Alkyne Questions in Gujarati

(B) $1$. $CH_3-CH_2-CH_2-C\equiv CH$ ની $LiNH_2$ સાથેની પ્રક્રિયા એ એસિડ-બેઇઝ પ્રક્રિયા છે,જેમાં ટર્મિનલ આલ્કાઇન પ્રોટોન દૂર થઈને લિથિયમ એસિટિલાઇડ મધ્યવર્તી $(A)$ બનાવે છે,જે $CH_3-CH_2-CH_2-C\equiv C^-Li^+$ છે.
$2$. ત્યારબાદ મધ્યવર્તી $(A)$ ડાયમિથાઈલ સલ્ફેટ $(CH_3)_2SO_4$ સાથે ન્યુક્લિયોફિલિક સબસ્ટિટ્યુશન $(S_N2)$ પ્રક્રિયા કરે છે.
$3$. એસિટિલાઇડ આયન ન્યુક્લિયોફાઇલ તરીકે વર્તે છે અને $(CH_3)_2SO_4$ ના મિથાઈલ ગ્રુપ પર હુમલો કરે છે,જેના પરિણામે આલ્કાઇનનું મિથાઈલેશન થાય છે.
$4$. અંતિમ નીપજ $(B)$ એ $CH_3-CH_2-CH_2-C\equiv C-CH_3$ (પેન્ટ$-2-$આઈન) છે.

(B) આ રૂપાંતરણ ટર્મિનલ આલ્કાઈનના આલ્કાઈલેશન દ્વારા થાય છે.
પ્રથમ,$NaNH_2$ (સોડિયમ એમાઈડ) એક પ્રબળ બેઈઝ તરીકે કાર્ય કરે છે અને ટર્મિનલ આલ્કાઈનનું પ્રોટોન દૂર કરીને ન્યુક્લિયોફિલિક સોડિયમ આલ્કાઈનાઈડ ક્ષાર બનાવે છે.
બીજું,આ આલ્કાઈનાઈડ આયન પ્રાથમિક આલ્કાઈલ હેલાઈડ,જેમ કે $CH_3-CH_2-CH_2-Br$ (પ્રોપાઈલ બ્રોમાઈડ) સાથે $S_N2$ પ્રક્રિયા કરે છે,જેથી કાર્બન શૃંખલા લંબાય છે અને ઈચ્છિત આંતરિક આલ્કાઈન નીપજ મળે છે.

(D) આલ્કાઈનનું ઉદ્દીપકીય હાઈડ્રોજનેશન ટ્રિપલ બોન્ડ પર હાઈડ્રોજનના ઉમેરા દ્વારા અનુરૂપ આલ્કેન બનાવે છે.
$3$-ઈથાઈલહેક્ઝેનનું આણ્વીય સૂત્ર $C_8H_{18}$ છે.
આપેલા તમામ આલ્કાઈન ($3$-ઈથાઈલહેક્સ-$1$-આઈન,$4$-ઈથાઈલહેક્સ-$1$-આઈન,અને $3$-ઈથાઈલહેક્સ-$3$-આઈન) નું કાર્બન માળખું $3$-ઈથાઈલહેક્ઝેન જેવું જ છે.
તેથી,સંપૂર્ણ ઉદ્દીપકીય હાઈડ્રોજનેશન પર,તે બધા અંતિમ ઉત્પાદન તરીકે $3$-ઈથાઈલહેક્ઝેન આપશે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(A, D) પ્રક્રિયક $(I)$ $(2Na/liq. NH_3)$ એ ડિઝોલ્વિંગ મેટલ રિડક્શન છે જે આલ્કાઈનને $trans$-આલ્કીન $(Q)$ માં રૂપાંતરિત કરે છે.
પ્રક્રિયક $(II)$ ($H_2/Pd/CaCO_3$ ક્વિનોલિન સાથે,જેને લિન્ડલર ઉદ્દીપક તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ આંશિક હાઇડ્રોજનેશન છે જે આલ્કાઈનને $cis$-આલ્કીન $(R)$ માં રૂપાંતરિત કરે છે.
પ્રક્રિયક $(III)$ $(2H_2/Pd/C)$ એ સંપૂર્ણ હાઇડ્રોજનેશન છે જે આલ્કાઈનને આલ્કેનમાં રૂપાંતરિત કરે છે.
તેથી,વિધાન $(a)$ સાચું છે કારણ કે $Q$ એ $trans$-નીપજ છે,અને વિધાન $(d)$ સાચું છે કારણ કે $R$ એ $cis$-નીપજ છે.

(B) $1$. ટર્મિનલ આલ્કાઈન $Br-(CH_2)_{12}-C\equiv CH$ એ $NaNH_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને એસીટાઈલાઈડ આયન બનાવે છે,જે ત્યારબાદ આંતરિક ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન દ્વારા ચક્રીય આલ્કાઈન $(A)$ બનાવે છે.
$2$. $Lindlar$ ઉદ્દીપક ($Pd/CaCO_3$ જે $PbO$ અથવા ક્વિનોલિન સાથે ઝેરી બનાવવામાં આવે છે) નો ઉપયોગ કરીને ચક્રીય આલ્કાઈન $(A)$ નું આંશિક હાઇડ્રોજનેશન કરવાથી ચોક્કસપણે $cis$-આલ્કીન $(B)$ મળે છે.

(B) આ પ્રક્રિયામાં આલ્કાઈન પર મિથોક્સાઈડ આયન $(MeO^{-})$ નું ન્યુક્લિયોફિલિક યોગશીલ થાય છે.
ટર્મિનલ આલ્કાઈન $(Ph-C \equiv CH)$ એ $MeO^{-}$ દ્વારા નોંધપાત્ર રીતે ડિપ્રોટોનેટ થવા માટે પૂરતું એસિડિક નથી,તેથી મિથોક્સાઈડ આયન ન્યુક્લિયોફાઈલ તરીકે વર્તે છે.
$MeO^{-}$ ટ્રિપલ બોન્ડના ઇલેક્ટ્રોફિલિક કાર્બન પર હુમલો કરે છે,ત્યારબાદ દ્રાવક $(MeOH)$ દ્વારા પ્રોટોનેશન થઈને ઇનોલ ઈથર મળે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ આગળ વધે છે:
$Ph-C \equiv CH + MeO^{-} \rightarrow Ph-C^{-}=CH-OMe$
$Ph-C^{-}=CH-OMe + MeOH \rightarrow Ph-CH=CH-OMe + MeO^{-}$
આમ,મુખ્ય નીપજ $Ph-CH=CH-OMe$ છે.

(D) $Ph-CCl_2-CH_3$ ની $2$ મોલ $NaNH_2$ સાથેની પ્રક્રિયાથી ડીહાઈડ્રોહેલોજનેશન થઈને આલ્કાઈન $Ph-C \equiv CH$ બને છે.
અહીં $3$ મોલ $NaNH_2$ આપેલ હોવાથી,ત્રીજો મોલ પ્રબળ બેઈઝ તરીકે વર્તીને $Ph-C \equiv CH$ માંથી એસિડિક પ્રોટોન દૂર કરે છે.
પરિણામે સોડિયમ એસીટાઈલાઈડ ક્ષાર $Ph-C \equiv C^{\Theta} Na^{\oplus} (A)$ બને છે.

(C) લક્ષ્ય સંયોજન $(A)$ એક કાઈરલ આલ્કાઈન છે. તેને સંશ્લેષિત કરવા માટે,આપણે કાઈરલ આલ્કાઈલ હેલાઈડ અને ન્યુક્લિયોફાઈલ વચ્ચે $S_N2$ પ્રક્રિયા કરવાની જરૂર છે. આ પ્રક્રિયામાં એસીટાઈલાઈડ આયનનો આલ્કાઈલ બ્રોમાઈડના પ્રાથમિક કાર્બન પર ન્યુક્લિયોફિલિક હુમલો થાય છે. સ્ટીરિયોસેન્ટર અપ્રભાવિત રહે છે કારણ કે પ્રક્રિયા ટર્મિનલ પ્રાથમિક કાર્બન પર થાય છે. સાચો અભિગમ કાઈરલ આલ્કાઈલ બ્રોમાઈડ $(S)-2{-\text{બ્રોમોબ્યુટેન}}$ વ્યુત્પન્નનો ઉપયોગ કરવાનો છે જેથી કાઈરલ કેન્દ્ર પરનું બંધારણ જળવાઈ રહે. વિકલ્પ $(C)$ સાચી રીતે તે ક્રમ દર્શાવે છે જ્યાં કાઈરલ કેન્દ્ર જળવાઈ રહે છે અને આલ્કાઈન શૃંખલા લંબાય છે.

(C) આ પ્રક્રિયામાં ટર્મિનલ આલ્કાઈનનું આલ્કાઈલેશન થાય છે.
પગલું $A$: ટર્મિનલ આલ્કાઈનને $NaNH_2$ જેવા પ્રબળ બેઝ સાથે પ્રક્રિયા કરાવીને એસીટાઈલાઈડ આયન બનાવવામાં આવે છે.
પગલું $B$: એસીટાઈલાઈડ આયન ન્યુક્લિયોફાઈલ તરીકે વર્તે છે અને આલ્કાઈલ હેલાઈડ સાથે $S_N2$ પ્રક્રિયા કરે છે.
પ્રક્રિયા $Br$ છેડે પસંદગીયુક્ત રીતે થાય તે માટે,આપણે બીજી બાજુ વધુ સારા લિવિંગ ગ્રુપ ધરાવતા આલ્કાઈલ હેલાઈડનો ઉપયોગ કરીએ છીએ,જેમ કે $I-CH_2-CH_2-CH_2-Br$. $I^-$ એ $Br^-$ કરતા વધુ સારું લિવિંગ ગ્રુપ હોવાથી,ન્યુક્લિયોફિલિક હુમલો આયોડિન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા કાર્બન પર થાય છે.
તેથી,$(A) = NaNH_2$ અને $(B) = I-CH_2-CH_2-CH_2-Br$.

(A) આ પ્રક્રિયામાં ટર્મિનલ આલ્કાઈન $Ph-C \equiv C-H$ બેઝ (મોરફોલિન) ની હાજરીમાં $I_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
$1$. બેઝ (મોરફોલિન) આલ્કાઈનમાંથી એસિડિક ટર્મિનલ પ્રોટોન દૂર કરીને એસીટાઈલાઈડ આયન બનાવે છે: $Ph-C \equiv C^-$.
$2$. ત્યારબાદ એસીટાઈલાઈડ આયન ન્યુક્લિયોફાઈલ તરીકે વર્તે છે અને આયોડિન અણુ $(I-I)$ પર હુમલો કરે છે,જેથી આયોડાઈડ આયન $(I^-)$ મુક્ત થાય છે.
$3$. આના પરિણામે આયોડોઆલ્કાઈન નીપજ મળે છે: $Ph-C \equiv C-I$.

(C) પગલું $1$: ટર્મિનલ આલ્કાઈન $NH_3$ માં $NaNH_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ એસીટાઈલાઈડ મધ્યવર્તી બનાવે છે,જે ત્યારબાદ $CH_3Br$ સાથે $S_N2$ પ્રક્રિયા કરીને મિથાઈલેટેડ આલ્કાઈન $(A)$ બનાવે છે,જે $1-(cyclohex-1-en-1-yl)prop-1-yne$ છે.
પગલું $2$: લિન્ડલર ઉદ્દીપક $(H_2/Pd/BaSO_4)$ નો ઉપયોગ કરીને આલ્કાઈન $(A)$ નું હાઈડ્રોજનેશન એ એક સ્ટીરિયોસેલેક્ટિવ પ્રક્રિયા છે જે ટ્રિપલ બોન્ડ પર $syn$-રીતે હાઈડ્રોજન ઉમેરે છે,જેના પરિણામે $cis$-આલ્કીન $(B)$ બને છે,જે $1-(cyclohex-1-en-1-yl)prop-1-ene$ (સીસ આઈસોમર) છે.

(D) આલ્કાઈનનું $Pt$ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં $2 \ mole$ $H_2$ સાથે હાઈડ્રોજનેશન કરવાથી અનુરૂપ આલ્કેન મળે છે.
કોઈ સંયોજન ઓપ્ટિકલી સક્રિય હોવા માટે,તેમાં કાઈરલ કેન્દ્ર (ચાર અલગ અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલ કાર્બન પરમાણુ) હોવું આવશ્યક છે.
ચાલો નીપજોનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$A$) $3-$મિથાઈલ-$1-$પેન્ટાઈન $(CH_3CH_2CH(CH_3)C \equiv CH)$ ના હાઈડ્રોજનેશનથી $3-$મિથાઈલપેન્ટેન $(CH_3CH_2CH(CH_3)CH_2CH_3)$ મળે છે. આ અણુમાં $C-3$ પર કાઈરલ કેન્દ્ર છે,તેથી તે ઓપ્ટિકલી સક્રિય છે.
$B$) $4-$મિથાઈલ-$1-$હેક્સાઈન $(CH_3CH_2CH(CH_3)CH_2C \equiv CH)$ ના હાઈડ્રોજનેશનથી $3-$મિથાઈલહેક્સેન $(CH_3CH_2CH(CH_3)CH_2CH_2CH_3)$ મળે છે. આ અણુમાં $C-3$ પર કાઈરલ કેન્દ્ર છે,તેથી તે ઓપ્ટિકલી સક્રિય છે.
$C$) $3-$મિથાઈલ-$1-$હેપ્ટાઈન $(CH_3CH_2CH_2CH_2CH(CH_3)C \equiv CH)$ ના હાઈડ્રોજનેશનથી $3-$મિથાઈલહેપ્ટેન $(CH_3CH_2CH_2CH_2CH(CH_3)CH_2CH_3)$ મળે છે. આ અણુમાં $C-3$ પર કાઈરલ કેન્દ્ર છે,તેથી તે ઓપ્ટિકલી સક્રિય છે.
આપેલ તમામ વિકલ્પો ઓપ્ટિકલી સક્રિય આલ્કેન આપે છે,તેથી સાચો જવાબ $D$ છે.

(C) $1$. કેલ્શિયમ કાર્બાઇડ $(CaC_2)$ પાણી $(H_2O)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને એસિટિલીન $(C_2H_2)$ બનાવે છે,જે સંયોજન $(A)$ છે.
$CaC_2 + 2H_2O \rightarrow Ca(OH)_2 + C_2H_2 (A)$
$2$. જ્યારે એસિટિલીન $(C_2H_2)$ ને ઊંચા તાપમાને લાલ-ગરમ કોપર ટ્યુબમાંથી પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે ચક્રીય પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બેન્ઝિન $(C_6H_6)$ બનાવે છે,જે સંયોજન $(B)$ છે.
$3C_2H_2 \xrightarrow{\text{Red hot Cu tube}} C_6H_6 (B)$
$3$. તેથી,નીપજ $(B)$ બેન્ઝિન છે.

(A) પગલું $1$: ટર્મિનલ આલ્કાઈન $CH_3CH_2-C \equiv CH$ એ $NaNH_2$ સાથે પ્રતિક્રિયા આપીને એસીટાઈલાઈડ આયન બનાવે છે,જે ત્યારબાદ $CH_3CH_2Br$ સાથે $S_N2$ પ્રતિક્રિયા કરીને $A$ ($hex-3-yne$,$CH_3CH_2-C \equiv C-CH_2CH_3$) આપે છે.
પગલું $2$: પ્રવાહી $NH_3$ માં $Na$ સાથે $hex-3-yne$ $(A)$ નું રિડક્શન એ સ્ટીરિયોસેલેક્ટિવ પ્રતિક્રિયા છે જે $trans-hex-3-ene$ $(B)$ ઉત્પન્ન કરે છે.
પગલું $3$: $trans-hex-3-ene$ $(B)$ માં $CH_2Cl_2$ ની હાજરીમાં $Br_2$ નું ઉમેરણ એ એન્ટી-એડિશન પ્રતિક્રિયા છે,જેના પરિણામે $3,4-dibromohexane$ $(C)$ બને છે.
આમ,અંતિમ ઉત્પાદન $C$ એ $CH_3CH_2CH(Br)CH(Br)CH_2CH_3$ છે.

(C) ઇથેનોલ $(CH_3CH_2OH)$ માંથી બ્યુટ$-1$-ઈનનું સંશ્લેષણ નીચેના પગલાંઓ દ્વારા થાય છે:
$1$. ઇથેનોલનું બ્રોમોઇથેનમાં રૂપાંતર: $CH_3CH_2OH + HBr \rightarrow CH_3CH_2Br + H_2O$.
$2$. સોડિયમ એસિટિલાઇડ સાથે ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન: $CH_3CH_2Br + NaC \equiv CH \rightarrow CH_3CH_2C \equiv CH$ (બ્યુટ$-1$-આઈન).
$3$. લિન્ડલર ઉદ્દીપકનો ઉપયોગ કરીને આલ્કાઈનનું આલ્કીનમાં આંશિક હાઇડ્રોજનેશન: $CH_3CH_2C \equiv CH + H_2 \xrightarrow{Lindlar \ Pd} CH_3CH_2CH=CH_2$ (બ્યુટ$-1$-ઈન).
તેથી,સાચો ક્રમ $1. HBr$,ગરમી; $2. NaC \equiv CH; 3. H_2$,લિન્ડલર $Pd$ છે.

(B) આંતરિક આલ્કાઈન $(R-C \equiv C-R')$ નું ઓઝોનોલિસિસ અને ત્યારબાદ જળવિભાજન કાર્બોક્સિલિક એસિડ $(RCOOH + R'COOH)$ આપે છે.
માત્ર બ્યુટેનોઈક એસિડ $(CH_3CH_2CH_2COOH)$ મેળવવા માટે,આલ્કાઈન સંમિત હોવો જોઈએ જેમાં ત્રિ-બંધની બંને બાજુ ચાર કાર્બનની શૃંખલા હોય.
તેથી,આલ્કાઈન $CH_3CH_2CH_2-C \equiv C-CH_2CH_2CH_3$ છે,જે $4-$ઓક્ટાઈન છે.
પ્રક્રિયા: $CH_3CH_2CH_2-C \equiv C-CH_2CH_2CH_3 \xrightarrow{O_3, H_2O} 2CH_3CH_2CH_2COOH$.

(C) $1$. મેલિક એનહાઇડ્રાઇડનું $H_3O^+$ સાથે જળવિભાજન કરવાથી મેલિક એસિડ $(A)$ મળે છે,જે $cis$-બ્યુટ$-2-$ઈનડાયોઈક એસિડ છે.
$2$. મેલિક એસિડની $NaOH$ સાથેની પ્રક્રિયાથી સોડિયમ મેલેટ $(B)$ મળે છે.
$3$. સોડિયમ મેલેટનું કોલ્બે વિદ્યુતવિભાજન એનોડ પર કાર્બોક્સિલેટ આયનોના ડિકાર્બોક્સિલેશન દ્વારા થાય છે,જેના પરિણામે કાર્બન વચ્ચે ત્રિબંધ રચાય છે.
$4$. પ્રક્રિયા: $cis-NaOOC-CH=CH-COONa \xrightarrow{\text{વિદ્યુતવિભાજન}} HC \equiv CH + 2CO_2 + H_2 + 2NaOH$.
$5$. આમ,અંતિમ નીપજ $(C)$ ઇથાઇન $(HC \equiv CH)$ છે.

(C) $1$-બ્યુટાઇન $(CH_3CH_2C \equiv CH)$ નું $1-D$-બ્યુટેનાલ $(CH_3CH_2CH_2CDO)$ માં રૂપાંતર કરવા માટે $C-1$ સ્થાન પર ડ્યુટેરિયમ પરમાણુ દાખલ કરવો અને આલ્કાઇનનું આલ્ડિહાઇડમાં રૂપાંતર કરવું જરૂરી છે.
પગલું $I$ (સોડિયમ એમાઇડ,ત્યારબાદ $D_2O$) $1-D$-બ્યુટાઇન $(CH_3CH_2C \equiv CD)$ આપશે.
પગલું $II$ (ડાયસાયમિલબોરેનનો ઉપયોગ કરીને હાઇડ્રોબોરેશન-ઓક્સિડેશન અને ત્યારબાદ $H_2O_2/NaOH$) $1$-બ્યુટાઇનને બ્યુટેનાલ $(CH_3CH_2CH_2CHO)$ માં રૂપાંતરિત કરે છે.
$1-D$-બ્યુટેનાલ મેળવવા માટે,$H_2O_2/NaOH$ ને બદલે $D_2O_2/NaOD$ નો ઉપયોગ કરીને $1-D$-બ્યુટાઇન પર હાઇડ્રોબોરેશન-ઓક્સિડેશન કરવું પડે.
આપેલા પ્રક્રિયકો $I$ અને $II$ દ્વારા ઇચ્છિત નીપજ મળતી નથી,તેથી વિકલ્પ $III$ સાચો છે.

$(A)$ આણ્વીય સૂત્ર $C_4H_6$ એ $C_nH_{2n-2}$ સામાન્ય સૂત્રને અનુરૂપ છે, જે આલ્કાઈન અથવા ડાઈન સૂચવે છે.
જ્યારે $(A)$ વધારાના $Br_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $C_4H_6Br_4$ બનાવે છે, ત્યારે તે બે દ્વિબંધ અથવા એક ત્રિબંધની હાજરી સૂચવે છે.
ટર્મિનલ આલ્કાઈન એમોનિયકલ સિલ્વર નાઈટ્રેટ $(\text{Tollens' reagent})$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સિલ્વર એસિટિલાઈડના સફેદ અવક્ષેપ બનાવે છે.
બ્યુટ-$1$-આઈન $(CH_3-CH_2-C \equiv CH)$ એ ટર્મિનલ આલ્કાઈન છે, જ્યારે બ્યુટ-$2$-આઈન $(CH_3-C \equiv C-CH_3)$ એ નોન-ટર્મિનલ આલ્કાઈન છે.
તેથી, $(A)$ એ બ્યુટ-$1$-આઈન છે.

(C) પ્રક્રિયા બે મુખ્ય તબક્કામાં થાય છે:
$1$. ડીહાઇડ્રોહેલોજિનેશન: $1,2$-ડાયબ્રોમોપ્રોપેન $(CH_3-CH(Br)-CH_2Br)$ એ $2$ મોલ $NaNH_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ડબલ ડીહાઇડ્રોહેલોજિનેશન પામે છે,જે પ્રોપાઇન $(CH_3-C \equiv CH)$ બનાવે છે.
$2$. આલ્કાઇલેશન: ટર્મિનલ આલ્કાઇન (પ્રોપાઇન) બીજા $1$ મોલ $NaNH_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ એસિટિલાઇડ મધ્યવર્તી $(CH_3-C \equiv C^-Na^+)$ બનાવે છે,જે પછી $S_N2$ મિકેનિઝમ દ્વારા ઇથાઇલ બ્રોમાઇડ $(CH_3-CH_2Br)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને પેન્ટાઇન $(CH_3-C \equiv C-CH_2-CH_3)$ બનાવે છે.
આમ,જરૂરી $NaNH_2$ ના મોલની કુલ સંખ્યા $2 + 1 = 3$ મોલ છે. તેથી,$X = 3$.

(C) આલ્કાઈન્સમાં $HBr$ નો ઉમેરો માર્કોવનીકોવના નિયમનું પાલન કરે છે.
વધારે પડતા $HBr$ ની હાજરીમાં,$HBr$ ના બે અણુઓ ટ્રિપલ બોન્ડમાં ઉમેરાઈને જેમિનલ ડાયહેલાઈડ બનાવે છે.
પગલું $1$: $CH_3-CH(CH_3)-C \equiv CH + HBr \rightarrow CH_3-CH(CH_3)-C(Br)=CH_2$
પગલું $2$: $CH_3-CH(CH_3)-C(Br)=CH_2 + HBr \rightarrow CH_3-CH(CH_3)-C(Br)_2-CH_3$ ($2,2$-ડાયબ્રોમો-$3$-મિથાઈલબ્યુટેન).

(B) ઠંડો $KMnO_4$ (બેયર પ્રક્રિયક) આલ્કાઈન માટે ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે આંતરિક આલ્કાઈનનું ઓક્સિડેશન કરીને વિસીનલ ડાયકીટોન ($1,2$-ડાયકીટોન) બનાવે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $CH_3-C \equiv C-CH_3 \xrightarrow{\text{Cold } KMnO_4} CH_3-C(=O)-C(=O)-CH_3$ (બ્યુટેન-$2,3$-ડાયોન).

(D) આપેલી તમામ પ્રક્રિયાઓ ફિનાઈલએસીટીલીન $(Ph-C \equiv CH)$ ના નિર્માણમાં પરિણમે છે.
$(a)$ જેમિનલ ડાયહેલાઈડ $Ph-C(Br)_2-CH_3$ એ $NaNH_2$ સાથે બેવડું ડિહાઈડ્રોહેલોજનેશન અનુભવીને આલ્કાઈન બનાવે છે.
$(b)$ સ્ટાયરીન $(C_6H_5-CH=CH_2)$ એ $Br_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને વિસીનલ ડાયહેલાઈડ બનાવે છે,જે ત્યારબાદ બેવડું ડિહાઈડ્રોહેલોજનેશન અનુભવે છે.
$(c)$ એસીટોફિનોન $(C_6H_5-C(=O)-CH_3)$ એ $PCl_5$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને જેમિનલ ડાયક્લોરાઈડ બનાવે છે,જે ત્યારબાદ બેવડું ડિહાઈડ્રોહેલોજનેશન અનુભવે છે.
બધા કિસ્સાઓમાં,એસીટાઈલાઈડ આયનના પ્રોટોનેશન માટે $NH_4Cl$ નો ઉપયોગ થાય છે.

(C) પગલું $1$: ઇથાઇન $(HC \equiv CH)$ વધારાના $NaNH_2$ (એક મજબૂત બેઝ) સાથે પ્રતિક્રિયા આપીને બંને એસિડિક પ્રોટોનને દૂર કરે છે,જે ડિસોડિયમ એસીટાઇલાઇડ મધ્યવર્તી $Na^{\oplus} [C \equiv C]^{2-} Na^{\oplus}$ બનાવે છે.
પગલું $2$: ડિસોડિયમ એસીટાઇલાઇડ ન્યુક્લિયોફાઇલ તરીકે કાર્ય કરે છે અને વધારાના $I-CH_2-CH_2-CH_2-CH_3$ (બ્યુટાઇલ આયોડાઇડ) સાથે $S_N2$ પ્રતિક્રિયા આપે છે. એસીટાઇલાઇડનો દરેક કાર્બન બ્યુટાઇલ ગ્રુપ પર હુમલો કરે છે,આયોડાઇડ આયનને વિસ્થાપિત કરે છે.
પગલું $3$: અંતિમ ઉત્પાદન $CH_3-CH_2-CH_2-CH_2-C \equiv C-CH_2-CH_2-CH_2-CH_3$ છે,જે $5$-ડેસાઇન છે.

(C) $2$-heptanone $(CH_{3}COCH_{2}CH_{2}CH_{2}CH_{2}CH_{3})$ બનાવવા માટે,આપણને એવા ટર્મિનલ આલ્કાઈનની જરૂર છે જે હાઈડ્રેશન પછી $C-2$ સ્થાન પર કીટોન આપે.
$1$-hexyne $(CH_{3}CH_{2}CH_{2}CH_{2}C \equiv CH)$ એ $NaNH_{2}$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને એસીટીલાઈડ આયન $(CH_{3}CH_{2}CH_{2}CH_{2}C \equiv C^-)$ બનાવે છે.
આ આયન $CH_{3}Br$ સાથે $S_{N}2$ મિકેનિઝમ દ્વારા પ્રક્રિયા કરીને $2$-heptyne $(CH_{3}CH_{2}CH_{2}CH_{2}C \equiv C-CH_{3})$ બનાવે છે.
અંતે,$H_{2}O, H_{2}SO_{4}, Hg^{2+}$ નો ઉપયોગ કરીને $2$-heptyne નું એસિડ-કેટેલાઈઝ્ડ હાઈડ્રેશન માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ $2$-heptanone આપે છે.
તેથી,વિકલ્પ $C$ એ સાચો ક્રમ છે.

(C) આ પ્રક્રિયા $HgSO_4$ અને $dil. H_2SO_4$ નો ઉપયોગ કરીને આલ્કાઈનનું જલીયકરણ (કુચેરોવ પ્રક્રિયા) છે.
પગલું $-I$: $Hg^{2+}$ આયન ઇલેક્ટ્રોફાઇલ તરીકે કાર્ય કરે છે અને ટ્રિપલ બોન્ડ સાથે નોન-ક્લાસિકલ કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તી બનાવે છે.
પગલું $-II$: પાણી (ન્યુક્લિયોફાઇલ) વધુ વિસ્થાપિત કાર્બન પર હુમલો કરે છે જેથી સ્થિર કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તી બને છે,જે અંતે ઇનોલ બનાવે છે.
પગલું $-III$: અસ્થિર ઇનોલ વધુ સ્થિર કીટોન બનાવવા માટે ટોટોમેરાઇઝેશનમાંથી પસાર થાય છે.
આપેલ સબસ્ટ્રેટ $C_6H_5-C \equiv C-(C_6H_4)-OCH_3$ માં,પાણીનો હુમલો એવી રીતે થાય છે કે કાર્બોનિલ જૂથ ઇલેક્ટ્રોન-ડોનેટિંગ $-OCH_3$ જૂથની નજીકના કાર્બન પર બને છે,જેના પરિણામે મુખ્ય નીપજ તરીકે $C_6H_5-CH_2-CO-(C_6H_4)-OCH_3$ મળે છે.

(B) પ્રક્રિયા $1$ માં,$HgSO_4/dil. H_2SO_4$ સાથે પ્રોપાઇનનું જલીયકરણ માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ થઈને એસિટોન $(CH_3-CO-CH_3)$ બનાવે છે.
પ્રક્રિયા $2$ માં,હાઇડ્રોબોરેશન-ઓક્સિડેશન એન્ટી-માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ થઈને પ્રોપેનાલ $(CH_3-CH_2-CHO)$ બનાવે છે.
એસિટોન,જે મિથાઈલ કીટોન હોવાથી,$NaOI$ સાથે પોઝિટિવ આયોડોફોર્મ કસોટી આપે છે ($CHI_3$ ના પીળા અવક્ષેપ બનાવે છે),જ્યારે પ્રોપેનાલ આપતું નથી.
તેથી,તેમને $NaOI$ નો ઉપયોગ કરીને અલગ પાડી શકાય છે.

(C) પ્રક્રિયા ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. $HgSO_4$ અને $dil. H_2SO_4$ ની હાજરીમાં આલ્કાઈન $(A)$ નું જલીયકરણ થઈને કીટોન $(B)$ મળે છે.
$2$. $LiAlH_4$ સાથે કીટોન $(B)$ નું રિડક્શન કરવાથી દ્વિતીયક આલ્કોહોલ $(C)$ મળે છે.
$3$. નીપજ $(C)$ રેસેમિક મિશ્રણ હોય તે માટે તેમાં કાઈરલ કેન્દ્ર હોવું જરૂરી છે.
$4$. આપેલ વિકલ્પોમાંથી,$CH_3-C \equiv C-CH_3$ (બ્યુટ$-2-$આઈન) સંમિત છે અને તે બ્યુટેન$-2-$ઓન આપે છે,જેનું રિડક્શન કરવાથી બ્યુટેન$-2-$ઓલનું રેસેમિક મિશ્રણ મળે છે.
$5$. તેથી,પ્રક્રિયક $(A)$ એ $CH_3-C \equiv C-CH_3$ છે.

(A) આ પ્રક્રિયા પ્રબળ બેઇઝ,પોટેશિયમ ટર્ટ-બ્યુટોક્સાઇડ $(K^+ \, ^-OC(CH_3)_3)$ નો ઉપયોગ કરીને થતી વિલોપન (dehydrohalogenation) પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયા $E2$ ક્રિયાવિધિ દ્વારા આગળ વધે છે.
વિનાઇલ હેલાઇડના $E2$ વિલોપનમાં,બેઇઝ પ્રોટોન $(H^+)$ ને દૂર કરે છે અને લિવિંગ ગ્રુપ $(Br^-)$ એન્ટી-પેરિપ્લેનર ગોઠવણીમાં હોવું આવશ્યક છે.
શરૂઆતનો પદાર્થ $Ph-C^*(=CHBr)-C_6H_4-Br$ છે.
ટર્મિનલ કાર્બન પરનો પ્રોટોન $(H)$ અને આંતરિક કાર્બન પરનો બ્રોમિન $(Br)$ દૂર થઈને આલ્કાઇન બનાવે છે.
તારાંકિત કાર્બન $(C^*)$ એ ફિનાઇલ ગ્રુપ $(Ph)$ સાથે જોડાયેલ છે.
એન્ટી-વિલોપનને અનુસરીને,નીપજ $Ph-C^* \equiv C-C_6H_4-Br$ મળે છે.

(B) એસિટિલિન $(CH \equiv CH)$ ના ચક્રીય પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બેન્ઝીન $(C_6H_6)$ મળે છે,જે પોલી-ઈન છે.
$3CH \equiv CH \xrightarrow{\Delta, \text{Fe tube}} C_6H_6$ (બેન્ઝીન).
તે જ રીતે,પ્રોપાઈનનું ચક્રીય પોલિમરાઈઝેશન થઈને $1,3,5$-ટ્રાયમિથાઈલબેન્ઝીન બને છે.

(C) આંતરિક આલ્કાઇનનું trans-આલ્કીનમાં રિડક્શન કરવા માટે દ્રાવ્ય ધાતુ રિડક્શનનો ઉપયોગ થાય છે,જે સામાન્ય રીતે પ્રવાહી એમોનિયા $(NH_3(l))$ માં સોડિયમ અથવા લિથિયમ દ્વારા કરવામાં આવે છે.
$Ph-C \equiv C-Ph \xrightarrow{Li / NH_3(l)} \text{trans-}Ph-CH=CH-Ph$
$H_2 / \text{Lindlar Catalyst}$ સાથેનું ઉદ્દીપકીય હાઇડ્રોજનેશન cis-આલ્કીન આપે છે,જ્યારે સંપૂર્ણ ઉદ્દીપકીય હાઇડ્રોજનેશન આલ્કેન આપે છે. $LiAlH_4$ આલ્કાઇનનું આલ્કીનમાં રિડક્શન કરતું નથી.

(C) આલ્કાઈનની $H^{+}/Hg^{2+}$ (મંદ સલ્ફ્યુરિક એસિડમાં મર્ક્યુરિક સલ્ફેટ) સાથેની પ્રક્રિયા એ હાઈડ્રેશન પ્રક્રિયા છે જે માર્કોવનીકોવના નિયમનું પાલન કરે છે.
$Ph-C \equiv C-CH_3 + H_2O \xrightarrow{H^{+}/Hg^{2+}} Ph-C(OH)=CH-CH_3$ (ઈનોલ મધ્યવર્તી).
ઈનોલ મધ્યવર્તી વધુ સ્થાયી કીટોન બનાવવા માટે ટોટોમેરાઈઝેશન (ચલરૂપકતા) અનુભવે છે.
$Ph-C(OH)=CH-CH_3 \rightleftharpoons Ph-CO-CH_2CH_3$ (પ્રોપિયોફિનોન).
આમ,અંતિમ નીપજ $A$ એ $Ph-CO-CH_2CH_3$ છે.

(A) પ્રોપાઇન $(CH_3-C\equiv CH)$ નું $H_2SO_4$ અને $HgSO_4$ ની હાજરીમાં જલીયકરણ માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ થાય છે.
પ્રથમ,એક અસ્થાયી ઇનોલ મધ્યવર્તી સંયોજન,$CH_3-C(OH)=CH_2$ (પ્રોપ-$1$-ઇન-$2$-ઓલ) બને છે.
આ ઇનોલનું ટોટોમેરાઇઝેશન (ચલરૂપકતા) થઈને સ્થાયી કીટોન,$CH_3-CO-CH_3$ (પ્રોપેન-$2$-ઓન અથવા એસીટોન) મળે છે.
પ્રક્રિયા: $CH_3-C\equiv CH + H_2O$ $\xrightarrow[HgSO_4]{H_2SO_4} [CH_3-C(OH)=CH_2]$ $\rightarrow CH_3-CO-CH_3$.

(D) એસિડિક પ્રબળતા $\propto$ સંયુગ્મી બેઇઝની સ્થિરતા.
ઋણ વીજભાર ધરાવતા કાર્બન પરમાણુની વિદ્યુતઋણતા પર સંયુગ્મી બેઇઝની સ્થિરતા આધાર રાખે છે.
વિદ્યુતઋણતાનો ક્રમ $sp$ કાર્બન ($50\% \ s$-લક્ષણ) > $sp^2$ કાર્બન ($33.3\% \ s$-લક્ષણ) > $sp^3$ કાર્બન ($25\% \ s$-લક્ષણ) છે.
$1$. $CH \equiv CH$ (ઇથાઇન) માં $sp$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન છે.
$2$. $CH_3 - C \equiv CH$ (પ્રોપાઇન) માં એક $sp$ સંકરણ ધરાવતો કાર્બન છે,પરંતુ મિથાઇલ $(CH_3)$ સમૂહ ઇલેક્ટ્રોન-દાતા ($+I$ અસર) છે,જે ઇથાઇનની સરખામણીમાં સંયુગ્મી બેઇઝને અસ્થિર બનાવે છે.
$3$. $CH_2 = CH_2$ (ઇથીન) માં $sp^2$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન છે,જે $sp$ કાર્બન કરતા ઓછા વિદ્યુતઋણ છે.
તેથી,એસિડિક પ્રબળતાનો સાચો ક્રમ $CH \equiv CH > CH_3 - C \equiv CH > CH_2 = CH_2$ છે.

(D) વિસીનલ ડાયહેલાઈડની આલ્કોહોલિક $KOH$ અને ત્યારબાદ $NaNH_2$ સાથેની પ્રક્રિયાથી ડબલ ડીહાઈડ્રોહેલોજનેશન થઈને આલ્કાઈન બને છે.
પગલું $1$: $CH_3-CH_2-CH(Br)-CH_2-Br \xrightarrow{KOH(alc)} CH_3-CH_2-CH=CHBr$ (વિનાઈલ હેલાઈડ).
પગલું $2$: $CH_3-CH_2-CH=CHBr \xrightarrow{NaNH_2/liq. NH_3} CH_3-CH_2-C \equiv CH$ (બ્યુટ$-1-$આઈન).
મુખ્ય નીપજ બ્યુટ$-1-$આઈન છે.

(B) પ્રક્રિયા આલ્કાઈન પર ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી યોગશીલ પ્રક્રિયા દ્વારા આગળ વધે છે।
પગલું $1$: $CH_3-C\equiv CH$ માં $DCl$ $(1 \ equiv)$ નું ઉમેરણ માર્કોવનીકોવના નિયમનું પાલન કરે છે। ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી $D^+$ ટર્મિનલ કાર્બન પર ઉમેરાય છે જેથી વધુ સ્થાયી દ્વિતીયક કાર્બોકેટાયન બને છે, ત્યારબાદ $Cl^-$ નો હુમલો થાય છે। આ $CH_3-C(Cl)=CHD$ આપે છે।
પગલું $2$: આલ્કીન $CH_3-C(Cl)=CHD$ માં $DI$ નું ઉમેરણ માર્કોવનીકોવના નિયમનું પાલન કરે છે। ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી $D^+$ તે કાર્બન પર ઉમેરાય છે જેની પાસે પહેલેથી જ ડ્યુટેરિયમ છે, ત્યારબાદ $I^-$ નો હુમલો થાય છે। આના પરિણામે $CH_3-C(I)(Cl)-CHD_2$ નીપજ મળે છે।

(B) એ $Ag_2O$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને અવક્ષેપ આપે છે,જે સૂચવે છે કે તે ટર્મિનલ આલ્કાઈન છે.
$A$ નું જલીયકરણ $(Hg^{2+}/H^{+})$ થઈને $B$ બને છે,જેનું $NaBH_4$ દ્વારા રિડક્શન થઈને $C$ મળે છે.
$C$ એ લ્યુકાસ પ્રક્રિયક $(conc. HCl / ZnCl_2)$ સાથે $5 \text{ મિનિટ}$ માં ટર્બિડિટી આપે છે,જે સૂચવે છે કે $C$ એ દ્વિતીયક આલ્કોહોલ છે.
$CH_3-C \equiv CH (A) \xrightarrow{Ag_2O} CH_3-C \equiv CAg \downarrow (\text{અવક્ષેપ})$
$CH_3-C \equiv CH (A)$ $\xrightarrow{Hg^{2+}/H^{+}} CH_3-COCH_3 (B)$ $\xrightarrow{NaBH_4} CH_3-CH(OH)-CH_3 (C)$
$CH_3-CH(OH)-CH_3 (C) \xrightarrow{conc. HCl / ZnCl_2} CH_3-CH(Cl)-CH_3 + H_2O$ $(5 \text{ મિનિટમાં ટર્બિડિટી})$.

(A) $1$-આલ્કાઈન (ટર્મિનલ આલ્કાઈન) માં $sp$-સંકરિત કાર્બન સાથે જોડાયેલ એસિડિક હાઇડ્રોજન પરમાણુ હોય છે $(R-C \equiv C-H)$.
જ્યારે ટોલેન્સ પ્રક્રિયક (એમોનિયકલ સિલ્વર નાઈટ્રેટ,$AgNO_3 + NH_4OH$) સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે,ત્યારે ટર્મિનલ આલ્કાઈન સિલ્વર એસીટાઈલાઈડ $(R-C \equiv C-Ag)$ ના સફેદ અવક્ષેપ બનાવે છે.
$2$-આલ્કાઈન (આંતરિક આલ્કાઈન) માં એસિડિક હાઇડ્રોજન પરમાણુ હોતો નથી અને તેથી તેઓ ટોલેન્સ પ્રક્રિયક સાથે પ્રક્રિયા કરીને અવક્ષેપ બનાવતા નથી.
આમ,$1$-આલ્કાઈન અને $2$-આલ્કાઈન વચ્ચે તફાવત પારખવા માટે ટોલેન્સ પ્રક્રિયકનો ઉપયોગ થાય છે.

(C) એસિટિલીન $(HC \equiv CH)$ એ $HgSO_4$ અને $H_2SO_4$ ની હાજરીમાં હાઇડ્રેશન પામીને વિનાઇલ આલ્કોહોલ બનાવે છે,જેનું ટૉટોમેરાઇઝેશન થઈને એસિટાલડિહાઇડ $(CH_3CHO)$ મળે છે.
$HC \equiv CH + H_2O$ $\xrightarrow{HgSO_4/H_2SO_4} [CH_2=CH-OH]$ $\rightarrow CH_3CHO$

(B) $CH_3-C \equiv C-CH_3$ ની એસિડિક $KMnO_4$ સાથે ગરમ કરવાની પ્રક્રિયાથી આલ્કાઈનનું ઓક્સિડેટિવ ક્લીવેજ થઈને એસિટિક એસિડના બે અણુઓ $(A)$ બને છે:
$CH_3-C \equiv C-CH_3 \xrightarrow{H^{+}/KMnO_4, \Delta} 2 CH_3-COOH$
ત્યારબાદ,$LiAlH_4$ નો ઉપયોગ કરીને એસિટિક એસિડ $(CH_3-COOH)$ નું રિડક્શન અને ત્યારબાદ એસિડિક વર્કઅપ $(H^{+})$ કરવાથી ઇથેનોલ $(B)$ મળે છે:
$CH_3-COOH \xrightarrow{(1) LiAlH_4, (2) H^{+}} CH_3-CH_2-OH$

(C) $H_2SO_4$ અને $HgSO_4$ ની હાજરીમાં આલ્કાઈનનું જલીયકરણ કુચેરોવ પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખાય છે.
ઈથાઈન $(CH \equiv CH)$ એકમાત્ર આલ્કાઈન છે જે જલીયકરણ પર આલ્ડિહાઈડ ($CH_3CHO$,એસીટાલ્ડિહાઈડ) આપે છે.
અન્ય તમામ ઉચ્ચ આલ્કાઈન કીટોન આપે છે.
પ્રક્રિયા: $CH \equiv CH + H_2O$ $\xrightarrow{H_2SO_4/HgSO_4} [CH_2=CH-OH]$ $\rightarrow CH_3-CHO$.

(A) પ્રક્રિયા ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. $HgSO_4$ અને $H_2SO_4$ ની હાજરીમાં આલ્કાઈન $A$ નું જલીયકરણ થઈને કીટોન $B$ મળે છે. ફિનાઈલએસીટીલીન $(C_6H_5-C \equiv CH)$ માટે,જલીયકરણ માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ થઈને એસીટોફિનોન $(C_6H_5-CO-CH_3)$ નીપજ $B$ તરીકે આપે છે.
$2$. એસીટોફિનોન $(C_6H_5-CO-CH_3)$ માં મિથાઈલ કીટોન સમૂહ હોય છે,જે $I_2$ અને $NaOH$ સાથે આયોડોફોર્મ પ્રક્રિયા આપીને આયોડોફોર્મ ($CHI_3$,નીપજ $C$) અને સોડિયમ બેન્ઝોએટ $(C_6H_5COONa)$ બનાવે છે.
$3$. તેથી,પ્રક્રિયક $A$ ફિનાઈલએસીટીલીન છે.

(A) હાઇડ્રોકાર્બનની એસિડિકતા તે કાર્બન પરમાણુના સંકરણ પર આધાર રાખે છે જેની સાથે હાઇડ્રોજન જોડાયેલ છે. એસિડિકતાનો ક્રમ આ મુજબ છે: ટર્મિનલ આલ્કાઇન્સ ($sp$ સંકરણ) > આલ્કીન્સ ($sp^2$ સંકરણ) > આલ્કેન્સ ($sp^3$ સંકરણ).
$1$. ઇથાઇનમાં $(HC\equiv CH)$,કાર્બન $sp$ સંકરણ ધરાવે છે,જેમાં $50\%$ $s$-લક્ષણ હોય છે. આ $C-H$ બંધને વધુ ધ્રુવીય બનાવે છે અને સંયુગ્મી બેઝ (એસીટાઇલાઇડ આયન) ને વધુ સ્થિર બનાવે છે.
$2$. ઇથિનમાં $(CH_2=CH_2)$,કાર્બન $sp^2$ સંકરણ ($33.3\%$ $s$-લક્ષણ) ધરાવે છે.
$3$. ઇથેનમાં $(CH_3-CH_3)$,કાર્બન $sp^3$ સંકરણ ($25\%$ $s$-લક્ષણ) ધરાવે છે.
$4$. બેન્ઝીનમાં $(C_6H_6)$,કાર્બન $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે.
તેથી,ઇથાઇનમાં સૌથી વધુ એસિડિક હાઇડ્રોજન હોય છે.

(B) $C_5H_8$ આણ્વીય સૂત્ર માટે,અસંતૃપ્તતાની માત્રા (degree of unsaturation) $2$ છે. આપણે આલ્કાઈન શોધી રહ્યા હોવાથી,દરેક બંધારણમાં એક ત્રિબંધ હોવો જોઈએ.
શક્ય બંધારણીય સમઘટકો નીચે મુજબ છે:
$1.$ $CH \equiv C-CH_2-CH_2-CH_3$ ($1$-પેન્ટાઈન)
$2.$ $CH_3-C \equiv C-CH_2-CH_3$ ($2$-પેન્ટાઈન)
$3.$ $CH \equiv C-CH(CH_3)_2$ ($3$-મિથાઈલ-$1$-બ્યુટાઈન)
તેથી,કુલ $3$ શક્ય બંધારણીય આલ્કાઈન છે.

(A) $dil. H_2SO_4$ અને $HgSO_4$ ની હાજરીમાં આલ્કાઈનનું પાણી સાથેની પ્રક્રિયા એ જલીયકરણ પ્રક્રિયા છે.
આપેલ પ્રક્રિયક $CH_3-C \equiv C-O-CH_3$ માટે,જલીયકરણ માર્કોવનીકોવના નિયમનું પાલન કરે છે.
$OH^-$ સમૂહ વધુ વિસ્થાપિત કાર્બન પર હુમલો કરે છે જેથી ઇનોલ મધ્યવર્તી બને છે.
જોકે,આલ્કોક્સી સમૂહ $(-OCH_3)$ ની હાજરીમાં,પ્રક્રિયા એસ્ટર બનાવવા માટે આગળ વધે છે.
આલ્કાઈન $CH_3-C \equiv C-O-CH_3$ નું જલીયકરણ મુખ્ય નીપજ તરીકે મિથાઈલ પ્રોપિયોનેટ $(CH_3CH_2COOCH_3)$ બનાવે છે.

(B) આણ્વિય સૂત્ર $C_6H_{10}$ એ આલ્કાઈન (સામાન્ય સૂત્ર $C_nH_{2n-2}$) દર્શાવે છે. તેના બંધારણીય સમઘટકો નીચે મુજબ છે:
$1$. હેક્સ$-1-$આઈન: $CH_3-CH_2-CH_2-CH_2-C \equiv CH$
$2$. હેક્સ$-2-$આઈન: $CH_3-CH_2-CH_2-C \equiv C-CH_3$
$3$. હેક્સ$-3-$આઈન: $CH_3-CH_2-C \equiv C-CH_2-CH_3$
$4$. $3-$મિથાઈલપેન્ટ$-1-$આઈન: $CH_3-CH_2-CH(CH_3)-C \equiv CH$
$5$. $4-$મિથાઈલપેન્ટ$-1-$આઈન: $CH_3-CH(CH_3)-CH_2-C \equiv CH$
$6$. $4-$મિથાઈલપેન્ટ$-2-$આઈન: $CH_3-CH(CH_3)-C \equiv C-CH_3$
$7$. $3,3-$ડાયમિથાઈલબ્યુટ$-1-$આઈન: $(CH_3)_3C-C \equiv CH$
કુલ $7$ બંધારણીય સમઘટકો શક્ય છે.

(B) પગલું $1$: $CH_3-C \equiv CH$ એ $Na$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ પ્રોપાઇન,$X$ $(CH_3-C \equiv C^-Na^+)$ બનાવે છે.
પગલું $2$: સોડિયમ પ્રોપાઇન $(X)$ એ મિથાઇલ ક્લોરાઇડ $(CH_3-Cl)$ સાથે $S_N2$ પ્રક્રિયા દ્વારા બ્યુટ-$2$-આઇન $(Y)$ બનાવે છે,જે $CH_3-C \equiv C-CH_3$ છે.

(C) કેલ્શિયમ કાર્બાઇડ $(CaC_2)$ અને નાઇટ્રોજન $(N_2)$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CaC_2 + N_2 \to CaCN_2 + C$
મળતી નીપજ કેલ્શિયમ સાયનેમાઇડ $(CaCN_2)$ છે.

(D) $1$. પ્રક્રિયા પ્રોપાઈન $(H_3C-C \equiv CH)$ થી શરૂ થાય છે.
$2$. $NaNH_2$ સાથેની પ્રક્રિયા એસિડિક ટર્મિનલ પ્રોટોનને દૂર કરીને સોડિયમ એસીટાઈલાઈડ મધ્યવર્તી $(A)$ બનાવે છે: $H_3C-C \equiv C^- Na^+$.
$3$. આ મધ્યવર્તી બ્રોમોઈથેન $(CH_3CH_2Br)$ સાથે $S_N2$ પ્રક્રિયા કરીને પેન્ટ-$2$-આઈન $(B)$ બનાવે છે: $H_3C-C \equiv C-CH_2CH_3$.
$4$. અંતે,લિન્ડલરના ઉદ્દીપક $(H_2/Pd, BaSO_4)$ સાથે હાઈડ્રોજનેશન આંતરિક આલ્કાઈનનું $cis$-આલ્કીનમાં રિડક્શન કરે છે.
$5$. તેથી,નીપજ $(C)$ એ $cis$-પેન્ટ-$2$-ઈન છે.

(D) $CaC_2$ ની $H_2O$ સાથેની પ્રક્રિયાથી એસિટિલીન $(X = HC \equiv CH)$ મળે છે.
જ્યારે એસિટિલીનને $Cu_2Cl_2$ અને $NH_4Cl$ ના દ્રાવણમાંથી પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે રેખીય ડાયમરાઈઝેશન પામીને વિનાઈલએસિટિલીન $(Y = CH_2 = CH - C \equiv CH)$ બનાવે છે.