Chemical stoichiometry Questions in Gujarati

(C) સિલ્વર કાર્બોનેટનું ઉષ્મીય વિઘટન નીચે મુજબ છે: $2Ag_2CO_3 \xrightarrow{\Delta} 4Ag + 2CO_2 + O_2$.
$Ag_2CO_3$ નું આણ્વીય દળ $(2 \times 108) + 12 + (3 \times 16) = 276 \, g/mol$ છે.
$Ag$ નું આણ્વીય દળ $108 \, g/mol$ છે.
તત્વયોગમિતિ મુજબ,$2 \, mol$ $Ag_2CO_3$ $(552 \, g)$ માંથી $4 \, mol$ $Ag$ $(432 \, g)$ મળે છે.
મળતો અવશેષ ધાત્વિક સિલ્વર $(Ag)$ છે.
$2.76 \, g$ $Ag_2CO_3$ માંથી મળતા $Ag$ નું વજન $\frac{432 \times 2.76}{552} = 2.16 \, g$ થાય.

(A) તટસ્થીકરણની પ્રક્રિયા: $H_2SO_4 + 2NaOH \rightarrow Na_2SO_4 + 2H_2O$ છે.
તુલ્યતાના નિયમ મુજબ,$N_1V_1 = N_2V_2$.
$NaOH$ માટે,$n$-ફેક્ટર $1$ હોવાથી $Molarity = Normality$ થાય. તેથી,$N_{NaOH} = 0.164 \ N$.
$N_{acid} \times V_{acid} = N_{base} \times V_{base}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$N_{acid} \times 25 \ mL = 0.164 \ N \times 32.63 \ mL$.
$N_{acid} = \frac{0.164 \times 32.63}{25} = 0.214 \ N$.
$Molarity = \frac{Normality}{n\text{-factor}}$ અને $H_2SO_4$ નો $n$-ફેક્ટર (બેઝિસિટી) $2$ હોવાથી:
$Molarity = \frac{0.214}{2} = 0.107 \ M$.

(C) તટસ્થીકરણ પ્રક્રિયા: $NaOH + HCl \rightarrow NaCl + H_2O$.
તુલ્યતાના નિયમ મુજબ,$H^+$ ના મોલની સંખ્યા $OH^-$ ના મોલની સંખ્યા જેટલી હોવી જોઈએ.
$HCl$ માટે,મોલની સંખ્યા $= Molarity \times Volume = 0.4 \, M \times 30 \, cm^3 = 12 \, mmol$.
$NaOH$ એ એક બેઝિક બેઝ હોવાથી,$1 \, mol$ $NaOH$ એ $1 \, mol$ $HCl$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
તેથી,$12 \, mmol$ $NaOH$ ની જરૂર પડશે.
$NaOH$ નું કદ $= \frac{Moles}{Molarity} = \frac{12 \, mmol}{0.6 \, M} = 20 \, cm^3$.

(C) સોડિયમ ડાયહાઈડ્રોજન ફોસ્ફેટનું ટ્રાયસોડિયમ ફોસ્ફેટમાં રૂપાંતર કરવાની રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$NaH_2PO_4 + 2NaOH \rightarrow Na_3PO_4 + 2H_2O$
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \text{ મોલ}$ $NaH_2PO_4$ ને $2 \text{ મોલ}$ $NaOH$ ની જરૂર પડે છે.
$NaH_2PO_4$ ના મોલની સંખ્યા = $\frac{12 \ g}{120 \ g/mol} = 0.1 \text{ મોલ}$.
જરૂરી $NaOH$ ના મોલ = $2 \times 0.1 = 0.2 \text{ મોલ}$.
મોલેરિટીના સૂત્ર $M = \frac{n}{V(L)}$ નો ઉપયોગ કરતા,$V(L) = \frac{0.2 \text{ મોલ}}{1 \text{ M}} = 0.2 \text{ L}$.
$mL$ માં ફેરવતા,$V = 0.2 \times 1000 = 200 \ mL$.

(A) પ્રક્રિયા છે: $H_2O_2 + 2KI + 2H^+ \rightarrow 2H_2O + I_2$ અને $I_2 + 2Na_2S_2O_3 \rightarrow 2NaI + Na_2S_4O_6$.
$H_2O_2$ ના તુલ્યાંક = $I_2$ ના તુલ્યાંક = $Na_2S_2O_3$ ના તુલ્યાંક.
$Na_2S_2O_3$ ની નોર્માલિટી = $0.3 \times 1 = 0.3 \, N$.
$Na_2S_2O_3$ ના તુલ્યાંક = $0.3 \times 20 \times 10^{-3} = 6 \times 10^{-3}$.
$25 \, mL$ દ્રાવણમાં $H_2O_2$ ની નોર્માલિટી = $\frac{6 \times 10^{-3}}{25 \times 10^{-3}} = 0.24 \, N$.
$H_2O_2$ ની કદ શક્તિ = $5.6 \times \text{Normality} = 5.6 \times 0.24 = 1.344 \, mL$.

(A) રાસાયણિક પ્રક્રિયા: $CH_3-CH=CH_2 + Br_2 \rightarrow CH_3-CH(Br)-CH_2(Br)$
પ્રોપીન $(C_3H_6)$ નું આણ્વીય દળ $(3 \times 12) + (6 \times 1) = 42\, g/mol$ છે.
બ્રોમિન $(Br_2)$ નું આણ્વીય દળ $2 \times 80 = 160\, g/mol$ છે.
તત્વયોગમિતિ મુજબ,$1$ મોલ પ્રોપીન $1$ મોલ બ્રોમિન સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
આમ,$42\, g$ પ્રોપીન $160\, g$ બ્રોમિન સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
તેથી,$21\, g$ પ્રોપીન $\frac{160}{42} \times 21 = 80\, g$ બ્રોમિન સાથે પ્રક્રિયા કરશે.

(D) પ્રક્રિયાઓનું તત્વયોગમિતિ નીચે મુજબ છે:
$1 \ mol$ $CaC_2$ એ $1 \ mol$ $C_2H_2$ (એસીટીલીન) ઉત્પન્ન કરે છે.
$1 \ mol$ $C_2H_2$ એ $1 \ mol$ $C_2H_4$ (ઇથિલિન) ઉત્પન્ન કરે છે.
$n \ mol$ $C_2H_4$ એ $1 \ mol$ પોલીઇથિલિન $(-CH_2-CH_2-)_n$ ઉત્પન્ન કરે છે.
આમ,$1 \ mol$ $CaC_2$ એ $1 \ mol$ ઇથિલિન એકમો પોલીઇથિલિનમાં ઉત્પન્ન કરે છે.
$CaC_2$ નું આણ્વીય દળ $= 40 + 2 \times 12 = 64 \ g/mol$.
ઇથિલિન એકમ $(C_2H_4)$ નું આણ્વીય દળ $= 2 \times 12 + 4 \times 1 = 28 \ g/mol$.
જેથી $64 \ g$ $CaC_2$ એ $28 \ g$ પોલીઇથિલિન ઉત્પન્ન કરે છે,તેથી $64.1 \ kg$ $CaC_2$ આશરે $28.04 \ kg$ પોલીઇથિલિન ઉત્પન્ન કરશે.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ,જવાબ $28 \ kg$ છે.

(D) મોલારિટીનું સૂત્ર $M = \frac{w}{M_m \times V(L)}$ છે,જ્યાં $w$ એ ગ્રામમાં દળ છે,$M_m$ એ મોલર દળ છે અને $V$ એ લિટરમાં કદ છે.
$Na_2CO_3$ માટે,મોલર દળ $M_m = (2 \times 23) + 12 + (3 \times 16) = 106 \ g/mol$.
આપેલ છે કે $M = 0.25 \ M$ અને $V = 250 \ mL = 0.25 \ L$.
કિંમતો મૂકતા: $0.25 = \frac{w}{106 \times 0.25}$.
$w = 0.25 \times 106 \times 0.25 = 6.625 \ g$.
બે દશાંશ સ્થળ સુધી રાઉન્ડ ઓફ કરતા,આપણને $6.63 \ g$ મળે છે.

(D) $H_2SO_4$ ની મોલારિટી $(M)$ $1 \ M$ છે. $H_2SO_4$ માટે n-ફેક્ટર $2$ છે.
નોર્માલિટી $(N)$ = મોલારિટી $(M)$ $\times$ n-ફેક્ટર = $1 \times 2 = 2 \ N$.
પ્રારંભિક કદ $(V_1)$ = $1 \ L$.
અંતિમ કદ $(V_2)$ = $1 \ L + 5 \ L = 6 \ L$.
મંદન સૂત્ર $N_1V_1 = N_2V_2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$2 \times 1 = N_2 \times 6$
$N_2 = \frac{2}{6} = 0.33 \ N$.

(D) નોર્માલિટી માટેનું સૂત્ર $\text{Normality} = \text{Molarity} \times \text{n-factor}$ છે.
ફોસ્ફરસ એસિડ $(H_3PO_3)$ ની રચનામાં બે $P-OH$ બંધ હોય છે,તેથી તે દ્વિ-બેઝિક એસિડ છે.
તેથી,$H_3PO_3$ નો n-ફેક્ટર (બેઝિસિટી) $2$ છે.
$\text{Normality} = 0.3 \ M \times 2 = 0.6 \ N$.

(B) તટસ્થીકરણની પ્રક્રિયા $NaOH + HCl \rightarrow NaCl + H_2O$ છે.
તટસ્થીકરણ માટે,$NaOH$ ના ગ્રામ તુલ્યાંક $HCl$ ના ગ્રામ તુલ્યાંક જેટલા હોવા જોઈએ.
$HCl$ ના ગ્રામ તુલ્યાંક $= N \times V \text{ (લીટરમાં)} = 0.1 \times \frac{1500}{1000} = 0.15 \text{ તુલ્યાંક}$.
$NaOH$ નું તુલ્ય વજન $40 \ g/eq$ હોવાથી,જરૂરી $NaOH$ નું દળ $0.15 \times 40 = 6 \ g$ થાય.

(B) નોર્માલિટી $(N)$ અને મોલારિટી $(M)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $N = M \times \text{n-factor}$.
$H_2SO_4$ માટે,n-factor (બેઝિસિટી) $2$ છે કારણ કે તે અણુ દીઠ $2 \ H^+$ આયનો આપે છે.
આપેલ મોલારિટી $M = 2.3 \ M$.
તેથી,$N = 2.3 \times 2 = 4.6 \ N$.

(C) અંતિમ દ્રાવણની નોર્માલિટી મંદન સૂત્ર $N_1V_1 = N_2V_2$ નો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે.
અહીં,$N_1 = 36 \ N$,$V_1 = 50 \ mL$,અને $V_2 = 50 \ mL + 50 \ mL = 100 \ mL$ છે.
$36 \times 50 = N_2 \times 100$.
$N_2 = \frac{36 \times 50}{100} = 18 \ N$.
$H_2SO_4$ માટે,n-ફેક્ટર $2$ છે. નોર્માલિટી અને મોલારિટી વચ્ચેનો સંબંધ $N = M \times \text{n-factor}$ છે.
$18 = M \times 2$,તેથી $M = 9 \ M$.

(C) યુરિયા $(NH_2CONH_2)$ નું આણ્વીય દળ $60 \, g/mol$ છે.
યુરિયાના મોલની સંખ્યા $= \frac{\text{દળ}}{\text{આણ્વીય દળ}} = \frac{240 \, g}{60 \, g/mol} = 4 \, mol$.
સક્રિય દળ એ પદાર્થની મોલર સાંદ્રતા (મોલારિટી) તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
સક્રિય દળ $= \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવણનું કદ } (L \text{ માં})} = \frac{4 \, mol}{10 \, L} = 0.4 \, mol/L$.

(D) મિશ્રણની નોર્માલિટી માટેનું સૂત્ર $N_{mix}V_{mix} = N_1V_1 + N_2V_2 + N_3V_3$ છે.
આપેલ છે:
$N_1 = 1 \ N, V_1 = 5 \ mL$
$N_2 = 1/2 \ N, V_2 = 20 \ mL$
$N_3 = 1/3 \ N, V_3 = 30 \ mL$
$V_{mix} = 1 \ L = 1000 \ mL$
કિંમતો મૂકતા:
$N_{mix} \times 1000 = (1 \times 5) + (1/2 \times 20) + (1/3 \times 30)$
$N_{mix} \times 1000 = 5 + 10 + 10$
$N_{mix} \times 1000 = 25$
$N_{mix} = 25 / 1000 = 1 / 40 \ N$
આમ,નોર્માલિટી $N/40$ છે.

(A) મોલારિટી $(M)$ એટલે દ્રાવણના પ્રતિ લિટર દીઠ દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા.
સૂત્ર: $M = \frac{w}{m \times V(L)}$,જ્યાં $w$ એ ગ્રામમાં દળ છે,$m$ એ $HCl$ નું મોલર દળ $(36.5 \ g/mol)$ છે,અને $V(L)$ એ લિટરમાં કદ છે.
આપેલ છે: $M = 0.52 \ M$,$V = 150 \ mL = 0.15 \ L$,અને $m = 36.5 \ g/mol$.
કિંમતો મૂકતા: $0.52 = \frac{w}{36.5 \times 0.15}$.
$w$ ની ગણતરી કરતા: $w = 0.52 \times 36.5 \times 0.15 = 2.847 \ g \approx 2.84 \ g$.

(A) નોર્માલિટી $(N)$ માટેનું સૂત્ર $N = \frac{\text{દળ } g \text{ માં } \times 1000}{\text{તુલ્ય દળ} \times \text{કદ } mL \text{ માં }}$ છે.
પ્રથમ,$H_3PO_4$ નું તુલ્ય દળ $(E)$ ગણો. $H_3PO_4$ નું આણ્વીય દળ $98 \ g/mol$ છે અને તેની બેઝિસિટી $3$ છે.
$E = \frac{98}{3} \approx 32.67 \ g/eq$.
હવે,સૂત્રમાં કિંમતો મૂકો:
$N = \frac{4.9 \times 1000}{32.67 \times 500} = \frac{4900}{16335} \approx 0.3 \ N$.

(B) મોલારિટીનું સૂત્ર $M = \frac{n}{V(L)}$ છે,જ્યાં $n$ એ મોલની સંખ્યા છે અને $V(L)$ એ લિટરમાં કદ છે.
આપેલ છે: $M = 0.8 \ M$ અને $n = 0.1 \ mole$.
કિંમતો મૂકતા: $0.8 = \frac{0.1}{V(L)}$.
$V(L) = \frac{0.1}{0.8} = 0.125 \ L$.
લિટરને મિલિલિટરમાં ફેરવવા માટે,$1000$ વડે ગુણો: $0.125 \ L \times 1000 \ mL/L = 125 \ mL$.

(D) નોર્માલિટી અને મોલારિટી વચ્ચેનો સંબંધ આ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\text{Normality} = \text{Molarity} \times \text{Basicity}$.
$H_2SO_4$ માટે,બેઝિસિટી $2$ છે કારણ કે તે દ્વિ-બેઝિક એસિડ છે.
આપેલ છે કે નોર્માલિટી $0.2 \ N$ છે,તેથી: $0.2 = \text{Molarity} \times 2$.
તેથી,$\text{Molarity} = \frac{0.2}{2} = 0.1 \ M$.

(D) હાઇડ્રોજન વાયુ $(H_2)$ નું આણ્વીય દળ $2 \ g/mol$ છે.
$H_2$ ના મોલની સંખ્યા = $\frac{\text{આપેલ દળ}}{\text{આણ્વીય દળ}} = \frac{20 \ g}{2 \ g/mol} = 10 \ mol$.
મોલર સાંદ્રતા (મોલારિટી) એટલે દ્રાવણના પ્રતિ લિટર દીઠ દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા.
$\text{મોલારિટી} = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવણનું કદ } (L) \text{ માં}} = \frac{10 \ mol}{5 \ L} = 2 \ M$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(D)$ છે.

(A) આપેલ છે: આણ્વીય વજન $(M_w)$ = $200 \ g/mol$.
એસિડ દ્વિબેઝિક હોવાથી,તેની બેઝિકતા $2$ છે.
તુલ્ય વજન $(E)$ = $\frac{M_w}{\text{બેઝિકતા}} = \frac{200}{2} = 100 \ g/eq$.
સાંદ્રતા $(N)$ = $0.1 \ N$ (ડેસીનોર્મલ).
કદ $(V)$ = $100 \ mL = 0.1 \ L$.
સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $N = \frac{w}{E \times V(L)}$,જ્યાં $w$ એ ગ્રામમાં વજન છે.
$0.1 = \frac{w}{100 \times 0.1}$.
$0.1 = \frac{w}{10}$.
$w = 0.1 \times 10 = 1 \ g$.

(A) નોર્માલિટીનું સૂત્ર $N = \frac{w}{E \times V_{(L)}}$ છે,જ્યાં $w$ એ ગ્રામમાં વજન છે,$E$ એ તુલ્યભાર છે,અને $V_{(L)}$ એ લિટરમાં કદ છે.
$NaOH$ માટે,તુલ્યભાર $E = 40 \ g/eq$ છે.
કદ $V = 250 \ cm^3 = 0.25 \ L$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $0.1 = \frac{w}{40 \times 0.25}$.
$0.1 = \frac{w}{10}$.
$w = 0.1 \times 10 = 1.0 \ g$.

(A) તટસ્થીકરણ માટે,બેઝના તુલ્યાંક (equivalents) એસિડના તુલ્યાંક જેટલા હોય છે: $N_1V_1 = N_2V_2$.
આપેલ છે: $N_1 = 0.4 \ N$,$V_1 = 20 \ mL$,$V_2 = 40 \ mL$.
$0.4 \times 20 = N_2 \times 40$.
$N_2 = \frac{8}{40} = 0.2 \ N$.
દ્વિ-બેઝિક એસિડ માટે,$\text{Normality} = \text{Molarity} \times \text{Basicity}$.
$0.2 = M \times 2$.
$M = 0.1 \ M$.

(C) $CaCO_3$ અને $HCl$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા: $CaCO_3 + 2HCl \rightarrow CaCl_2 + H_2O + CO_2$.
તુલ્ય બિંદુએ,$HCl$ ના મિલિટુલ્યાંક $(M.eq.)$ એ $CaCO_3$ ના મિલિટુલ્યાંક જેટલા હોય છે.
$M.eq. \text{ of } HCl = M.eq. \text{ of } CaCO_3$.
$N \times V(mL) = \frac{\text{દળ}}{\text{તુલ્ય દળ}} \times 1000$.
$CaCO_3$ નું તુલ્ય દળ $\frac{100}{2} = 50 \ g/eq$ છે.
$N \times 50 = \frac{1.0}{50} \times 1000$.
$N = \frac{1000}{50 \times 50} = \frac{1000}{2500} = 0.4 \ N$.

(B) $H_2SO_4$ ની મોલારિટી $0.5 \ M$ છે.
$H_2SO_4$ ની નોર્માલિટી $N = M \times \text{n-factor}$ તરીકે ગણવામાં આવે છે. $H_2SO_4$ માટે n-factor $2$ છે.
પ્રારંભિક નોર્માલિટી $(N_1) = 0.5 \times 2 = 1 \ N$.
મંદન સૂત્ર $N_1V_1 = N_2V_2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$1 \times 1 \ L = N_2 \times 10 \ L$.
$N_2 = \frac{1}{10} = 0.1 \ N$.

(A) મંદન સૂત્ર $N_1V_1 = N_2V_2$ નો ઉપયોગ કરતા:
આપેલ છે $N_1 = 0.5 \, N$,$V_1 = 100 \, cm^3$,અને $N_2 = 0.1 \, N$ (ડેસીનોર્મલ).
કિંમતો મૂકતા: $0.5 \times 100 = 0.1 \times V_2$.
$V_2 = \frac{0.5 \times 100}{0.1} = 500 \, cm^3$.
કુલ કદ $V_2$ એ $500 \, cm^3$ છે.
ઉમેરવા પડતા પાણીનું કદ = $V_2 - V_1 = 500 \, cm^3 - 100 \, cm^3 = 400 \, cm^3$.

(B) મંદન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $N_1V_1 = N_2V_2$
અહીં,$N_1 = 10 \ N$,$V_1 = 10 \ mL$,$N_2 = 0.1 \ N$,અને $V_2 = V_1 + V_{\text{water}}$.
કિંમતો મૂકતા: $10 \times 10 = 0.1 \times (10 + V_{\text{water}})$
$100 = 0.1 \times (10 + V_{\text{water}})$
$1000 = 10 + V_{\text{water}}$
$V_{\text{water}} = 1000 - 10 = 990 \ mL$.

(D) ઓક્ઝેલિક એસિડ ડાયહાઇડ્રેટ $(H_2C_2O_4 \cdot 2H_2O)$ નું તુલ્ય વજન $63 \ g/eq$ છે (મોલર દળ = $126 \ g/mol$,n-ફેક્ટર = $2$).
નોર્માલિટી $(N)$ એટલે દ્રાવણના પ્રતિ લિટર ગ્રામ તુલ્યની સંખ્યા.
સૂત્ર: $Weight (g) = \frac{N \times V(mL) \times Eq. Wt.}{1000}$.
કિંમતો મૂકતા: $Weight = \frac{0.2 \times 500 \times 63}{1000}$.
$Weight = 0.1 \times 63 = 6.3 \ g$.

(A) મંદન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $M_1V_1 = M_2V_2$
આપેલ છે $M_1 = 5 \, M$,$V_1 = 1 \, L$,$V_2 = 10 \, L$.
$5 \times 1 = M_2 \times 10 \Rightarrow M_2 = 0.5 \, M$.
નોર્માલિટી $(N)$ અને મોલારિટી $(M)$ વચ્ચેનો સંબંધ: $N = M \times \text{n-factor}$.
$H_2SO_4$ માટે,n-ફેક્ટર $2$ છે.
તેથી,$N = 0.5 \times 2 = 1.0 \, N$.

(A) મોલારિટી $(M)$ ની ગણતરી નીચેના સૂત્ર દ્વારા કરવામાં આવે છે: $M = \frac{w \times 1000}{m \times V \text{ (} mL \text{ માં)}}$.
અહીં,$NaOH$ નું દળ $(w)$ $1 \ g$ છે,$NaOH$ નું આણ્વીય દળ $(m)$ $40 \ g/mol$ છે,અને દ્રાવણનું કદ $(V)$ $250 \ mL$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $M = \frac{1 \times 1000}{40 \times 250} = \frac{1000}{10000} = 0.1 \ M$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) $HCl$ ના મોલની ગણતરી નીચે મુજબ થાય છે: $n = \frac{1.2046 \times 10^{24}}{6.023 \times 10^{23}} = 2 \ mol$.
દ્રાવણનું કદ $1 \ dm^3$ $(1 \ L)$ હોવાથી,મોલારિટી $(M)$ $2 \ mol/L$ થશે.
$HCl$ માટે,n-ફેક્ટર (બેઝિસિટી) $1$ છે.
તેથી,નોર્માલિટી $(N)$ નીચે મુજબ મળે: $N = M \times n\text{-factor} = 2 \times 1 = 2 \ N$.

(B) નોર્માલિટી $(N)$ અને મોલારિટી $(M)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $N = M \times \text{basicity}$.
સલ્ફ્યુરિક એસિડ $(H_2SO_4)$ માટે બેઝિસિટી $2$ છે કારણ કે તે $2$ હાઇડ્રોજન આયનો $(H^+)$ મુક્ત કરી શકે છે.
અહીં $M = 2 \, M$ આપેલ છે.
તેથી,$N = 2 \times 2 = 4 \, N$.

(A) $H_3PO_3$ એ દ્વિ-બેઝિક એસિડ છે,જેનો અર્થ છે કે તે એસિડના પ્રતિ મોલ $2$ મોલ $H^+$ આયનો આપે છે.
તુલ્યતાના સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ કરતા: $n_{acid} \times \text{basicity} = n_{base} \times \text{acidity}$.
$M_1 \times V_1 \times \text{basicity} = M_2 \times V_2 \times \text{acidity}$.
$0.1 \times 20 \times 2 = 0.1 \times V_2 \times 1$.
$4 = 0.1 \times V_2$.
$V_2 = \frac{4}{0.1} = 40 \ mL$.

(B) તટસ્થીકરણની પ્રક્રિયા: $C_6H_5COOH + NaOH \to C_6H_5COONa + H_2O$.
બેન્ઝોઇક એસિડ $(C_6H_5COOH)$ નું આણ્વીય દળ $122 \ g/mol$ છે.
$NaOH$ નું આણ્વીય દળ $40 \ g/mol$ છે.
પ્રક્રિયા $1:1$ ના પ્રમાણમાં હોવાથી,જરૂરી $NaOH$ ના મોલ બેન્ઝોઇક એસિડના મોલ જેટલા જ હશે.
બેન્ઝોઇક એસિડના મોલ = $\frac{12.2 \ g}{122 \ g/mol} = 0.1 \ mol$.
જરૂરી $NaOH$ ના મોલ = $0.1 \ mol$.
$NaOH$ નું દળ = $0.1 \ mol \times 40 \ g/mol = 4.0 \ g$.

(C) $H_2SO_4$ માટે,મોલારિટી $(M)$ અને નોર્માલિટી $(N)$ વચ્ચેનો સંબંધ $N = M \times \text{બેઝિસિટી}$ છે.
$H_2SO_4$ ની બેઝિસિટી $2$ હોવાથી,સાંદ્ર એસિડની નોર્માલિટી $N_1 = 18 \ M \times 2 = 36 \ N$ થાય.
મંદન સૂત્ર $N_1 V_1 = N_2 V_2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$36 \ N \times 10 \ mL = N_2 \times 1000 \ mL$.
$N_2 = (36 \times 10) / 1000 = 0.36 \ N$.

(B) $CaCl_2$ ના દ્રાવણની સાંદ્રતા $0.5 \, mol/L$ છે.
$500 \, mL$ એટલે $0.500 \, L$ થાય.
$500 \, mL$ માં $CaCl_2$ ના મોલની ગણતરી: $0.500 \, L \times 0.5 \, mol/L = 0.25 \, \text{moles}$ $CaCl_2$.
$1 \, \text{mole}$ $CaCl_2$ માંથી $2 \, \text{moles}$ ક્લોરાઈડ આયનો $(Cl^-)$ મળે છે,તેથી ક્લોરાઈડ આયનોના મોલ: $2 \times 0.25 = 0.50 \, \text{moles}$ થશે.

(C) આપેલ છે: $98 \ \%$ $H_2SO_4$ (વજનથી) એટલે કે $100 \ g$ દ્રાવણમાં $98 \ g$ $H_2SO_4$ હાજર છે.
પગલું $1$: દ્રાવણનું કદ શોધો.
$Volume = \frac{Mass}{Density} = \frac{100 \ g}{1.84 \ g/cc} \approx 54.35 \ cc = 0.05435 \ L$.
પગલું $2$: દ્રાવ્ય $(H_2SO_4)$ ના મોલ શોધો.
$H_2SO_4$ નું આણ્વીય દળ $= 2(1) + 32 + 4(16) = 98 \ g/mol$.
$H_2SO_4$ ના મોલ $= \frac{98 \ g}{98 \ g/mol} = 1 \ mol$.
પગલું $3$: મોલારિટી $(M)$ શોધો.
$M = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવણનું કદ } (L)} = \frac{1 \ mol}{0.05435 \ L} \approx 18.4 \ M$.

(B) દ્રાવણની મોલારિટી $(M)$ એટલે દ્રાવણના પ્રતિ લિટરમાં ઓગળેલા દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા.
સલ્ફ્યુરિક એસિડ $(H_2SO_4)$ માટે,n-ફેક્ટર (બેઝિસિટી) $2$ છે કારણ કે તે અણુ દીઠ $2$ $H^+$ આયનો મુક્ત કરે છે.
નોર્માલિટી $(N)$ અને મોલારિટી $(M)$ વચ્ચેનો સંબંધ: $N = M \times \text{n-factor}$ છે.
$H_2SO_4$ ના $1\,M$ દ્રાવણ માટે,$N = 1 \times 2 = 2\,N$.
તેથી,સલ્ફ્યુરિક એસિડનું મોલર દ્રાવણ $2\,N$ દ્રાવણ બરાબર છે.

(A) નોર્માલિટી માટેનું સૂત્ર $N = \frac{w \times 1000}{Eq. \ wt. \times V(mL)}$ છે.
સોડિયમ કાર્બોનેટ $(Na_2CO_3)$ માટે,મોલર દળ $106 \ g/mol$ છે અને n-ફેક્ટર $2$ છે.
તેથી,$Eq. \ wt. = \frac{106}{2} = 53 \ g/eq$.
સેમી-નોર્મલ દ્રાવણ એટલે $N = 0.5 \ N$.
આપેલ $V = 500 \ mL$,કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
$0.5 = \frac{w \times 1000}{53 \times 500}$.
$w = \frac{0.5 \times 53 \times 500}{1000} = 13.25 \ g$.

(A) મંદન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $N_1 V_1 = N_2 V_2$
આપેલ છે: $N_1 = 10 \, N$,$V_1 = 10 \, mL$,$N_2 = 0.1 \, N$.
કિંમતો મૂકતા: $10 \times 10 = 0.1 \times V_2$
$V_2 = \frac{100}{0.1} = 1000 \, mL$ (કુલ અંતિમ કદ).
ઉમેરવા પડતા પાણીનું કદ $= V_2 - V_1 = 1000 \, mL - 10 \, mL = 990 \, mL$.

(C) રાસાયણિક પ્રક્રિયા: $CaCO_3 + 2HCl \rightarrow CaCl_2 + H_2O + CO_2$.
$CaCO_3$ નું આપેલ દળ = $1.0 \ g$.
$CaCO_3$ નું આણ્વીય દળ = $40 + 12 + (3 \times 16) = 100 \ g/mol$.
$CaCO_3$ નું તુલ્ય દળ = $\frac{\text{આણ્વીય દળ}}{n-factor} = \frac{100}{2} = 50$.
તુલ્યતાના નિયમ મુજબ,$HCl$ ના તુલ્યાંક = $CaCO_3$ ના તુલ્યાંક.
$N \times V(L) = \frac{\text{દળ}}{\text{તુલ્ય દળ}}$.
$0.1 \times V(L) = \frac{1.0}{50}$.
$V(L) = \frac{1}{50 \times 0.1} = \frac{1}{5} = 0.2 \ L$.
$cm^3$ માં રૂપાંતર: $0.2 \ L \times 1000 \ cm^3/L = 200 \ cm^3$.

(C) મોલારિટી $(M)$ એટલે દ્રાવણના એક લિટરમાં ઓગળેલા દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા.
આપેલ $NaOH$ નું દળ $(w)$ = $4.0 \,g$.
$NaOH$ નું આણ્વીય દળ $(M_{wt})$ = $40 \,g/mol$.
દ્રાવણનું કદ $(V)$ = $1 \, \text{decilitre} = 0.1 \,L$.
સૂત્ર મુજબ: $M = \frac{w}{M_{wt} \times V(L)}$.
$M = \frac{4.0}{40 \times 0.1} = 1 \,M$.

(A) સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $Na_2CO_3 + H_2SO_4 \to Na_2SO_4 + CO_2 + H_2O$
$H_2SO_4$ ના મોલ = $M \times V(L) = 0.1 \times 0.1 = 0.01 \ mol$
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol$ $H_2SO_4$ એ $1 \ mol$ $CO_2$ ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,$0.01 \ mol$ $H_2SO_4$ એ $0.01 \ mol$ $CO_2$ ઉત્પન્ન કરશે.
$STP$ એ $CO_2$ નું કદ = $0.01 \ mol \times 22.4 \ L/mol = 0.224 \ L$.

(B) સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ મુજબ,$2 \ \text{મોલ}$ $MnO_4^-$ એ $5 \ \text{મોલ}$ $C_2O_4^{2-}$ સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે.
ઉપયોગમાં લેવાયેલ $KMnO_4$ ના મોલની સંખ્યા $n = M \times V = 0.1 \ \text{mol/L} \times 0.020 \ \text{L} = 0.002 \ \text{મોલ}$ છે.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$2 \ \text{મોલ}$ $KMnO_4$ ને $5 \ \text{મોલ}$ ઓક્ઝેલિક એસિડ $(C_2H_2O_4)$ ની જરૂર પડે છે.
તેથી,$0.002 \ \text{મોલ}$ $KMnO_4$ ને $(5/2) \times 0.002 = 0.005 \ \text{મોલ}$ $C_2H_2O_4$ ની જરૂર પડે.
વિકલ્પ $B$ ચકાસતા: $n = 0.1 \ \text{M} \times 0.050 \ \text{L} = 0.005 \ \text{મોલ}$.
આમ,$50 \ \text{mL}$ $0.1 \ \text{M}$ $C_2H_2O_4$ સમકક્ષ છે.

(C) પ્રક્રિયા માટેનું રાસાયણિક સમીકરણ: $CH_3OH + Na \to CH_3ONa + \frac{1}{2}H_2$.
$Na$ નું આણ્વીય દળ $23 \ g/mol$ છે.
તેથી,$23 \ g$ $Na$ એટલે $1 \ mol$.
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ (stoichiometry) મુજબ,$1 \ mol$ $Na$ એ $\frac{1}{2} \ mol$ $H_2$ વાયુ ઉત્પન્ન કરશે.

(D) બેન્ઝિનના વાયુસ્વરૂપમાં દહનની સંતુલિત રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_6H_{6(g)} + \frac{15}{2}O_{2(g)} \to 6CO_{2(g)} + 3H_2O_{(g)}$
વાયુરૂપ ઘટકોના મોલની સંખ્યામાં થતો ફેરફાર નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$\Delta n_{(g)} = \sum n_{p(g)} - \sum n_{r(g)}$
$\Delta n_{(g)} = (6 + 3) - (1 + 7.5)$
$\Delta n_{(g)} = 9 - 8.5 = 0.5$ અથવા $\frac{1}{2}$