Chemical stoichiometry Questions in Gujarati

(B) ઈથીન માટે દહન પ્રક્રિયા: $C_2H_4(g) + 3O_2(g) \rightarrow 2CO_2(g) + 2H_2O(l)$; $\Delta H = -1411 \, kJ \, mol^{-1}$.
સ્ટોઈકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \, mol$ $C_2H_4$ ના દહન માટે $3 \, mol$ $O_2$ ની જરૂર પડે છે,જે $1411 \, kJ$ ઉષ્મા મુક્ત કરે છે.
$6226 \, kJ$ ઉષ્મા મેળવવા માટે,દહન પામતા $C_2H_4$ ના મોલ $n = \frac{6226}{1411} \approx 4.4125 \, mol$ થાય.
જરૂરી $O_2$ ના મોલ = $3 \times n = 3 \times 4.4125 = 13.2375 \, mol$.
$S.T.P.$ એ,$1 \, mol$ વાયુનું કદ $22.4 \, L$ હોય છે.
$O_2$ નું કદ = $13.2375 \times 22.4 \approx 296.5 \, L$.

(A) દહન પ્રક્રિયા $CH_4 + 2O_2 \rightarrow CO_2 + 2H_2O$ છે,જેમાં $\Delta H = -891 \ kJ/mol$ છે.
આનો અર્થ એ છે કે $1 \ mol$ $CH_4$ $(16 \ g)$ $891 \ kJ$ ઉષ્મા મુક્ત કરે છે.
$445 \ kJ$ ઉષ્મા મુક્ત કરવા માટે જરૂરી $CH_4$ નો જથ્થો:
$n = \frac{445 \ kJ}{891 \ kJ/mol} \approx 0.5 \ mol$.
જરૂરી $CH_4$ નું દળ $0.5 \ mol \times 16 \ g/mol = 8 \ g$ છે.

(C) સુક્રોઝની દહન પ્રક્રિયા: $C_{12}H_{22}O_{11} + 12O_2 \rightarrow 12CO_2 + 11H_2O$.
દહન એન્થાલ્પી $\Delta H = -5645 \, kJ \, mol^{-1}$ છે.
દરરોજ વપરાતા $O_2$ ના મોલ $= \frac{640 \, g}{32 \, g \, mol^{-1}} = 20 \, mol$.
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ મુજબ,$1 \, mol$ સુક્રોઝ માટે $12 \, mol$ $O_2$ જરૂરી છે.
વપરાતા સુક્રોઝના મોલ $= \frac{20}{12} \, mol = 1.667 \, mol$.
વપરાતા સુક્રોઝનું દળ $= \frac{20}{12} \times 342 \, g \, mol^{-1} = 570 \, g$.
ઉત્પન્ન થતી ઉષ્મા $= \text{સુક્રોઝના મોલ} \times |\Delta H| = \frac{20}{12} \times 5645 \, kJ = 9408.33 \, kJ$.

(D) બ્યુટેનનું આણ્વિય દળ $= 58 \, g \, mol^{-1}$ છે.
$58 \, g$ બ્યુટેનના દહનથી $2658 \, kJ$ ઉષ્મા મુક્ત થાય છે.
$11.2 \, kg$ $(11200 \, g)$ બ્યુટેન દ્વારા ઉત્પન્ન થતી કુલ ઉષ્મા $= \frac{2658}{58} \times 11200 = 512965.5 \, kJ$ છે.
દરરોજ જરૂરી ઊર્જા $= 15000 \, kJ$ છે.
સિલિન્ડર ચાલશે તે દિવસોની સંખ્યા $= \frac{512965.5}{15000} \approx 34.2$ દિવસ.
આમ,સિલિન્ડર આશરે $34$ દિવસ ચાલશે.

(B) ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ નું આણ્વીય દળ $180 \ \text{g/mol}$ છે.
$1 \ \text{mol}$ $(180 \ \text{g})$ ગ્લુકોઝના દહન માટે $\Delta H = -72 \ \text{kcal}$ છે.
આનો અર્થ એ છે કે $180 \ \text{g}$ ગ્લુકોઝના દહન દરમિયાન મુક્ત થતી ઊર્જા $72 \ \text{kcal}$ છે.
તેથી,$1.6 \ \text{g}$ ગ્લુકોઝ માટે મુક્ત થતી ઊર્જા $\frac{72 \times 1.6}{180} = 0.64 \ \text{kcal}$ થાય.
નિર્માણની પ્રક્રિયા એ દહન પ્રક્રિયાની ઉલટી હોવાથી,$1.6 \ \text{g}$ ગ્લુકોઝના નિર્માણ માટે જરૂરી ઊર્જા $+0.64 \ \text{kcal}$ છે.

(D) બેન્ઝીન $(C_6H_6)$ નું આણ્વીય દળ $(6 \times 12) + (6 \times 1) = 78 \, g \, mol^{-1}$ છે.
આપેલ સમીકરણ મુજબ,$1 \, mol$ $(78 \, g)$ બેન્ઝીનનું દહન થવાથી $3264.4 \, kJ$ ઉર્જા મુક્ત થાય છે.
તેથી,$7.8 \, g$ બેન્ઝીન દ્વારા મુક્ત થતી ઉર્જા:
$\text{Energy} = \frac{3264.4 \, kJ}{78 \, g} \times 7.8 \, g = 326.4 \, kJ$.

(D) હાઈડ્રોકાર્બન $C_xH_y$ માટે દહન પ્રક્રિયા:
$C_xH_y + (x + y/4) O_2 \to x CO_2 + (y/2) H_2O$
એવોગેડ્રોના નિયમ મુજબ,અચળ તાપમાન અને દબાણે,કદનો ગુણોત્તર મોલના ગુણોત્તર જેટલો હોય છે.
આપેલ છે: $C_xH_y$ નું કદ = $0.5 \ L$,$CO_2$ નું કદ = $2.5 \ L$,$H_2O$ નું કદ = $3.0 \ L$.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ:
$x = \frac{CO_2 \text{ નું કદ}}{C_xH_y \text{ નું કદ}} = \frac{2.5 \ L}{0.5 \ L} = 5$
$y/2 = \frac{H_2O \text{ નું કદ}}{C_xH_y \text{ નું કદ}} = \frac{3.0 \ L}{0.5 \ L} = 6 \implies y = 12$
તેથી,અણુસૂત્ર $C_5H_{12}$ છે.

(B) પ્રક્રિયા માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $4Al + 3O_2 \to 2Al_2O_3$ છે.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$3 \text{ મોલ } O_2 \text{ એ } 4 \text{ મોલ } Al \text{ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે}$.
તેથી,$1 \text{ મોલ } O_2 \text{ એ } 4/3 \text{ મોલ } Al \text{ સાથે પ્રક્રિયા કરશે}$.
$1/2 \text{ મોલ } O_2 \text{ માટે, જરૂરી } Al \text{ ના મોલ: } (4/3) \times (1/2) = 2/3 \text{ મોલ}$.
$Al \text{ નું વજન } = \text{મોલ} \times \text{મોલર દળ} = (2/3) \times 27 \text{ g} = 18 \text{ g}$.

(D) $NTP$ પર,કોઈપણ વાયુના $1 \, mole$ નું કદ $22.4 \, L$ હોય છે.
આપેલ પાણીની બાષ્પનું કદ $= 22.4 \, L$ છે,જે $1 \, mole$ $H_2O$ દર્શાવે છે.
સંઘનન માટેની પ્રક્રિયા: $H_2O_{(g)} \rightarrow H_2O_{(l)}$.
$1 \, mole$ $H_2O$ બાષ્પ $1 \, mole$ પ્રવાહી $H_2O$ આપે છે.
$H_2O$ નું આણ્વીય દળ $18 \, g/mol$ છે.
$1 \, mole$ $H_2O$ નું દળ $= 18 \, g$.
પ્રવાહી પાણીની ઘનતા $1 \, g/mL$ છે.
કદ $= \frac{\text{દળ}}{\text{ઘનતા}} = \frac{18 \, g}{1 \, g/mL} = 18 \, mL$.

(C) દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા શોધવા માટેનું સૂત્ર: $n = M \times V(\in \, L)$ છે.
આપેલ છે: મોલારિટી $(M)$ = $0.15 \, M$,કદ $(V)$ = $27 \, mL = 0.027 \, L$.
$NaOH$ ના મોલ = $0.15 \, mol/L \times 0.027 \, L$.
$NaOH$ ના મોલ = $4.05 \times 10^{-3} \, mol$.

(A) આપેલ છે: બાષ્પઘનતા $(VD)$ = $50$.
ધાતુ ક્લોરાઈડનું આણ્વીય દળ $(M)$ = $2 \times VD = 2 \times 50 = 100 \, g/mol$.
$100 \, g$ ધાતુ ક્લોરાઈડમાં ક્લોરિનનું દળ = $71 \, g$.
ક્લોરિન પરમાણુઓના મોલની સંખ્યા = $\frac{71}{35.5} = 2$.
આમ,ધાતુ ક્લોરાઈડનું સૂત્ર $MCl_2$ છે.
ધાતુનું દળ $(M)$ = કુલ દળ - ક્લોરિનનું દળ = $100 - 71 = 29 \, g$.
સૂત્ર $MCl_2$ હોવાથી,ધાતુનો પરમાણુભાર $29 \, u$ છે.

(B) સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $Ba(OH)_2 + CO_2 \rightarrow BaCO_3 + H_2O$
$BaCO_3$ નો આણ્વીય દળ $= 137 + 12 + (16 \times 3) = 197 \ g/mol$.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol$ $Ba(OH)_2$ એ $1 \ mol$ $BaCO_3$ આપે છે.
તેથી,$0.205 \ mol$ $Ba(OH)_2$ એ $0.205 \ mol$ $BaCO_3$ ઉત્પન્ન કરશે.
ઉત્પન્ન થયેલ $BaCO_3$ નું દળ $= 0.205 \ mol \times 197 \ g/mol = 40.385 \ g$.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ,સાચો જવાબ $40.5 \ g$ છે.

(A) પ્રક્રિયા માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $CaCl_2 + 2AgNO_3 \rightarrow Ca(NO_3)_2 + 2AgCl$ છે.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol$ $CaCl_2$ $(111 \ g/mol)$ માંથી $2 \ mol$ $AgCl$ $(2 \times 143.5 = 287 \ g)$ મળે છે.
યુનિટરી પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરતા: $287 \ g$ $AgCl$ મેળવવા $111 \ g$ $CaCl_2$ ની જરૂર પડે છે.
તેથી,$14.35 \ g$ $AgCl$ મેળવવા માટે: $\frac{111}{287} \times 14.35 = 5.55 \ g$ $CaCl_2$ ની જરૂર પડે.

(A) $H_2SO_4$ એ ડાયબેઝિક એસિડ છે,જેનો અર્થ છે કે તે અણુ દીઠ $2 \ H^+$ આયનો આપે છે.
નોર્માલિટી $(N)$ અને મોલારિટી $(M)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$N = M \times \text{n-factor}$
$H_2SO_4$ માટે,n-factor $2$ છે.
$N = 0.04 \ M \times 2 = 0.08 \ N$

(C) સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $CaCO_3 + 2HCl \to CaCl_2 + CO_2 + H_2O$.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \, mol$ $CaCO_3$ $(100 \, g)$ એ $2 \, mol$ $HCl$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $1 \, mol$ $CO_2$ $(44 \, g)$ આપે છે.
અહીં $1 \, N \, HCl$ $(1 \, M \, HCl)$ નો ઉપયોગ થતો હોવાથી,$1 \, mol$ $CaCO_3$ સાથે માત્ર $1 \, mol$ $HCl$ પ્રક્રિયા કરશે,જેથી $0.5 \, mol$ $CO_2$ ઉત્પન્ન થશે.
$CO_2$ નું દળ = $0.5 \, mol \times 44 \, g/mol = 22 \, g$.

(A) $HCl$ એ મોનોબેઝિક એસિડ છે.
મોનોબેઝિક એસિડ માટે,નોર્માલિટી $(N)$ એ મોલારીટી $(M)$ જેટલી હોય છે.
તેથી,$N = M = 2 \, M$.

(C) $NTP$ પર,$1 \ mol$ વાયુ દ્વારા રોકાયેલ કદ $22.4 \ L$ હોય છે.
વાયુની આપેલી ઘનતા = $0.1784 \ g/L$.
$1 \ mol$ વાયુનું વજન = $\text{ઘનતા} \times NTP \text{ પર કદ}$.
વજન = $0.1784 \ g/L \times 22.4 \ L = 3.99696 \ g \approx 3.99 \ g$.

(B) આપેલ છે: $A$ નું દળ = $0.359 \ g$.
$A_2O_3$ નું દળ = $0.559 \ g$.
ઓક્સિજનનું દળ = $0.559 - 0.359 = 0.2 \ g$.
$A_2O_3$ માં,$A$ અને $O$ નો મોલર ગુણોત્તર $2:3$ છે.
ધારો કે $A$ નો પરમાણુ ભાર $x$ છે.
$A$ ના મોલ = $\frac{0.359}{x}$.
$O$ ના મોલ = $\frac{0.2}{16} = 0.0125$.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ: $\frac{n_A}{n_O} = \frac{2}{3}$.
$\frac{0.359 / x}{0.0125} = \frac{2}{3}$.
$0.359 / x = 0.0125 \times \frac{2}{3} = 0.008333$.
$x = \frac{0.359}{0.008333} \approx 43.08 \ g/mol$.

(C) પ્રક્રિયા માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$Ca_3P_2 + 6H_2O \rightarrow 3Ca(OH)_2 + 2PH_3$
સંતુલિત સમીકરણના તત્વયોગમિતિ (stoichiometry) મુજબ,$1 \ mol$ $Ca_3P_2$ એ $6 \ mol$ $H_2O$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $2 \ mol$ ફોસ્ફિન $(PH_3)$ ઉત્પન્ન કરે છે.

(C) $CO_2$ નો આણ્વીય દળ $44 \ g/mol$ છે.
$STP$ પર,કોઈપણ વાયુના $1 \ mol$ નું કદ $22.4 \ L$ હોય છે.
$CO_2$ ના મોલની સંખ્યા $= \frac{\text{આપેલ દળ}}{\text{આણ્વીય દળ}} = \frac{4.4 \ g}{44 \ g/mol} = 0.1 \ mol$.
$STP$ પર કદ $= \text{મોલ} \times 22.4 \ L/mol = 0.1 \times 22.4 = 2.24 \ L$.

(D) વાયુનું આણ્વીય દળ $(M_W)$ આ મુજબ ગણવામાં આવે છે: $M_W = 2 \times \text{બાષ્પ ઘનતા} = 2 \times 11.2 = 22.4 \ g/mol$.
મોલની સંખ્યા $(n)$: $n = \frac{\text{દળ}}{M_W} = \frac{2.4 \ g}{22.4 \ g/mol} = \frac{2.4}{22.4} \ mol$.
$STP$ પર,કોઈપણ વાયુના $1 \ mol$ નું કદ $22.4 \ L$ હોય છે.
તેથી,વાયુનું કદ: $V = n \times 22.4 \ L = \frac{2.4}{22.4} \times 22.4 \ L = 2.4 \ L$.

(B) રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
$Fe_2O_3 + 3CO \rightarrow 2Fe + 3CO_2$
$2C + O_2 \rightarrow 2CO$
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol$ $Fe_2O_3$ ને $3 \ mol$ $CO$ ની જરૂર પડે છે.
$3 \ mol$ $CO$ ઉત્પન્ન કરવા માટે,$1.5 \ mol$ $O_2$ ની જરૂર પડે (કારણ કે $2 \ mol$ $CO$ માટે $1 \ mol$ $O_2$ જોઈએ).
$Fe_2O_3$ ના મોલ $= \frac{1.6 \times 10^3 \ g}{160 \ g/mol} = 10 \ mol$.
જરૂરી $CO$ ના મોલ $= 3 \times 10 = 30 \ mol$.
જરૂરી $O_2$ ના મોલ $= \frac{30}{2} = 15 \ mol$.
$O_2$ નું દળ $= 15 \ mol \times 32 \ g/mol = 480 \ g$.

(C) સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$NaCl + H_2SO_4 \rightarrow NaHSO_4 + HCl$
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ:
$1 \ mol$ $NaCl$ $(58.5 \ g)$ એ $1 \ mol$ $H_2SO_4$ $(98 \ g)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $1 \ mol$ $NaHSO_4$ $(120 \ g)$ અને $1 \ mol$ $HCl$ $(36.5 \ g)$ આપે છે.
અહીં $1.825 \ g$ $HCl$ ઉત્પન્ન થાય છે,જે $\frac{1.825}{36.5} = 0.05 \ mol$ છે.
સમીકરણ મુજબ,$0.05 \ mol$ $H_2SO_4$ ની જરૂર પડે છે,જે $0.05 \times 98 = 4.9 \ g$ થાય છે.
તે જ રીતે,જરૂરી $NaCl$ નું વજન $0.05 \ mol \times 58.5 \ g/mol = 2.925 \ g$ થાય છે.

(B) મિથેનની દહન પ્રક્રિયા: $CH_{4(g)} + 2O_{2(g)} \rightarrow CO_{2(g)} + 2H_2O_{(l)}$
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol$ $CH_4$ માટે $2 \ mol$ $O_2$ જરૂરી છે.
$CH_4$ ના મોલ $= \frac{\text{દળ}}{\text{આણ્વીય દળ}} = \frac{4 \ g}{16 \ g/mol} = 0.25 \ mol$.
$1 \ mol$ $CH_4$ માટે $2 \ mol$ $O_2$ જરૂરી હોય,તો $0.25 \ mol$ $CH_4$ માટે $0.25 \times 2 = 0.50 \ mol$ $O_2$ જરૂરી છે.
$STP$ એ $1 \ mol$ વાયુનું કદ $22.4 \ L$ હોય છે.
તેથી,$0.50 \ mol$ $O_2$ નું કદ $= 0.50 \times 22.4 \ L = 11.2 \ L$.

(C) નોર્માલિટી = મોલારિટી $\times$ સંયોજકતા અવયવ ($n$-factor)
$0.02 = M \times 2 \implies M = 0.01 \, M$
મોલારિટી = (મોલની સંખ્યા) / (કદ લિટરમાં)
$0.01 = n / 0.1 \implies n = 0.001 \, mol$
અણુઓની સંખ્યા = મોલની સંખ્યા $\times$ એવોગેડ્રો આંક
$= 0.001 \times 6.02 \times 10^{23} = 6.02 \times 10^{20}$ અણુઓ

(C) $STP$ પર,કોઈપણ વાયુના $22400 \ mL$ નું વજન તેના અણુભાર $(M_w)$ જેટલું હોય છે.
અહીં $56 \ mL$ પદાર્થનું વજન $0.2 \ g$ આપેલ છે.
તેથી,$22400 \ mL$ પદાર્થનું વજન: $\frac{0.2 \times 22400}{56} \ g$ થશે.
$M_w = \frac{0.2 \times 22400}{56} = 0.2 \times 400 = 80 \ g/mol$.

(B) મોલારિટી = ($H_2SO_4$ ના મોલની સંખ્યા) / (દ્રાવણનું કદ $L$ માં)
$0.4 = (H_2SO_4 \text{ ના મોલ}) / 4$
$H_2SO_4$ ના મોલની સંખ્યા $= 4 \times 0.4 = 1.6 \ mol$
$H_2SO_4$ નું વજન ગ્રામમાં $= 1.6 \times 98 = 156.8 \ g$
$95\%$ શુદ્ધ $H_2SO_4$ નું જરૂરી વજન $= (156.8 \times 100) / 95 = 165.05 \ g$
સાંદ્ર એસિડનું કદ = (વજન) / (ઘનતા) = $165.05 / 1.8 = 91.69 \ cm^3 \approx 91.7 \ cm^3$

(D) પ્રક્રિયા માટેનું સંતુલિત સમીકરણ:
$NaCl + AgNO_3 \rightarrow AgCl + NaNO_3$
સ્ટોઈકિયોમેટ્રી મુજબ:
$1 \ mol$ $NaCl$ માંથી $1 \ mol$ $AgCl$ મળે છે.
$NaCl$ નું આણ્વીય દળ $= 58.5 \ g/mol$.
$NaCl$ ના મોલ $= \frac{5.85 \ g}{58.5 \ g/mol} = 0.1 \ mol$.
તેથી,$0.1 \ mol$ $NaCl$ માંથી $0.1 \ mol$ $AgCl$ ઉત્પન્ન થશે.
$AgCl$ નું દળ $= 0.1 \ mol \times 143.5 \ g/mol = 14.35 \ g$.

(D) $NTP$ પર,$22400 \ mL$ વાયુ $1 \ mole$ પદાર્થ ધરાવે છે.
મોલની સંખ્યા $mL$ માં કદ અને $22400 \ mL$ ના ગુણોત્તર દ્વારા મળે છે.
$Moles = \frac{V}{22400}$.
વળી,$Moles = \frac{W}{\text{Molecular Weight}}$.
બંનેને સરખાવતા,$\frac{V}{22400} = \frac{W}{\text{Molecular Weight}}$.
તેથી,$\text{Molecular Weight} = \frac{W \times 22400}{V}$.

(B) રાસાયણિક પ્રક્રિયા: $CaCO_3(s) \to CaO(s) + CO_2(g)$.
લાઈમસ્ટોનનું આપેલ દળ = $10 \ g$.
તે $90 \%$ શુદ્ધ હોવાથી,શુદ્ધ $CaCO_3$ નું દળ = $10 \times 0.90 = 9 \ g$.
$CaCO_3$ નું મોલર દળ = $40 + 12 + (3 \times 16) = 100 \ g/mol$.
$CaCO_3$ ના મોલ = $\frac{9 \ g}{100 \ g/mol} = 0.09 \ mol$.
સ્ટોઈકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol$ $CaCO_3$ માંથી $1 \ mol$ $CO_2$ મળે છે.
તેથી,$0.09 \ mol$ $CaCO_3$ માંથી $0.09 \ mol$ $CO_2$ મળશે.
$NTP$ એ $CO_2$ નું કદ = $\text{મોલ} \times 22.4 \ L/mol = 0.09 \times 22.4 = 2.016 \ L$.

(A) સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$Zn + H_2SO_4 \to ZnSO_4 + H_2$
$STP$ પર,$1 \ mol$ વાયુનું કદ $22400 \ mL$ હોય છે.
તેથી,$224 \ mL$ $H_2$ ના મોલ:
$n(H_2) = \frac{224 \ mL}{22400 \ mL/mol} = 0.01 \ mol$
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ મુજબ,$1 \ mol$ $Zn$ માંથી $1 \ mol$ $H_2$ મળે છે.
તેથી,$0.01 \ mol$ $Zn$ ની જરૂર પડે.
$Zn$ નું વજન $= 0.01 \ mol \times 65 \ g/mol = 0.65 \ g$.

(B) રાસાયણિક પ્રક્રિયા: $Ag + HNO_3 \rightarrow AgNO_3 + NO + H_2O$ અને $AgNO_3 + NaCl \rightarrow AgCl(s) + NaNO_3$.
દ્રવ્ય સંચયના નિયમ (સ્ટોઇકિયોમેટ્રી) મુજબ,$Ag$ ના મોલ એ $AgCl$ ના મોલ જેટલા હોય છે.
$Ag$ નું મોલર દળ = $108 \ g/mol$.
$AgCl$ નું મોલર દળ = $108 + 35.5 = 143.5 \ g/mol$.
$AgCl$ ના મોલ = $\frac{2.87 \ g}{143.5 \ g/mol} = 0.02 \ mol$.
$1 \ mol$ $Ag$ માંથી $1 \ mol$ $AgCl$ મળે છે,તેથી $Ag$ ના મોલ = $0.02 \ mol$.
$Ag$ નું દળ $(X)$ = $0.02 \ mol \times 108 \ g/mol = 2.16 \ g$.

(C) સોડિયમની પાણી સાથેની સંતુલિત રાસાયણિક પ્રક્રિયા:
$2Na + 2H_2O \rightarrow 2NaOH + H_2$
$Na$ ના મોલની ગણતરી:
$n(Na) = \frac{0.46 \ g}{23 \ g/mol} = 0.02 \ mol$
સ્ટોઈકિયોમેટ્રી મુજબ,$2 \ mol \ Na$ માંથી $2 \ mol \ NaOH$ મળે છે,તેથી $0.02 \ mol \ Na$ માંથી $0.02 \ mol \ NaOH$ મળશે.
તટસ્થીકરણની પ્રક્રિયા:
$NaOH + HCl \rightarrow NaCl + H_2O$
તેથી,જરૂરી $HCl$ ના મોલ = $NaOH$ ના મોલ = $0.02 \ mol$.
$HCl$ ની મોલારિટી:
$M = \frac{73 \ g/L}{36.5 \ g/mol} = 2 \ M$
$n = M \times V(L)$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$0.02 = 2 \times V(L)$
$V(L) = 0.01 \ L$
$V(mL) = 0.01 \times 1000 = 10 \ mL$.

(C) પ્રક્રિયા માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $2Mg + O_2 \to 2MgO$.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$2 \ mol$ $Mg$ માંથી $2 \ mol$ $MgO$ મળે છે.
તેથી,$1 \ mol$ $Mg$ માંથી $1 \ mol$ $MgO$ મળે.
$Mg$ ના મોલની સંખ્યા $= \frac{1.2 \ g}{24 \ g/mol} = 0.05 \ mol$.
$1 \ mol$ $Mg$ માંથી $1 \ mol$ $MgO$ મળતું હોવાથી,$0.05 \ mol$ $Mg$ માંથી $0.05 \ mol$ $MgO$ મળશે.
$MgO$ નું આણ્વીય દળ $= 24 + 16 = 40 \ g/mol$.
$MgO$ નું દળ $= 0.05 \ mol \times 40 \ g/mol = 2 \ g$.

(C) ફોસ્ફરસ એસિડ $(H_3PO_3)$ એ ડાયબેઝિક એસિડ છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં બે વિસ્થાપનીય હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ છે.
તટસ્થીકરણ પ્રક્રિયા: $H_3PO_3 + 2KOH \rightarrow K_2HPO_3 + 2H_2O$.
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ મુજબ,$1 \ mole$ $H_3PO_3$ એ $2 \ moles$ $KOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
આપેલ છે: $M_1 = 0.1 \ M$,$V_1 = 20 \ mL$,$n_1 = 1$ ($H_3PO_3$ માટે);
$M_2 = 0.1 \ M$,$V_2 = ?$,$n_2 = 2$ ($KOH$ માટે).
સૂત્ર $M_1V_1 / n_1 = M_2V_2 / n_2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$(0.1 \times 20) / 1 = (0.1 \times V_2) / 2$.
$2 = 0.05 \times V_2$.
$V_2 = 2 / 0.05 = 40 \ mL$.

(D) રાસાયણિક પ્રક્રિયા: ${CO_2}_{(g)} + C_{(s)} \rightarrow 2CO_{(g)}$.
ધારો કે પ્રક્રિયા પામતા ${CO_2}$ નું કદ $x \, mL$ છે.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$x \, mL$ ${CO_2}$ માંથી $2x \, mL$ ${CO}$ ઉત્પન્ન થાય છે.
શરૂઆતનું ${CO_2}$ નું કદ $500 \, mL$ છે.
બાકી રહેલ ${CO_2} = 500 - x \, mL$ અને ઉત્પન્ન થયેલ ${CO} = 2x \, mL$.
કુલ કદ $= (500 - x) + 2x = 500 + x \, mL$.
કુલ કદમાં $200 \, mL$ નો વધારો થતા $(500 + 200 = 700 \, mL)$,$x = 200 \, mL$ મળે છે.
તેથી,બાકી રહેલ ${CO_2} = 500 - 200 = 300 \, mL$ અને $CO = 2 \times 200 = 400 \, mL$.

(D) પ્રક્રિયા માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$2Al + 2NaOH + 6H_2O \to 2Na[Al(OH)_4] + 3H_2$
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$2 \ mol$ $Al$ $(2 \times 27 \ g = 54 \ g)$ માંથી $3 \ mol$ $H_2$ વાયુ મળે છે.
આપેલ $Al$ નું દળ $= 27 \ g$,જે $1 \ mol$ છે.
તેથી,$1 \ mol$ $Al$ માંથી $1.5 \ mol$ $H_2$ ઉત્પન્ન થશે.
$STP$ એ $H_2$ નું કદ $= 1.5 \ mol \times 22.4 \ L/mol = 33.6 \ L$.

(B) સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $CaC_2 + 2H_2O \rightarrow Ca(OH)_2 + C_2H_2$
$CaC_2$ નું આણ્વીય દળ $= 40 + (2 \times 12) = 64 \ g/mol$.
$CaC_2$ ના મોલ $= \frac{100 \ g}{64 \ g/mol} = 1.5625 \ mol$.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol$ $CaC_2$ માંથી $1 \ mol$ $C_2H_2$ વાયુ મળે છે.
$NTP$ એ $C_2H_2$ નું કદ $= \text{મોલ} \times 22.4 \ L/mol = 1.5625 \times 22.4 = 35 \ L$.

(B) મોલારીટી $(M)$ નું સૂત્ર: $M = \frac{n}{V(L)}$
પ્રથમ,$NaNO_3$ ના મોલ $(n)$ શોધો:
$n = \frac{\text{દળ}}{\text{આણ્વીય દળ}} = \frac{0.38 \ g}{85 \ g/mol} \approx 0.00447 \ mol$
ત્યારબાદ,કદ $(V)$ ને $mL$ માંથી $L$ માં ફેરવો:
$V = 50.0 \ mL = 0.050 \ L$
હવે,મોલારીટીની ગણતરી કરો:
$M = \frac{0.00447 \ mol}{0.050 \ L} = 0.0894 \ M = 8.94 \times 10^{-2} \ M$

(C) તટસ્થીકરણની પ્રક્રિયા: $2NaOH + H_2SO_4 \rightarrow Na_2SO_4 + 2H_2O$.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$2$ મોલ $NaOH$ એ $1$ મોલ $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
તેથી,$1$ મોલ $NaOH$ એ $0.5$ મોલ $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરશે.
$H_2SO_4$ નું આણ્વીય દળ $= 98 \, g/mol$.
જરૂરી શુદ્ધ $H_2SO_4$ નું દળ $= 0.5 \times 98 = 49 \, g$.
એસિડ $70\%$ શુદ્ધ હોવાથી,જરૂરી નમૂનાનું દળ $= \frac{49}{0.70} = 70 \, g$.

(D) ઉષ્મીય વિઘટન પ્રક્રિયા: $2NaHCO_3 \xrightarrow{150^{\circ}C} Na_2CO_3 + CO_2 + H_2O$
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$2 \, mol$ $NaHCO_3$ માંથી $1 \, mol$ $CO_2$ ઉત્પન્ન થાય છે.
$STP$ એ $CO_2$ ના મોલ $= \frac{112 \, mL}{22400 \, mL/mol} = 0.005 \, mol$.
તેથી,$NaHCO_3$ ના મોલ $= 2 \times 0.005 = 0.01 \, mol$.
$NaHCO_3$ નું દળ $= 0.01 \, mol \times 84 \, g/mol = 0.84 \, g$.
મિશ્રણમાં $Na_2CO_3$ નું દળ $= 1.0 \, g - 0.84 \, g = 0.16 \, g$.
$Na_2CO_3$ ની ટકાવારી $= \frac{0.16 \, g}{1.0 \, g} \times 100 = 16\%$.

(A) પ્રોપેનના દહન માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $C_3H_{8(g)} + 5O_{2(g)} \rightarrow 3CO_{2(g)} + 4H_2O_{(l)}$ છે.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1$ મોલ $C_3H_8$ માટે $5$ મોલ $O_2$ ની જરૂર પડે છે.
$5$ મોલ $C_3H_8$ માટે,જરૂરી $O_2$ ના મોલ $5 \times 5 = 25$ મોલ થાય.
જો $STP$ પર $O_2$ નું કદ શોધવાનું હોય,તો: $\text{Volume} = \text{moles} \times 22.4 \text{ L/mol}$.
$\text{Volume} = 25 \text{ mol} \times 22.4 \text{ L/mol} = 560 \text{ L}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) પ્રક્રિયા માટેનું રાસાયણિક સમીકરણ:
$MgCO_3 + H_2SO_4 \rightarrow MgSO_4 + CO_2 + H_2O$
મોલર દળની ગણતરી:
$MgCO_3 = 24 + 12 + (3 \times 16) = 84 \ g/mol$
$H_2SO_4 = (2 \times 1) + 32 + (4 \times 16) = 98 \ g/mol$
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$84 \ g$ $MgCO_3$ એ $98 \ g$ $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
તેથી,$3 \ g$ $MgCO_3$ માટે જરૂરી $H_2SO_4$ નું દળ:
$\frac{98 \ g}{84 \ g} \times 3 \ g = 3.5 \ g$.

(D) નિર્જળ $Na_2SO_4$ નું મોલર દળ $(2 \times 23) + 32 + (4 \times 16) = 142 \ g/mol$ છે.
પાણી $(H_2O)$ નું મોલર દળ $18 \ g/mol$ છે.
હાઈડ્રેટેડ ક્ષારનું કુલ દળ $142 + 18n$ છે.
વજનમાં ઘટાડો પાણીના $n$ અણુઓ દૂર થવાને કારણે થાય છે,જે $18n$ છે.
આપેલ છે કે ઘટાડો કુલ વજનના $56\%$ છે:
$\frac{18n}{142 + 18n} = 0.56$.
$18n = 0.56(142 + 18n)$.
$18n = 79.52 + 10.08n$.
$7.92n = 79.52$.
$n = \frac{79.52}{7.92} \approx 10.04$.
તેથી,$n$ નું આશરે મૂલ્ય $10$ છે.

(D) રાસાયણિક વિઘટન પ્રક્રિયા: $BaCO_3(s) \xrightarrow{\Delta} BaO(s) + CO_2(g) \uparrow$
$BaCO_3$ નો આણ્વીય દળ $= 137 + 12 + 3(16) = 197 \ g/mol$.
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ મુજબ,$197 \ g$ $BaCO_3$ એ $STP$ એ $22.4 \ L$ $CO_2$ આપે છે.
તેથી,$9.85 \ g$ $BaCO_3$ માટે ઉત્પન્ન થતા $CO_2$ નું કદ:
$V = \frac{22.4 \times 9.85}{197} = 1.12 \ L$ ($STP$ એ).

(A) એવોગેડ્રોના નિયમ મુજબ,સમાન તાપમાન અને દબાણે વાયુના સમાન કદમાં મોલની સંખ્યા સમાન હોય છે.
કદ સમાન $(1 \ L)$ હોવાથી,વાયુનું વજન તેના આણ્વીય દળના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
હાઈડ્રોકાર્બનનું વજન $CO_2$ કરતા વધારે હોવાથી,તેનું આણ્વીય દળ $CO_2$ $(44 \ g/mol)$ કરતા વધારે હોવું જોઈએ.
આપેલા વિકલ્પોમાં $C_3H_8$ નું દળ $44 \ g/mol$ છે,જે $CO_2$ ની બરાબર છે.

(B) $BaCO_3$ ના વિઘટન માટેનું રાસાયણિક સમીકરણ:
$BaCO_3(s) \to BaO(s) + CO_2(g)$
પ્રથમ,$BaCO_3$ નું આણ્વીય દળ ગણો:
$M = 137 + 12 + (3 \times 16) = 197 \ g/mol$
$BaCO_3$ ના મોલની સંખ્યા ગણો:
$n = \frac{9.85 \ g}{197 \ g/mol} = 0.05 \ mol$
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol$ $BaCO_3$ એ $1 \ mol$ $CO_2$ ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,$0.05 \ mol$ $BaCO_3$ એ $0.05 \ mol$ $CO_2$ ઉત્પન્ન કરશે.
$STP$ પર,$1 \ mol$ વાયુનું કદ $22.4 \ L$ હોય છે.
$CO_2$ નું કદ $= 0.05 \ mol \times 22.4 \ L/mol = 1.12 \ L$.

(C) બોરોન ટ્રાયક્લોરાઈડના રિડક્શન માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$BCl_3 + \frac{3}{2}H_2 \rightarrow B + 3HCl$
ઉત્પન્ન થતા બોરોન $(B)$ ના મોલની ગણતરી:
$n(B) = \frac{21.6 \, g}{10.8 \, g/mol} = 2 \, mol$
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ મુજબ,$1 \, mol$ $B$ મેળવવા માટે $\frac{3}{2} \, mol$ $H_2$ ની જરૂર પડે છે.
તેથી,$2 \, mol$ $B$ મેળવવા માટે $2 \times \frac{3}{2} = 3 \, mol$ $H_2$ ની જરૂર પડે.
$STP$ ($1 \, \text{atm}$,$273 \, K$) પર,$1 \, mol$ વાયુનું કદ $22.4 \, L$ હોય છે.
$H_2$ નું કદ $= 3 \, mol \times 22.4 \, L/mol = 67.2 \, L$.

(C) મોલારિટી $(M)$ ની ગણતરી નીચેના સૂત્ર દ્વારા કરવામાં આવે છે: $M = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવણનું કદ (લીટરમાં)}}$.
પ્રથમ,$NaOH$ ના મોલની ગણતરી કરો $(\text{મોલર }\ \text{દળ }= 40 \ g/mol)$:
$n = \frac{0.38 \ g}{40 \ g/mol} = 0.0095 \ mol$.
ત્યારબાદ,કદને લીટરમાં ફેરવો:
$V = 50.0 \ mL = 0.050 \ L$.
છેલ્લે,મોલારિટીની ગણતરી કરો:
$M = \frac{0.0095 \ mol}{0.050 \ L} = 0.19 \ M$.

(B) $BaCl_2$ નું આણ્વીય દળ $= 127 + 2 \times 35.5 = 198 \ g/mol$.
$BaCl_2$ ના મોલ $= \frac{1.98 \ g}{198 \ g/mol} = 0.01 \ mol$.
$BaCl_2$ ના અણુઓની સંખ્યા $= 0.01 \times N_A = \frac{N_A}{100}$.
દરેક $BaCl_2$ ના અણુમાં $2$ ક્લોરીન પરમાણુઓ હોય છે.
તેથી,ક્લોરીન પરમાણુઓની સંખ્યા $= 2 \times \frac{N_A}{100} = \frac{N_A}{50}$.