Vitamins Questions in Gujarati

(A) વિટામિન $E$ (ટોકોફેરોલ) ને એન્ટી-સ્ટેરિલીટી વિટામિન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. શરીરમાં તેની ઊણપને કારણે પ્રજનનશક્તિમાં ઘટાડો થાય છે અને તે સ્નાયુબદ્ધ ડિસ્ટ્રોફીનું કારણ બની શકે છે.

(B) વિટામિન $E$ રાસાયણિક રીતે $\alpha -$ ટોકોફેરોલ તરીકે ઓળખાય છે.
તે ચરબીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન છે જે શરીરમાં એન્ટીઑકિસડન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે.
કેલ્શિફેરોલ એ વિટામિન $D$ છે,ફિલોક્વિનોન એ વિટામિન $K$ છે,અને રિબોફ્લેવિન એ વિટામિન $B_2$ છે.

(B) આહારમાં આયોડિનની ઊણપને કારણે થાયરોઇડ ગ્રંથિમાં સોજો આવે છે,જેને $Goitre$ (ગોઇટર) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(D) વિધાન $D$ ખોટું છે.
વિટામિન $B_{12}$ (સાયનોકોબાલામિન) માં કોબાલ્ટ $(Co^{3+})$ કેન્દ્રીય ધાતુ આયન તરીકે હોય છે.
ક્લોરોફિલમાં મેગ્નેશિયમ $(Mg^{2+})$ હોય છે,વિટામિન $B_{12}$ માં નહીં.
બાકીના તમામ વિધાનો સાચા છે.

(D) વિટામિન $D$ એ ચરબીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન છે.
ચરબીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સ $(A, D, E, K)$ શરીરના યકૃત અને મેદસ્વી પેશીઓમાં સંગ્રહિત થાય છે.
તેથી,વિધાન ખોટું છે કારણ કે વિટામિન $D$ શરીરમાં સંગ્રહિત થઈ શકે છે.
કારણ પણ ખોટું છે કારણ કે ચરબીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સ પેશાબમાં ઉત્સર્જિત થતા નથી; માત્ર પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સ ($B$ કોમ્પ્લેક્સ અને $C$) પેશાબમાં ઉત્સર્જિત થાય છે.

(A) $(i)$ રિબોફ્લેવિન $\longrightarrow$ $(c)$ કીલોસિસ
$(ii)$ થાઇમિન $\longrightarrow$ $(a)$ બેરીબેરી
$(iii)$ પાયરિડોક્સિન $\longrightarrow$ $(d)$ આંચકી
$(iv)$ એસ્કોર્બિક એસિડ $\longrightarrow$ $(b)$ સ્કર્વી

(N/A) વિટામિન $C$ એ પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન છે. તે પાણીમાં ઓગળી જતું હોવાથી,જે વધારાનો જથ્થો શરીર દ્વારા તરત જ ઉપયોગમાં લેવાતો નથી,તે પેશાબ દ્વારા સરળતાથી ઉત્સર્જિત થઈ જાય છે. તેથી,તે શરીરમાં સંગ્રહિત થઈ શકતું નથી અને તેને ખોરાક દ્વારા નિયમિતપણે લેવું જરૂરી છે.

(N/A) વિટામિન્સને તેમની પાણી અથવા ચરબીમાં દ્રાવ્યતાના આધારે બે જૂથોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$i$. ચરબીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સ: આ વિટામિન્સ ચરબી અને તેલમાં દ્રાવ્ય છે પરંતુ પાણીમાં અદ્રાવ્ય છે. ઉદાહરણ તરીકે: વિટામિન $A, D, E,$ અને $K$.
$ii$. પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સ: આ વિટામિન્સ પાણીમાં દ્રાવ્ય છે. ઉદાહરણ તરીકે: $B$ જૂથના વિટામિન્સ ($B_1, B_2, B_6, B_{12}$,વગેરે) અને વિટામિન $C$.
વિટામિન $K$ એ રુધિરના ગંઠાઈ જવા માટે જવાબદાર વિટામિન છે.

(N/A) વિટામિન $A$ તંદુરસ્ત દ્રષ્ટિ અને ત્વચા જાળવવા માટે આવશ્યક છે. તેની ઉણપથી ઝેરોપ્થેલ્મિયા (આંખના કોર્નિયાનું સખત થવું) અને રતાંધળાપણું થાય છે.
વિટામિન $C$ કોલેજનના સંશ્લેષણ અને તંદુરસ્ત સંયોજક પેશીઓને જાળવવા માટે આવશ્યક છે. તેની ઉણપથી સ્કર્વી (પેઢામાંથી રક્તસ્ત્રાવ) થાય છે.
વિટામિન $A$ ના મહત્વના સ્ત્રોતો માછલીનું લીવર ઓઈલ,ગાજર,માખણ અને દૂધ છે.
વિટામિન $C$ ના મહત્વના સ્ત્રોતો ખાટાં ફળો,આમળાં અને લીલાં પાંદડાવાળા શાકભાજી છે.

(N/A) વિટામિન્સ એ કાર્બનિક સંયોજનો છે જે સજીવના શ્રેષ્ઠ વિકાસ અને સ્વાસ્થ્યની સામાન્ય જાળવણી માટે ચોક્કસ જૈવિક કાર્યો કરવા માટે આહારમાં ઓછી માત્રામાં જરૂરી છે.
મોટાભાગના વિટામિન્સ આપણા શરીરમાં સંશ્લેષિત થઈ શકતા નથી,પરંતુ વનસ્પતિઓ લગભગ તે બધાનું સંશ્લેષણ કરી શકે છે,તેથી તેમને આવશ્યક ખાદ્ય પરિબળો માનવામાં આવે છે.
જોકે,આંતરડામાં રહેલા બેક્ટેરિયા આપણા માટે જરૂરી કેટલાક વિટામિન્સ ઉત્પન્ન કરે છે.
બંધારણના આધારે વિટામિન્સને વ્યાખ્યાયિત કરવા મુશ્કેલ છે.
વિટામિન્સને $A$,$B$,$C$,$D$ વગેરે મૂળાક્ષરો દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
તેમાંના કેટલાકને પેટાજૂથો તરીકે નામ આપવામાં આવ્યા છે,દા.ત.,$B_{1}$,$B_{2}$,$B_{6}$,$B_{12}$ વગેરે.
વિટામિન્સનું વધુ પડતું સેવન હાનિકારક છે અને ડૉક્ટરની સલાહ વિના વિટામિનની ગોળીઓ લેવી જોઈએ નહીં.
"Vitamine" શબ્દ "vital + amine" પરથી આવ્યો છે કારણ કે શરૂઆતમાં ઓળખાયેલા સંયોજનોમાં એમિનો જૂથો હતા.
પછીના સંશોધનોએ દર્શાવ્યું કે તેમાંના મોટાભાગનામાં એમિનો જૂથો હોતા નથી,તેથી '$e$' અક્ષર દૂર કરવામાં આવ્યો અને આજકાલ "vitamin" શબ્દનો ઉપયોગ થાય છે.

(N/A) વિટામિન્સને પાણી અથવા ચરબીમાં તેમની દ્રાવ્યતાના આધારે બે જૂથોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$(i)$ ચરબીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સ: જે વિટામિન્સ ચરબી અને તેલમાં દ્રાવ્ય હોય છે પરંતુ પાણીમાં અદ્રાવ્ય હોય છે,તેમને આ જૂથમાં રાખવામાં આવે છે. આમાં વિટામિન $A, D, E$ અને $K$ નો સમાવેશ થાય છે. તેઓ યકૃત અને એડિપોઝ (ચરબી સંગ્રહિત) પેશીઓમાં સંગ્રહિત થાય છે.
$(ii)$ પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સ: $B$-જૂથના વિટામિન્સ અને વિટામિન $C$ પાણીમાં દ્રાવ્ય છે,તેથી તેમને એકસાથે જૂથબદ્ધ કરવામાં આવે છે. પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સ ખોરાકમાં નિયમિતપણે પૂરા પાડવા જોઈએ કારણ કે તેઓ પેશાબમાં સરળતાથી ઉત્સર્જિત થાય છે અને આપણા શરીરમાં સંગ્રહિત થઈ શકતા નથી (વિટામિન $B_{12}$ સિવાય).

(N/A) વિટામિન $C$ એ પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન છે.
તે પેશાબ દ્વારા સરળતાથી ઉત્સર્જિત થાય છે.
તેથી,તે શરીરમાં સંગ્રહિત થઈ શકતું નથી અને તેને આહારમાં નિયમિતપણે લેવું આવશ્યક છે.

(A) સાચી જોડીઓ નીચે મુજબ છે:
$A$ (વિટામિન $-A$) $\rightarrow$ $3$ (ઝેરોપ્થેલ્મિયા),$6$ (રતાંધળાપણું)
$B$ (વિટામિન $-B_1$) $\rightarrow$ $7$ (બેરી બેરી)
$C$ (વિટામિન $-B_{12}$) $\rightarrow$ $1$ (પર્નિસિયસ એનિમિયા)
$D$ (વિટામિન $-C$) $\rightarrow$ $8$ (પેઢામાંથી રક્તસ્ત્રાવ)
$E$ (વિટામિન $-D$) $\rightarrow$ $4$ (રિકેટ્સ),$9$ (ઓસ્ટિઓમલેશિયા)
$F$ (વિટામિન $-E$) $\rightarrow$ $5$ (સ્નાયુઓની નબળાઈ)
$G$ (વિટામિન $-K$) $\rightarrow$ $2$ (લોહી ગંઠાઈ જવાનો સમય વધવો)

(C) ઓસ્ટિઓમલેશિયા એ વિટામિન $D$ ની ઉણપથી થતો રોગ છે.
આ સ્થિતિમાં,હાડકાની ઘનતા ઘટે છે અને હાડકાં નરમ અને નબળાં બને છે.

(B) વિટામિન્સને બે જૂથોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: પાણીમાં દ્રાવ્ય અને ચરબીમાં દ્રાવ્ય.
પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સ (જેમ કે વિટામિન $B$ કોમ્પ્લેક્સ અને વિટામિન $C$) પેશાબ દ્વારા ઉત્સર્જિત થાય છે અને વિટામિન $B_{12}$ સિવાય શરીરમાં લાંબા સમય સુધી સંગ્રહિત કરી શકાતા નથી.
ચરબીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સ (જેમ કે વિટામિન $A$,$D$,$E$,અને $K$) યકૃત અને ચરબીયુક્ત પેશીઓમાં સંગ્રહિત થાય છે.
તેથી,વિટામિન $A$ અને વિટામિન $D$ ની જોડી આપણા શરીરમાં લાંબા સમય સુધી સંગ્રહિત રહે છે.

(A) વિટામિન $K$ યકૃતમાં રુધિર ગંઠાઈ જવા માટેના પરિબળોના સંશ્લેષણ માટે આવશ્યક છે.
વિટામિન $K$ ની ઉણપને કારણે આ પરિબળોમાં ઘટાડો થાય છે,જેના પરિણામે રુધિર ગંઠાઈ જવાનો સમય વધે છે.

(D) વિટામિન $K$ યકૃતમાં ગંઠાઈ જવાના પરિબળોના સંશ્લેષણ માટે જરૂરી છે,જે રક્ત ગંઠાઈ જવાની પ્રક્રિયાને પ્રોત્સાહન આપે છે. તેનાથી વિપરીત,જે પદાર્થો $Vitamin \ K$ માં દખલ કરે છે અથવા એન્ટિકોએગ્યુલન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે તેનો ઉપયોગ રક્ત ગંઠાઈ જવાની પ્રક્રિયાને વિલંબિત કરવા માટે થાય છે.

(A) વિટામિન $B_{12}$ (સાયનોકોબાલામિન) ની ઉણપથી પર્નિસિયસ એનિમિયા થાય છે,જે રક્તકણો ($RBC$s) ની સંખ્યામાં ઘટાડો અને અસામાન્ય રીતે મોટા,અપરિપક્વ $RBC$s ના ઉત્પાદન દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે.

(B) વિટામિન-$B_{1}$ ને થાયમીન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
વિટામિન-$B_{6}$ ને પાયરિડોક્સિન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,સાચી જોડી વિટામિન-$B_{1}$ અને વિટામિન-$B_{6}$ છે.

(D) મોટાભાગના પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સ પેશાબ દ્વારા શરીરમાંથી બહાર નીકળી જાય છે અને તેનો સંગ્રહ થઈ શકતો નથી,સિવાય કે વિટામિન $B_{12}$.
વિટામિન $B_{12}$ (સાયનોકોબાલામિન) એ પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન છે જે યકૃતમાં સંગ્રહિત થાય છે અને શરીરમાંથી સરળતાથી ઉત્સર્જિત થતું નથી.

(A) વિટામિન $C$ (એસ્કોર્બિક એસિડ) તે સ્વરૂપમાં સૌથી વધુ સ્થાયી છે જેમાં એનિડિઓલ જૂથ હાજર હોય છે,જે રેઝોનન્સ સ્થિરીકરણ અને આંતર-આણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધન માટે પરવાનગી આપે છે.
રચના $A$ એ $L$-એસ્કોર્બિક એસિડનું કુદરતી રીતે જોવા મળતું સ્વરૂપ દર્શાવે છે,જે કાર્બોનિલ ઓક્સિજન અને હાઇડ્રોક્સિલ હાઇડ્રોજન વચ્ચેના આંતર-આણ્વીય $H$-બંધન દ્વારા સ્થાયી થાય છે.

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. વિટામિન $A$ થી $III$. ઝેરોપ્થેલ્મિયા થાય છે.
$B$. થાઇમિન (વિટામિન $B_1$) થી $I$. બેરી-બેરી થાય છે.
$C$. એસ્કોર્બિક એસિડ (વિટામિન $C$) થી $IV$. સ્કર્વી થાય છે.
$D$. રાઇબોફ્લેવિન (વિટામિન $B_2$) થી $II$. કીલોસિસ થાય છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-III, B-I, C-IV, D-II$ છે.

(A) વિટામિન્સને બે શ્રેણીઓમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: પાણીમાં દ્રાવ્ય અને ચરબીમાં દ્રાવ્ય.
ચરબીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સ $(A, D, E, K)$ યકૃત અને એડિપોઝ પેશીઓમાં સંગ્રહિત થાય છે.
પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સમાં,વિટામિન $B_{12}$ પણ યકૃતમાં સંગ્રહિત થાય છે.
તેથી,આપણા શરીરમાં સંગ્રહિત થઈ શકે તેવા વિટામિન્સ $A, D, E, K$ અને $B_{12}$ છે.
આ વિટામિન્સની કુલ સંખ્યા $5$ છે.

(A) વિટામિન્સને તેમની દ્રાવ્યતાના આધારે બે જૂથોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: પાણીમાં દ્રાવ્ય અને ચરબીમાં દ્રાવ્ય.
પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સમાં $B$-કોમ્પ્લેક્સ જૂથ અને વિટામિન $C$ નો સમાવેશ થાય છે.
ચરબીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સમાં વિટામિન $A, D, E,$ અને $K$ નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી વિટામિન $E$ અને વિટામિન $K$ ચરબીમાં દ્રાવ્ય છે.

(B) સાચી જોડી નીચે મુજબ છે:
$A$. વિટામિન $B_{12}$ - પર્નિસિયસ એનિમિયા $(IV)$
$B$. વિટામિન $D$ - રિકેટ્સ $(III)$
$C$. વિટામિન $B_2$ - કીલોસિસ $(I)$
$D$. વિટામિન $B_6$ - આંચકી $(II)$
તેથી,સાચો ક્રમ $A-IV, B-III, C-I, D-II$ છે.

(D) વિટામિન $K$ રક્ત ગંઠાઈ જવાની પ્રક્રિયામાં સામેલ પ્રોટીનના સંશ્લેષણ માટે આવશ્યક છે. વિટામિન $K$ ની ઉણપને કારણે આ ક્લોટિંગ ફેક્ટર્સનું સંશ્લેષણ ઘટે છે,જેના પરિણામે લોહી ગંઠાઈ જવાનો સમય વધે છે.

(B) વિટામિન $B_{12}$ માં $Co$ (કોબાલ્ટ) હોય છે,જે સંક્રાંતિ ધાતુ છે.
ક્લોરોફિલ એ $Mg$ (મેગ્નેશિયમ) નું સંકિર્ણ છે,જે આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુ છે અને સંક્રાંતિ ધાતુ નથી.
હિમોગ્લોબિનમાં $Fe$ (આયર્ન) હોય છે,જે સંક્રાંતિ ધાતુ છે.
$Cis-platin$ એ $Pt$ (પ્લેટિનમ) નું સંકલન સંકિર્ણ છે,જે સંક્રાંતિ ધાતુ છે.
તેથી,સાચો જવાબ ક્લોરોફિલ છે.

(B) વિટામિનનું વધુ પ્રમાણ હાનિકારક હોઈ શકે છે,તેથી ડૉક્ટરની સલાહ વગર વિટામિનની ગોળીઓ લેવી જોઈએ નહીં.

(D) એરોમેટિક શ્રેણીમાં આવતું વિટામિન વિટામિન $K$ છે.
વિટામિન $K$ માં નેપ્થોક્વિનોન રિંગ સિસ્ટમ હોય છે,જે એક એરોમેટિક બંધારણ છે.
તેથી,તે વિટામિન્સની એરોમેટિક શ્રેણીમાં વર્ગીકૃત થયેલ છે.

(A) વિટામિન $C$ (એસ્કોર્બિક એસિડ) એ એક પોલીહાઇડ્રોક્સી સંયોજન છે જેમાં લેક્ટોન રિંગ હોય છે અને તેની બંધારણીય લાક્ષણિકતાઓને કારણે તેને એલિફેટિક શ્રેણીનો ભાગ માનવામાં આવે છે.
અન્ય વિટામિન્સ જેમ કે વિટામિન $A$,$K$ અને ઘણા $B$ કોમ્પ્લેક્સ વિટામિન્સમાં એરોમેટિક અથવા જટિલ ચક્રીય બંધારણો હોય છે.

(B) એરોમેટિક શ્રેણીમાં આવતું વિટામિન વિટામિન $K$ છે.
વિટામિન $K$ માં નેપ્થોક્વિનોન રિંગ સિસ્ટમ હોય છે,જે એક એરોમેટિક બંધારણ છે.
વિટામિન $K$ નું બંધારણ નીચે મુજબ છે:

(D) વિટામિન $B_{12}$ (સાયનોકોબાલામિન) ની ઉણપને કારણે પર્નિસિયસ એનિમિયા (pernicious anaemia) થાય છે.
આ સ્થિતિમાં,શરીર એવા $RBC$ ઉત્પન્ન કરે છે જેમાં હિમોગ્લોબિનની ઉણપ હોય છે અને તે સામાન્ય કરતા કદમાં મોટા હોય છે,જે તેમની ઓક્સિજન વહન કરવાની ક્ષમતાને અસર કરે છે.

(C) સ્કર્વી એ વિટામિન $C$ ની ઉણપથી થતો રોગ છે.
વિટામિન $C$ ને રાસાયણિક રીતે $Ascorbic \ acid$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) વિટામિન $B_1$ નું રાસાયણિક નામ થાયમિન છે.
વિટામિન $B_1$ ને એન્યુરિન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
રાઈબોફ્લેવિન એ વિટામિન $B_2$ છે,પાયરિડોક્સિન એ વિટામિન $B_6$ છે,અને $\alpha$-ટોકોફેરોલ એ વિટામિન $E$ છે.

(A) લીવર એ $B_2$,$B_{12}$ અને $H$ (બાયોટિન) સહિત ઘણા વિટામિન્સનો સમૃદ્ધ સ્ત્રોત છે.
જોકે,$B_1$ (થાયમીન) મુખ્યત્વે આખા અનાજ,કઠોળ અને બદામમાં જોવા મળે છે,અને અન્યની સરખામણીમાં લીવરમાં તેનો નોંધપાત્ર સ્ત્રોત ગણાતો નથી.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) વિટામિન $B_6$ નું રાસાયણિક નામ $Pyridoxine$ છે.
વિટામિન $B_6$ એ પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન છે જે એમિનો એસિડના ચયાપચયમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) વિટામિન્સના રાસાયણિક નામ નીચે મુજબ છે:
$(i)$ વિટામિન $B_6$ એટલે પાયરિડોક્સિન $(S)$.
$(ii)$ વિટામિન $B_1$ એટલે થાઈમીન $(R)$.
$(iii)$ વિટામિન $B_2$ એટલે રાઈબોફ્લેવિન $(Q)$.
$(iv)$ વિટામિન $C$ એટલે એસ્કોર્બિક એસિડ $(P)$.
તેથી,સાચી જોડ $(i)$ $\rightarrow S, (ii)$ $\rightarrow R, (iii)$ $\rightarrow Q, (iv)$ $\rightarrow P$ છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
એસ્કોર્બિક એસિડને રાસાયણિક રીતે $Vitamin \ C$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જે કોલેજનના સંશ્લેષણ માટે અને એન્ટીઑકિસડન્ટ તરીકે જરૂરી આવશ્યક પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન છે.

(D) વિટામિન્સને ચરબીમાં દ્રાવ્ય અને પાણીમાં દ્રાવ્ય એમ બે ભાગમાં વહેંચવામાં આવે છે.
ચરબીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સ $(A, D, E, K)$ શરીરમાં સંગ્રહિત થઈ શકે છે,જ્યારે પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સ ($B$ કોમ્પ્લેક્સ અને $C$) શરીરમાં સંગ્રહિત થઈ શકતા નથી અને પેશાબ દ્વારા બહાર નીકળી જાય છે.
તેથી,પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સ આહારમાં નિયમિતપણે લેવા જોઈએ.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$I$. વિટામિન $A$ - $(iii)$ રતાંધળાપણું
$II$. વિટામિન $D$ - $(iv)$ ઓસ્ટિઓમલેશિયા
$III$. વિટામિન $E$ - $(i)$ સ્નાયુઓની નબળાઈ
$IV$. વિટામિન $K$ - $(ii)$ રક્ત ગંઠાઈ જવાનો સમય વધવો
તેથી,સાચો ક્રમ $I-iii, II-iv, III-i, IV-ii$ છે.

(B) વિટામિન્સને ચરબીમાં દ્રાવ્ય અથવા પાણીમાં દ્રાવ્ય તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
ચરબીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સ $(A, D, E, K)$ શરીરમાં,મુખ્યત્વે લીવર અને એડિપોઝ પેશીમાં સંગ્રહિત થાય છે.
પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સ (જેમ કે $B$-કોમ્પ્લેક્સ અને $C$) શરીરમાં સંગ્રહિત થતા નથી અને પેશાબ દ્વારા ઉત્સર્જિત થાય છે.
તેથી,વિટામિન $B_{6}$ એડિપોઝ પેશીમાં સંગ્રહિત થતું નથી.

(B) . વિટામિન $K$ રુધિર ગંઠાઈ જવા માટે જરૂરી પ્રોટીનના સંશ્લેષણ માટે આવશ્યક છે. તે રુધિર ગંઠાઈ જવાના પરિબળોમાં ગ્લુટામેટ અવશેષોના કાર્બોક્સિલેશન માટે ઉત્સેચક તરીકે કાર્ય કરે છે.

(C) $Vitamin \ B_2$ (રાઈબોફ્લેવિન) ની ઉણપને કારણે કેલોસિસ (મોઢાના ખૂણા અને હોઠ પર તિરાડો પડવી),પાચન સંબંધી વિકૃતિઓ અને ત્વચામાં બળતરા થાય છે.

(D) વિટામિન $B_{12}$ માં કોબાલ્ટ ધાતુ હોય છે.
વિટામિન $B_{12}$ નું રાસાયણિક નામ સાયનોકોબાલામિન છે.

(D) ઝેરોપ્થેલ્મિયા વિટામિન $A$ ની ઉણપને કારણે થાય છે. તે આંખના કોર્નિયાના સખત અને સૂકા થવા દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે. વિટામિન $D$ ની ઉણપથી બાળકોમાં રિકેટ્સ અને પુખ્ત વયના લોકોમાં ઓસ્ટિઓમલેશિયા થાય છે,ઝેરોપ્થેલ્મિયા નહીં. તેથી,વિકલ્પ $D$ માં આપેલ વિધાન ખોટું છે.

(C) વિટામિન્સ એ જૈવ-અણુઓનો એક સમૂહ છે જે મનુષ્યો અને પ્રાણીઓમાં સામાન્ય ચયાપચયની પ્રક્રિયા,વૃદ્ધિ અને સ્વાસ્થ્ય માટે જરૂરી છે.
માનવ શરીર મોટાભાગના વિટામિન્સનું સંશ્લેષણ કરી શકતું નથી અને ઉણપથી થતા રોગોને રોકવા માટે તેને શાકભાજી,માછલી,માંસ,ઈંડા,ફળો અને સૂર્યપ્રકાશ જેવા બાહ્ય સ્ત્રોતોમાંથી મેળવવા પડે છે.
તેથી,માનવ શરીર વિટામિન્સ ઉત્પન્ન કરતું નથી.

(D) વિટામિન $B_6$ (પાયરિડોક્સિન) ની ઉણપથી મનુષ્યોમાં આંચકી આવે છે.
પાયરિડોક્સિન $(X)$ ના સામાન્ય આહાર સ્ત્રોતોમાં યીસ્ટ,દૂધ,ઈંડાની જરદી,અનાજ અને ચણાનો સમાવેશ થાય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,પાયરિડોક્સિન અને અનાજ એ $X$ અને $Y$ માટેની સાચી જોડી છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(A) ગાજર એ વિટામિન $A$ (બીટા-કેરોટીન) નો સમૃદ્ધ સ્ત્રોત છે.
દહીં એ વિટામિન $B_{12}$ નો સ્ત્રોત છે કારણ કે તે દૂધમાંથી દહીં બનવાની આથવણ પ્રક્રિયા દરમિયાન લેક્ટિક એસિડ બેક્ટેરિયા દ્વારા સંશ્લેષિત થાય છે.