Microbes in Household Products Questions in Gujarati

(B) ભારતીય દહીં દૂધના આથવણ (fermentation) દ્વારા બનાવવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં હુંફાળા દૂધમાં થોડી માત્રામાં દહીં (સ્ટાર્ટર અથવા ઇનોક્યુલમ) ઉમેરવામાં આવે છે. આ ઇનોક્યુલમમાં લેક્ટિક એસિડ બેક્ટેરિયા $(LAB)$ હોય છે,જેમાં મુખ્યત્વે $Lactobacillus$ $acidophilus$ જેવી પ્રજાતિઓનો સમાવેશ થાય છે. આ બેક્ટેરિયા દૂધમાં રહેલી લેક્ટોઝ શર્કરાનું લેક્ટિક એસિડમાં રૂપાંતર કરે છે,જે દૂધના પ્રોટીન (કેસીન) ને જમાવીને દહીં બનાવે છે.

(A) 'સ્વિસ ચીઝ' માં મોટા છિદ્રો $Propionibacterium$ $sharmanii$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા મોટા પ્રમાણમાં $CO_2$ ના ઉત્પાદનને કારણે જોવા મળે છે।
આથવણની પ્રક્રિયા દરમિયાન, આ બેક્ટેરિયા કાર્બન ડાયોક્સાઇડ વાયુ મુક્ત કરે છે, જે ચીઝના દહીંમાં ફસાઈ જાય છે અને લાક્ષણિક મોટા છિદ્રો બનાવે છે।

(C) ઢોસા અને ઈડલી જેવી વાનગીઓ બનાવવા માટે વપરાતી કણકનો ફૂલેલો દેખાવ $CO_2$ વાયુના ઉત્પાદનને કારણે હોય છે.
આ પ્રક્રિયા આથવણ (fermentation) દરમિયાન થાય છે,જેમાં બેક્ટેરિયા (જેમ કે Leuconostoc અને Streptococcus પ્રજાતિઓ) જેવા સૂક્ષ્મજીવો કણકમાં રહેલા કાર્બોદિતોનું વિઘટન કરે છે.
આ અજારક શ્વસનની આડપેદાશ તરીકે $CO_2$ મુક્ત થાય છે,જે કણકમાં ફસાઈ જાય છે,જેના કારણે કણક ફૂલે છે અને તે ફૂલેલી દેખાય છે.

(A) 'ટોડી' તરીકે ઓળખાતું પરંપરાગત પીણું વિવિધ પ્રકારના તાડના વૃક્ષો,જેમ કે પામ ($Borassus$ $flabellifer$),ના રસમાંથી આથવણની પ્રક્રિયા દ્વારા બનાવવામાં આવે છે. તાડના પુષ્પવિન્યાસમાંથી રસ એકત્રિત કરવામાં આવે છે,જે ત્યારબાદ વાતાવરણમાં રહેલા યીસ્ટ અને બેક્ટેરિયા દ્વારા કુદરતી આથવણની પ્રક્રિયામાંથી પસાર થઈને આલ્કોહોલિક પીણું બનાવે છે.

(B) લેક્ટિક એસિડ બેક્ટેરિયા $(LAB)$,જેમ કે $Lactobacillus$,દૂધમાંથી દહીં બનાવવા માટે જવાબદાર છે. આ બેક્ટેરિયા દૂધમાં વૃદ્ધિ પામે છે અને એસિડ ઉત્પન્ન કરે છે જે દૂધના પ્રોટીનને જમાવે છે અને તેનું આંશિક પાચન કરે છે,જેનાથી તે દહીંમાં રૂપાંતરિત થાય છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
રોકફોર્ટ ચીઝને તેના પર એક વિશિષ્ટ ફૂગ,$Penicillium \ roqueforti$ ઉગાડીને પકવવામાં આવે છે.
આ ફૂગ ચીઝને તેનો લાક્ષણિક સ્વાદ અને પોત (texture) પ્રદાન કરે છે.

(A) $LAB$ (લેક્ટિક એસિડ બેક્ટેરિયા) દૂધનું દહીંમાં રૂપાંતર કરે છે.
આ પ્રક્રિયા વિટામિન $B_{12}$ ના પ્રમાણમાં વધારો કરીને દહીંની પોષણક્ષમતામાં સુધારો કરે છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
સ્વિસ ચીઝમાં મોટા છિદ્રો $Propionibacterium$ $shermanii$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા આથવણની પ્રક્રિયા દરમિયાન મોટા પ્રમાણમાં $CO_2$ વાયુ ઉત્પન્ન થવાને કારણે જોવા મળે છે.

(C) - સ્વિસ ચીઝ.
સ્વિસ ચીઝનું ઉત્પાદન $Propionibacterium$ $shermanii$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા લેક્ટિક એસિડના આથવણથી થાય છે,જે પ્રોપિયોનિક એસિડ,એસિટિક એસિડ અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ ઉત્પન્ન કરે છે.
આ એસિડ ચીઝને સ્વાદ આપે છે અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ,જે દહીંમાં ફસાઈ જાય છે,તે ચીઝમાં લાક્ષણિક કાણાં ઉત્પન્ન કરે છે.
તેનાથી વિપરીત,પેનિસિલિન ફૂગ $Penicillium$ $notatum$ માંથી મેળવવામાં આવે છે,સ્ટેટિન્સ યીસ્ટ $Monascus$ $purpureus$ દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે,અને સાયક્લોસ્પોરિન-$A$ ફૂગ $Trichoderma$ $polysporum$ દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે.

(B) કાર્બન ડાયોક્સાઇડ.
આથવણની પ્રક્રિયા દરમિયાન બેક્ટેરિયા દ્વારા મુક્ત થતા $CO_2$ વાયુની હાજરીને કારણે લોટ ફૂલે છે.
આ ચયાપચયની પ્રક્રિયામાં,બેક્ટેરિયા કાર્બોદિતોનું રૂપાંતર ઇથેનોલ અને $CO_2$ વાયુમાં કરે છે,જે લોટમાં ફસાઈ જાય છે અને તેને ફૂલાવે છે.