Gujarati

Quantum number, Electronic configuration and Shape of orbitals Questions in Gujarati

Class 11 Chemistry · Structure of Atom · Quantum number, Electronic configuration and Shape of orbitals

1023+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 49 of 1023 questions in Gujarati

101
EasyMCQ
$n = 4$ અને $m = 2$ ક્વોન્ટમ આંક ધરાવતા ઇલેક્ટ્રોન માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
ઇલેક્ટ્રોન $s = + \frac{1}{2}$ ક્વોન્ટમ આંક ધરાવી શકે છે
B
ઇલેક્ટ્રોન $l = 2$ ક્વોન્ટમ આંક ધરાવી શકે છે
C
ઇલેક્ટ્રોન $l = 3$ ક્વોન્ટમ આંક ધરાવી શકે છે
D
ઇલેક્ટ્રોન $l = 0, 1, 2, 3$ ક્વોન્ટમ આંક ધરાવી શકે છે

Solution

(D) ઇલેક્ટ્રોન માટે,ચુંબકીય ક્વોન્ટમ આંક $m$ એ એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ આંક $l$ દ્વારા મર્યાદિત છે,જેથી $|m| \leq l$ થાય.
$m = 2$ આપેલ હોવાથી,$l$ ના શક્ય મૂલ્યો $l \geq 2$ હોવા જોઈએ.
મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n = 4$ હોવાથી,$l$ ના શક્ય મૂલ્યો $0, 1, 2, 3$ છે.
આ મર્યાદાઓને જોડતા,$l$ ફક્ત $2$ અથવા $3$ હોઈ શકે છે.
તેથી,$l = 0, 1, 2, 3$ હોઈ શકે તેવું વિધાન ખોટું છે કારણ કે જ્યારે $m = 2$ હોય ત્યારે $l$ એ $0$ અથવા $1$ હોઈ શકે નહીં.
102
MediumMCQ
પરમાણુમાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોન માટે ક્વોન્ટમ નંબર્સનો કયો સેટ લાગુ પડતો નથી?
A
$n = 1, l = 1, m_l = 1, m_s = +1/2$
B
$n = 1, l = 0, m_l = 0, m_s = +1/2$
C
$n = 1, l = 0, m_l = 0, m_s = -1/2$
D
$n = 2, l = 0, m_l = 0, m_s = +1/2$

Solution

(A) કોઈપણ મુખ્ય ક્વોન્ટમ નંબર $n$ માટે,એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ નંબર $l$ ની કિંમત $0$ થી $n-1$ સુધીની હોઈ શકે છે.
$n = 1$ માટે,$l$ ની એકમાત્ર શક્ય કિંમત $0$ છે.
તેથી,સેટ $n = 1, l = 1$ શક્ય નથી કારણ કે $l$ એ $n$ જેટલો કે તેનાથી મોટો હોઈ શકે નહીં.
આમ,વિકલ્પ $A$ સાચો જવાબ છે.
103
MediumMCQ
$Fe^{3+}$ $[Z=26]$ ની સાચી ઇલેક્ટ્રોનિક રચના કઈ છે?
A
$1s^2, 2s^2 2p^6, 3s^2 3p^6 3d^5$
B
$1s^2, 2s^2 2p^6, 3s^2 3p^6 3d^3, 4s^2$
C
$1s^2, 2s^2 2p^6, 3s^2 3p^6 3d^6, 4s^2$
D
$1s^2, 2s^2 2p^6, 3s^2 3p^6 3d^5, 4s^1$

Solution

(A) $Fe$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $26$ છે. $Fe$ ની ધરાસ્થિતિમાં ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^6 4s^2$ છે.
$Fe^{3+}$ બનાવવા માટે,આપણે $3$ ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરીએ છીએ: $2$ ઇલેક્ટ્રોન $4s$ કક્ષકમાંથી અને $1$ ઇલેક્ટ્રોન $3d$ કક્ષકમાંથી.
આમ,રચના $[Ar] 3d^5$ થાય છે,જે $1s^2, 2s^2 2p^6, 3s^2 3p^6 3d^5$ છે.
104
EasyMCQ
$Na$ પરમાણુના છેલ્લા ઇલેક્ટ્રોન માટે એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ નંબર કેટલો છે?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$0$

Solution

(D) $Na$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $11$ છે.
$Na$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $1s^2 2s^2 2p^6 3s^1$ છે.
છેલ્લો ઇલેક્ટ્રોન $3s$ કક્ષકમાં દાખલ થાય છે.
$s$-કક્ષક માટે,એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ નંબર $(l)$ $0$ હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(D)$ છે.
105
EasyMCQ
$3p$ ઓર્બિટલ પાસે શું હોય છે?
A
બે ગોળાકાર નોડ
B
બે અ-ગોળાકાર નોડ
C
એક ગોળાકાર અને એક અ-ગોળાકાર નોડ
D
એક ગોળાકાર અને બે અ-ગોળાકાર નોડ

Solution

(C) નોડની કુલ સંખ્યા $n-1$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ગોળાકાર (રેડિયલ) નોડની સંખ્યા $n-l-1$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અ-ગોળાકાર (કોણીય) નોડની સંખ્યા $l$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$3p$ ઓર્બિટલ માટે,મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n = 3$ અને ગૌણ ક્વોન્ટમ આંક $l = 1$ છે.
તેથી,ગોળાકાર નોડની સંખ્યા $= n-l-1 = 3-1-1 = 1$.
અ-ગોળાકાર નોડની સંખ્યા $= l = 1$.
આમ,$3p$ ઓર્બિટલ પાસે એક ગોળાકાર અને એક અ-ગોળાકાર નોડ હોય છે.
106
EasyMCQ
$4p$ સબ-શેલના તમામ ઇલેક્ટ્રોન નીચેનામાંથી કયા ક્વોન્ટમ નંબર દ્વારા દર્શાવવા જોઈએ?
A
$n = 4, m = 0, s = \pm \frac{1}{2}$
B
$l = 1$
C
$l = 0, s = \pm \frac{1}{2}$
D
$s = \pm \frac{1}{2}$

Solution

(B) $4p$ સબ-શેલ માટે,મુખ્ય ક્વોન્ટમ નંબર $n = 4$ અને એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ નંબર $l = 1$ છે (કારણ કે $p$-ઓર્બિટલ $l = 1$ ને અનુરૂપ છે).
આ સબ-શેલના તમામ ઇલેક્ટ્રોન માટે $n = 4$ અને $l = 1$ હોવું આવશ્યક છે.
મેગ્નેટિક ક્વોન્ટમ નંબર $m$ ની કિંમત $-1, 0, +1$ હોઈ શકે છે,અને સ્પિન ક્વોન્ટમ નંબર $s$ ની કિંમત $\pm \frac{1}{2}$ હોઈ શકે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$l = 1$ એ એકમાત્ર ક્વોન્ટમ નંબર છે જે $4p$ સબ-શેલના તમામ ઇલેક્ટ્રોન માટે સમાન છે.
107
MediumMCQ
$27$ પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતા તત્વની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના કઈ છે?
A
$1s^2, 2s^2 2p^6, 3s^2 3p^6, 4s^2 4p^5$
B
$1s^2, 2s^2 2p^6, 3s^2 3p^6 3d^6, 4s^2 4p^1$
C
$1s^2, 2s^2 2p^6, 3s^2 3p^6, 3d^8, 4s^1$
D
$1s^2, 2s^2 2p^6, 3s^2 3p^6, 3d^7, 4s^2$

Solution

(D) તત્વનો પરમાણુ ક્રમાંક $27$ છે. ઇલેક્ટ્રોનિક રચના આઉફબાઉના સિદ્ધાંત મુજબ નક્કી કરવામાં આવે છે,જે જણાવે છે કે ઇલેક્ટ્રોન વધતી જતી ઉર્જાના ક્રમમાં કક્ષકોમાં ભરાય છે.
$Z = 27$ માટે,રચના $1s^2, 2s^2, 2p^6, 3s^2, 3p^6, 4s^2, 3d^7$ છે.
કક્ષકીય સંકેત મુજબ,$3d$ પેટાકોષમાં $5$ કક્ષકો હોય છે,જેમાં $7$ ઇલેક્ટ્રોન $(\uparrow\downarrow)(\uparrow\downarrow)(\uparrow)(\uparrow)(\uparrow)$ તરીકે ભરાય છે અને $4s$ કક્ષક $(\uparrow\downarrow)$ તરીકે ભરાય છે.
આમ,વિકલ્પ $D$ સાચો છે.
108
Medium
જ્યારે મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n$ નું મૂલ્ય $3$ હોય,ત્યારે ગૌણ ક્વોન્ટમ આંક $l$ અને તેને અનુરૂપ ચુંબકીય ક્વોન્ટમ આંક $m$ ના શક્ય મૂલ્યો કયા છે?

Solution

(A) આપેલ મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n$ માટે,ગૌણ ક્વોન્ટમ આંક $l$ નું મૂલ્ય $0$ થી $n-1$ સુધી હોઈ શકે છે.
$n = 3$ માટે,$l$ ના મૂલ્યો $0, 1, 2$ હોઈ શકે છે.
દરેક $l$ ના મૂલ્ય માટે,ચુંબકીય ક્વોન્ટમ આંક $m$ નું મૂલ્ય $-l$ થી $+l$ સુધી (શૂન્ય સહિત) હોઈ શકે છે.
જો $l = 0$,તો $m = 0$.
જો $l = 1$,તો $m = -1, 0, +1$.
જો $l = 2$,તો $m = -2, -1, 0, +1, +2$.
તેથી,વિકલ્પ $A$ આ મૂલ્યોને યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે.
109
EasyMCQ
પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોનનું સંભવિત અવકાશી અભિવિન્યાસ (spatial orientation) ની સંખ્યા શેના દ્વારા આપવામાં આવે છે?
A
સ્પિન ક્વોન્ટમ નંબર
B
સ્પિન કોણીય વેગમાન
C
ચુંબકીય ક્વોન્ટમ નંબર
D
કક્ષકીય કોણીય વેગમાન

Solution

(C) મુખ્ય ક્વોન્ટમ નંબર $(n)$ કક્ષાનું કદ અને ઉર્જા નક્કી કરે છે.
એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ નંબર $(l)$ કક્ષકનો આકાર નક્કી કરે છે.
ચુંબકીય ક્વોન્ટમ નંબર $(m_l)$ અવકાશમાં કક્ષકના અવકાશી અભિવિન્યાસનું વર્ણન કરે છે.
સ્પિન ક્વોન્ટમ નંબર $(m_s)$ ઇલેક્ટ્રોનના સ્પિનનું વર્ણન કરે છે.
110
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયા કક્ષકોના સમૂહ અધઃપતિત (degenerate) હોઈ શકે છે?
A
$2s, 2p_x, 2p_y$
B
$3s, 3p_x, 3d_{xy}$
C
$1s, 2s, 3s$
D
$2p_x, 2p_y, 2p_z$

Solution

(D) અધઃપતિત કક્ષકો એટલે કે જે સમાન ઉર્જા સ્તર ધરાવે છે.
હાઇડ્રોજન જેવા પરમાણુમાં અથવા બાહ્ય ક્ષેત્રની ગેરહાજરીમાં,સમાન પેટાકોષ (સમાન $n$ અને $l$ મૂલ્યો) ધરાવતી કક્ષકો અધઃપતિત હોય છે.
$2p_x, 2p_y, 2p_z$ ના સમૂહ માટે,ત્રણેય કક્ષકો સમાન મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $(n = 2)$ અને સમાન ગૌણ ક્વોન્ટમ આંક $(l = 1)$ ધરાવે છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ સમાન $2p$ પેટાકોષના છે.
તેથી,તેઓ સમાન ઉર્જા ધરાવે છે અને અધઃપતિત છે.
111
EasyMCQ
ક્વોન્ટમ નંબર્સનો સેટ $n = 3$,$l = 0$,$m = 0$,$s = -1/2$ કયા તત્વને લાગુ પડે છે?
A
$Mg$
B
$Na$
C
$Ne$
D
$F$

Solution

(A) આપેલ ક્વોન્ટમ નંબર્સ $n = 3$,$l = 0$,$m = 0$,$s = -1/2$ એ $3s$ ઓર્બિટલના ઇલેક્ટ્રોન માટે છે.
$Mg$ $(Z = 12)$ માટે,ઇલેક્ટ્રોનિક કોન્ફિગરેશન $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2$ છે.
$3s$ ઓર્બિટલમાં રહેલા બે ઇલેક્ટ્રોનના ક્વોન્ટમ નંબર્સ $(3, 0, 0, +1/2)$ અને $(3, 0, 0, -1/2)$ છે.
તેથી,આ સેટ $Mg$ ને લાગુ પડે છે.
112
EasyMCQ
એક ઇલેક્ટ્રોનનો મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n = 3$ છે. તેના $(i)$ પેટા-કોષો અને $(ii)$ કક્ષકોની સંખ્યા અનુક્રમે કેટલી હશે?
A
$3$ અને $5$
B
$3$ અને $7$
C
$3$ અને $9$
D
$2$ અને $5$

Solution

(C) આપેલ મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n$ માટે,પેટા-કોષોની સંખ્યા $n$ જેટલી હોય છે.
અહીં $n = 3$ હોવાથી,પેટા-કોષોની સંખ્યા $3$ છે (જે $3s, 3p, 3d$ છે).
કોષમાં કક્ષકોની કુલ સંખ્યા શોધવાનું સૂત્ર $n^2$ છે.
$n = 3$ માટે,કક્ષકોની સંખ્યા $= 3^2 = 9$ થાય.
તેથી,પેટા-કોષોની સંખ્યા $3$ અને કક્ષકોની સંખ્યા $9$ છે.
113
EasyMCQ
$Cu^{2+} (Z = 29)$ ની ધરા અવસ્થામાં ઇલેક્ટ્રોન રચના શું છે?
A
$[Ar] \ 4s^1 3d^8$
B
$[Ar] \ 4s^2 3d^{10} 4p^1$
C
$[Ar] \ 4s^1 3d^{10}$
D
$[Ar] \ 3d^9$

Solution

(D) $Cu$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $29$ છે. તટસ્થ $Cu$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] \ 3d^{10} 4s^1$ છે.
$Cu^{2+}$ બનાવવા માટે,બે ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવામાં આવે છે,પહેલા $4s$ કક્ષકમાંથી અને પછી $3d$ કક્ષકમાંથી.
આમ,$Cu^{2+} = [Ar] \ 3d^9 4s^0$ અથવા ફક્ત $[Ar] \ 3d^9$.
114
EasyMCQ
$Ti$ $(Z = 22)$ પરમાણુની સાચી ઇલેક્ટ્રોનિક રચના કઈ છે?
A
$1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^2$
B
$1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^4$
C
$1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^1$
D
$1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^1 3d^3$

Solution

(A) ટાઇટેનિયમ $(Ti)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 22$ છે.
આઉફબાઉના સિદ્ધાંત મુજબ,ઇલેક્ટ્રોન ઊર્જાના વધતા ક્રમમાં ભરાય છે: $1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 4s, 3d$.
$22$ ઇલેક્ટ્રોન ભરતા: $1s^2, 2s^2, 2p^6, 3s^2, 3p^6$ માં $18$ ઇલેક્ટ્રોન સમાઈ જાય છે.
બાકીના $4$ ઇલેક્ટ્રોન $4s^2$ અને $3d^2$ તરીકે ભરાય છે.
તેથી,સાચી રચના $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^2$ છે.
115
EasyMCQ
આયર્ન $(Fe)$ માટે નીચેનામાંથી કઈ ઇલેક્ટ્રોન રચના સાચી છે?
A
$1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^5$
B
$1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^5$
C
$1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^7$
D
$1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^6$

Solution

(D) આયર્ન $(Fe)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $26$ છે.
આઉફબાઉના સિદ્ધાંત મુજબ,ઇલેક્ટ્રોન વધતી જતી ઊર્જાના ક્રમમાં ભરાય છે: $1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 4s, 3d$.
$26$ ઇલેક્ટ્રોન ભરતા: $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^6$.
તેથી,સાચી ઇલેક્ટ્રોન રચના $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^6$ છે.
116
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયો ક્વોન્ટમ નંબર્સનો સેટ સૌથી વધુ ઉર્જા ધરાવે છે?
A
$n = 4, l = 0, m = 0, s = +\frac{1}{2}$
B
$n = 3, l = 0, m = 0, s = +\frac{1}{2}$
C
$n = 3, l = 1, m = 1, s = +\frac{1}{2}$
D
$n = 3, l = 2, m = 1, s = +\frac{1}{2}$

Solution

(D) ઓર્બિટલની ઉર્જા $(n + l)$ ના નિયમ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
વિકલ્પ $A$ માટે: $n = 4, l = 0$,તેથી $(n + l) = 4 + 0 = 4$.
વિકલ્પ $B$ માટે: $n = 3, l = 0$,તેથી $(n + l) = 3 + 0 = 3$.
વિકલ્પ $C$ માટે: $n = 3, l = 1$,તેથી $(n + l) = 3 + 1 = 4$.
વિકલ્પ $D$ માટે: $n = 3, l = 2$,તેથી $(n + l) = 3 + 2 = 5$.
$(n + l)$ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,વિકલ્પ $D$ નું મૂલ્ય $5$ સૌથી વધુ છે,જે $3d$ ઓર્બિટલ દર્શાવે છે. તેથી,તેની ઉર્જા સૌથી વધુ છે.
117
EasyMCQ
કયો ક્વોન્ટમ આંક સબશેલનો આકાર નક્કી કરે છે?
A
મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક
B
એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ આંક
C
ચુંબકીય ક્વોન્ટમ આંક
D
સ્પિન ક્વોન્ટમ આંક

Solution

(B) $l$ (એઝિમુથલ) ક્વોન્ટમ આંક કક્ષક અથવા સબશેલનો આકાર નક્કી કરે છે.
$n$ (મુખ્ય) કક્ષકનું કદ અને ઉર્જા નક્કી કરે છે.
$m_l$ (ચુંબકીય) અવકાશમાં કક્ષકનું અભિવિન્યાસ નક્કી કરે છે.
$m_s$ (સ્પિન) ઇલેક્ટ્રોનનું સ્પિન નક્કી કરે છે.
118
EasyMCQ
$n = 2$ ઉર્જા સ્તર માટે,કુલ કેટલા પ્રકારની કક્ષકો શક્ય છે?
A
$2$
B
$3$
C
$4$
D
$5$

Solution

(C) કોઈપણ ઉર્જા સ્તર $n$ માં કક્ષકોની સંખ્યા $n^2$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$n = 2$ ઉર્જા સ્તર માટે,કક્ષકોની સંખ્યા $2^2 = 4$ છે.
આ કક્ષકોમાં એક $2s$ કક્ષક અને ત્રણ $2p$ કક્ષકો $(2p_x, 2p_y, 2p_z)$ નો સમાવેશ થાય છે.
119
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું પરમાણુની ધરા અવસ્થા (ground state) ઇલેક્ટ્રોનિક રચના દર્શાવે છે?
A
$1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^{10} 4s^2 4p^6 5s^2 4d^1$
B
$1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^{10} 4s^2 4p^6 5s^1$
C
$1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^{10} 4s^2 4p^6 4d^1$
D
$1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^{10} 4s^2 4p^6 5s^2 4d^2$

Solution

(B) ધરા અવસ્થા ઇલેક્ટ્રોનિક રચના 'Aufbau' ના સિદ્ધાંતને અનુસરે છે,જેમાં ઇલેક્ટ્રોન ઊર્જાના વધતા ક્રમમાં ભરાય છે.
વિકલ્પ $B$ એ રુબિડિયમ ($Rb$,$Z=37$) ની રચના દર્શાવે છે,જે $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^{10} 4s^2 4p^6 5s^1$ છે.
આ રચના ઊર્જા સ્તરના ક્રમ $(1s < 2s < 2p < 3s < 3p < 4s < 3d < 4p < 5s)$ ને યોગ્ય રીતે અનુસરે છે.
120
EasyMCQ
જ્યારે મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n = 3$ હોય,ત્યારે એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ આંક $(l)$ ના શક્ય મૂલ્યો કયા છે?
A
$0, 1, 2, 3$
B
$0, 1, 2$
C
$-2, -1, 0, 1, 2$
D
$1, 2, 3$

Solution

(B) એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ આંક $(l)$ એ $0$ થી $(n - 1)$ સુધીની પૂર્ણાંક કિંમતો લઈ શકે છે.
આપેલ $n = 3$ માટે,$l$ ના શક્ય મૂલ્યો $0, 1, \text{અને } (3 - 1) = 2$ છે.
તેથી,$l$ ના શક્ય મૂલ્યો $0, 1, 2$ છે.
121
MediumMCQ
$n = 5$,$m = +3$ માટે કયું વિધાન સાચું નથી?
A
$l = 4$
B
$l = 0, 1, 3; s = + \frac{1}{2}$
C
$l = 3$
D
બધા સાચા છે

Solution

(B) આપેલ મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n$ માટે,ગૌણ ક્વોન્ટમ આંક $l$ ની કિંમત $0$ થી $n-1$ સુધીની હોય છે. $n = 5$ માટે,$l = 0, 1, 2, 3, 4$ હોઈ શકે.
ચુંબકીય ક્વોન્ટમ આંક $m$ ની કિંમત $-l$ થી $+l$ સુધીની હોય છે.
જો $m = +3$ હોય,તો $l$ ની કિંમત ઓછામાં ઓછી $3$ હોવી જોઈએ (એટલે કે $l = 3$ અથવા $l = 4$).
વિકલ્પ $A$ $(l = 4)$ શક્ય છે કારણ કે $l = 4$ માટે $m = +3$ માન્ય છે.
વિકલ્પ $C$ $(l = 3)$ શક્ય છે કારણ કે $l = 3$ માટે $m = +3$ માન્ય છે.
વિકલ્પ $B$ માં $l = 0, 1, 3$ આપેલ છે. જોકે $l = 3$ એ $m = +3$ માટે માન્ય છે,પરંતુ $l = 0$ અને $l = 1$ એ $m = +3$ માટે માન્ય નથી કારણ કે $l=0$ માટે $m=0$ અને $l=1$ માટે $m=-1, 0, +1$ હોય છે.
તેથી,વિકલ્પ $B$ માં આપેલ વિધાન ખોટું છે.
122
EasyMCQ
ઇલેક્ટ્રોનિક કોન્ફિગ્યુરેશન $1s^{2}2s^{2}2p^{6}3s^{1}$ નીચેનામાંથી કઈ સ્પીસીઝને અનુરૂપ છે?
A
ગ્રાઉન્ડ સ્ટેટમાં $Al^{3+}$
B
ઉત્તેજિત અવસ્થામાં $Ne$
C
ઉત્તેજિત અવસ્થામાં $Mg^{+}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(D) આપેલ ઇલેક્ટ્રોનિક કોન્ફિગ્યુરેશન $1s^{2}2s^{2}2p^{6}3s^{1}$ છે.
કુલ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા ગણતા: $2 + 2 + 6 + 1 = 11$ ઇલેક્ટ્રોન.
$Al^{3+}$ (પરમાણુ ક્રમાંક $13$) માટે,ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $13 - 3 = 10$ છે. કોન્ફિગ્યુરેશન: $1s^{2}2s^{2}2p^{6}$.
$Ne$ (પરમાણુ ક્રમાંક $10$) માટે,ગ્રાઉન્ડ સ્ટેટ કોન્ફિગ્યુરેશન $1s^{2}2s^{2}2p^{6}$ છે. ઉત્તેજિત અવસ્થામાં ઇલેક્ટ્રોન ઊંચી કક્ષામાં જાય છે,જેમ કે $1s^{2}2s^{2}2p^{5}3s^{1}$.
$Mg^{+}$ (પરમાણુ ક્રમાંક $12$) માટે,ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $12 - 1 = 11$ છે. ગ્રાઉન્ડ સ્ટેટ કોન્ફિગ્યુરેશન $1s^{2}2s^{2}2p^{6}3s^{1}$ છે.
આમ,$1s^{2}2s^{2}2p^{6}3s^{1}$ એ $Mg^{+}$ ની ગ્રાઉન્ડ સ્ટેટ દર્શાવે છે,તેથી સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
123
EasyMCQ
$P^{15}$ ના પાંચ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનને આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $A, B, X, Y, Z$ તરીકે લેબલ કરવામાં આવ્યા છે. જો $B$ અને $Z$ નો સ્પિન ક્વોન્ટમ નંબર $+\frac{1}{2}$ હોય,તો ત્રણ સમાન ક્વોન્ટમ નંબર ધરાવતા ઇલેક્ટ્રોનનો સમૂહ ઓળખો.
Question diagram
A
$AB, XYZ, BY$
B
$AB$
C
$XYZ, AZ$
D
$AB, XYZ$

Solution

(B) $P$ $(Z=15)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^3$ છે.
સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન $3s$ અને $3p$ કક્ષકોમાં છે.
$3s$ કક્ષક માટે,ઇલેક્ટ્રોન $A$ અને $B$ છે. તેઓ એક જ કક્ષકમાં હોવાથી $(n=3, l=0, m=0)$,તેઓ ત્રણ ક્વોન્ટમ નંબર $(n, l, m)$ સમાન ધરાવે છે અને માત્ર સ્પિન $(s)$ માં અલગ પડે છે. આપેલ છે કે $s_B = +\frac{1}{2}$,તેથી $s_A = -\frac{1}{2}$. આમ,$A$ અને $B$ ત્રણ ક્વોન્ટમ નંબર સમાન ધરાવે છે.
$3p$ કક્ષક માટે,ઇલેક્ટ્રોન $X, Y, Z$ છે. તેઓ અલગ-અલગ પેટા-કક્ષકોમાં $(m = -1, 0, +1)$ છે,તેથી તેમના $m$ મૂલ્યો અલગ છે. આમ,તેઓ ત્રણ ક્વોન્ટમ નંબર સમાન ધરાવતા નથી.
તેથી,ત્રણ સમાન ક્વોન્ટમ નંબર ધરાવતો ઇલેક્ટ્રોનનો સમૂહ $AB$ છે.
124
EasyMCQ
$Sc$ $(Z = 21)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના કઈ છે?
A
$1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^1$
B
$1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^1 3d^2$
C
$1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^0 3d^3$
D
$1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^2 4s^2 3d^2$

Solution

(A) સ્કેન્ડિયમ $(Sc)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $21$ છે.
આઉફબાઉના નિયમ મુજબ,ઇલેક્ટ્રોન તેમની ઉર્જાના વધતા ક્રમમાં કક્ષકોમાં ભરાય છે $(1s < 2s < 2p < 3s < 3p < 4s < 3d)$.
$21$ ઇલેક્ટ્રોન ભરતા: $1s^2, 2s^2, 2p^6, 3s^2, 3p^6, 4s^2, 3d^1$.
તેથી,સાચી ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^1$ છે.
125
EasyMCQ
જો $n + l = 6$ હોય,તો સબશેલ્સની કુલ શક્ય સંખ્યા કેટલી હશે?
A
$3$
B
$4$
C
$2$
D
$5$

Solution

(B) $n + l = 6$ ના મૂલ્ય માટે,$n$ અને $l$ ના શક્ય મૂલ્યો $l < n$ ની શરત દ્વારા નક્કી થાય છે.
$n = 6, l = 0$ ($6s$ સબશેલ).
$n = 5, l = 1$ ($5p$ સબશેલ).
$n = 4, l = 2$ ($4d$ સબશેલ).
$n = 3, l = 3$ ($3f$ સબશેલ).
કારણ કે $l$ એ $n$ કરતા નાનું હોવું જોઈએ,તેથી શક્ય સબશેલ્સ $6s, 5p, 4d, 3f$ છે. આમ,સબશેલ્સની કુલ સંખ્યા $4$ છે.
126
EasyMCQ
$n = 4, l = 3, m = 0, s = -\frac{1}{2}$ ક્વોન્ટમ આંક ધરાવતો ઇલેક્ટ્રોન કઈ કક્ષકમાં હશે?
A
$3s$
B
$3p$
C
$4d$
D
$4f$

Solution

(D) મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n = 4$ દર્શાવે છે કે કક્ષા $4$ છે.
એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ આંક $l$ માટે,મૂલ્યો કક્ષકોને અનુરૂપ છે: $l = 0$ $(s)$,$l = 1$ $(p)$,$l = 2$ $(d)$,અને $l = 3$ $(f)$.
અહીં $l = 3$ હોવાથી,ઇલેક્ટ્રોન $f$ કક્ષકમાં છે.
$n = 4$ અને $l = 3$ ને જોડતા,ઇલેક્ટ્રોન $4f$ કક્ષકમાં છે.
127
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયો ક્વોન્ટમ નંબર્સનો સેટ માન્ય નથી?
A
$n = 1, l = 0, m = 0, s = +\frac{1}{2}$
B
$n = 1, l = 1, m = 0, s = -\frac{1}{2}$
C
$n = 2, l = 1, m = 1, s = +\frac{1}{2}$
D
$n = 2, l = 1, m = 0, s = -\frac{1}{2}$

Solution

(B) કોઈપણ મુખ્ય ક્વોન્ટમ નંબર $n$ માટે,એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ નંબર $l$ ની કિંમત $0$ થી $n-1$ સુધી હોઈ શકે છે.
વિકલ્પ $B$ માં,$n = 1$ છે,તેથી $l$ ની કિંમત માત્ર $0$ હોઈ શકે.
અહીં $l$ ની કિંમત $1$ આપેલી છે,જે $n$ કરતા નાની નથી,તેથી આ ક્વોન્ટમ નંબર્સનો સેટ માન્ય નથી.
128
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયા ચાર ક્વોન્ટમ નંબરોના સેટ માટે,ઇલેક્ટ્રોન પાસે સૌથી વધુ ઉર્જા હશે?
$n$ $l$ $m$ $s$
A
$n=3, l=2, m=1, s=+1/2$
B
$n=5, l=0, m=0, s=-1/2$
C
$n=4, l=1, m=0, s=-1/2$
D
$n=4, l=2, m=-1, s=+1/2$

Solution

(D) ઓર્બિટલની ઉર્જા $(n+l)$ ના નિયમ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
દરેક સેટ માટે $(n+l)$ મૂલ્યોની ગણતરી:
$A: 3+2=5$
$B: 5+0=5$
$C: 4+1=5$
$D: 4+2=6$
ઓર્બિટલ $D$ નું $(n+l)$ મૂલ્ય $6$ સૌથી વધુ હોવાથી,તેની ઉર્જા સૌથી વધુ છે.
129
EasyMCQ
એક $e^-$ નો ચુંબકીય ક્વોન્ટમ આંક $-3$ છે,તો તેનો મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક કેટલો હશે?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(D) ચુંબકીય ક્વોન્ટમ આંક $m_l$ એ આપેલ એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ આંક $l$ માટે $-l$ થી $+l$ સુધીની કિંમતો ધરાવે છે.
$m_l = -3$ માટે,$l$ ની લઘુત્તમ કિંમત $3$ હોવી જોઈએ (કારણ કે $l \geq |m_l|$).
મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n$ એ $l$ કરતા મોટો હોવો જોઈએ $(n > l)$.
તેથી,$n$ માટેની લઘુત્તમ કિંમત $l + 1 = 3 + 1 = 4$ છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $(D)$ છે.
130
EasyMCQ
પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોનનું સંપૂર્ણ વર્ણન કરવા માટે જરૂરી ક્વોન્ટમ આંકની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(D) પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોનનું સંપૂર્ણ વર્ણન કરવા માટે $4$ ક્વોન્ટમ આંકની જરૂર પડે છે: મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $(n)$,ગૌણ ક્વોન્ટમ આંક $(l)$,ચુંબકીય ક્વોન્ટમ આંક $(m_l)$,અને સ્પિન ક્વોન્ટમ આંક $(m_s)$.
આ $4$ ક્વોન્ટમ આંક અનુક્રમે ઇલેક્ટ્રોનની ઉર્જા,કદ,આકાર,દિશા અને સ્પિન નક્કી કરે છે.
પાઉલીના અપવર્જનના નિયમ મુજબ,એક જ પરમાણુમાં રહેલા કોઈપણ બે ઇલેક્ટ્રોન માટે ચારેય ક્વોન્ટમ આંકના મૂલ્યો સમાન હોઈ શકે નહીં.
131
EasyMCQ
ઇલેક્ટ્રોનિક કોન્ફિગ્યુરેશન $1s^2 2s^2 2p_x^1 2p_y^1 2p_z^1$ નીચેનામાંથી કયા તત્વને અનુરૂપ છે?
A
ઓક્સિજન
B
નાઇટ્રોજન
C
હાઇડ્રોજન
D
ફ્લોરિન

Solution

(B) આપેલ કોન્ફિગ્યુરેશનમાં ઇલેક્ટ્રોનની કુલ સંખ્યા $2 + 2 + 1 + 1 + 1 = 7$ છે.
$7$ ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતું તત્વ નાઇટ્રોજન $(N)$ છે.
નાઇટ્રોજન $(Z = 7)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક કોન્ફિગ્યુરેશન $1s^2 2s^2 2p_x^1 2p_y^1 2p_z^1$ છે.
132
MediumMCQ
$4p$ ઈલેક્ટ્રોન માટે નીચેનામાંથી કયો ક્વોન્ટમ નંબર્સનો સેટ શક્ય નથી?
A
$n = 4, l = 1, m = -1, s = +\frac{1}{2}$
B
$n = 4, l = 1, m = 0, s = +\frac{1}{2}$
C
$n = 4, l = 1, m = 2, s = +\frac{1}{2}$
D
$n = 4, l = 1, m = 1, s = -\frac{1}{2}$

Solution

(C) $4p$ ઈલેક્ટ્રોન માટે,મુખ્ય ક્વોન્ટમ નંબર $n = 4$ અને ગૌણ ક્વોન્ટમ નંબર $l = 1$ છે.
ચુંબકીય ક્વોન્ટમ નંબર $m$ ની કિંમત $-l$ થી $+l$ સુધીની હોઈ શકે છે,જેમાં શૂન્યનો પણ સમાવેશ થાય છે.
તેથી,$l = 1$ માટે,$m$ ની શક્ય કિંમતો $-1, 0, +1$ છે.
વિકલ્પ $(C)$ માં,$m = 2$ છે,જે શક્ય નથી કારણ કે $m$ ની કિંમત $l$ કરતા મોટી હોઈ શકે નહીં (એટલે કે $|m| \leq l$).
133
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કઈ કક્ષક શક્ય નથી ($f$ માં)?
A
$3$
B
$4$
C
$5$
D
$6$

Solution

(A) આપેલ મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n$ માટે,એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ આંક $l$ ના શક્ય મૂલ્યો $0$ થી $n - 1$ સુધીના હોય છે.
$f$-કક્ષક માટે,$l$ નું મૂલ્ય $3$ છે.
$n = 3$ કોષમાં,$l$ નું મહત્તમ મૂલ્ય $n - 1 = 3 - 1 = 2$ છે.
$n = 3$ માટે $l = 3$ શક્ય ન હોવાથી,$3f$ કક્ષક અસ્તિત્વ ધરાવતી નથી.
134
MediumMCQ
પરમાણુના ઇલેક્ટ્રોન માટે ક્વોન્ટમ નંબર્સનો કયો સેટ શક્ય નથી?
A
$n = 1, l = 0, m = 0, s = +1/2$
B
$n = 1, l = 1, m = 1, s = +1/2$
C
$n = 1, l = 0, m = 0, s = -1/2$
D
$n = 2, l = 1, m = -1, s = +1/2$

Solution

(B) કોઈપણ મુખ્ય ક્વોન્ટમ નંબર $n$ માટે,એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ નંબર $l$ ની કિંમત $0$ થી $n-1$ સુધી હોઈ શકે છે.
$n = 1$ માટે,$l$ ની એકમાત્ર શક્ય કિંમત $0$ છે.
તેથી,$n = 1, l = 1$ સેટ શક્ય નથી કારણ કે $l$ એ $n$ જેટલો હોઈ શકે નહીં.
આમ,વિકલ્પ $B$ એ ક્વોન્ટમ નંબર્સનો ખોટો સેટ છે.
135
EasyMCQ
ફેરિક આયન $(Fe^{3+})$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના કઈ છે?
A
$[Ar] \, 3d^5$
B
$[Ar] \, 3d^7$
C
$[Ar] \, 3d^3$
D
$[Ar] \, 3d^8$

Solution

(A) આયર્ન $(Fe)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $26$ છે.
તટસ્થ $Fe$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] \, 3d^6 4s^2$ છે.
ફેરિક આયન $(Fe^{3+})$ બનાવવા માટે,ત્રણ ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવામાં આવે છે: બે $4s$ કક્ષકમાંથી અને એક $3d$ કક્ષકમાંથી.
આમ,$Fe^{3+}$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] \, 3d^5$ છે.
136
MediumMCQ
એક પરમાણુમાં જેમાં સૌથી વધુ મુખ્ય ક્વોન્ટમ નંબરનું મૂલ્ય $4$ હોય,તેમાં સમાવી શકાય તેવા ઇલેક્ટ્રોનની મહત્તમ સંખ્યા કેટલી છે?
A
$10$
B
$18$
C
$32$
D
$54$

Solution

(C) મુખ્ય ક્વોન્ટમ નંબર $n$ ધરાવતી કક્ષામાં સમાવી શકાય તેવા ઇલેક્ટ્રોનની મહત્તમ સંખ્યા $2n^2$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
સૌથી વધુ મુખ્ય ક્વોન્ટમ નંબર $n = 4$ માટે,ઇલેક્ટ્રોનની મહત્તમ સંખ્યા $2 \times (4)^2 = 2 \times 16 = 32$ છે.
137
EasyMCQ
એક તત્વની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^5 4s^1$ છે. આ તેની કઈ અવસ્થા દર્શાવે છે?
A
ઉત્તેજિત અવસ્થા
B
ભૂમિ અવસ્થા (Ground state)
C
ધન આયન સ્વરૂપ
D
ઋણ આયન સ્વરૂપ

Solution

(B) આપેલ ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^5 4s^1$ છે.
આ રચના ક્રોમિયમ $(Cr)$ તત્વને અનુરૂપ છે,જેનો પરમાણુ ક્રમાંક $24$ છે.
આઉફબાઉના સિદ્ધાંત મુજબ,અપેક્ષિત રચના $3d^4 4s^2$ છે,પરંતુ અર્ધ-પૂર્ણ $d$-કક્ષકોની વધારાની સ્થિરતાને કારણે,$4s$ કક્ષકનો એક ઇલેક્ટ્રોન $3d$ કક્ષકમાં જાય છે.
તેથી,$3d^5 4s^1$ એ $Cr$ ની સ્થાયી ભૂમિ અવસ્થા (ground state) છે.
138
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયો ક્વોન્ટમ નંબર્સનો સેટ શક્ય છે?
A
$n = 3, l = 2, m = 2, s = +\frac{1}{2}$
B
$n = 3, l = 4, m = 0, s = -\frac{1}{2}$
C
$n = 4, l = 0, m = 2, s = +\frac{1}{2}$
D
$n = 4, l = 4, m = 3, s = +\frac{1}{2}$

Solution

(A) ક્વોન્ટમ નંબર્સના સેટ માટે નીચેના નિયમોનું પાલન થવું જોઈએ:
$1$. $n$ એ ધન પૂર્ણાંક $(1, 2, 3, \dots)$ છે.
$2$. $l$ ની કિંમત $0$ થી $n-1$ સુધી હોઈ શકે છે.
$3$. $m$ ની કિંમત $-l$ થી $+l$ સુધી હોઈ શકે છે.
$4$. $s$ ની કિંમત $+1/2$ અથવા $-1/2$ હોઈ શકે છે.
વિકલ્પો તપાસતા:
$(A)$ $n=3, l=2, m=2, s=+1/2$: અહીં $l < n$ $(2 < 3)$ અને $|m| \le l$ $(2 \le 2)$ છે. આ સેટ માન્ય છે.
139
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયો ક્વોન્ટમ નંબરનો સેટ માન્ય નથી?
A
$n = 1, l = 2$
B
$n = 2, l = 1, m = 1$
C
$n = 3, l = 0, m = 0$
D
$n = 4, l = 2, m = 1$

Solution

(A) ક્વોન્ટમ નંબરોના માન્ય સેટ માટે,નીચેના નિયમોનું પાલન થવું જોઈએ:
$1$. $n$ (મુખ્ય ક્વોન્ટમ નંબર) ધન પૂર્ણાંક હોવો જોઈએ $(1, 2, 3, ...)$.
$2$. $l$ (એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ નંબર) ની કિંમત $0$ થી $n-1$ સુધી હોઈ શકે છે.
$3$. $m$ (ચુંબકીય ક્વોન્ટમ નંબર) ની કિંમત $-l$ થી $+l$ સુધી હોઈ શકે છે.
વિકલ્પ $A$ માં,$n = 1$ છે. $l$ માટે માન્ય કિંમત માત્ર $0$ છે $(n-1 = 1-1 = 0)$. અહીં $l = 2$ આપેલ છે,તેથી આ સેટ અમાન્ય છે કારણ કે $l$ ની કિંમત $n$ જેટલી કે તેનાથી મોટી હોઈ શકે નહીં.
140
MediumMCQ
કઈ પરમાણુઓ અથવા આયનોની જોડી સમાન ઇલેક્ટ્રોનિક રચના ધરાવશે?
A
$F^{+}$ અને $Ne$
B
$Li^{+}$ અને $He^{-}$
C
$Cl^{-}$ અને $Ar$
D
$Na$ અને $K$

Solution

(C) ઇલેક્ટ્રોનિક રચના ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા દ્વારા નક્કી થાય છે.
$Cl^{-}$ માં $17 + 1 = 18$ ઇલેક્ટ્રોન છે.
$Ar$ માં $18$ ઇલેક્ટ્રોન છે.
બંનેમાં $18$ ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,તેમની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના સમાન $(1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6)$ છે.
141
MediumMCQ
નીચેનામાંથી ક્વોન્ટમ નંબર્સનો કયો સેટ શક્ય નથી?
A
$n = 3; l = 2; m = 0; s = + \frac{1}{2}$
B
$n = 3; l = 0; m = 0; s = - \frac{1}{2}$
C
$n = 3; l = 0; m = - 1; s = + \frac{1}{2}$
D
$n = 3; l = 1; m = 0; s = - \frac{1}{2}$

Solution

(C) $l$ ના આપેલ મૂલ્ય માટે,ચુંબકીય ક્વોન્ટમ નંબર $m$ નું મૂલ્ય $-l$ થી $+l$ સુધી (શૂન્ય સહિત) હોઈ શકે છે.
વિકલ્પ $(C)$ માં,$n = 3$ અને $l = 0$ છે (જે $3s$ ઓર્બિટલ દર્શાવે છે).
$l = 0$ માટે,$m$ નું એકમાત્ર શક્ય મૂલ્ય $0$ છે.
તેથી,જ્યારે $l = 0$ હોય ત્યારે $m = -1$ શક્ય નથી.
આમ,વિકલ્પ $(C)$ માં આપેલ ક્વોન્ટમ નંબર્સનો સેટ અમાન્ય છે.
142
MediumMCQ
ક્રોમિયમના $19$ મા ઇલેક્ટ્રોન માટે નીચેનામાંથી કયો ક્વોન્ટમ નંબર્સનો સેટ સાચો છે?
$n$ $l$ $m$ $s$
A
$n=3, l=0, m=0, s=1/2$
B
$n=3, l=2, m=-2, s=1/2$
C
$n=4, l=0, m=0, s=1/2$
D
$n=4, l=1, m=-1, s=1/2$

Solution

(C) ક્રોમિયમ $(Cr)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $24$ છે.
$Cr$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^5 4s^1$ છે.
$19$ મો ઇલેક્ટ્રોન એ $4s$ કક્ષકમાં પ્રવેશતો પ્રથમ ઇલેક્ટ્રોન છે.
$4s^1$ ઇલેક્ટ્રોન માટે: $n=4$,$l=0$ ($s$-કક્ષક માટે),$m=0$,અને $s=+1/2$.
તેથી,ક્વોન્ટમ નંબર્સનો સાચો સેટ $n=4, l=0, m=0, s=1/2$ છે.
143
EasyMCQ
જ્યારે એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ નંબરનું મૂલ્ય $l = 3$ હોય,ત્યારે મેગ્નેટિક ક્વોન્ટમ નંબર $m_l$ ના મૂલ્યો કયા હોઈ શકે?
A
$+ 1, 0, - 1$
B
$+ 2, + 1, 0, - 1, - 2$
C
$- 3, - 2, - 1, 0, + 1, + 2, + 3$
D
$+ 1, - 1$

Solution

(C) મેગ્નેટિક ક્વોન્ટમ નંબર $m_l$ નું મૂલ્ય $-l$ થી $+l$ સુધી શૂન્ય સહિત હોય છે.
આપેલ એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ નંબર $l = 3$ માટે,$m_l$ ના શક્ય મૂલ્યો નીચે મુજબ છે:
$m_l = -3, -2, -1, 0, +1, +2, +3$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.
144
EasyMCQ
ક્વોન્ટમ આંક $n = 2, l = 1$ શું દર્શાવે છે?
A
$1s$ કક્ષક
B
$2s$ કક્ષક
C
$2p$ કક્ષક
D
$3d$ કક્ષક

Solution

(C) મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n = 2$ એ બીજી કક્ષા દર્શાવે છે.
ગૌણ ક્વોન્ટમ આંક $l = 1$ એ $p$ ઉપકોષને અનુરૂપ છે.
તેથી,$n = 2, l = 1$ એ $2p$ કક્ષક દર્શાવે છે.
145
EasyMCQ
સોડિયમ $(Na)$ ના સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનનો ચુંબકીય ક્વોન્ટમ આંક કેટલો છે?
A
$3$
B
$2$
C
$1$
D
$0$

Solution

(D) સોડિયમ $(Na)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $11$ છે.
$Na$ ની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $1s^2 2s^2 2p^6 3s^1$ છે.
સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન $3s$ કક્ષકમાં છે.
$s$-કક્ષક માટે,ગૌણ ક્વોન્ટમ આંક $(l) = 0$ થાય છે.
ચુંબકીય ક્વોન્ટમ આંક $(m_l)$ ની કિંમત $-l$ થી $+l$ સુધીની હોય છે,તેથી $l = 0$ માટે $m_l = 0$ થાય છે.
146
EasyMCQ
એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ નંબર શું વ્યાખ્યાયિત કરે છે?
A
ઇલેક્ટ્રોનનો $e/m$ ગુણોત્તર
B
ઇલેક્ટ્રોનનું સ્પિન
C
ઇલેક્ટ્રોનનું કોણીય વેગમાન
D
ઇલેક્ટ્રોનનું ચુંબકીય વેગમાન

Solution

(C) એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ નંબર $(l)$ કક્ષકનો આકાર અને આપેલ કક્ષકમાં ઇલેક્ટ્રોનનું કોણીય વેગમાન નક્કી કરે છે. કોણીય વેગમાનનું મૂલ્ય $\sqrt{l(l+1)} \frac{h}{2\pi}$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
147
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ ઇલેક્ટ્રોનિક રચના મહત્તમ ઉર્જા ધરાવે છે?
A
Option A
B
Option B
C
Option C
D
Option D

Solution

(B) ઇલેક્ટ્રોનિક રચનાની ઉર્જા કક્ષકોમાં રહેલા તમામ ઇલેક્ટ્રોનની ઉર્જાના સરવાળા દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
આપેલ મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n=3$ માટે,કક્ષકોની ઉર્જાનો ક્રમ $3s < 3p < 3d$ છે.
મહત્તમ ઉર્જા ધરાવતી રચના શોધવા માટે,આપણે ઉચ્ચ ઉર્જા ધરાવતી કક્ષકો ($3p$ અને $3d$) માં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની કુલ સંખ્યાની તુલના કરીએ છીએ.
વિકલ્પ $A$: $3s$ માં $2$ ઇલેક્ટ્રોન,$3p$ માં $2$,$3d$ માં $0$. $3p+3d$ માં કુલ ઇલેક્ટ્રોન = $2$.
વિકલ્પ $B$: $3s$ માં $2$ ઇલેક્ટ્રોન,$3p$ માં $3$,$3d$ માં $2$. $3p+3d$ માં કુલ ઇલેક્ટ્રોન = $5$.
વિકલ્પ $C$: $3s$ માં $2$ ઇલેક્ટ્રોન,$3p$ માં $3$,$3d$ માં $1$. $3p+3d$ માં કુલ ઇલેક્ટ્રોન = $4$.
વિકલ્પ $D$: $3s$ માં $2$ ઇલેક્ટ્રોન,$3p$ માં $3$,$3d$ માં $1$. $3p+3d$ માં કુલ ઇલેક્ટ્રોન = $4$.
ઉચ્ચ ઉર્જા ધરાવતી કક્ષકોમાં ઇલેક્ટ્રોનની કુલ સંખ્યાની તુલના કરતા,વિકલ્પ $B$ માં $3p$ અને $3d$ કક્ષકોમાં સૌથી વધુ ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી તે મહત્તમ ઉર્જા ધરાવતી સ્થિતિ દર્શાવે છે.
148
EasyMCQ
$d$-ઓર્બિટલ માટે ચુંબકીય ક્વોન્ટમ આંકની કુલ સંખ્યા નીચેનામાંથી કઈ છે?
A
$2$
B
$0, \pm 1, \pm 2$
C
$0, 1, 2$
D
$5$

Solution

(D) -ઓર્બિટલ માટે,એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ આંક $l = 2$ છે.
ચુંબકીય ક્વોન્ટમ આંક $(m_l)$ ની સંખ્યા શોધવાનું સૂત્ર $(2l + 1)$ છે.
સૂત્રમાં $l = 2$ મૂકતા: $m_l = (2 \times 2 + 1) = 5$.
આમ,$d$-ઓર્બિટલ માટે ચુંબકીય ક્વોન્ટમ આંકના $5$ શક્ય મૂલ્યો છે.
149
EasyMCQ
$3s^23p^5$ બાહ્ય ઇલેક્ટ્રોનિક રચના કોની છે?
A
$Cl$
B
$O$
C
$Ar$
D
$Br$

Solution

(A) ક્લોરિન $(Cl)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $17$ છે.
તેની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^5$ છે.
આમ,બાહ્ય ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $3s^2 3p^5$ છે.

Structure of Atom — Quantum number, Electronic configuration and Shape of orbitals · Frequently Asked Questions

1Are these Structure of Atom questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Structure of Atom Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.