 1 + \frac{1}{\beta}$ મળે છે.
$\frac{1}{\beta}$ માટે ગોઠવતા,આપણને $\frac{1}{\beta} = \frac{1}{\alpha} - 1 = \frac{1 - \alpha}{\alpha}$ મળે છે.
તેથી,$\beta = \frac{\alpha}{1 - \alpha}$.
બંને બાજુને $I_C$ વડે ભાગતા,આપણને $\frac{I_E}{I_C} = 1 + \frac{I_B}{I_C}$ મળે છે.
કારણ કે $\alpha = \frac{I_C}{I_E}$,તેથી $\frac{1}{\alpha} = \frac{I_E}{I_C}$ થાય.
તે જ રીતે,$\beta = \frac{I_C}{I_B}$ હોવાથી,$\frac{1}{\beta} = \frac{I_B}{I_C}$ થાય.
આ કિંમતોને સમીકરણમાં મૂકતા,આપણને $\frac{1}{\alpha} = 1 + \frac{1}{\beta}$ મળે છે.
$\frac{1}{\beta}$ માટે ગોઠવતા,આપણને $\frac{1}{\beta} = \frac{1}{\alpha} - 1 = \frac{1 - \alpha}{\alpha}$ મળે છે.
તેથી,$\beta = \frac{\alpha}{1 - \alpha}$.
0 likesView Solution
31
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
નીચેનામાંથી કયો પ્રક્રિયક પ્રોપીનનું $1-$પ્રોપેનોલમાં રૂપાંતર કરે છે?
A
$B_2H_6, H_2O_2, OH^{-}$
B
જલીય $KOH$
C
$MgSO_4, NaBH_4/H_2O$
D
$H_2O, H_2SO_4$
Solution
(A) પ્રોપીન $(CH_3-CH=CH_2)$ નું $1-$પ્રોપેનોલ $(CH_3-CH_2-CH_2-OH)$ માં રૂપાંતર હાઇડ્રોબોરેશન-ઓક્સિડેશન દ્વારા થાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં ડાયબોરેન $(B_2H_6)$ અને ત્યારબાદ આલ્કલાઇન હાઇડ્રોજન પેરોક્સાઇડ $(H_2O_2/OH^{-})$ નો ઉપયોગ થાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં પાણીનો એન્ટી-માર્કોવનીકોવ ઉમેરો થાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં ડાયબોરેન $(B_2H_6)$ અને ત્યારબાદ આલ્કલાઇન હાઇડ્રોજન પેરોક્સાઇડ $(H_2O_2/OH^{-})$ નો ઉપયોગ થાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં પાણીનો એન્ટી-માર્કોવનીકોવ ઉમેરો થાય છે.
0 likesView Solution
32
ChemistryMCQAIPMT · 2000
નવી સંશ્લેષિત પ્રોટીનને તેમના ગંતવ્ય સ્થાનો સુધી પહોંચાડવા અને તેમાં ફેરફાર કરવા માટે સામેલ મુખ્ય અંગિકા કઈ છે?
A
હરિતકણ
B
કણાભસૂત્ર
C
લાઈસોઝોમ
D
ગોલ્ગી પ્રસાધન
Solution
(D) $Golgi$ પ્રસાધન એ $ER$ (અંતઃકોષરસજાળ) માં સંશ્લેષિત પ્રોટીનના ફેરફાર,વર્ગીકરણ અને પેકેજિંગ માટે જવાબદાર મુખ્ય અંગિકા છે. આ પ્રોટીનમાં કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ (ગ્લાયકોસિલેશન) અથવા અન્ય અણુઓ ઉમેરીને ફેરફાર કરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ તેમને તેમના ચોક્કસ ગંતવ્ય સ્થાનો જેવા કે લાઈસોઝોમ,કોષરસ પટલ અથવા કોષની બહાર સ્ત્રાવ માટે મોકલવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
33
ChemistryMCQAIPMT · 2000
સ્વતંત્રતાના અંશ $f$ અને વિશિષ્ટ ઉષ્માના ગુણોત્તર $\gamma$ વચ્ચેનો સાચો સંબંધ કયો છે?
A
$f=\frac{1}{\gamma+1}$
B
$f=\frac{\gamma+1}{2}$
C
$f=\frac{2}{\gamma+1}$
D
$f=\frac{2}{\gamma-1}$
Solution
(D) વિશિષ્ટ ઉષ્માનો ગુણોત્તર $\gamma$ એ અચળ દબાણે મોલર વિશિષ્ટ ઉષ્મા $C_p$ અને અચળ કદ પર મોલર વિશિષ્ટ ઉષ્મા $C_v$ ના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે,એટલે કે $\gamma = \frac{C_p}{C_v}$.
આદર્શ વાયુ માટે,$C_v = \frac{f}{2}R$ અને $C_p = C_v + R = (\frac{f}{2} + 1)R$ છે.
તેથી,$\gamma = \frac{(\frac{f}{2} + 1)R}{\frac{f}{2}R} = \frac{\frac{f+2}{2}}{\frac{f}{2}} = \frac{f+2}{f} = 1 + \frac{2}{f}$.
$f$ માટે સમીકરણને ફરીથી ગોઠવતા:
$\gamma - 1 = \frac{2}{f}$
$f = \frac{2}{\gamma - 1}$.
આદર્શ વાયુ માટે,$C_v = \frac{f}{2}R$ અને $C_p = C_v + R = (\frac{f}{2} + 1)R$ છે.
તેથી,$\gamma = \frac{(\frac{f}{2} + 1)R}{\frac{f}{2}R} = \frac{\frac{f+2}{2}}{\frac{f}{2}} = \frac{f+2}{f} = 1 + \frac{2}{f}$.
$f$ માટે સમીકરણને ફરીથી ગોઠવતા:
$\gamma - 1 = \frac{2}{f}$
$f = \frac{2}{\gamma - 1}$.
0 likesView Solution
34
ChemistryMCQAIPMT · 2000
ગુરુત્વાકર્ષણ બળ શેના માટે જરૂરી છે?
A
પ્રવાહીને હલાવવા માટે
B
ઉષ્માનયન (Convection)
C
ઉષ્માવહન (Conduction)
D
ઉષ્માવિકિરણ (Radiation)
Solution
(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
ઉષ્માનયન એ પ્રવાહી અને વાયુઓમાં ઉષ્માના પ્રસરણની એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં કણોનું વાસ્તવિક સ્થળાંતર થાય છે.
આ હલનચલન તાપમાનના તફાવતને કારણે ઉદ્ભવતા ઘનતાના તફાવત દ્વારા સંચાલિત થાય છે.
ગુરુત્વાકર્ષણ ક્ષેત્રમાં,ગરમ અને ઓછી ઘનતા ધરાવતું પ્રવાહી ઉપર તરફ જાય છે જ્યારે ઠંડું અને વધુ ઘનતા ધરાવતું પ્રવાહી નીચે બેસે છે,જેનાથી ઉષ્માનયનના પ્રવાહો રચાય છે.
ગુરુત્વાકર્ષણ વગર,આ પરિભ્રમણને ચલાવવા માટે ઉત્પ્લાવક બળ (buoyancy) હોતું નથી,તેથી ઉષ્માનયન શક્ય નથી.
ઉષ્માનયન એ પ્રવાહી અને વાયુઓમાં ઉષ્માના પ્રસરણની એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં કણોનું વાસ્તવિક સ્થળાંતર થાય છે.
આ હલનચલન તાપમાનના તફાવતને કારણે ઉદ્ભવતા ઘનતાના તફાવત દ્વારા સંચાલિત થાય છે.
ગુરુત્વાકર્ષણ ક્ષેત્રમાં,ગરમ અને ઓછી ઘનતા ધરાવતું પ્રવાહી ઉપર તરફ જાય છે જ્યારે ઠંડું અને વધુ ઘનતા ધરાવતું પ્રવાહી નીચે બેસે છે,જેનાથી ઉષ્માનયનના પ્રવાહો રચાય છે.
ગુરુત્વાકર્ષણ વગર,આ પરિભ્રમણને ચલાવવા માટે ઉત્પ્લાવક બળ (buoyancy) હોતું નથી,તેથી ઉષ્માનયન શક્ય નથી.
0 likesView Solution
35
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
એક કાલ્પનિક પ્રક્રિયા $A \to B$ માટે,પુરોગામી અને પ્રતિગામી પ્રક્રિયા માટેની સક્રિયકરણ ઊર્જા અનુક્રમે $19 \ kJ/mol$ અને $9 \ kJ/mol$ છે. પ્રક્રિયાની ઉષ્મા $.... \ kJ$ છે.
A
$28$
B
$19$
C
$10$
D
$9$
Solution
(C) પ્રક્રિયાની ઉષ્મા $(\Delta H)$ એ પુરોગામી પ્રક્રિયાની સક્રિયકરણ ઊર્જા $(E_{a,f})$ અને પ્રતિગામી પ્રક્રિયાની સક્રિયકરણ ઊર્જા $(E_{a,b})$ વચ્ચેનો તફાવત છે.
$\Delta H = E_{a,f} - E_{a,b}$
આપેલ છે કે $E_{a,f} = 19 \ kJ/mol$ અને $E_{a,b} = 9 \ kJ/mol$.
$\Delta H = 19 \ kJ/mol - 9 \ kJ/mol = 10 \ kJ/mol$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
$\Delta H = E_{a,f} - E_{a,b}$
આપેલ છે કે $E_{a,f} = 19 \ kJ/mol$ અને $E_{a,b} = 9 \ kJ/mol$.
$\Delta H = 19 \ kJ/mol - 9 \ kJ/mol = 10 \ kJ/mol$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
36
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
નીચેનામાંથી કયું $Fe(II)$ આયનો સાથે જોડાઈને ભૂરા રંગનું સંકીર્ણ બનાવે છે?
A
$N_2O$
B
$NO$
C
$N_2O_3$
D
$N_2O_5$
Solution
(B) બ્રાઉન રિંગ ટેસ્ટનો ઉપયોગ દ્રાવણમાં નાઈટ્રેટ આયનો $(NO_3^-)$ ની હાજરી શોધવા માટે થાય છે.
આ કસોટીમાં,$Fe(II)$ આયનો $NO$ (નાઈટ્રિક ઓક્સાઈડ) સાથે પ્રતિક્રિયા કરીને ભૂરા રંગનું સંકલિત સંકીર્ણ બનાવે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $[Fe(H_2O)_6]^{2+} + NO \to [Fe(H_2O)_5(NO)]^{2+} + H_2O$.
આ સંકીર્ણ,$[Fe(H_2O)_5(NO)]^{2+}$,બે સ્તરોના જંકશન પર જોવા મળતી ભૂરી રીંગ માટે જવાબદાર છે.
આ કસોટીમાં,$Fe(II)$ આયનો $NO$ (નાઈટ્રિક ઓક્સાઈડ) સાથે પ્રતિક્રિયા કરીને ભૂરા રંગનું સંકલિત સંકીર્ણ બનાવે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $[Fe(H_2O)_6]^{2+} + NO \to [Fe(H_2O)_5(NO)]^{2+} + H_2O$.
આ સંકીર્ણ,$[Fe(H_2O)_5(NO)]^{2+}$,બે સ્તરોના જંકશન પર જોવા મળતી ભૂરી રીંગ માટે જવાબદાર છે.
0 likesView Solution
37
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
કોપરના ટુકડાઓને જ્યારે સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે ત્યારે શું મળે છે?
A
$SO_2$
B
$SO_3$
C
$H_2S$
D
$O_2$
Solution
(A) જ્યારે કોપર $(Cu)$ ને સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડ $(H_2SO_4)$ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે અને કોપરનું કોપર$(II)$ સલ્ફેટમાં ઓક્સિડેશન કરે છે,જ્યારે પોતે સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ $(SO_2)$ માં રિડક્શન પામે છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$Cu(s) + 2H_2SO_4(conc.) \to CuSO_4(aq) + 2H_2O(l) + SO_2(g)$
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$Cu(s) + 2H_2SO_4(conc.) \to CuSO_4(aq) + 2H_2O(l) + SO_2(g)$
0 likesView Solution
38
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
નીચેનામાંથી કયું $Fe(II)$ આયનો સાથે જોડાઈને ભૂખરા રંગનું સંકીર્ણ બનાવે છે?
A
$N_2O$
B
$NO$
C
$N_2O_3$
D
$N_2O_5$
Solution
(B) બ્રાઉન રિંગ ટેસ્ટનો ઉપયોગ દ્રાવણમાં નાઈટ્રેટ આયનો $(NO_3^-)$ ની હાજરી ચકાસવા માટે થાય છે.
જ્યારે નાઈટ્રેટના દ્રાવણમાં તાજું બનાવેલું ફેરસ સલ્ફેટનું દ્રાવણ ઉમેરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ કસનળીની બાજુઓ પરથી સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડ કાળજીપૂર્વક ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે બંને સ્તરોના સંગમ પર ભૂખરા રંગની રીંગ બને છે.
આ પ્રક્રિયામાં નાઈટ્રેટનું નાઈટ્રિક ઓક્સાઈડ $(NO)$ માં રિડક્શન થાય છે,જે પછી $Fe(II)$ આયનો સાથે પ્રક્રિયા કરીને ભૂખરા રંગનું સંકીર્ણ $[Fe(H_2O)_5(NO)]SO_4$ બનાવે છે.
જ્યારે નાઈટ્રેટના દ્રાવણમાં તાજું બનાવેલું ફેરસ સલ્ફેટનું દ્રાવણ ઉમેરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ કસનળીની બાજુઓ પરથી સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડ કાળજીપૂર્વક ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે બંને સ્તરોના સંગમ પર ભૂખરા રંગની રીંગ બને છે.
આ પ્રક્રિયામાં નાઈટ્રેટનું નાઈટ્રિક ઓક્સાઈડ $(NO)$ માં રિડક્શન થાય છે,જે પછી $Fe(II)$ આયનો સાથે પ્રક્રિયા કરીને ભૂખરા રંગનું સંકીર્ણ $[Fe(H_2O)_5(NO)]SO_4$ બનાવે છે.
0 likesView Solution
39
ChemistryEasyMCQAIPMT · 2000
$500 \ g$ પાણીમાં $18 \ g$ ગ્લુકોઝ (આણ્વીય દળ $= 180$) ઓગળેલા હોય તેવા દ્રાવણની મોલાલિટી કેટલી થશે?
A
$1$
B
$0.5$
C
$0.2$
D
$2$
Solution
(C) મોલાલિટી $(m)$ નું સૂત્ર: $m = \frac{\text{દ્રાવ્યનું દળ (g)}}{\text{દ્રાવ્યનું આણ્વીય દળ (g/mol)} \times \text{દ્રાવકનું દળ (kg)}}$.
આપેલ છે:
ગ્લુકોઝનું દળ $= 18 \ g$
ગ્લુકોઝનું આણ્વીય દળ $= 180 \ g/mol$
પાણીનું દળ (દ્રાવક) $= 500 \ g = 0.5 \ kg$.
કિંમતો મૂકતા:
$m = \frac{18}{180 \times 0.5} = \frac{0.1}{0.5} = 0.2 \ m$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.
આપેલ છે:
ગ્લુકોઝનું દળ $= 18 \ g$
ગ્લુકોઝનું આણ્વીય દળ $= 180 \ g/mol$
પાણીનું દળ (દ્રાવક) $= 500 \ g = 0.5 \ kg$.
કિંમતો મૂકતા:
$m = \frac{18}{180 \times 0.5} = \frac{0.1}{0.5} = 0.2 \ m$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.
0 likesView Solution
40
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
$1 \ g$ યુરિયા ધરાવતું જલીય દ્રાવણ $100.25 \ ^oC$ તાપમાને ઉકળે છે. સમાન કદમાં $3 \ g$ ગ્લુકોઝ ધરાવતું જલીય દ્રાવણ ........ $^oC$ તાપમાને ઉકળશે. (યુરિયા અને ગ્લુકોઝનું આણ્વીય દળ અનુક્રમે $60$ અને $180$ છે)
A
$100.75$
B
$100.5$
C
$100.25$
D
$100$
Solution
(C) ઉત્કલન બિંદુમાં ઉન્નયન $\Delta T_b = K_b \times m$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $m$ એ દ્રાવણની મોલાલિટી છે.
યુરિયા માટે: $m_1 = \frac{1 \ g / 60 \ g \cdot mol^{-1}}{V \ L} = \frac{1}{60V} \ mol \cdot L^{-1}$.
ગ્લુકોઝ માટે: $m_2 = \frac{3 \ g / 180 \ g \cdot mol^{-1}}{V \ L} = \frac{1}{60V} \ mol \cdot L^{-1}$.
બંને દ્રાવણો માટે મોલાલિટી $(m)$ સમાન હોવાથી,ઉત્કલન બિંદુમાં ઉન્નયન $(\Delta T_b)$ સમાન રહેશે.
યુરિયા માટે $\Delta T_b = 100.25 \ ^oC - 100 \ ^oC = 0.25 \ ^oC$ આપેલ છે.
તેથી,ગ્લુકોઝના દ્રાવણનું ઉત્કલન બિંદુ $100 \ ^oC + 0.25 \ ^oC = 100.25 \ ^oC$ થશે.
યુરિયા માટે: $m_1 = \frac{1 \ g / 60 \ g \cdot mol^{-1}}{V \ L} = \frac{1}{60V} \ mol \cdot L^{-1}$.
ગ્લુકોઝ માટે: $m_2 = \frac{3 \ g / 180 \ g \cdot mol^{-1}}{V \ L} = \frac{1}{60V} \ mol \cdot L^{-1}$.
બંને દ્રાવણો માટે મોલાલિટી $(m)$ સમાન હોવાથી,ઉત્કલન બિંદુમાં ઉન્નયન $(\Delta T_b)$ સમાન રહેશે.
યુરિયા માટે $\Delta T_b = 100.25 \ ^oC - 100 \ ^oC = 0.25 \ ^oC$ આપેલ છે.
તેથી,ગ્લુકોઝના દ્રાવણનું ઉત્કલન બિંદુ $100 \ ^oC + 0.25 \ ^oC = 100.25 \ ^oC$ થશે.
0 likesView Solution
41
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
એક સંયોજન તત્વો $A$ અને $B$ દ્વારા બનેલું છે. તે ઘન સ્ફટિક રચનામાં સ્ફટિકીકરણ પામે છે જ્યાં $A$ પરમાણુઓ ઘનના ખૂણાઓ પર છે અને $B$ પરમાણુઓ અંતઃકેન્દ્રિત (body center) પર છે. સંયોજનનું સૌથી સરળ સૂત્ર કયું છે?
A
$AB_3$
B
$AB_2$
C
$AB$
D
$A_2B$
Solution
(C) પરમાણુઓ ઘનના $8$ ખૂણાઓ પર હાજર છે. એકમ કોષમાં દરેક ખૂણાના પરમાણુનો ફાળો $\frac{1}{8}$ છે.
એકમ કોષ દીઠ $A$ પરમાણુઓની સંખ્યા $= 8 \times \frac{1}{8} = 1$.
$B$ પરમાણુઓ ઘનના અંતઃકેન્દ્ર પર હાજર છે. અંતઃકેન્દ્રિત પરમાણુનો ફાળો $1$ છે.
એકમ કોષ દીઠ $B$ પરમાણુઓની સંખ્યા $= 1 \times 1 = 1$.
તેથી,$A:B$ નો ગુણોત્તર $1:1$ છે,અને સંયોજનનું સૌથી સરળ સૂત્ર $AB$ છે.
એકમ કોષ દીઠ $A$ પરમાણુઓની સંખ્યા $= 8 \times \frac{1}{8} = 1$.
$B$ પરમાણુઓ ઘનના અંતઃકેન્દ્ર પર હાજર છે. અંતઃકેન્દ્રિત પરમાણુનો ફાળો $1$ છે.
એકમ કોષ દીઠ $B$ પરમાણુઓની સંખ્યા $= 1 \times 1 = 1$.
તેથી,$A:B$ નો ગુણોત્તર $1:1$ છે,અને સંયોજનનું સૌથી સરળ સૂત્ર $AB$ છે.
0 likesView Solution
42
ChemistryEasyMCQAIPMT · 2000
પ્રક્રિયા $2A + B \to A_2B$ માં,જો $A$ ની સાંદ્રતા બમણી કરવામાં આવે અને $B$ ની સાંદ્રતા અડધી કરવામાં આવે,તો પ્રક્રિયાનો વેગ:
A
ચાર ગણો વધશે
B
બે ગણો ઘટશે
C
બે ગણો વધશે
D
સમાન રહેશે
Solution
(C) પ્રક્રિયા માટે વેગ નિયમ $Rate = k[A]^2[B]^1$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ધારો કે પ્રારંભિક વેગ $R_1 = k[A]^2[B]$ છે.
જ્યારે $A$ ની સાંદ્રતા બમણી $(2[A])$ અને $B$ ની સાંદ્રતા અડધી $(0.5[B])$ કરવામાં આવે,ત્યારે નવો વેગ $R_2$ આ મુજબ થશે:
$R_2 = k(2[A])^2(0.5[B])$
$R_2 = k(4[A]^2)(0.5[B])$
$R_2 = 2 \times k[A]^2[B]$
$R_2 = 2 \times R_1$.
તેથી,પ્રક્રિયાનો વેગ બે ગણો વધશે.
ધારો કે પ્રારંભિક વેગ $R_1 = k[A]^2[B]$ છે.
જ્યારે $A$ ની સાંદ્રતા બમણી $(2[A])$ અને $B$ ની સાંદ્રતા અડધી $(0.5[B])$ કરવામાં આવે,ત્યારે નવો વેગ $R_2$ આ મુજબ થશે:
$R_2 = k(2[A])^2(0.5[B])$
$R_2 = k(4[A]^2)(0.5[B])$
$R_2 = 2 \times k[A]^2[B]$
$R_2 = 2 \times R_1$.
તેથી,પ્રક્રિયાનો વેગ બે ગણો વધશે.
0 likesView Solution
43
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
જો પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે ક્ષય અચળાંક $1.155 \times 10^{-3} \, \sec^{-1}$ હોય,તો કેટલા સેકન્ડ પછી પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતા અડધી થઈ જશે?
A
$100$
B
$200$
C
$400$
D
$600$
Solution
(D) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,અર્ધ-આયુષ્ય સમય $(t_{1/2})$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$t_{1/2} = \frac{0.693}{k}$
અહીં ક્ષય અચળાંક $k = 1.155 \times 10^{-3} \, \sec^{-1}$ આપેલ છે.
$k$ ની કિંમત મૂકતા:
$t_{1/2} = \frac{0.693}{1.155 \times 10^{-3}} = 600 \, \sec$
તેથી,$600 \, \sec$ પછી પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતા અડધી થઈ જશે.
$t_{1/2} = \frac{0.693}{k}$
અહીં ક્ષય અચળાંક $k = 1.155 \times 10^{-3} \, \sec^{-1}$ આપેલ છે.
$k$ ની કિંમત મૂકતા:
$t_{1/2} = \frac{0.693}{1.155 \times 10^{-3}} = 600 \, \sec$
તેથી,$600 \, \sec$ પછી પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતા અડધી થઈ જશે.
0 likesView Solution
44
ChemistryEasyMCQAIPMT · 2000
ફેરાડેના વિદ્યુતવિભાજનના નિયમો જણાવે છે કે ઇલેક્ટ્રોડ પર જમા થયેલ દળ કોના પ્રમાણમાં હોય છે?
A
$m \propto I^2$
B
$m \propto Q$
C
$m \propto Q^2$
D
આમાંથી કોઈ નહીં
Solution
(B) ફેરાડેના વિદ્યુતવિભાજનના પ્રથમ નિયમ અનુસાર,ઇલેક્ટ્રોડ પર જમા થયેલ અથવા મુક્ત થયેલ પદાર્થનું દળ $(m)$ વિદ્યુતવિભાજ્યમાંથી પસાર થતા વિદ્યુતભારના જથ્થા $(Q)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,$m \propto Q$ અથવા $m = ZQ$,જ્યાં $Z$ એ વિદ્યુત-રાસાયણિક તુલ્યાંક છે.
ગાણિતિક રીતે,$m \propto Q$ અથવા $m = ZQ$,જ્યાં $Z$ એ વિદ્યુત-રાસાયણિક તુલ્યાંક છે.
0 likesView Solution
45
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
$23 \ ^oC$ તાપમાને $0.1 \ N \ KCl$ દ્રાવણની વિશિષ્ટ વાહકતા $0.012 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$ છે. સમાન તાપમાને દ્રાવણ ધરાવતા કોષનો અવરોધ $55 \ \Omega$ માલૂમ પડ્યો હતો. તો કોષ અચળાંક .............. $cm^{-1}$ થશે.
A
$0.142$
B
$0.66$
C
$0.918$
D
$1.12$
Solution
(B) વિશિષ્ટ વાહકતા $(K)$,અવરોધ $(R)$ અને કોષ અચળાંક $(G^*)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$K = \frac{1}{R} \times G^*$
કોષ અચળાંક શોધવા માટે સૂત્રને ગોઠવતા:
$G^* = K \times R$
આપેલ છે:
$K = 0.012 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
$R = 55 \ \Omega$
ગણતરી:
$G^* = 0.012 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1} \times 55 \ \Omega = 0.66 \ cm^{-1}$
તેથી,કોષ અચળાંક $0.66 \ cm^{-1}$ છે.
$K = \frac{1}{R} \times G^*$
કોષ અચળાંક શોધવા માટે સૂત્રને ગોઠવતા:
$G^* = K \times R$
આપેલ છે:
$K = 0.012 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
$R = 55 \ \Omega$
ગણતરી:
$G^* = 0.012 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1} \times 55 \ \Omega = 0.66 \ cm^{-1}$
તેથી,કોષ અચળાંક $0.66 \ cm^{-1}$ છે.
0 likesView Solution
46
ChemistryEasyMCQAIPMT · 2000
નીચેનામાંથી કોનો ઉપયોગ કલિલના નાશ માટે થાય છે?
A
ડાયાલિસિસ
B
ઘનીકરણ
C
અલ્ટ્રાફિલ્ટ્રેશન દ્વારા
D
વિદ્યુતવિભાજ્ય ઉમેરીને
Solution
(D) કલિલની સ્થિરતા કણો પરના વીજભાર દ્વારા જળવાય છે. વિદ્યુતવિભાજ્ય ઉમેરવાથી,કલિલ કણો પરનો વીજભાર તટસ્થ થાય છે. આનાથી કલિલ કણોનું સ્કંદન અથવા અવક્ષેપન થાય છે,જે અસરકારક રીતે કલિલનો નાશ કરે છે.
0 likesView Solution
47
ChemistryEasyMCQAIPMT · 2000
એસોસિએટેડ કલિલ (associated colloid) નું ઉદાહરણ કયું છે?
A
દૂધ
B
સાબુનું દ્રાવણ
C
રબર લેટેક્સ
D
વનસ્પતિ તેલ
Solution
(B) એસોસિએટેડ કલિલ એવા પદાર્થો છે જે ઓછી સાંદ્રતાએ સામાન્ય પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્ય તરીકે વર્તે છે,પરંતુ ઊંચી સાંદ્રતાએ 'માઈસેલ્સ' $(micelles)$ નામના સમૂહો બનાવવાને કારણે કલિલ ગુણધર્મ દર્શાવે છે.
સાબુનું દ્રાવણ એ એસોસિએટેડ કલિલનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે કારણ કે સાબુના અણુઓ (જેમ કે સોડિયમ સ્ટિયરેટ) પાણીમાં ક્રિટિકલ માઈસેલ કોન્સન્ટ્રેશન $(CMC)$ થી ઉપર માઈસેલ્સ બનાવે છે.
સાબુનું દ્રાવણ એ એસોસિએટેડ કલિલનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે કારણ કે સાબુના અણુઓ (જેમ કે સોડિયમ સ્ટિયરેટ) પાણીમાં ક્રિટિકલ માઈસેલ કોન્સન્ટ્રેશન $(CMC)$ થી ઉપર માઈસેલ્સ બનાવે છે.
0 likesView Solution
48
ChemistryEasyMCQAIPMT · 2000
પૃથ્વીના પોપડામાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં મળી આવતી ધાતુ કઈ છે?
A
$Na$
B
$Mg$
C
$Al$
D
$Fe$
Solution
(C) પૃથ્વીના પોપડામાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં મળી આવતી ધાતુ $Al$ (એલ્યુમિનિયમ) છે,જે પૃથ્વીના પોપડાના વજનના આશરે $8.1\%$ જેટલી છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.
0 likesView Solution
49
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
નીચેનામાંથી કયા આયન ધરાવતું જલીય દ્રાવણ રંગહીન હશે?
A
$Sc^{3+}$
B
$Fe^{2+}$
C
$Ti^{3+}$
D
$Mn^{2+}$ (પરમાણુ ક્રમાંક $Sc = 21, Fe = 26, Ti = 22, Mn = 25$)
Solution
(A) જો આયનમાં $d$-કક્ષકોમાં કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન ન હોય તો તે રંગહીન હોય છે.
$1. _{21}Sc^{3+}: [Ar] 3d^0$. તેમાં કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન નથી,તેથી તે રંગહીન છે.
$2. _{26}Fe^{2+}: [Ar] 3d^6$. તેમાં $4$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી તે રંગીન છે.
$3. _{22}Ti^{3+}: [Ar] 3d^1$. તેમાં $1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી તે રંગીન છે.
$4. _{25}Mn^{2+}: [Ar] 3d^5$. તેમાં $5$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી તે રંગીન છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
$1. _{21}Sc^{3+}: [Ar] 3d^0$. તેમાં કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન નથી,તેથી તે રંગહીન છે.
$2. _{26}Fe^{2+}: [Ar] 3d^6$. તેમાં $4$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી તે રંગીન છે.
$3. _{22}Ti^{3+}: [Ar] 3d^1$. તેમાં $1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી તે રંગીન છે.
$4. _{25}Mn^{2+}: [Ar] 3d^5$. તેમાં $5$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી તે રંગીન છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
50
ChemistryEasyMCQAIPMT · 2000
જર્મન સિલ્વરમાં સિલ્વરની ટકાવારી કેટલી હોય છે ($\%$ માં)?
A
$2$
B
$1$
C
$5$
D
$0$
Solution
(D) જર્મન સિલ્વર એ કોપર,ઝિંક અને નિકલની મિશ્રધાતુ છે. તેમાં સિલ્વર હોતું નથી. તેનું બંધારણ આશરે $Cu = 56.0\%$,$Zn = 24.0\%$ અને $Ni = 20.0\%$ છે.
0 likesView Solution
51
ChemistryEasyMCQAIPMT · 2000
જર્મન સિલ્વર એ કોની મિશ્રધાતુ છે?
A
કોપર,ઝિંક અને નિકલ
B
કોપર અને સિલ્વર
C
કોપર,ઝિંક અને ટીન
D
કોપર,ઝિંક અને સિલ્વર
Solution
(A) જર્મન સિલ્વર એ કોપર,ઝિંક અને નિકલની બનેલી જાણીતી મિશ્રધાતુ છે.
તેનું સામાન્ય બંધારણ $Cu$ $(60\%)$,$Zn$ $(20\%)$ અને $Ni$ $(20\%)$ છે.
તેના નામ છતાં,તેમાં સિલ્વર હોતું નથી.
તેનું સામાન્ય બંધારણ $Cu$ $(60\%)$,$Zn$ $(20\%)$ અને $Ni$ $(20\%)$ છે.
તેના નામ છતાં,તેમાં સિલ્વર હોતું નથી.
0 likesView Solution
52
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
$Fe(CO)_5$ નો આકાર શું છે?
A
રેખીય
B
ચતુષ્ફલકીય
C
સમચોરસ
D
ત્રિકોણીય દ્વિપિરામિડલ
Solution
(D) . $Fe(CO)_5$ માં $dsp^3$ સંકરણ જોવા મળે છે,તેથી તે ત્રિકોણીય દ્વિપિરામિડલ ભૂમિતિ દર્શાવે છે.
0 likesView Solution
53
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
નીચેની પ્રક્રિયામાં,નીપજ $P$ શું છે? $RCOCl \xrightarrow{H_2, Pd-BaSO_4} P$
A
$RCH_2OH$
B
$RCOOH$
C
$RCHO$
D
$RCH_3$
Solution
(C) $Pd-BaSO_4$ ની હાજરીમાં એસિડ ક્લોરાઇડની $H_2$ સાથેની પ્રક્રિયાને રોઝનમંડ રિડક્શન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા એસિડ ક્લોરાઇડ સમૂહ $(-COCl)$ નું આલ્ડિહાઇડ સમૂહ $(-CHO)$ માં રિડક્શન કરે છે.
તેથી,નીપજ $P$ એ $RCHO$ છે.
આ પ્રક્રિયા એસિડ ક્લોરાઇડ સમૂહ $(-COCl)$ નું આલ્ડિહાઇડ સમૂહ $(-CHO)$ માં રિડક્શન કરે છે.
તેથી,નીપજ $P$ એ $RCHO$ છે.
0 likesView Solution
54
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
કયો પ્રક્રિયક કાર્બોક્સિલિક એસિડનું એસ્ટરમાં રૂપાંતર કરશે?
A
$C_2H_5OH$
B
$Dry \ HCl + C_2H_5OH$
C
$LiAlH_4$
D
$Al(OC_2H_5)_3$
Solution
(B) કાર્બોક્સિલિક એસિડની આલ્કોહોલ સાથે $Dry \ HCl$ જેવા એસિડ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં પ્રક્રિયાને ફિશર એસ્ટરીકરણ કહેવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $RCOOH + C_2H_5OH \xrightarrow{Dry \ HCl} RCOOC_2H_5 + H_2O$.
આમ,$Dry \ HCl + C_2H_5OH$ એ સાચો પ્રક્રિયક છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $RCOOH + C_2H_5OH \xrightarrow{Dry \ HCl} RCOOC_2H_5 + H_2O$.
આમ,$Dry \ HCl + C_2H_5OH$ એ સાચો પ્રક્રિયક છે.
0 likesView Solution
55
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
જો એસ્ટરમાં $LiAlH_4$ ઉમેરવામાં આવે તો શું થશે?
A
આલ્કોહોલના બે એકમો મળે છે
B
આલ્કોહોલનો એક એકમ અને એસિડનો એક એકમ મળે છે
C
એસિડના બે એકમો મળે છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં
Solution
(A) $LiAlH_4$ એ એક પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે જે એસ્ટરનું આલ્કોહોલમાં રિડક્શન કરે છે. પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $R-COO-R' \xrightarrow{LiAlH_4} R-CH_2OH + R'-OH$. આમ,આલ્કોહોલના બે એકમો પ્રાપ્ત થાય છે.
0 likesView Solution
56
ChemistryDifficultMCQAIPMT · 2000
જ્યારે નાઈટ્રોબેન્ઝીનનું ઝિંક અને આલ્કલીનો ઉપયોગ કરીને રિડક્શન કરવામાં આવે ત્યારે શું બને છે?
A
ફિનોલ
B
એનિલીન
C
નાઈટ્રોસોબેન્ઝીન
D
હાઈડ્રેઝોબેન્ઝીન
Solution
(D) નાઈટ્રોબેન્ઝીનનું ઝિંક અને આલ્કલી (જેમ કે $NaOH$) સાથેનું રિડક્શન એ દ્વિ-આણ્વિય રિડક્શન છે.
$2C_{6}H_{5}NO_{2} \xrightarrow[Zn/NaOH]{10[H]} C_{6}H_{5}NH-NHC_{6}H_{5} + 4H_{2}O$
બનતી નીપજ $Hydrazobenzene$ છે.
$2C_{6}H_{5}NO_{2} \xrightarrow[Zn/NaOH]{10[H]} C_{6}H_{5}NH-NHC_{6}H_{5} + 4H_{2}O$
બનતી નીપજ $Hydrazobenzene$ છે.
0 likesView Solution
57
ChemistryEasyMCQAIPMT · 2000
$F_2C = CF_2$ એ કોનો મોનોમર છે?
A
નાયલોન-$6$
B
બ્યુના-$S$
C
ગ્લિપ્ટલ
D
ટેફલોન
Solution
(D) મોનોમર $F_2C = CF_2$ ને ટેટ્રાફ્લોરોઈથીન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
પેરોક્સાઈડ અથવા પર્સલ્ફેટ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં ઊંચા દબાણે ટેટ્રાફ્લોરોઈથીનનું પોલીમરાઈઝેશન કરવાથી પોલીટેટ્રાફ્લોરોઈથીન મળે છે,જેને સામાન્ય રીતે ટેફલોન કહેવામાં આવે છે.
તેથી,$F_2C = CF_2$ એ ટેફલોનનો મોનોમર છે.
પેરોક્સાઈડ અથવા પર્સલ્ફેટ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં ઊંચા દબાણે ટેટ્રાફ્લોરોઈથીનનું પોલીમરાઈઝેશન કરવાથી પોલીટેટ્રાફ્લોરોઈથીન મળે છે,જેને સામાન્ય રીતે ટેફલોન કહેવામાં આવે છે.
તેથી,$F_2C = CF_2$ એ ટેફલોનનો મોનોમર છે.
0 likesView Solution
58
ChemistryDifficultMCQAIPMT · 2000
ઇબોનાઇટ એ શું છે?
A
પોલીપ્રોપીન
B
કુદરતી રબર
C
સંશ્લેષિત રબર
D
અત્યંત વલ્કેનાઇઝ્ડ રબર
Solution
(D) ઇબોનાઇટ એ એક સખત અને અત્યંત $(20-30\%)$ વલ્કેનાઇઝ્ડ રબર છે.
0 likesView Solution
59
ChemistryMediumMCQAIPMT · 2000
મનુષ્યમાં આવશ્યક એમિનો એસિડની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$8$
B
$10$
C
$18$
D
$20$
Solution
(B) જે એમિનો એસિડ માનવ શરીર દ્વારા સંશ્લેષિત થઈ શકતા નથી,તેને આવશ્યક એમિનો એસિડ કહેવામાં આવે છે,કારણ કે તે ખોરાક દ્વારા મેળવવા જરૂરી છે.
આવા કુલ $10$ આવશ્યક એમિનો એસિડ છે.
આવા કુલ $10$ આવશ્યક એમિનો એસિડ છે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real AIPMT style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live AIPMT mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Chemistry questions are in AIPMT 2000?
There are 59 Chemistry questions from the AIPMT 2000 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are AIPMT 2000 Chemistry solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice AIPMT 2000 Chemistry as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AIPMT mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Chemistry papers from AIPMT previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AIPMT Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Chemistry Paper
Pick AIPMT 2000 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.