Enzymes and Hormones Questions in Gujarati

(B) ઉત્સેચકોનો એ વર્ગ જે એક સબસ્ટ્રેટના ઓક્સિડેશન અને બીજા સબસ્ટ્રેટના એકસાથે રિડક્શનને ઉત્પ્રેરિત કરે છે તેને $Oxidoreductases$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(N/A) ઉત્સેચકોની સક્રિય સાઇટ્સ (active sites) સબસ્ટ્રેટના અણુને યોગ્ય સ્થિતિમાં અથવા ચોક્કસ દિશામાં પકડી રાખે છે. આનાથી પ્રક્રિયક સબસ્ટ્રેટ પર અસરકારક રીતે હુમલો કરી શકે છે,જેનાથી જૈવરાસાયણિક પ્રક્રિયાનો દર વધે છે.

(A-4, B-3, C-5, D-1, E-2) સાચી જોડ આ મુજબ છે:
$A$ (ઇન્વર્ટેઝ) શેરડીની ખાંડના જળવિભાજનને ઉદ્દીપ્ત કરે છે $(4)$.
$B$ (માલ્ટેઝ) માલ્ટોઝના ગ્લુકોઝમાં જળવિભાજનને ઉદ્દીપ્ત કરે છે $(3)$.
$C$ (પેપ્સિન) પ્રોટીનનું પેપ્ટાઇડ્સમાં જળવિભાજન કરે છે $(5)$.
$D$ (યુરેઝ) યુરિયાનું $NH_3$ અને $CO_2$ માં વિઘટન કરે છે $(1)$.
$E$ (ઝાયમેઝ) ગ્લુકોઝનું ઇથાઇલ આલ્કોહોલમાં રૂપાંતર કરે છે $(2)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-4, B-3, C-5, D-1, E-2$ છે.

(B) કેટલીક દવાઓ એન્ઝાઇમની સક્રિય સાઇટ સાથે જોડાતી નથી.
તેઓ એન્ઝાઇમની એક અલગ સાઇટ સાથે જોડાય છે જેને એલોસ્ટેરિક સાઇટ કહેવામાં આવે છે.

(D) ઉત્સેચકની ઉદ્દીપકીય પ્રવૃત્તિમાં તેનું પ્રથમ કાર્ય રાસાયણિક પ્રતિક્રિયા માટે સબસ્ટ્રેટને પકડી રાખવાનું છે. ઉત્સેચકોના સક્રિય સ્થાનો સબસ્ટ્રેટ અણુને યોગ્ય સ્થિતિમાં રાખે છે,જેથી પ્રક્રિયક દ્વારા તેના પર અસરકારક રીતે હુમલો કરી શકાય.
સબસ્ટ્રેટ ઉત્સેચકના સક્રિય સ્થાન સાથે વિવિધ આંતરક્રિયાઓ દ્વારા જોડાય છે,જેમ કે $ionic \ bonding$,$hydrogen \ bonding$,$van \ der \ Waals' \ interactions$ અથવા $dipole-dipole \ interactions$.

(B) જ્યારે ઉત્સેચક અને અવરોધક વચ્ચે મજબૂત સહસંયોજક બંધ બને છે,ત્યારે તેને સરળતાથી તોડી શકાતો નથી.
પરિણામે,ઉત્સેચક કાયમી ધોરણે બ્લોક થઈ જાય છે.
ત્યારબાદ શરીર આ ઉત્સેચક-અવરોધક સંકિર્ણનું વિઘટન કરે છે અને જૈવિક કાર્યને પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે નવો ઉત્સેચક બનાવે છે.

(N/A) ઉત્સેચકો પ્રક્રિયાર્થી (substrate) માટે બંધનકર્તા સ્થાન પૂરું પાડીને પ્રક્રિયાને ઉદ્દીપ્ત કરે છે. પ્રક્રિયાર્થી ઉત્સેચકના સક્રિય સ્થાન (active site) સાથે આયનિક બંધ,હાઇડ્રોજન બંધ,વાન્ડર વાલ્સ આંતરક્રિયા અથવા ડાયપોલ-ડાયપોલ આંતરક્રિયા દ્વારા જોડાય છે. આ જોડાણ પ્રક્રિયાની સક્રિયકરણ ઊર્જા ઘટાડે છે,જેનાથી પ્રક્રિયાનો દર વધે છે.
ડ્રગ-ટાર્ગેટ આંતરક્રિયા: દવાઓ ઘણીવાર ઉત્સેચક અવરોધક (enzyme inhibitor) તરીકે કાર્ય કરે છે. તેઓ ઉત્સેચકના સક્રિય સ્થાન સાથે બે રીતે આંતરક્રિયા કરી શકે છે:
$1$. સ્પર્ધાત્મક અવરોધ (Competitive Inhibition): દવા ઉત્સેચકના સક્રિય સ્થાન માટે કુદરતી પ્રક્રિયાર્થી સાથે સ્પર્ધા કરે છે. દવા બંધારણીય રીતે પ્રક્રિયાર્થી જેવી હોવાથી,તે સક્રિય સ્થાન સાથે જોડાઈ જાય છે,જેથી પ્રક્રિયાર્થી જોડાઈ શકતો નથી.
$2$. બિન-સ્પર્ધાત્મક (એલોસ્ટેરિક) અવરોધ: દવા ઉત્સેચકના બીજા સ્થાન પર જોડાય છે,જેને એલોસ્ટેરિક સાઇટ કહેવાય છે. આ જોડાણ સક્રિય સ્થાનનો આકાર બદલી નાખે છે,જેનાથી પ્રક્રિયાર્થી અસરકારક રીતે જોડાઈ શકતો નથી.

(N/A) એન્ઝાઇમ ઇન્હિબિટર્સ એ બાહ્ય પદાર્થો છે જે ઉત્સેચકની સક્રિય સાઇટ સાથે જોડાય છે અને તેની ઉદ્દીપકીય પ્રવૃત્તિને અટકાવે છે.
તેમના જોડાણની રીતના આધારે તેમને બે પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1$. સ્પર્ધાત્મક અવરોધકો (Competitive Inhibitors): આ ઉત્સેચકની સક્રિય સાઇટ માટે કુદરતી સબસ્ટ્રેટ સાથે સ્પર્ધા કરે છે. તેઓ આણ્વિય આકારમાં સબસ્ટ્રેટ જેવા જ હોય છે.
$2$. બિન-સ્પર્ધાત્મક (એલોસ્ટેરિક) અવરોધકો: આ ઉત્સેચકની સક્રિય સાઇટ સિવાયની અન્ય સાઇટ પર જોડાય છે,જેને એલોસ્ટેરિક સાઇટ કહેવામાં આવે છે. આ જોડાણ સક્રિય સાઇટનો આકાર બદલી નાખે છે જેથી સબસ્ટ્રેટ તેની સાથે જોડાઈ શકતું નથી.
આકૃતિ દ્વારા સમજૂતી:
$(a)$ સ્પર્ધાત્મક અવરોધન: અવરોધક સક્રિય સાઇટ પર કબજો કરે છે,જેનાથી સબસ્ટ્રેટને જોડાતા અટકાવે છે.
$(b)$ બિન-સ્પર્ધાત્મક અવરોધન: અવરોધક એલોસ્ટેરિક સાઇટ પર જોડાય છે,જેના કારણે ઉત્સેચકની સક્રિય સાઇટમાં રચનાત્મક ફેરફાર થાય છે,જે તેને બિનઅસરકારક બનાવે છે.

(A) . ઝાયમેઝ ગ્લુકોઝનું રૂપાંતર $Ethanol$ $(iv)$ માં કરે છે.
$B$. ઇન્વર્ટેઝ $Sucrose$ $(iii)$ નું જળવિભાજન કરે છે.
$C$. અજારક પરિસ્થિતિ એટલે $Absence \ of \ air$ $(i)$.
$D$. ઇથેનોલનું વિકૃતિકરણ $Copper \ sulphate \ and \ pyridine$ $(ii)$ ઉમેરીને કરવામાં આવે છે.
તેથી,સાચી જોડ $A-iv, B-iii, C-i, D-ii$ છે.

(C) સુક્રોઝનું ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝમાં જળવિભાજન $Invertase$ ઉત્સેચક દ્વારા થાય છે.
ગ્લુકોઝનું ઇથેનોલ અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડમાં આથવણ $Zymase$ ઉત્સેચક દ્વારા થાય છે.
તેથી,પ્રતિક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
$C_{12}H_{22}O_{11} + H_2O \stackrel{\text{Invertase}}{\longrightarrow} C_6H_{12}O_6 + C_6H_{12}O_6$
$C_6H_{12}O_6 \stackrel{\text{Zymase}}{\longrightarrow} 2C_2H_5OH + 2CO_2$
આમ,ઉત્સેચક $A$ એ $Invertase$ છે અને ઉત્સેચક $B$ એ $Zymase$ છે.

(D) ઉત્સેચકો તેઓ જે પ્રતિક્રિયાઓને ઉદ્દીપ્ત કરે છે અને તેમના પ્રક્રિયકોની પસંદગી (જેને સબસ્ટ્રેટ કહેવાય છે) બંનેમાં અત્યંત વિશિષ્ટ હોય છે. તેથી,ઉત્સેચકો બિન-વિશિષ્ટ છે તે વિધાન ખોટું છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
$1$. રાસાયણિક ઉદ્દીપકોની જેમ,એન્ઝાઇમ્સ જૈવ-પ્રક્રિયાઓની સક્રિયકરણ ઊર્જા ઘટાડે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$2$. એન્ઝાઇમ્સ પોલિસેકેરાઇડ્સ છે. આ વિધાન ખોટું છે કારણ કે એન્ઝાઇમ્સ સ્વભાવે પ્રોટીન છે (તેઓ ગ્લોબ્યુલર પ્રોટીન છે).
$3$. એન્ઝાઇમ્સ ચોક્કસ પ્રતિક્રિયા અને સબસ્ટ્રેટ માટે ખૂબ જ વિશિષ્ટ હોય છે. આ વિધાન સાચું છે.
$4$. એન્ઝાઇમ્સ જૈવ-ઉદ્દીપકો છે. આ વિધાન સાચું છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$a$. ઝાયમેઝ એ $ii$. યીસ્ટમાંથી મેળવવામાં આવતો ઉત્સેચક છે.
$b$. ડાયસ્ટેઝ એ $iii$. માલ્ટમાંથી મેળવવામાં આવતો ઉત્સેચક છે.
$c$. યુરેઝ એ $iv$. સોયાબીનમાંથી મેળવવામાં આવતો ઉત્સેચક છે.
$d$. પેપ્સીન એ $i$. જઠરમાં જોવા મળતો ઉત્સેચક છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $a-ii, b-iii, c-iv, d-i$ છે.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. ઇન્વર્ટેઝ: શેરડીની ખાંડ (સુક્રોઝ) નું ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝમાં જળવિભાજન કરે છે $(IV)$.
$B$. ઝાયમેઝ: ગ્લુકોઝનું ઇથેનોલ અને $CO_2$ માં રૂપાંતર કરે છે $(III)$.
$C$. ડાયસ્ટેઝ: સ્ટાર્ચનું માલ્ટોઝમાં રૂપાંતર કરે છે $(I)$.
$D$. માલ્ટેઝ: માલ્ટોઝનું ગ્લુકોઝમાં જળવિભાજન કરે છે $(II)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-IV, B-III, C-I, D-II$ છે.

(C) એન્ઝાઇમ ઇન્હિબિટરને બે મુખ્ય પ્રકારોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1$. સ્પર્ધાત્મક ઇન્હિબિટર: આ દવાઓ એન્ઝાઇમની સક્રિય સાઇટ માટે કુદરતી સબસ્ટ્રેટ સાથે સ્પર્ધા કરે છે.
$2$. બિન-સ્પર્ધાત્મક ઇન્હિબિટર: આ દવાઓ એલોસ્ટેરિક સાઇટ તરીકે ઓળખાતી અલગ સાઇટ પર જોડાય છે,જે સક્રિય સાઇટનો આકાર બદલી નાખે છે જેથી સબસ્ટ્રેટ જોડાઈ શકતું નથી.
તેથી,વિધાન $A$ સાચું છે કારણ કે તે બે પ્રકારોને ઓળખે છે.
વિધાન $B$ સાચું છે કારણ કે સ્પર્ધાત્મક ઇન્હિબિટર સક્રિય સાઇટ પર જોડાય છે,જ્યારે બિન-સ્પર્ધાત્મક ઇન્હિબિટર એલોસ્ટેરિક સાઇટ પર જોડાય છે.
વિધાન $C$ અને $D$ ખોટા છે કારણ કે તેઓ સ્પર્ધાત્મક અને બિન-સ્પર્ધાત્મક ઇન્હિબિટરની વ્યાખ્યાઓની અદલાબદલી કરે છે.
આમ,માત્ર $A$ અને $B$ સાચા છે.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. સુક્રોઝ $\rightarrow$ ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝ એ ઈન્વર્ટેઝ $(III)$ દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
$B$. ગ્લુકોઝ $\rightarrow$ ઈથાઈલ આલ્કોહોલ અને $CO_2$ એ ઝાયમેઝ $(I)$ દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
$C$. સ્ટાર્ચ $\rightarrow$ માલ્ટોઝ એ ડાયસ્ટેઝ $(IV)$ દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
$D$. પ્રોટીન $\rightarrow$ એમિનો એસિડ એ પેપ્સિન $(II)$ દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-III, B-I, C-IV, D-II$ છે.

(C) $1$. વિધાન $A$ સાચું છે: એન્ઝાઇમ્સ જૈવિક ઉદ્દીપકો છે જે જૈવરાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓને ઝડપી બનાવે છે.
$2$. વિધાન $B$ ખોટું છે: એન્ઝાઇમ્સ તેમની ક્રિયામાં અત્યંત વિશિષ્ટ હોય છે અને સામાન્ય રીતે માત્ર એક જ પ્રકારની પ્રતિક્રિયાને ઉદ્દીપ્ત કરે છે.
$3$. વિધાન $C$ સાચું છે: મોટાભાગના એન્ઝાઇમ્સ ગોળાકાર પ્રોટીન છે.
$4$. વિધાન $D$ ખોટું છે: માલ્ટોઝનું ગ્લુકોઝમાં જળવિભાજન કરનાર એન્ઝાઇમ માલ્ટેઝ છે,ઓક્સિડેઝ નહીં. ઓક્સિડેઝ એન્ઝાઇમ્સ ઓક્સિડેશન-રિડક્શન પ્રતિક્રિયાઓમાં સામેલ હોય છે.
તેથી,વિધાન $B$ અને $D$ ખોટા છે.

(D) $Glucose \ isomerase$ ઉત્સેચક $glucose$ નું $fructose$ માં રૂપાંતર કરે છે.

(B) $Glucose$ $(xylose)$ $isomerase$ એ $glucose$ નું $fructose$ માં અને $xylose$ નું $xylulose$ માં પ્રતિવર્તી આઇસોમરાઇઝેશનને ઉદ્દીપ્ત કરે છે.
તે હાઇ-$fructose$ કોર્ન સિરપના ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનમાં વપરાતો એક મહત્વપૂર્ણ ઉત્સેચક છે.

(B) $Drath$ અને $Frost$ દ્વારા એડિપિક એસિડનું સંશ્લેષણ $Escherichia \text{ } coli$ ના એન્જિનિયર્ડ સ્ટ્રેનનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રક્રિયામાં મુખ્ય કાર્બન સ્ત્રોત તરીકે $Glucose$ નો ઉપયોગ થાય છે.

(A) માલ્ટોઝનું ગ્લુકોઝમાં રૂપાંતર કરતો ઉત્સેચક $Maltase$ છે.
પાચન દરમિયાન,સ્ટાર્ચનું આંશિક રીતે માલ્ટોઝમાં રૂપાંતર સ્વાદુપિંડ અથવા લાળના ઉત્સેચકો દ્વારા થાય છે જેને એમાયલેઝ કહેવાય છે.
આંતરડા દ્વારા સ્ત્રવિત $Maltase$ પછી માલ્ટોઝને ગ્લુકોઝમાં રૂપાંતરિત કરે છે.
આ રીતે ઉત્પન્ન થયેલ ગ્લુકોઝ કાં તો શરીર દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાય છે અથવા યકૃતમાં ગ્લાયકોજન તરીકે સંગ્રહિત થાય છે.

(A) $ \text{Amylase}$ એ $ \text{starch}$ નું $ \text{maltose}$ અને $ \text{glucose}$ જેવી સરળ શર્કરાઓમાં જળવિભાજન કરવા માટે જવાબદાર ઉત્સેચક છે.
$ \text{Proteases}$ પ્રોટીનનું જળવિભાજન કરે છે.
$ \text{Glucose isomerase}$ એ $ \text{glucose}$ ને $ \text{fructose}$ માં રૂપાંતરિત કરે છે.
$ \text{Insulin}$ એ એક અંતઃસ્ત્રાવ (hormone) છે.

(B) પેપ્સિન એ એક પાચક ઉત્સેચક છે જે જઠરમાં પ્રોટીનનું $\alpha$-એમિનો એસિડમાં જળવિભાજન કરે છે.

(A) એમાયલેઝ,જે લાળમાં હાજર રહેલો એક ઉત્સેચક છે,તે સ્ટાર્ચનું જળવિભાજન કરે છે.

(D) સાચો જવાબ કાર્બોનિક એનહાઈડ્રેઝ છે.
માનવ શરીરમાં,કાર્બોનિક એનહાઈડ્રેઝ ઉત્સેચક $CO_{2}$ ના જલીયકરણને ઉદ્દીપ્ત કરે છે.
તે $CO_{2}$ અને પાણીને કાર્બોનિક એસિડ $(H_{2}CO_{3})$ માં રૂપાંતરિત કરવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવે છે,જે ત્યારબાદ પ્રોટોન $(H^{+})$ અને બાયકાર્બોનેટ આયનો $(HCO_{3}^{-})$ માં વિભાજિત થાય છે.
આ ઉત્સેચક મુખ્યત્વે રક્તકણોમાં જોવા મળે છે અને પેશીઓમાંથી ફેફસાં સુધી $CO_{2}$ ના પરિવહન માટે આવશ્યક છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $CO_{2} + H_{2}O \xrightarrow{\text{Carbonic anhydrase}} H_{2}CO_{3}$

(C) આપેલ પ્રક્રિયા હાઇડ્રોજન પેરોક્સાઇડ $(H_2O_2)$ નું પાણી અને ઓક્સિજનમાં વિઘટન છે.
આ પ્રક્રિયા સજીવોમાં કોષોમાં ઝેરી $H_2O_2$ ના સંચયને રોકવા માટે $Catalase$ ઉત્સેચક દ્વારા જૈવિક રીતે ઉદ્દીપિત થાય છે.
તેથી,ઉત્સેચક '$X$' એ $Catalase$ છે.

(A) ઘણા ઉત્સેચકોને કાર્ય કરવા માટે ધાતુ આયનોની કોફેક્ટર તરીકે જરૂર હોય છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Mn^{2+}$,$Cu^{2+}$,અને $Fe^{2+}$ ત્રણેય વિવિધ ઉત્સેચકો માટે આવશ્યક કોફેક્ટર તરીકે જાણીતા છે. જોકે,પ્રમાણભૂત જૈવિક પાઠ્યપુસ્તકોના સંદર્ભમાં,$Mn^{2+}$ ને ગ્લાયકોસિલટ્રાન્સફેરેઝ અને ડીકાર્બોક્સિલેઝ જેવા ઉત્સેચકો માટે કોફેક્ટર તરીકે વારંવાર દર્શાવવામાં આવે છે. $Mn^{2+}$ એ ધાતુ આયન કોફેક્ટરનું સૌથી સામાન્ય ઉદાહરણ છે.

(D) $Testosterone$ એ મુખ્ય પુરુષ જાતીય હોર્મોન અને એનાબોલિક સ્ટેરોઇડ છે.
તે પુરુષ પ્રજનન પેશીઓના વિકાસમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે,તેમજ ગૌણ જાતીય લક્ષણો જેવા કે સ્નાયુઓ અને હાડકાના દળમાં વધારો,શરીર પર વાળનો વિકાસ અને અવાજ ઘેરો થવા માટે જવાબદાર છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(C) હાઈપોથાઈરોડિઝમ થાયરોક્સિનની ઉણપને કારણે થાય છે.
થાયરોક્સિન એ થાયરોઇડ ગ્રંથિ દ્વારા સ્ત્રવિત થતું હોર્મોન છે,જે શરીરમાં કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ,લિપિડ્સ અને પ્રોટીનના ચયાપચયનું નિયંત્રણ કરે છે.

(B) એસ્ટ્રાડાયોલ એ સ્ત્રી જાતીય અંતઃસ્ત્રાવ છે. તે ગૌણ સ્ત્રી લક્ષણોના વિકાસ માટે જવાબદાર છે અને માસિક ચક્રના નિયમનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

(D) ઓક્સિટોસિન એ અંતઃસ્ત્રાવ (હોર્મોન) નું ઉદાહરણ છે,એન્ઝાઇમ નથી.
રેશમ એ કુદરતી પોલિએમાઇડ (પ્રોટીન) છે.
લાઇપેઝ એ એન્ઝાઇમ છે.
માખણ એ ચરબી (લિપિડ) છે.
તેથી,ખોટી જોડી $D$ છે.

(B) આયોડિન ધરાવતો અંતઃસ્ત્રાવ $Thyroxine$ છે. તે થાયરોઇડ ગ્રંથિ દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે.

(A) પ્રતિક્રિયા $I$ માં,સુક્રોઝનું ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝમાં જળવિભાજન $\text{Invertase}$ ઉત્સેચક દ્વારા થાય છે.
પ્રતિક્રિયા $II$ માં,ગ્લુકોઝનું ઇથેનોલ અને $CO_2$ માં આથવણ $\text{Zymase}$ ઉત્સેચક દ્વારા થાય છે.
તેથી,$x = \text{Invertase}$ અને $y = \text{Zymase}$.

(C) સુક્રોઝનું ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝમાં રૂપાંતર $\text{ઇન્વર્ટેઝ}$ ઉત્સેચક દ્વારા થાય છે,$\text{ઝાયમેઝ}$ દ્વારા નહીં.
$\text{ઝાયમેઝ}$ એ ગ્લુકોઝ અથવા ફ્રુક્ટોઝનું ઇથેનોલ અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડમાં રૂપાંતર કરવા માટે જવાબદાર ઉત્સેચક છે.
તેથી,વિકલ્પ $C$ માં આપેલી જોડી ખોટી રીતે જોડાયેલી છે.

(C) $Pepsin$ અને $Trypsin$ બંને પ્રોટીઓલિટીક ઉત્સેચકો છે જે પ્રોટીનને એમિનો એસિડમાં તોડે છે. $Pepsin$ જઠરમાં કાર્ય કરે છે,જ્યારે $Trypsin$ નાના આંતરડામાં કાર્ય કરે છે. આપેલા વિકલ્પોમાં,$Trypsin$ એ સ્વાદુપિંડ દ્વારા પ્રોટીનના પાચન માટેનું પ્રમાણભૂત ઉત્તર છે. $Pepsin$ પણ જૈવિક સંદર્ભમાં સાચો જવાબ છે. જોકે,ઘણા શૈક્ષણિક સંદર્ભોમાં,નાના આંતરડામાં પ્રોટીનના અંતિમ વિઘટન માટે $Trypsin$ ની ભૂમિકા પર ભાર મૂકવામાં આવે છે.

(A) $1$. $Addison's$ રોગ $Adrenal \text{ } Cortex$ (એડ્રિનલ કોર્ટેક્સ) માંથી અંતઃસ્ત્રાવોના ઓછા સ્ત્રાવને કારણે થાય છે.
$2$. ઇસ્ટ્રાડિઓલ એ મુખ્ય ઇસ્ટ્રોજન અંતઃસ્ત્રાવ છે જે સ્ત્રીઓમાં ગૌણ જાતીય લક્ષણોના વિકાસ માટે જવાબદાર છે.
$3$. તેથી,'$X$' એ $Adrenal \text{ } Cortex$ છે અને '$Y$' એ ઇસ્ટ્રાડિઓલ છે.
$4$. સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. ગ્લુકોકોર્ટિકોઇડ્સ: $I$. કાર્બોહાઇડ્રેટ ચયાપચયનું નિયંત્રણ.
$B$. મિનરલોકોર્ટિકોઇડ્સ: $II$. કિડની દ્વારા પાણી અને ક્ષારના ઉત્સર્જનના સ્તરનું નિયંત્રણ.
$C$. પ્રોજેસ્ટેરોન: $III$. ફલિત અંડકોષના સ્થાપન માટે ગર્ભાશયને તૈયાર કરવું.
$D$. એસ્ટ્રાડિઓલ: $IV$. માસિક ચક્રના નિયંત્રણમાં.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-I, B-II, C-III, D-IV$ છે.

(B) પ્રક્રિયા $Starch \longrightarrow Maltose$ એ $Diastase$ ઉત્સેચક દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે,$Zymase$ દ્વારા નહીં.
$Zymase$ એ ઉત્સેચકોનું સંકુલ છે જે ખાંડનું ઇથેનોલ અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડમાં આથવણ કરે છે.
તેથી,વિકલ્પ $B$ માં આપેલી જોડી ખોટી છે.

(B) ગ્લુકોકોર્ટિકોઇડ્સ એ સ્ટિરોઇડલ અંતઃસ્ત્રાવો છે જે કાર્બોહાઇડ્રેટ ચયાપચયને નિયંત્રિત કરે છે,બળતરાની પ્રતિક્રિયાઓને નિયંત્રિત કરે છે અને તણાવ સામે પ્રતિક્રિયા આપે છે.

(B) પ્રોજેસ્ટેરોન એ અંતર્જાત સ્ટીરોઈડ અને પ્રોજેસ્ટોજેન સેક્સ હોર્મોન છે જે માસિક ચક્ર,ગર્ભાવસ્થા અને મનુષ્યો તથા અન્ય પ્રજાતિઓના ભ્રૂણ વિકાસમાં સામેલ છે. તે ફલિત અંડકોષના સ્થાપન માટે ગર્ભાશયના અસ્તર (એન્ડોમેટ્રીયમ) ને તૈયાર કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

(D) સાચી જોડ આ મુજબ છે:
$A$. સ્ટાર્ચનું માલ્ટોઝમાં જળવિભાજન $I$. ડાયસ્ટેઝ દ્વારા થાય છે.
$B$. પ્રોટીનનું પેપ્ટાઇડ્સમાં રૂપાંતર $II$. પેપ્સિન દ્વારા થાય છે.
$C$. સુક્રોઝનું ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝમાં જળવિભાજન $III$. ઇન્વર્ટેઝ દ્વારા થાય છે.
$D$. ગ્લુકોઝનું ઇથેનોલમાં રૂપાંતર $IV$. ઝાયમેઝ દ્વારા થાય છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-I, B-II, C-III, D-IV$ છે.

(B) કોષીય સંદેશાવાહકો એવા રાસાયણિક પદાર્થો છે જે કોષની અંદર સંકેતોનું વહન કરે છે. અંતઃસ્ત્રાવો,જેમ કે ચક્રીય $AMP$ $(cAMP)$,$Ca^{2+}$ આયનો,અને $IP_3$,વિવિધ ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓને નિયંત્રિત કરવા માટે કોષીય સંદેશાવાહક તરીકે કાર્ય કરે છે.

(B) હાઈપોથાઈરોડિઝમ એ એક એવી સ્થિતિ છે જે આહારમાં આયોડિનની ઉણપને કારણે થાય છે,જેના પરિણામે થાઈરોઈડ ગ્રંથિનું વિસ્તરણ થાય છે.
આમ,$B$ અને $C$ સાચા છે.

(C) એડિસનનો રોગ ગ્લુકોકોર્ટિકોઇડ્સ અને મિનરલોકોર્ટિકોઇડ્સની ઉણપને કારણે થાય છે.
તે સ્નાયુઓની નબળાઈ,થાક,વજનમાં ઘટાડો,લો બ્લડ પ્રેશર (હાયપોટેન્શન) અને તણાવ પ્રત્યે વધેલી સંવેદનશીલતા જેવા લક્ષણો દ્વારા લાક્ષણિક છે.
તેથી,સાચા લક્ષણો $B$ (નબળાઈ) અને $C$ (તણાવ પ્રત્યે વધેલી સંવેદનશીલતા) છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. ઇન્વર્ટેઝ સુક્રોઝનું ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝમાં જળવિભાજન કરે છે: $Sucrose \xrightarrow{Invertase} Glucose + Fructose$ $(II)$.
$B$. પેપ્સિન એ પ્રોટીઓલિટીક ઉત્સેચક છે જે પ્રોટીનનું પેપ્ટાઇડ્સમાં વિઘટન કરે છે: $Proteins \xrightarrow{Pepsin} Peptides$ $(III)$.
$C$. ડાયસ્ટેઝ એ ઉત્સેચક છે જે સ્ટાર્ચનું માલ્ટોઝમાં વિઘટન કરે છે: $Starch \xrightarrow{Diastase} Maltose$ $(IV)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-II, B-III, C-IV$ છે.

(B) શરીરમાં હોર્મોન્સના અનેક કાર્યો છે. તેઓ શરીરમાં જૈવિક પ્રવૃત્તિઓનું સંતુલન જાળવવામાં મદદ કરે છે.
રક્તમાં ગ્લુકોઝના સ્તરને મર્યાદિત મર્યાદામાં રાખવામાં ઇન્સ્યુલિનની ભૂમિકા આ કાર્યનું એક ઉદાહરણ છે. રક્તમાં ગ્લુકોઝના સ્તરમાં ઝડપી વધારાના પ્રતિભાવમાં ઇન્સ્યુલિન મુક્ત થાય છે.
બીજી તરફ,$Glucagon$ હોર્મોન રક્તમાં ગ્લુકોઝનું સ્તર વધારવાનું વલણ ધરાવે છે. આ બંને હોર્મોન્સ સાથે મળીને રક્તમાં ગ્લુકોઝનું સ્તર નિયંત્રિત કરે છે.
$Epinephrine$ અને $norepinephrine$ બાહ્ય ઉત્તેજનાઓ પ્રત્યે પ્રતિભાવ આપે છે.
$Estrogen$ એ જાતીય હોર્મોનનો એક પ્રકાર છે જે સ્ત્રી પ્રજનન તંત્ર અને ગૌણ જાતીય લાક્ષણિકતાઓના વિકાસ અને નિયમન માટે જવાબદાર છે.
રાસાયણિક પ્રકૃતિની દ્રષ્ટિએ,આમાંથી કેટલાક સ્ટેરોઇડ્સ છે,દા.ત.,$estrogens$ અને $androgens$; કેટલાક પોલીપેપ્ટાઇડ્સ છે,ઉદાહરણ તરીકે,$insulin$ અને $endorphins$; અને અન્ય કેટલાક એમિનો એસિડ ડેરિવેટિવ્ઝ છે,જેમ કે $epinephrine$ અને $norepinephrine$.

(B) ઝાયમેઝ $(Zymase)$ એક ઉત્સેચક છે જે ગ્લુકોઝનું ઇથેનોલ અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડમાં આથવણ કરે છે.
આ પ્રક્રિયા કુદરતી રીતે યીસ્ટમાં થાય છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_6H_{12}O_6 \xrightarrow{\text{Zymase}} 2 C_2H_5OH + 2 CO_2$
તેથી,ગ્લુકોઝનું રૂપાંતર ઇથેનોલમાં થાય છે.

(B) $Insulin$ એ $51$ એમિનો એસિડની બનેલી પેપ્ટાઈડ અંતઃસ્ત્રાવ છે જે બે પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલાઓમાં ગોઠવાયેલી હોય છે,જે તેને પોલીપેપ્ટાઈડ અંતઃસ્ત્રાવનું ઉત્તમ ઉદાહરણ બનાવે છે.
$Epinephrine$ એ એમિનો એસિડમાંથી મેળવેલ કેટેકોલામાઇન છે.
$Estrogen$ અને $Androgen$ એ સ્ટીરોઈડ અંતઃસ્ત્રાવો છે.

(B) ઇન્સ્યુલિન અને ગ્લુકાગોન એ સ્વાદુપિંડ દ્વારા સ્ત્રવિત પેપ્ટાઇડ હોર્મોન્સ છે જે રક્તમાં ગ્લુકોઝનું સ્તર નિયંત્રિત કરે છે.
ઇન્સ્યુલિન કોષોમાં ગ્લુકોઝના શોષણને પ્રોત્સાહન આપીને રક્તમાં ગ્લુકોઝનું સ્તર ઘટાડે છે,જ્યારે ગ્લુકાગોન યકૃતમાં ગ્લાયકોજનનું ગ્લુકોઝમાં રૂપાંતર કરીને રક્તમાં ગ્લુકોઝનું સ્તર વધારે છે.

(B) ઇન્સ્યુલિન એ સ્વાદુપિંડ દ્વારા સ્ત્રવતું પેપ્ટાઇડ અંતઃસ્ત્રાવ છે.
તે યકૃત,સ્નાયુઓ અને ચરબીના કોષોને લોહીમાંથી વધારાનું ગ્લુકોઝ લેવા માટે સંકેત આપીને લોહીમાં ગ્લુકોઝના ચયાપચયનું નિયમન કરે છે,જેથી તેનું સ્તર સામાન્ય મર્યાદામાં જળવાઈ રહે છે.