Evolution of Man Questions in Gujarati

(B) ટાયરેનોસોરસ રેક્સ એ સૌથી મોટો ડાયનાસોર હતો,જેની ઊંચાઈ આશરે $20 \; ft$ હતી. તે તેના વિશાળ કદ અને મોટા,ભયાનક,ખંજર જેવા દાંત માટે જાણીતું છે,જેનો ઉપયોગ તે શિકાર કરવા અને ખોરાક લેવા માટે કરતું હતું.

(B) ઇથોપિયા અને તાન્ઝાનિયામાં,સંશોધકોએ માનવ જેવા હાડકાના કેટલાક અશ્મિઓ શોધી કાઢ્યા હતા. આ અશ્મિઓ,જેમ કે $Australopithecus$ ના અશ્મિઓ,મનુષ્યના ઉત્ક્રાંતિના ઇતિહાસ માટે મહત્વપૂર્ણ પુરાવા પૂરા પાડે છે,જે દર્શાવે છે કે પ્રારંભિક હોમિનિડ્સ પૂર્વ આફ્રિકામાં રહેતા હતા.

(A) $Homo\;habilis$ ની મગજની ક્ષમતા $650\;cc$ થી $800\;cc$ ની વચ્ચે હતી. $1400\;cc$ મગજની ક્ષમતા ધરાવતો વિકલ્પ ખોટો છે,કારણ કે $1400\;cc$ એ $Homo\;neanderthalensis$ સાથે સંકળાયેલ મગજની ક્ષમતા છે. તેથી,વિકલ્પ $A$ એ $Homo\;habilis$ માટે સાચી હકીકત નથી.

(C) નિયન્ડરથલ માનવ ($Homo$ $neanderthalensis$) આશરે $1,00,000$ થી $40,000$ વર્ષ પહેલાં મધ્ય એશિયામાં રહેતા હતા.
તેઓ પ્રથમ માનવ પૂર્વજો હતા જેમણે ઠંડા વાતાવરણથી તેમના શરીરને બચાવવા માટે કપડાં તરીકે પ્રાણીઓની ચામડી (hides) નો ઉપયોગ કર્યો હતો.
તેઓ તેમના મૃતકોને દફનાવતા હતા અને શિકાર માટે સાધનોનો ઉપયોગ કરતા હતા.

(C) મનુષ્ય અને ગોરિલાના હિમોગ્લોબિનમાં $99\%$ સમાનતા છે તે વિધાન વૈજ્ઞાનિક રીતે સાચું છે,જે તેમની નજીકની ઉત્ક્રાંતિ સંબંધિતતા દર્શાવે છે.
જોકે,કારણ કે આધુનિક માનવ એ ગોરિલાનો સીધો વંશજ છે,તે વિધાન ખોટું છે.
ઉત્ક્રાંતિ જીવવિજ્ઞાન મુજબ,મનુષ્ય અને ગોરિલા એક સામાન્ય પૂર્વજ ધરાવે છે,પરંતુ મનુષ્યનો વિકાસ સીધો આધુનિક ગોરિલામાંથી થયો નથી.
બંને જાતિઓ લાખો વર્ષો પહેલા એક સામાન્ય પ્રાઈમેટ પૂર્વજમાંથી અલગ પડી હતી.

(C) વિધાન સાચું છે કારણ કે સરીસૃપો પ્રથમ સફળ સ્થળજ પૃષ્ઠવંશીઓ છે,અને ઈંડાની આસપાસ કવચનું નિર્માણ થવાથી તે સુકાઈ જવાથી બચે છે,જે તેમને સ્થળજ જીવનમાં અનુકૂલન સાધવામાં મદદ કરે છે.
કારણ ખોટું છે કારણ કે જરાયુજતા (જીવંત બચ્ચાંને જન્મ આપવો) એ પ્રજનન પદ્ધતિ છે જે વિવિધ વંશાવળીઓમાં સ્વતંત્ર રીતે જોવા મળે છે,જેમાં કેટલાક નિમ્ન કક્ષાના પ્રાણીઓ અને શાર્કનો સમાવેશ થાય છે,જેઓ સરીસૃપોમાં કવચયુક્ત ઈંડાના ઉત્ક્રાંતિ પહેલા અસ્તિત્વમાં હતા.

(B) સૌથી પહેલાં સસ્તનો $Triassic$ સમયગાળા દરમિયાન ઉદ્ભવ્યા હતા. આ આદિ સસ્તનો નાના,નિશાચર અને કીટકભક્ષી પ્રાણીઓ હતા જે આધુનિક સમયના છછૂંદર (shrews) જેવા દેખાતા હતા. તેઓ છછૂંદર જેવી જ નિક (niche) ધરાવતા હતા,જેના કારણે ડાયનાસોરના નાશ પછી તેઓ ટકી શક્યા અને તેમનો વિકાસ થયો.

(C) $1891$માં યુજીન ડુબોઈસે જાવામાં અશ્મિઓ શોધ્યા હતા,જેની ઓળખ $Homo erectus$ (જાવા માનવ અથવા $Pithecanthropus erectus$) તરીકે કરવામાં આવી હતી.
$Homo erectus$ આશરે $1.5$ થી $2$ મિલિયન વર્ષો પહેલા અસ્તિત્વમાં હતા.
તેમની મગજની ક્ષમતા આશરે $900$ cc હતી અને તેઓ અગ્નિનો ઉપયોગ કરનાર પ્રથમ માનવ હતા.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) નિએન્ડરથલ માનવ ($Homo$ $neanderthalensis$) આશરે $1,00,000$ થી $40,000$ વર્ષ પહેલાં મધ્ય એશિયા અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં રહેતા હતા.
તેઓ પોતાના શરીરનું રક્ષણ કરવા માટે પ્રાણીઓની ચામડીનો ઉપયોગ કરતા હતા અને તેમના મૃતકોને દફનાવતા હતા.
તેમની મસ્તિષ્ક ક્ષમતા $1400$ $cc$ હતી,જે આધુનિક માનવ ($Homo$ $sapiens$) ની મસ્તિષ્ક ક્ષમતા જેટલી જ અથવા તેનાથી થોડી વધારે હતી.

(C) વિવિધ માનવ પૂર્વજોનું મસ્તિષ્ક કદ તેમના ઉત્ક્રાંતિ વિકાસનું મુખ્ય સૂચક છે.
$Homo$ $habilis$ (હોમો હેબિલિસ) નું મસ્તિષ્ક કદ આશરે $650-800 \,cc$ હતું.
$Homo$ $erectus$ (હોમો ઈરેકટ્સ) નું મસ્તિષ્ક મોટું હતું,જેનું કદ આશરે $900 \,cc$ હતું.
$Homo$ $sapiens$ $neanderthalensis$ (હોમો સેપિયન્સ નિયન્ડરથેલેન્સિસ) નું મસ્તિષ્ક કદ આશરે $1400 \,cc$ હતું.
તેથી,$Homo$ $erectus$ માટે સાચું મસ્તિષ્ક કદ $900 \,cc$ છે.

(B) આદિ માનવ પૂર્વજોની મસ્તિષ્ક ક્ષમતા નીચે મુજબ છે:
$1$. હોમો હેબિલિસ $(Homo \, habilis)$: તેમની મસ્તિષ્ક ક્ષમતા $650-800 \, cc$ ની વચ્ચે હતી। તેથી, $P-III$.
$2$. હોમો ઈરેકટ્સ $(Homo \, erectus)$: તેમની મસ્તિષ્ક ક્ષમતા આશરે $900 \, cc$ હતી। તેથી, $Q-I$.
$3$. નિએન્ડરથલ માનવ $(Neanderthal \, man)$: તેમની મસ્તિષ્ક ક્ષમતા આશરે $1400 \, cc$ હતી। તેથી, $R-II$.
આમ, સાચી જોડ $(P-III), (Q-I), (R-II)$ છે.

(A) ઉત્ક્રાંતિ પરના $NCERT$ પાઠ્યપુસ્તક મુજબ,આશરે $15$ મિલિયન વર્ષ પૂર્વે ડ્રાયોપિથેકસ અને રામાપિથેકસ નામના પ્રાઈમેટ્સ અસ્તિત્વમાં હતા. તેઓ વાળ ધરાવતા હતા અને ગોરિલા તથા ચિમ્પાન્ઝીની જેમ ચાલતા હતા.
આશરે $3-4$ મિલિયન વર્ષ પૂર્વે,માનવ જેવા પ્રાઈમેટ્સ પૂર્વી આફ્રિકામાં વિચરણ કરતા હતા. તેઓ સંભવત: $4$ ફૂટથી વધુ ઊંચા ન હતા પરંતુ સીધા ચાલતા હતા.
તેથી,$P = 3-4$ મિલિયન વર્ષ અને $Q = 4$ ફૂટ.

(C) માનવ ઉત્ક્રાંતિના અભ્યાસમાં,ચિમ્પાન્ઝી અને માનવની ખોપરી વચ્ચેની સરખામણી એ મોર્ફોલોજિકલ સમાનતાઓ અને તફાવતો દર્શાવવા માટેનું એક ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
$P$ એ પુખ્ત આધુનિક માનવની ખોપરી દર્શાવે છે,જે મોટી મસ્તિષ્ક ક્ષમતા,સીધા કપાળ અને ઓછા બહાર નીકળેલા જડબા (prognathism) દ્વારા લાક્ષણિક છે.
$Q$ એ બાળ ચિમ્પાન્ઝીની ખોપરી દર્શાવે છે,જે માનવ ખોપરી સાથે કેટલીક રચનાત્મક સમાનતાઓ ધરાવે છે,જેમ કે પ્રમાણમાં ગોળાકાર મસ્તિષ્ક અને પુખ્ત ચિમ્પાન્ઝીની તુલનામાં ઓછું બહાર નીકળેલું જડબું,જે ઉત્ક્રાંતિ જીવવિજ્ઞાનમાં 'neoteny' અથવા 'paedomorphosis' નો ખ્યાલ સમજાવે છે.

(C) $NCERT$ જીવવિજ્ઞાનના પાઠ્યપુસ્તકમાં આપેલ ઉત્ક્રાંતિના સમયરેખા મુજબ,આધુનિક $Homo$ $sapiens$ હિમયુગ દરમિયાન $1,00,000$ થી $40,000$ વર્ષ અગાઉ ઉદ્ભવ્યા હતા. તેથી,વિકલ્પ $C$ સાચો જવાબ છે.

(A) અશ્મિભૂત પુરાવાઓ અને આનુવંશિક અભ્યાસો સહિતના વૈજ્ઞાનિક પુરાવાઓ સૂચવે છે કે $Homo$ $sapiens$ (આધુનિક માનવ) સૌપ્રથમ આશરે $2,00,000$ થી $3,00,000$ વર્ષ પહેલાં આફ્રિકામાં ઉદભવ્યા હતા. આફ્રિકાથી,તેઓ વિશ્વના અન્ય ભાગોમાં સ્થળાંતરિત થયા હતા.

(D) જાવા માનવની શોધ $1891$ માં યુજીન ડુબોઈસ દ્વારા જાવામાં કરવામાં આવી હતી. તેને વૈજ્ઞાનિક રીતે $Homo \ erectus$ (ચોક્કસ રીતે $Homo \ erectus \ erectus$) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. તે આશરે $1.5$ થી $0.5$ મિલિયન વર્ષો પહેલા જીવતા હતા અને તેમની મગજની ક્ષમતા (cranial capacity) આશરે $900 \ cc$ હોવાનું માનવામાં આવે છે.

(C) ઓસ્ટ્રેલોપિથેકસ સાચો જવાબ છે.
ઓસ્ટ્રેલોપિથેકસ આશરે $2$ મિલિયન વર્ષો પહેલા પૂર્વ આફ્રિકાના ઘાસના મેદાનોમાં રહેતા હતા.
તેઓ પથ્થરના હથિયારોથી શિકાર કરતા હોવાનું માનવામાં આવે છે,પરંતુ તેમનો મુખ્ય ખોરાક ફળો હતો.
ડ્રાયોપિથેકસ અને રામાપિથેકસ વધુ વાનર જેવા હતા અને તેઓ અગાઉના સમયમાં અસ્તિત્વ ધરાવતા હતા.
હોમો ઈરેકટ્સની મગજની ક્ષમતા વધુ હતી અને તેઓ વધુ આધુનિક સાધનોનો ઉપયોગ કરતા હતા.

(B) દ્વિપાદ ચલન (બે પગે ચાલવાની ક્ષમતા) સૌપ્રથમ $Australopithecus$ પ્રજાતિમાં વિકસી હતી.
$Australopithecus$ પૂર્વ આફ્રિકાના ઘાસના મેદાનોમાં રહેતા હતા અને તેઓમાં સીધા ચાલવા માટેના સ્પષ્ટ કંકાલ અનુકૂલનો જોવા મળ્યા હતા,જેમ કે નિતંબ (pelvis) ની રચના અને ફોરામેન મેગ્નમનું સ્થાન.
જ્યારે $Dryopithecus$ વધુ વાનર જેવા અને વૃક્ષવાસી હતા,ત્યારે $Homo$ $erectus$ અને $Neanderthal$ $man$ પછીના સમયમાં વિકસ્યા હતા,જેઓ વધુ વિકસિત મગજની ક્ષમતા અને સાધનો બનાવવાની આવડત ધરાવતા હતા.

(D) આધુનિક માનવ ($Homo$ $sapiens$) ના ઉત્ક્રાંતિના ક્રમમાં ઘણા તબક્કાઓનો સમાવેશ થાય છે.
$Dryopithecus$ અને $Ramapithecus$ એ પ્રારંભિક પ્રાઈમેટ હતા.
$Australopithecus$ આશરે $2$ મિલિયન વર્ષ પહેલાં અસ્તિત્વમાં હતા.
$Homo$ $habilis$ એ પ્રથમ માનવ જેવો જીવ (હોમિનિડ) હતો.
$Homo$ $neanderthalensis$ (નિએન્ડરથલ માનવ) $1,00,000$ થી $40,000$ વર્ષ પહેલાં મધ્ય એશિયામાં રહેતા હતા અને મગજની ક્ષમતા અને સામાજિક વર્તણૂકની દ્રષ્ટિએ તેમને આધુનિક માનવના સૌથી નજીકના પૂર્વજ માનવામાં આવે છે.

(C) ભૂતકાળથી વર્તમાન સુધી માનવ ઉત્ક્રાંતિનો સાચો ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. $Homo$ $\text{habilis}$ (આશરે $2.0 - 1.5$ મિલિયન વર્ષ પહેલાં)
$2$. $Homo$ $\text{erectus}$ (આશરે $1.5$ મિલિયન વર્ષ પહેલાં)
$3$. $Homo$ $\text{neanderthalensis}$ (આશરે $100,000 - 40,000$ વર્ષ પહેલાં)
$4$. $Homo$ $\text{sapiens}$ (આધુનિક માનવ)
તેથી, સાચો કાલક્રમિક ક્રમ $A \rightarrow D \rightarrow C \rightarrow B$ છે. આમ, સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) માનવ પૂર્વજોનો ઉત્ક્રાંતિનો ક્રમ સૌથી જૂનાથી સૌથી નવા સુધી નીચે મુજબ છે:
$1$. રામાપિથેકસ (આશરે $12-14$ મિલિયન વર્ષ પહેલાં અસ્તિત્વમાં હતા).
$2$. ઓસ્ટ્રેલોપિથેકસ (આશરે $2-5$ મિલિયન વર્ષ પહેલાં અસ્તિત્વમાં હતા).
$3$. હોમો હેબિલિસ (આશરે $1.5-2$ મિલિયન વર્ષ પહેલાં અસ્તિત્વમાં હતા).
$4$. હોમો ઇરેક્ટસ (આશરે $1.5-1.8$ મિલિયન વર્ષ પહેલાં અસ્તિત્વમાં હતા).
તેથી,સાચો કાલક્રમિક ક્રમ $(II), (IV), (I), (III)$ છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
$Homo \ habilis$ ની મગજની ક્ષમતા $650-800 \ \text{cc}$ ની વચ્ચે હતી અને તેને પ્રથમ માનવ જેવું પ્રાણી (હોમિનિડ) માનવામાં આવે છે.
$Homo \ erectus$ ના અશ્મિઓ ખરેખર જાવામાં મળી આવ્યા હતા (જાવા માનવ).
નિયન્ડરથલ માનવ $(Homo \ neanderthalensis)$ પૂર્વ અને મધ્ય એશિયાની નજીક રહેતા હતા અને તેમના શરીરને સુરક્ષિત રાખવા માટે ચામડીનો ઉપયોગ કરતા હતા અને તેમના મૃતકોને દફનાવતા હતા; તેઓ પ્રથમ માનવ જેવા પ્રાણી નહોતા.
$Homo \ sapiens$ નો ઉદભવ આફ્રિકામાં થયો હતો અને તેઓ ખંડોમાં ફેલાઈ ગયા હતા અને અલગ-અલગ જાતિઓમાં વિકસ્યા હતા.

(A) આપેલ હોમિનિડ્સની મગજની ક્ષમતા નીચે મુજબ છે:
$1$. ઓસ્ટ્રેલોપિથેકસ: તેમની મગજની ક્ષમતા આશરે $500 \ CC$ હતી.
$2$. હોમો હેબિલિસ: તેમની મગજની ક્ષમતા $650-800 \ CC$ ની વચ્ચે હતી.
$3$. નિયાન્ડરથલ માનવ: તેમનું મગજ મોટું હતું અને તેમની મગજની ક્ષમતા આશરે $1400 \ CC$ હતી.
$4$. હોમો ઇરેક્ટસ: તેમની મગજની ક્ષમતા આશરે $900 \ CC$ હતી.
તેથી,સાચી જોડ $(a-ii, b-iii, c-iv, d-i)$ છે.

(B) માનવ ઉત્ક્રાંતિના સમયરેખા મુજબ,$Homo$ $sapiens$ (આધુનિક માનવ) હિમયુગ દરમિયાન $75,000$ થી $10,000$ વર્ષ પહેલાં ઉદ્ભવ્યા હતા. અગાઉના પૂર્વજો જેવા કે $Homo$ $erectus$ ઘણા સમય પહેલા અસ્તિત્વમાં હતા,પરંતુ આધુનિક $Homo$ $sapiens$ નો ચોક્કસ ઉદભવ આ સમયગાળામાં થયો હોવાનું માનવામાં આવે છે.

(C) નિયન્ડરથલ માનવ $(Homo \ neanderthalensis)$ ની મગજની ક્ષમતા આશરે $1400cc$ હતી.
તેઓ નજીકના પૂર્વ અને મધ્ય એશિયાના વિસ્તારોમાં વસવાટ કરતા હતા.
તેઓ $1,00,000$ થી $40,000$ વર્ષ પહેલાં જીવતા હતા.
તેઓ તેમના શરીરને કઠોર હવામાનથી બચાવવા માટે પ્રાણીઓના ચામડાંનો ઉપયોગ કરતા હતા અને તેમના મૃતકોને દફનાવતા હતા,જે પ્રારંભિક સાંસ્કૃતિક અથવા ધાર્મિક વર્તણૂકના વિકાસને સૂચવે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $i \rightarrow 1400cc, ii \rightarrow \text{એશિયા}, iii \rightarrow 1,00,000-40,000, iv \rightarrow \text{ચામડાં}$ છે.

(C) માનવ ઉત્ક્રાંતિ દરમિયાન,ટટ્ટાર સ્થિતિ અને દ્વિપાદી ગમનને ટેકો આપવા માટે ઘણા શારીરિક ફેરફારો થયા હતા.
$1$. મોટા મગજને સમાવવા માટે કપાલ ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો થયો.
$2$. દ્વિપાદી ગમન (બે પગે ચાલવું) એ હલનચલનનું મુખ્ય માધ્યમ બન્યું.
$3$. ટટ્ટાર સ્થિતિમાં શરીરના ઉપરના ભાગનું વજન સહન કરવા માટે શ્ર્રોણી મેખલા પહોળી થઈ.
$4$. તેનાથી વિપરીત,અગ્ર ઉપાંગો ટૂંકા થયા,લાંબા નહીં,કારણ કે હવે તેમની વજન સહન કરવા કે ચાલવા માટે જરૂર નહોતી,જેનાથી હાથની કુશળતા અને સાધનોના ઉપયોગમાં વધારો થયો.
તેથી,અગ્ર ઉપાંગોની લંબાઈમાં વધારો એ મનુષ્ય દ્વારા પ્રાપ્ત થયેલ લક્ષણ નથી.

(B) માનવ ઉત્ક્રાંતિ દરમિયાન,દ્વિપાદી ચાલ (bipedalism) અને મગજની ક્ષમતા વધારવા માટે ઘણા મહત્વપૂર્ણ શારીરિક ફેરફારો થયા.
$1$. સ્ટીરિયોસ્કોપિક દ્રષ્ટિ (બાયનોક્યુલર વિઝન) ઊંડાણની સમજ આપે છે,જે પ્રાઈમેટ્સ માટે જરૂરી છે.
$2$. વિરોધી અંગૂઠો (opposable thumb) ચોકસાઈપૂર્વક પકડવા અને સાધનોના ઉપયોગ માટે મદદરૂપ થાય છે.
$3$. ટૂંકા અગ્ર ઉપાંગો (પશ્ચ ઉપાંગોની તુલનામાં) એ દ્વિપાદી ગતિ માટેનું એક લાક્ષણિક અનુકૂલન છે,કારણ કે મનુષ્યો હવે ચાલવા માટે તેમના હાથનો ઉપયોગ કરતા નથી.
વિકલ્પ $B$ આ ઉત્ક્રાંતિના લક્ષણોને યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
$Homo erectus$ ને 'ટટ્ટાર ચાલતો માનવ' (upright man) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,'એપ મેન' તરીકે નહીં.
$Dryopithecus$ વધુ એપ જેવો હતો,જ્યારે $Ramapithecus$ વધુ માનવ જેવો હતો.
$Homo habilis$ ને યોગ્ય રીતે 'હેન્ડી મેન' અથવા 'સાધન બનાવનાર' કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ સાધનોનો ઉપયોગ કરનાર પ્રથમ માનવ હતા.
$Neanderthal$ માનવને અદ્યતન પ્રાગૈતિહાસિક માનવ માનવામાં આવે છે જેની મગજની ક્ષમતા આશરે $1400 \ cc$ હતી.

(A) નિયન્ડરથલ માનવ $(Homo \text{ } neanderthalensis)$ ના અશ્મિઓ સૌપ્રથમ જર્મનીની નિયન્ડર ખીણમાં મળી આવ્યા હતા. તેઓ પ્લેઇસ્ટોસીન યુગના અંતમાં, આશરે $100,000$ થી $40,000$ વર્ષ પહેલાં જીવતા હતા. તેથી, સાચું સ્થળ જર્મની છે.

(C) $Homo$ $sapiens$ ની ઉત્ક્રાંતિની શ્રેણી તેમને $Primates$ (પ્રાઈમેટ) શ્રેણીમાં મૂકે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Baboons$ એ $Cercopithecidae$ કુળના (જૂની દુનિયાના વાંદરા) સભ્યો છે,જે કેટારિન પ્રાઈમેટ છે.
$Lemurs$ અને $Tarsiers$ એ પ્રોસિમિયન છે,જે સિમિયન (વાંદરા અને વાનર) ની તુલનામાં મનુષ્યોથી વધુ દૂરના સંબંધિત છે.
$Orangutans$ એ મહાન વાનરો છે,પરંતુ આ ચોક્કસ જૂથોની તુલના કરતા પ્રમાણભૂત ઉત્ક્રાંતિ જીવવિજ્ઞાનના પ્રશ્નોના સંદર્ભમાં,$Baboons$ ને પ્રોસિમિયન્સની તુલનામાં પ્રાઈમેટ વર્ગીકરણ જૂથોની દ્રષ્ટિએ નજીક ગણવામાં આવે છે.

(D) અશ્મિઓ અને તેમની કપાલ ક્ષમતાનું સાચું જોડાણ નીચે મુજબ છે:
$1$. હોમો હેબિલિસ: તેમની કપાલ ક્ષમતા $650-800 \ cc$ ની વચ્ચે હતી. ($B$ સાથે જોડાય છે)
$2$. નિયન્ડરથલ માનવ: તેઓનું મગજ મોટું હતું અને કપાલ ક્ષમતા આશરે $1400 \ cc$ હતી. ($C$ સાથે જોડાય છે)
$3$. ઓસ્ટ્રેલોપિથેકસ: તેઓનું મગજ નાનું હતું અને કપાલ ક્ષમતા $450-600 \ cc$ ની વચ્ચે હતી. ($D$ સાથે જોડાય છે)
$4$. હોમો ઇરેક્ટસ: તેમની કપાલ ક્ષમતા આશરે $900 \ cc$ હતી. ($A$ સાથે જોડાય છે)
તેથી,સાચો ક્રમ $i-B, ii-C, iii-D, iv-A$ છે.

(C) $i$. નીએન્ડરથલ માનવ ઠંડીથી બચવા માટે પ્રાણીઓની ચામડીનો ઉપયોગ કરતો હતો.
$ii$. નીએન્ડરથલ માનવના પ્રથમ અશ્મિ જર્મનીની નીએન્ડર ખીણમાં મળી આવ્યા હતા.
$iii$. નીએન્ડરથલ માનવ સીધી મુદ્રા ધરાવતો હતો,અર્ધ-સીધી નહીં.
$iv$. નીએન્ડરથલ માનવ મિયોસીન યુગમાં નહીં,પરંતુ મોડા પ્લેઇસ્ટોસીન યુગમાં અસ્તિત્વમાં હતો.
$v$. તેઓ ફ્લિન્ટ (ચકમક પથ્થર) ના જટિલ સાધનો બનાવવા માટે જાણીતા હતા.
તેથી,વિધાનો $i, ii$ અને $v$ સાચા છે.

(C) માનવ પૂર્વજોનો સાચો ઉત્ક્રાંતિ ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. $Dryopithecus$: આ વાનર જેવા હતા અને આશરે $15$ મિલિયન વર્ષ પહેલાં અસ્તિત્વમાં હતા.
$2$. $Ramapithecus$: આ માનવ જેવા હતા અને $Dryopithecus$ ના સમયગાળા દરમિયાન જ અસ્તિત્વમાં હતા,પરંતુ થોડા વધુ વિકસિત હતા.
$3$. $Homo$ $habilis$: આ પ્રથમ માનવ જેવા સજીવો (હોમિનિડ્સ) હતા જેમની મગજની ક્ષમતા $650-800$ cc હતી.
$4$. $Homo$ $erectus$: આ $Homo$ $habilis$ પછી વિકસ્યા હતા અને તેમની મગજની ક્ષમતા આશરે $900$ cc હતી.
$5$. $Neanderthal$ માનવ: આ પૂર્વ અને મધ્ય એશિયામાં $1,00,000-40,000$ વર્ષ પહેલાં જીવતા હતા.
તેથી,સાચો ક્રમ $i \rightarrow iii \rightarrow ii \rightarrow v \rightarrow iv$ છે.

(A) 'એપ મેન' (Ape man) શબ્દ ઐતિહાસિક રીતે $Homo$ $erectus$ સાથે જોડાયેલો છે. ખાસ કરીને,$Java$ $Ape$ $man$ ના અશ્મિ ($Pithecanthropus$ $erectus$,જે હવે $Homo$ $erectus$ $erectus$ તરીકે વર્ગીકૃત થયેલ છે) ને વાંદરા અને આધુનિક માનવ વચ્ચેના મધ્યવર્તી લક્ષણોને કારણે 'એપ મેન' તરીકે ઓળખવામાં આવતા હતા. તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) $Primates$ (પ્રાઈમેટ) શ્રેણીને પરંપરાગત રીતે બે ઉપ-ક્રમોમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે: $Prosimii$ અને $Anthropoidea$ (એન્થ્રોપોઈડિયા).
$Prosimii$ (જેને ઘણીવાર પ્રોસીમિયન કહેવામાં આવે છે) ને વધુ આદિમ પ્રાઈમેટ માનવામાં આવે છે.
આ જૂથમાં લીમર,લોરિસ અને ટાર્સિયર્સનો સમાવેશ થાય છે.
તેની સામે,$Anthropoidea$ માં વાંદરાઓ,એપ (વાનર) અને મનુષ્યોનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) $Australopithecus$ ના અશ્મિઓ ઇથોપિયા અને તાન્ઝાનિયા બંનેમાં મળી આવ્યા છે. ખાસ કરીને,'લ્યુસી' $(Australopithecus afarensis)$ તરીકે ઓળખાતો પ્રખ્યાત અશ્મિ નમૂનો ઇથોપિયાના અફાર પ્રદેશમાં મળી આવ્યો હતો,જ્યારે અન્ય મહત્વપૂર્ણ $Australopithecus$ અશ્મિઓ તાન્ઝાનિયાના ઓલ્ડુવાઈ ગોર્જ જેવા સ્થળોએ મળી આવ્યા છે. આ શોધે પૂર્વ આફ્રિકામાં માનવ ઉત્ક્રાંતિ માટે નિર્ણાયક પુરાવા પૂરા પાડ્યા છે.

(C) વૃક્ષવાસી પ્રાણી તે છે જે તેના જીવનનો મોટાભાગનો સમય વૃક્ષો પર વિતાવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Orangutan$ $(Pongo)$ મુખ્યત્વે એક વૃક્ષવાસી એપ છે,જે તેનો લગભગ તમામ સમય ઉષ્ણકટિબંધીય વર્ષાવનોની છત્રછાયામાં વિતાવે છે.
જ્યારે અન્ય એપ જેવા કે $Chimpanzees$ અને $Gorillas$ મુખ્યત્વે જમીન પર રહેનારા છે,ત્યારે $Orangutans$ માં વૃક્ષો પર ચઢવા અને લટકવા માટે વિશિષ્ટ અનુકૂલનો વિકસ્યા છે.
તેથી,સાચો જવાબ $C$ છે.

(D) $Homo \text{ neanderthalensis}$ (નિયન્ડરથલ માનવ) આશરે $1,00,000$ થી $40,000$ વર્ષ પહેલાં પશ્ચિમ અને મધ્ય એશિયામાં રહેતા હતા.
તેઓ મજબૂત બાંધાના,ટૂંકી કદના હતા અને તેમની મગજની ક્ષમતા આશરે $1400-1500 \text{ cc}$ (સરેરાશ $1450 \text{ cc}$) હતી.
તેઓ તેમના શરીરને સુરક્ષિત રાખવા માટે પ્રાણીઓની ચામડીનો ઉપયોગ કરતા હતા અને તેમના મૃતકોને દફનાવતા હતા.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(A) $Homo \text{ } habilis$ ને 'હેન્ડી મેન' અથવા 'ઓજાર બનાવનાર માનવ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ પથ્થરના ઓજારો બનાવનાર અને તેનો ઉપયોગ કરનાર પ્રથમ હોમિનિડ્સ હતા. તેમની મગજની ક્ષમતા $650-800 \text{ } cc$ ની વચ્ચે હતી.

(D) વિવિધ માનવ પૂર્વજોની મસ્તિષ્ક ક્ષમતા નીચે મુજબ છે:

માનવ પૂર્વજ	મસ્તિષ્ક ક્ષમતા
$i$. $Homo$ $erectus$	$900$ $cc$
$ii$. $Homo$ $sapiens$	$1450$ $cc$
$iii$. $Homo$ $neanderthalensis$	$1400$ $cc$
$iv$. $Homo$ $habilis$	$650-800$ $cc$
$v$. $Homo$ $sapiens$ $fossilis$ ($Cro$ $Magnon$ $man$)	$\,1600$ $cc$

આ માહિતીના આધારે,$Homo$ $sapiens$ $fossilis$ ($\text{ક્રો-મેગ્નન માનવ}$) સૌથી વધુ મસ્તિષ્ક ક્ષમતા ધરાવે છે,જે આશરે $1600$ $cc$ છે.

(A) પ્રથમ પ્રાઈમેટ્સનો ઉદય $Tertiary$ સમયગાળાના $Palaeocene$ યુગ દરમિયાન,આશરે $65$ થી $55$ મિલિયન વર્ષો પહેલા થયો હતો. આ પ્રારંભિક પ્રાઈમેટ્સ નાના,વૃક્ષવાસી સસ્તન પ્રાણીઓ હતા જે કીટભક્ષી પૂર્વજોમાંથી વિકસિત થયા હતા.

(D) માનવ ઉત્ક્રાંતિનો સાચો કાલક્રમિક ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. રામાપિથેકસ: આશરે $15$ mya પહેલા અસ્તિત્વમાં હતા.
$2$. ઓસ્ટ્રેલોપિથેકસ: આશરે $2$ mya પહેલા અસ્તિત્વમાં હતા.
$3$. હોમો ઇરેક્ટસ: આશરે $1.5$ mya પહેલા અસ્તિત્વમાં હતા.
$4$. નિયાન્ડરથલ માનવ: આશરે $100,000$ થી $40,000$ વર્ષ પહેલા અસ્તિત્વમાં હતા.
તેથી,સાચો ક્રમ રામાપિથેકસ $\rightarrow$ ઓસ્ટ્રેલોપિથેકસ $\rightarrow$ હોમો ઇરેક્ટસ $\rightarrow$ નિયાન્ડરથલ છે.

(C) ઉલ્લેખિત હોમિનિડ્સની મગજની ક્ષમતા નીચે મુજબ છે:
$1$. $Homo$ $habilis$: $650-800$ $cc$
$2$. $Homo$ $erectus$: $800-1100$ $cc$
$3$. $Neanderthal$ $man$: $1400-1500$ $cc$
$4$. $Homo$ $sapiens$: $1300-1600$ $cc$
આ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા, આપેલા વિકલ્પોમાં $Homo$ $habilis$ ની મગજની ક્ષમતા સૌથી ઓછી હતી. તેથી, સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) $Homo \text{ } habilis$ ને પ્રથમ માનવ જેવા હોમિનિડ માનવામાં આવે છે. તેમની મગજની ક્ષમતા $650 \text{ } CC$ થી $800 \text{ } CC$ ની વચ્ચે હતી. તેઓ માંસ ખાતા ન હતા. તેથી, સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) નિયન્ડરથલ માનવની મગજની ક્ષમતા આશરે $1400 \text{ cc}$ હતી.
નિયન્ડરથલ માનવો $100,000$ થી $40,000$ વર્ષ પહેલાં પૂર્વ અને મધ્ય એશિયામાં રહેતા હતા.
તેઓ તેમના શરીરને સુરક્ષિત રાખવા માટે ચામડાનો ઉપયોગ કરતા હતા અને તેમના મૃતકોને દફનાવતા હતા.
તેમની મગજની ક્ષમતા $Homo \text{ habilis}$ અને $Homo \text{ erectus}$ કરતા નોંધપાત્ર રીતે વધારે હતી.

(D) ઉત્ક્રાંતિ જીવવિજ્ઞાન અને અશ્મિઓના અભ્યાસ મુજબ, આધુનિક માનવ, $Homo \text{ } sapiens$, આશરે $75,000$ થી $10,000$ વર્ષ પહેલાં હિમયુગ દરમિયાન ઉદ્ભવ્યા હતા।
જોકે આ પહેલા પણ $Homo \text{ } sapiens$ ના પ્રારંભિક સ્વરૂપો અસ્તિત્વમાં હતા, પરંતુ આધુનિક માનવ વર્તણૂક અને વ્યાપક ફેલાવો સામાન્ય રીતે પ્રમાણભૂત પાઠ્યપુસ્તકોમાં આ સમયગાળામાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે।
તેથી, વિકલ્પ $D$ સાચો જવાબ છે।

(B) $Homo$ $erectus$ ની મગજની ક્ષમતા આશરે $900$ $C.C.$ (ઘન સેન્ટિમીટર) હોવાનું માનવામાં આવે છે.
$Homo$ $habilis$ ની મગજની ક્ષમતા $650 - 800$ $C.C.$ ની વચ્ચે હતી,જ્યારે $Homo$ $sapiens$ $neanderthalensis$ ની મગજની ક્ષમતા આશરે $1400$ $C.C.$ હતી.

(A) $Dryopithecus$ એ સૌથી વધુ વાનર જેવું આદિમાનવ પૂર્વજ હતું.
તે આશરે $15$ મિલિયન વર્ષો પહેલા અસ્તિત્વમાં હતું.
$Dryopithecus$ તેના બાહ્ય સ્વરૂપમાં વધુ વાનર જેવું હતું,જ્યારે $Ramapithecus$ વધુ માનવ જેવું હતું.

(D) $Homo \text{ } habilis$ ને પ્રથમ માનવ જેવો જીવ માનવામાં આવે છે.
તેઓ આશરે $2.0$ થી $1.5$ મિલિયન વર્ષ પહેલાં જીવતા હતા.
તેમની મગજની ક્ષમતા $650-800 \text{ } cc$ ની વચ્ચે હતી અને તેઓ સાધનોનો ઉપયોગ કરનાર પ્રથમ માનવ હતા.

(B) $Homo \text{ } habilis$ (કુશળ માનવ) ને પ્રથમ માનવ જેવા હોમિનિડ માનવામાં આવતા હતા。
તેમની મગજની ક્ષમતા $650 \text{ } cc$ થી $800 \text{ } cc$ ની વચ્ચે હતી。