Hybridisation Questions in Gujarati

(C) $sp^{2}$-સંકરણમાં,એક $s$ અને બે $p$ કક્ષકો મિશ્ર થઈને ત્રણ સમાન $sp^{2}$ સંકર કક્ષકો બનાવે છે.
આ ત્રણ $sp^{2}$ સંકર કક્ષકો $3$ $\sigma$-બંધો બનાવે છે.
બાકી રહેલી અસંકરિત $p$ કક્ષક $1$ $\pi$-બંધ બનાવે છે.
તેથી,$sp^{2}$-સંકરણ ધરાવતો કાર્બન પરમાણુ $3$ $\sigma$-બંધો અને $1$ $\pi$-બંધ બનાવે છે.

(D) $H_3O^+$ માં,ઓક્સિજન પરમાણુ ત્રણ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે અને તેની પાસે એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે.
સ્ટેરિક નંબર માટેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $Steric \ Number = \frac{1}{2} [V + M - C + A] = \frac{1}{2} [6 + 3 - 1 + 0] = 4$.
$4$ નો સ્ટેરિક નંબર $sp^3$ સંકરણ સૂચવે છે.
એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની હાજરીને કારણે તેની ભૂમિતિ પિરામિડલ છે અને બંધકોણ આશરે $107^\circ$ છે,જે અપાકર્ષણને કારણે થાય છે.
તેથી,ઓક્સિજન દ્વારા વપરાતી કક્ષકો $sp^3$ સંકર કક્ષકો છે.

(D) એલીન અણુ $(CH_2=C=CH_2)$ માં:
$1$. કેન્દ્રિય કાર્બન પરમાણુ બે દ્વિબંધ દ્વારા અન્ય બે કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે,તેથી તે $sp$ સંકરણ ધરાવે છે.
$2$. બે છેડાના કાર્બન પરમાણુઓ દરેક બે હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ અને એક દ્વિબંધ દ્વારા કેન્દ્રિય કાર્બન સાથે જોડાયેલ છે,તેથી તેઓ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે.
$3$. બે અલગ $\pi-$ બંધો બનાવવા માટે,કેન્દ્રિય કાર્બન પરના $p-$ કક્ષકો એકબીજાને લંબ હોવા જોઈએ. પરિણામે,છેડા પરના બે $CH_2$ જૂથો પરસ્પર લંબ સમતલોમાં હોવા જોઈએ.
તેથી,આપેલા તમામ વિધાનો સાચા છે.

(B) આપેલ ક્રમ $sp < sp^2 < sp^3$ છે.
$(i)$ વિદ્યુતઋણતા: તે $s$-કેરેક્ટરના સીધા પ્રમાણમાં છે. $sp$ $(50\% \ s)$ $> sp^2$ $(33.3\% \ s)$ $> sp^3$ $(25\% \ s)$ હોવાથી,ક્રમ $sp > sp^2 > sp^3$ છે.
$(ii)$ બંધકોણ: $sp$ $(180^{\circ})$ $> sp^2$ $(120^{\circ})$ $> sp^3$ $(109.5^{\circ})$.
$(iii)$ કદ: વધુ $s$-કેરેક્ટર વધુ કોમ્પેક્ટ ઓર્બિટલ્સ તરફ દોરી જાય છે,તેથી કદ નાનું હોય છે. આમ,$sp < sp^2 < sp^3$ સાચો ક્રમ છે.
$(iv)$ ઉર્જા સ્તર: $s$-ઓર્બિટલ્સ $p$-ઓર્બિટલ્સ કરતા ઓછી ઉર્જા ધરાવે છે. વધુ $p$-કેરેક્ટર વધુ ઉર્જા તરફ દોરી જાય છે. આમ,$sp < sp^2 < sp^3$ સાચો ક્રમ છે.
તેથી,$(iii)$ અને $(iv)$ આપેલા ક્રમને અનુસરે છે.

(A) સંકર કક્ષકોમાં $s$-લક્ષણ સંકરણ સાથે નીચે મુજબ સંબંધિત છે: $sp$ $(50\% \ s)$,$sp^2$ $(33.3\% \ s)$,અને $sp^3$ $(25\% \ s)$.
$(I)$ જેમ $s$-લક્ષણ ઘટે છે,તેમ બંધકોણ ઘટે છે (દા.ત.,$180^{\circ}$ $\rightarrow 120^{\circ}$ $\rightarrow 109.5^{\circ}$),તેથી $(I)$ સાચું છે.
$(II)$ બંધની મજબૂતી $s$-લક્ષણના સમપ્રમાણમાં હોય છે. જેમ $s$-લક્ષણ ઘટે છે,તેમ બંધની મજબૂતી ઘટે છે,તેથી $(II)$ ખોટું છે.
$(III)$ બંધ લંબાઈ $s$-લક્ષણના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે. જેમ $s$-લક્ષણ ઘટે છે,તેમ બંધ લંબાઈ વધે છે,તેથી $(III)$ સાચું છે.
$(IV)$ ઉચ્ચ $p$-લક્ષણ (ઓછું $s$-લક્ષણ) ધરાવતી કક્ષકો કદમાં મોટી હોય છે કારણ કે $p$-કક્ષકો $s$-કક્ષકો કરતા વધુ વિસ્તૃત હોય છે. આમ,જેમ $s$-લક્ષણ ઘટે છે,તેમ કક્ષકનું કદ વધે છે,તેથી $(IV)$ સાચું છે.
તેથી,વિધાનો $(I)$,$(III)$,અને $(IV)$ સાચા છે.

(C) $sp^3d^3$ સંકરણ માટે,સ્ટેરિક નંબર $7$ છે,જેના માટે $7$ કક્ષકો $(s + 3p + 3d)$ ની જરૂર પડે છે.
વિકલ્પ $C$ માં માત્ર $6$ કક્ષકો દર્શાવેલ છે $(s + P_x + P_y + P_z + d_{x^2-y^2} + d_{z^2})$,જે $sp^3d^2$ સંકરણને અનુરૂપ છે,$sp^3d^3$ ને નહીં.
તેથી,વિકલ્પ $C$ ખોટી રીતે જોડાયેલ છે.

(B) સંકરણમાં $d$-કક્ષકોની ભાગીદારી અણુના ભૂમિતિ પર આધાર રાખે છે:
$(a)$ પેન્ટાગોનલ પ્લેનર ભૂમિતિમાં $sp^3d^3$ સંકરણ હોય છે,જેમાં $d_{z^2}$ કક્ષકનો ઉપયોગ થાય છે.
$(b)$ ટ્રાયગોનલ પ્લેનર ભૂમિતિમાં $sp^2$ સંકરણ હોય છે,જે ફક્ત $s$ અને બે $p$ કક્ષકો $(p_x, p_y)$ નો ઉપયોગ કરે છે. આમ,$d_{z^2}$ કક્ષક તેમાં સામેલ નથી.
$(c)$ રેખીય ભૂમિતિમાં મધ્યસ્થ પરમાણુના આધારે $sp$,$sp^3d$ અથવા $sp^3d^2$ સંકરણ હોઈ શકે છે.
$(d)$ સ્ક્વેર પ્લેનર ભૂમિતિમાં સામાન્ય રીતે $dsp^2$ અથવા $sp^3d^2$ સંકરણ હોય છે,જેમાં $d_{x^2-y^2}$ અથવા $d_{z^2}$ કક્ષકો સામેલ હોય છે.
તેથી,ટ્રાયગોનલ પ્લેનર અણુના $sp^2$ સંકરણ માટે $d_{z^2}$ કક્ષકની જરૂર નથી.

(C) $I$. $SF_4$ નું સંકરણ $sp^3d$ છે અને $XeF_4$ નું સંકરણ $sp^3d^2$ છે.
$II$. $I_3^-$ નું સંકરણ $sp^3d$ છે અને $XeF_2$ નું સંકરણ પણ $sp^3d$ છે.
$III$. $ICl_4^+$ નું સંકરણ $sp^3d$ છે જ્યારે $SiCl_4$ નું સંકરણ $sp^3$ છે.
$IV$. $ClO_3^-$ અને $PO_4^{3-}$ બંને $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે.
આમ,જોડી $II$ અને $IV$ સમાન સંકરણ ધરાવે છે.

(C) $C-C$ સિંગલ બોન્ડની લંબાઈ તેમાં રહેલા કાર્બન પરમાણુઓના સંકરણ પર આધાર રાખે છે. જેમ સંકર કક્ષકોમાં $s$-લક્ષણ વધે છે,તેમ બંધ લંબાઈ ઘટે છે.
$(a)$ $CH_2=CH-C \equiv CH$: $sp^2-sp$ બંધ.
$(b)$ $HC \equiv C-C \equiv CH$: $sp-sp$ બંધ.
$(c)$ $CH_3-CH=CH_2$: $sp^3-sp^2$ બંધ.
$(d)$ $CH_2=CH-CH=CH_2$: $sp^2-sp^2$ બંધ.
$s$-લક્ષણની સરખામણી કરતા,વિકલ્પ $(c)$ માં $sp^3-sp^2$ બંધ છે,જેમાં $s$-લક્ષણ સૌથી ઓછું છે,તેથી તેની બંધ લંબાઈ સૌથી વધુ હશે.

(C) જો આપણે સંકરણ ન થાય તેમ ધારીએ,તો ઉત્તેજિત અવસ્થામાં કાર્બન પાસે એક $2s$ કક્ષક અને ત્રણ $2p$ કક્ષકો $(2p_x, 2p_y, 2p_z)$ હોય છે.
ત્રણ $C-H$ બંધ કાર્બનની ત્રણ $2p$ કક્ષકોના ત્રણ હાઇડ્રોજન અણુઓની $1s$ કક્ષકો સાથેના ઓવરલેપિંગ દ્વારા રચાય છે. આ ત્રણેય બંધ એકબીજા સાથે $90^{\circ}$ ના ખૂણે હોય છે.
ચોથો $C-H$ બંધ કાર્બનની $2s$ કક્ષક અને ચોથા હાઇડ્રોજન અણુની $1s$ કક્ષકના ઓવરલેપિંગ દ્વારા રચાય છે.
$2s$ કક્ષક ગોળાકાર (બિન-દિશાત્મક) હોવાથી,આ બંધ અન્ય ત્રણ બંધોની તુલનામાં અલગ લાક્ષણિકતાઓ ધરાવશે.
બંધકોણ $90^{\circ}$ હોવાથી અને બંધના પ્રકારો અલગ હોવાથી,અણુ સમચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિ ધરાવી શકે નહીં.
તેથી,અણુનો આકાર સમચતુષ્ફલકીય હશે તે વિધાન ખોટું છે.

(D) $C_2H_2$ (એસીટીલીન) નું બંધારણ રેખીય છે,જેમાં બંધકોણ $180^{\circ}$ છે અને કાર્બન પરમાણુઓ $sp$ સંકરણ ધરાવે છે.
સમાન બંધારણ ધરાવવા માટે,અણુનું ભૂમિતિ અને સંકરણ સમાન હોવું જોઈએ.
$CO_2$ નું બંધારણ $O=C=O$ છે,જે રેખીય છે અને મધ્યસ્થ કાર્બન પરમાણુ પર $sp$ સંકરણ ધરાવે છે.
તેથી,$C_2H_2$ અને $CO_2$ સમાન બંધારણ ધરાવે છે.

(B) $120^o$ નો બંધકોણ $sp^2$ સંકરણ સૂચવે છે.
$sp^2$ સંકરણમાં,એક $s$ કક્ષક અને બે $p$ કક્ષકો મિશ્ર થાય છે.
કુલ કક્ષકોની સંખ્યા $3$ છે.
$s-$ લાક્ષણિકતાનો અંશ $\frac{1}{3}$ છે.
$s-$ લાક્ષણિકતાની ટકાવારી $\frac{1}{3} \times 100 \approx 33.33 \%$ છે,જે આશરે $33 \%$ છે.

(B) $BH_3$ ના ડાયમર,જે ડાયબોરેન $(B_2H_6)$ છે,તેમાં દરેક બોરોન પરમાણુ ચાર હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે (બે ટર્મિનલ અને બે બ્રિજિંગ). આમ,બોરોન પરમાણુ $sp^3$ સંકરણ અનુભવે છે.
$BeH_2$ $(Be_2H_4)$ ના ડાયમરમાં,દરેક બેરિલિયમ પરમાણુ ત્રણ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે (એક ટર્મિનલ અને બે બ્રિજિંગ). આમ,બેરિલિયમ પરમાણુ $sp^2$ સંકરણ અનુભવે છે.
તેથી,સંકરણ અવસ્થાઓ $B_2H_6$ માં $B$ માટે $sp^3$ અને $Be_2H_4$ માં $Be$ માટે $sp^2$ છે.

(B) $NO_2$ માં $sp^2$ સંકરણ જોવા મળે છે.
$NO_2$ માં $N$ પરમાણુના સંકરણને નક્કી કરવા માટે,આપણે લુઈસ બંધારણ દોરીએ છીએ.
$N$ પરમાણુ બે $O$ પરમાણુઓ સાથે એક-એક સિગ્મા બંધથી જોડાયેલ છે અને નાઈટ્રોજન પરમાણુ પર એક અયુગ્મિત ઈલેક્ટ્રોન (મુક્ત મૂલક) રહેલો છે.
$N$ પરમાણુની આસપાસના કુલ ઈલેક્ટ્રોન ડોમેન્સની સંખ્યા: $(\text{સિગ્મા બંધની સંખ્યા}) + (\text{અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મની સંખ્યા}) + (\text{અયુગ્મિત ઈલેક્ટ્રોનની સંખ્યા}) = 2 + 0 + 1 = 3$.
સરવાળો $3$ હોવાથી,$N$ પરમાણુનું સંકરણ $sp^2$ છે.

(C) કેન્દ્રીય પરમાણુ $M$ ટેલુરિયમ ($Te$,પરમાણુ ક્રમાંક $52$) છે.
$MX_4$ (દા.ત.,$TeCl_4$) માં,$Te$ નું સંકરણ $sp^3d$ છે,જેમાં $d_{z^2}$ ઓર્બિટલનો સમાવેશ થાય છે. તેની રચના એક લોન પેર સાથે સી-સો આકારની છે.
$MX_4X'_2$ (દા.ત.,$TeCl_4F_2$) માં,$Te$ નું સંકરણ $sp^3d^2$ છે,જેમાં $d_{x^2-y^2}$ અને $d_{z^2}$ ઓર્બિટલ્સનો સમાવેશ થાય છે.
$MX_4X'_2$ ના ઓક્ટાહેડ્રલ ભૂમિતિમાં અક્ષીય સ્થાનો હાઇબ્રિડ ઓર્બિટલ્સ $(sp^3d^2)$ દ્વારા રચાય છે.
$X'$ વધુ વિદ્યુતઋણ હોવાથી,તે અપાકર્ષણને ઘટાડવા માટે અક્ષીય સ્થાનો પર કબજો કરે છે.
$sp^3d^2$ સંકરણમાં,વપરાયેલ $d-$ ઓર્બિટલ્સ $d_{x^2-y^2}$ અને $d_{z^2}$ છે. બંને અક્ષીય $d-$ ઓર્બિટલ્સ છે. તેથી,કેન્દ્રીય પરમાણુ અંતિમ ઉત્પાદનના સંકરણમાં કોઈપણ નોન-એક્સિયલ $d-$ ઓર્બિટલ્સ (જેમ કે $d_{xy}, d_{yz}, d_{zx}$) નો ઉપયોગ કરતું નથી.
આમ,વિધાન $C$ સાચું છે.

(C) $xz$ અને $yz$ નોડલ સમતલ ધરાવતી $d$-કક્ષક એ $d_{xy}$ કક્ષક છે.
$1$. $IO_2F_2^-$: સંકરણ $sp^3d$ છે,જેમાં $d_{z^2}$ કક્ષક સામેલ છે.
$2$. $ClF_4^-$: સંકરણ $sp^3d^2$ છે,જેમાં $d_{x^2-y^2}$ અને $d_{z^2}$ કક્ષકો સામેલ છે.
$3$. $IF_7$: સંકરણ $sp^3d^3$ છે,જેમાં $d_{x^2-y^2}$,$d_{xy}$ અને $d_{z^2}$ કક્ષકો સામેલ છે.
આમ,$IF_7$ તેના સંકરણમાં $d_{xy}$ કક્ષકનો ઉપયોગ કરે છે,તેથી તે સાચો જવાબ છે.

(D) બેન્ટના નિયમ મુજબ,વધુ વિદ્યુતઋણતા ધરાવતા વિસ્થાપકો તેવા સંકર કક્ષક સાથે જોડાવાનું પસંદ કરે છે જેમાં $p-$ગુણધર્મ વધુ હોય.
કાર્બન પરમાણુઓ પર ફ્લોરિન પરમાણુઓની સંખ્યા વધતા,$C-C$ બંધમાં $p-$ગુણધર્મ વધે છે.
$C-C$ બંધ બનાવતી સંકર કક્ષકોમાં વધુ $p-$ગુણધર્મ હોવાથી બંધ લંબાઈ વધે છે.
$CF_3-CF_3$ માં,સૌથી વધુ વિદ્યુતઋણ ફ્લોરિન પરમાણુઓની હાજરીને કારણે $C-C$ બંધમાં સૌથી વધુ $p-$ગુણધર્મ હોય છે,જેના પરિણામે $C-C$ બંધ લંબાઈ સૌથી લાંબી હોય છે.

(B) બેક બોન્ડિંગ ત્યારે થાય છે જ્યારે એક પરમાણુની અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ બાજુના પરમાણુની ખાલી કક્ષકમાં દાન કરવામાં આવે છે.
$(i)$ $CCl_3^-$: કાર્બન પાસે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે,પરંતુ ક્લોરિન પાસે બેક બોન્ડિંગ માટે ખાલી કક્ષક નથી. તેથી,સંકરણ $sp^3$ રહે છે.
$(ii)$ $CCl_2$: આ એક કાર્બીન છે જ્યાં કાર્બન પાસે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને ખાલી $p$-કક્ષક છે. $Cl$ થી $C$ તરફ બેક બોન્ડિંગ થાય છે,પરંતુ $C$ નું સંકરણ $sp^2$ રહે છે.
$(iii)$ $(SiH_3)_2O$: ઓક્સિજન પાસે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે અને સિલિકોન પાસે ખાલી $d$-કક્ષકો છે. બેક બોન્ડિંગ થાય છે,પરંતુ $O$ નું સંકરણ $sp^3$ ગણવામાં આવે છે.
$(iv)$ $N(SiH_3)_3$: નાઇટ્રોજન પાસે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે અને સિલિકોન પાસે ખાલી $d$-કક્ષકો છે. બેક બોન્ડિંગને કારણે $N$ નું સંકરણ $sp^3$ થી બદલાઈને $sp^2$ થાય છે.
તેથી,$(i)$ અને $(iii)$ માટે સંકરણ બદલાતું નથી.

(D) $1$. $BF_2NH_2$ અણુમાં $N$ થી $B$ તરફ બેક બોન્ડિંગ જોવા મળે છે,જે $B-N$ બંધને આંશિક દ્વિબંધ લાક્ષણિકતા આપે છે.
$2$. સમતલીયતા જાળવવા અને બેક બોન્ડિંગને સરળ બનાવવા માટે બોરોન અને નાઈટ્રોજન બંને પરમાણુઓ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે.
$3$. $FBF$ બંધકોણ $120^{\circ}$ કરતા ઓછો હોય છે કારણ કે $B=N$ દ્વિબંધ લાક્ષણિકતાને કારણે તે એકલ બંધ કરતા વધુ અપાકર્ષણ પેદા કરે છે.
$4$. $HNH$ બંધકોણ $109^{\circ}28'$ કરતા વધારે હોય છે કારણ કે નાઈટ્રોજન પરમાણુ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે (આદર્શ ખૂણો $120^{\circ}$).
$5$. નાઈટ્રોજન પરમાણુ $sp^2$ સંકરણ ધરાવતું હોવાથી,વિકલ્પ $D$ ખોટો છે.
$6$. અણુમાં $N-H$ બંધ હોવાથી,તે આંતરઆણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધન દર્શાવી શકે છે.

(D) દરેક પ્રક્રિયામાં મધ્યસ્થ પરમાણુના સંકરણનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$(i)$ $PCl_3$ $(sp^3)$ $\to$ $H_3PO_3$ $(sp^3)$. સંકરણ બદલાતું નથી.
$(ii)$ $SF_4$ $(sp^3d)$ $\to$ $H_2SO_3$ $(sp^3)$. સંકરણ $sp^3d$ થી $sp^3$ માં બદલાય છે.
$(iii)$ $BCl_3$ $(sp^2)$ $\to$ $H_3BO_3$ $(sp^2)$. સંકરણ બદલાતું નથી.
$(iv)$ $XeF_6$ $(sp^3d^3)$ $\to$ $XeO_3$ $(sp^3)$. સંકરણ $sp^3d^3$ થી $sp^3$ માં બદલાય છે.
તેથી,વિકલ્પ $(D)$ માં આપેલ વિધાન ખોટું છે કારણ કે $Xe$ નું સંકરણ $sp^3d^3$ થી $sp^3$ માં બદલાય છે.

(B) પ્રક્રિયા $Cl_2O_6 + HF \to [ClO_2]^+ + [ClO_4]^-$ છે.
આપેલ છે કે $HF$ નો $H$,$Q$ સાથે જોડાય છે,તેથી $Q$ એ $[ClO_4]^-$ આયન છે અને $P$ એ $[ClO_2]^+$ આયન છે.
$P$ $([ClO_2]^+)$ માટે: $Cl$ પરમાણુ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે અને એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે,જેના પરિણામે બેન્ટ આકાર અને $\angle OClO < 120^\circ$ મળે છે.
$Q$ $([ClO_4]^-)$ માટે: $Cl$ પરમાણુ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે અને સમચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિ ધરાવે છે,જેના પરિણામે $\angle OClO = 109^\circ 28'$ મળે છે.
આપેલ વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,$B$ એ $Q$ માટે સાચું વિધાન છે.

(C) $SO_2$ માં,સલ્ફર પરમાણુ બે ઓક્સિજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે અને તેની પાસે એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pair) છે.
સંકરણ માટેનું સૂત્ર: $H = \frac{1}{2} (V + M - C + A)$,જ્યાં $V = 6$ ($S$ ના સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન),$M = 0$ (એક સંયોજક પરમાણુઓ),$C = 0$,અને $A = 0$.
$H = \frac{1}{2} (6 + 0) = 3$.
$3$ ની કિંમત $sp^2$ સંકરણ સૂચવે છે.

(C) $SF_3Cl_3$ માં $S$ પરમાણુનું સંકરણ $sp^3d^2$ થાય છે.
મધ્યસ્થ પરમાણુ પર કોઈ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ન હોવાથી,તેનો આકાર અષ્ટફલકીય હોય છે.

(B) $SF_4$ માં મધ્યસ્થ પરમાણુ $S$ પાસે $6$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે.
તે $F$ પરમાણુઓ સાથે $4$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ બનાવે છે અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે.
કુલ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ = $4 + 1 = 5$.
તેથી,સંકરણ $sp^3d$ છે.

(A) $SO_3$ માં,મધ્યસ્થ સલ્ફર પરમાણુ ત્રણ ઓક્સિજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે અને કોઈ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pair) નથી.
સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $\text{Hybridization} = \frac{1}{2} (V + M - C + A)$,જ્યાં $V = 6$ ($S$ ના સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન),$M = 0$ (એક સંયોજક પરમાણુઓ),$C = 0$,અને $A = 0$.
$\text{Hybridization} = \frac{1}{2} (6 + 0) = 3$,જે $sp^2$ સંકરણ દર્શાવે છે.

(B) $SO_2$ માં સલ્ફર પરમાણુ બે ઓક્સિજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે અને તેની પાસે એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pair) છે. સ્ટેરિક નંબર $2 + 1 = 3$ થાય છે,જે $sp^2$ સંકરણ સૂચવે છે.

(D) $ICl_2^-$ માં મધ્યસ્થ આયોડીન પરમાણુ પાસે $7$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે.
તે ક્લોરિન પરમાણુઓ સાથે $2$ એકલ બંધ બનાવે છે અને $3$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે.
કુલ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ = $2 \text{ (બંધકારક યુગ્મ)} + 3 \text{ (અબંધકારક યુગ્મ)} = 5$.
$5$ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ માટે,સંકરણ $sp^3d$ થાય છે.

(C) $BrF_5$ માં મધ્યસ્થ પરમાણુ $Br$ પાસે $7$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે.
તે $F$ પરમાણુઓ સાથે $5$ બંધ બનાવે છે અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે.
કુલ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ = $5 + 1 = 6$,જે $sp^3d^2$ સંકરણ સૂચવે છે.
એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની હાજરીને કારણે,તેની ભૂમિતિ અષ્ટફલકીય છે,પરંતુ અણુનો આકાર ચોરસ પિરામિડલ છે.

(B) મધ્યસ્થ પરમાણુનું સંકરણ $H = \frac{1}{2}(V + M - C + A)$ સૂત્ર દ્વારા ગણવામાં આવે છે,જ્યાં $V$ એ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા,$M$ એ એકસંયોજક પરમાણુઓની સંખ્યા,$C$ એ ધન વીજભાર અને $A$ એ ઋણ વીજભાર છે.
$I_3^-$ માટે: $H = \frac{1}{2}(7 + 2 + 1) = 5$,જે $sp^3d$ સંકરણ દર્શાવે છે.
$ICl_2^-$ માટે: $H = \frac{1}{2}(7 + 2 + 1) = 5$,જે $sp^3d$ સંકરણ દર્શાવે છે.
$ICl_4^-$ માટે: $H = \frac{1}{2}(7 + 4 + 1) = 6$,જે $sp^3d^2$ સંકરણ દર્શાવે છે.
આમ,સાચો ક્રમ $sp^3d, sp^3d, sp^3d^2$ છે.

(C) મધ્યસ્થ પરમાણુનું સંકરણ સૂત્ર $H = \frac{1}{2}(V + M - C + A)$ દ્વારા ગણવામાં આવે છે,જ્યાં $V$ એ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે,$M$ એ એકસંયોજક પરમાણુઓની સંખ્યા છે,$C$ એ ધનભાર છે અને $A$ એ ઋણભાર છે.
$ClO_4^-$ માટે: $H = \frac{1}{2}(7 + 0 - 0 + 1) = 4$ ($sp^3$ સંકરણ).
$ClO_3^-$ માટે: $H = \frac{1}{2}(7 + 0 - 0 + 1) = 4$ ($sp^3$ સંકરણ).
$ClO_2^-$ માટે: $H = \frac{1}{2}(7 + 0 - 0 + 1) = 4$ ($sp^3$ સંકરણ).
આમ,આ તમામ આયનોમાં ક્લોરિન પરમાણુ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે.

(A) $ICl_7$ માં,મધ્યસ્થ આયોડિન પરમાણુ $7$ ક્લોરિન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે.
સ્ટેરિક નંબર માટેનું સૂત્ર: $Steric \ Number = \frac{1}{2} [V + M - C + A]$,જ્યાં $V$ એ મધ્યસ્થ પરમાણુના સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે,$M$ એ એકસંયોજક પરમાણુઓની સંખ્યા છે,$C$ એ ધન વીજભાર છે અને $A$ એ ઋણ વીજભાર છે.
$ICl_7$ માટે: $V = 7$ (આયોડિન),$M = 7$ (ક્લોરિન પરમાણુઓ),$C = 0$,$A = 0$.
$Steric \ Number = \frac{1}{2} [7 + 7] = 7$.
$7$ નો સ્ટેરિક નંબર $sp^3d^3$ સંકરણ સૂચવે છે,જે પંચકોણીય દ્વિપિરામિડલ ભૂમિતિ ધરાવે છે.

(A) ક્લોરાઈટ આયન $(ClO_2^-)$ માં,મધ્યસ્થ ક્લોરિન પરમાણુ બે ઓક્સિજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે અને તેની પાસે બે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pairs) છે.
સ્ટેરિક નંબર માટેનું સૂત્ર: $Steric \ Number = \frac{1}{2} \times (V + M - C + A)$,જ્યાં $V = 7$ ($Cl$ ના સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન),$M = 0$,$C = 0$,$A = 1$ (આયન પરનો વીજભાર).
$Steric \ Number = \frac{1}{2} \times (7 + 0 - 0 + 1) = 4$.
$4$ નો સ્ટેરિક નંબર $sp^3$ સંકરણ સૂચવે છે.

(C) $XeF_2$ માં $Xe$ નું સંકરણ સૂત્ર $H = \frac{1}{2} (V + M - C + A)$ નો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે,જ્યાં $V$ એ મધ્યસ્થ પરમાણુના સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે,$M$ એ એકસંયોજક પરમાણુઓની સંખ્યા છે,$C$ એ ધન વીજભાર છે અને $A$ એ ઋણ વીજભાર છે.
$XeF_2$ માટે,$V = 8$ ($Xe$ ના સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન),$M = 2$ (બે $F$ પરમાણુઓ).
$H = \frac{1}{2} (8 + 2) = 5$.
$5$ નું મૂલ્ય $sp^3d$ સંકરણ સૂચવે છે.

(C) $XeF_4$ માં મધ્યસ્થ પરમાણુ $Xe$ પાસે $8$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે.
તે $F$ પરમાણુઓ સાથે $4$ બંધ બનાવે છે અને $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે.
કુલ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ = $4 \text{ (બંધકારક)} + 2 \text{ (અબંધકારક)} = 6$.
તેથી,સંકરણ $sp^3d^2$ છે.
$VSEPR$ સિદ્ધાંત મુજબ,$4$ બંધકારક અને $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સાથે,ભૂમિતિ અષ્ટફલકીય છે,પરંતુ આકાર સમતલીય ચોરસ છે.

(A) $XeO_3$ માં,મધ્યસ્થ પરમાણુ $Xe$ પાસે $8$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $O$ પરમાણુઓ સાથે $3$ દ્વિબંધ બનાવે છે અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે. સ્ટેરિક નંબર $3 + 1 = 4$ છે,જે $sp^3$ સંકરણ અને પિરામિડલ ભૂમિતિ સૂચવે છે.
$BCl_3$ અને $BBr_3$ માં $sp^2$ સંકરણ હોય છે.
$XeF_4$ માં $sp^3d^2$ સંકરણ હોય છે.

(A) આપેલ બંધારણ છ-સભ્યની રીંગ છે જેમાં બે દ્વિબંધ અને એક ત્રિબંધ છે.
રીંગમાં,ત્રિબંધમાં સામેલ બે કાર્બન પરમાણુઓ $sp$ સંકરણ પામેલા છે.
રીંગમાં બાકીના ચાર કાર્બન પરમાણુઓ $sp^2$ સંકરણ પામેલા છે.
આમ,$4$ $sp^2$ સંકરણ પામેલા કાર્બન પરમાણુઓ અને $2$ $sp$ સંકરણ પામેલા કાર્બન પરમાણુઓ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(D) ટ્રાયઆયોડાઈડ આયન $(I_3^-)$ ના સંકરણને નક્કી કરવા માટે,આપણે નીચેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$\text{સંકૃત કક્ષકોની સંખ્યા} = \frac{1}{2} \times (V + M - C + A)$
જ્યાં:
$V = \text{મધ્યસ્થ પરમાણુના સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા} = 7$
$M = \text{જોડાયેલા એકસંયોજક પરમાણુઓની સંખ્યા} = 2$
$C = \text{ધનભાર} = 0$
$A = \text{ઋણભાર} = 1$
કિંમતો મૂકતા:
$\text{સંકૃત કક્ષકોની સંખ્યા} = \frac{1}{2} \times (7 + 2 - 0 + 1) = \frac{10}{2} = 5$
સંકરણ નંબર $5$ એ $sp^3d$ સંકરણ દર્શાવે છે.

(B) સંકરણ નક્કી કરવા માટે,આપણે સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $H = \frac{1}{2}(V + M - C + A)$,જ્યાં $V$ એ મધ્યસ્થ પરમાણુના સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે,$M$ એ એકસંયોજક પરમાણુઓની સંખ્યા છે,$C$ એ ધન વીજભાર છે અને $A$ એ ઋણ વીજભાર છે.
$1$. $I_3^-$ માટે: મધ્યસ્થ પરમાણુ $I$ પાસે $V=7$,$M=2$,$A=1$ છે. $H = \frac{1}{2}(7 + 2 + 1) = 5$. સંકરણ $sp^3d$ છે.
$2$. $ICl_4^-$ માટે: મધ્યસ્થ પરમાણુ $I$ પાસે $V=7$,$M=4$,$A=1$ છે. $H = \frac{1}{2}(7 + 4 + 1) = 6$. સંકરણ $sp^3d^2$ છે.
$3$. $ICl_2^-$ માટે: મધ્યસ્થ પરમાણુ $I$ પાસે $V=7$,$M=2$,$A=1$ છે. $H = \frac{1}{2}(7 + 2 + 1) = 5$. સંકરણ $sp^3d$ છે.
આમ,સંકરણ અવસ્થાઓ $sp^3d, sp^3d^2, sp^3d$ છે.

(C) મધ્યસ્થ પરમાણુ $N$ નું સંકરણ નક્કી કરવા માટે,આપણે સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $\text{Hybridisation} = \frac{1}{2} [V + M - C + A]$,જ્યાં $V$ એ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે,$M$ એ એકસંયોજક પરમાણુઓની સંખ્યા છે,$C$ એ ધન વીજભાર છે,અને $A$ એ ઋણ વીજભાર છે.
$1$. $NO_3^-$ માટે: $N = \frac{1}{2} [5 + 0 - 0 + 1] = 3$. આ $sp^2$ સંકરણ દર્શાવે છે.
$2$. $NO_2^+$ માટે: $N = \frac{1}{2} [5 + 0 - 1 + 0] = 2$. આ $sp$ સંકરણ દર્શાવે છે.
$3$. $NO_2^-$ માટે: $N = \frac{1}{2} [5 + 0 - 0 + 1] = 3$. આ $sp^2$ સંકરણ દર્શાવે છે.
આમ,$NO_3^-$ અને $NO_2^-$ બંને $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે. તેથી,વિધાન $C$ સાચું છે.

(C) $X$ એ મિથાઈલ રેડિકલ $(\dot{CH_3})$ છે,જે $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે (સમતલીય,બંધકોણ $120^{\circ}$). $Y$ એ ટ્રાયફ્લોરોમિથાઈલ રેડિકલ $(\dot{CF_3})$ છે,જે $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે (પિરામિડલ,બંધકોણ $\approx 110^{\circ}$).
$I$. $X$ નું ડાયમરાઇઝેશન $CH_3-CH_3$ (ઈથેન) આપે છે,જ્યાં $C$ એ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે (બંધકોણ $109.5^{\circ}$). $120^{\circ} > 109.5^{\circ}$ હોવાથી,બંધકોણ ઘટે છે. વિધાન $I$ સાચું છે.
$II$. ખોટું છે,ઉપર દર્શાવ્યા મુજબ.
$III$. $X-Y$ $(CH_3-CF_3)$ માં,$C-C$ બંધની લંબાઈ $Y-Y$ $(CF_3-CF_3)$ કરતા ઓછી હોય છે કારણ કે તેમાં ઓછું સ્ટેરિક અપાકર્ષણ અને વિદ્યુતઋણતાની અસરો હોય છે. વિધાન $III$ સાચું છે.
$IV$. $X$ માં બંધકોણ $(120^{\circ})$ એ $Y$ $(\approx 110^{\circ})$ કરતા વધારે છે. વિધાન $IV$ સાચું છે.
વિધાન $I, III,$ અને $IV$ સાચા હોવાથી,અને આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી નજીકનો વિકલ્પ $C$ $(I, IV)$ હોવાથી,આપણે $C$ પસંદ કરીએ છીએ.

(C) $MX_3$ અણુની દ્વિધ્રુવ ચાકમાત્રા શૂન્ય હોવા માટે,તેનો આકાર ત્રિકોણીય સમતલીય હોવો જોઈએ.
આ આકાર મધ્યસ્થ પરમાણુ $M$ ના $sp^2$ સંકરણને અનુરૂપ છે.
$M$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $21$ થી ઓછો હોવાથી,તે $s$ અથવા $p$ વિભાગના તત્વોમાં આવે છે (દા.ત.,$BF_3$ જ્યાં $B$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $5$ છે).
તેથી,મધ્યસ્થ પરમાણુ $M$ સિગ્મા બંધન માટે $sp^2$ સંકૃત કક્ષકોનો ઉપયોગ કરે છે.

(A) સંકરણ નક્કી કરવા માટે,આપણે આ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $\text{Steric Number} = \frac{1}{2} [V + M - C + A]$,જ્યાં $V$ એ મધ્યસ્થ પરમાણુના સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે,$M$ એ એકસંયોજક પરમાણુઓની સંખ્યા છે,$C$ એ ધનભાર છે અને $A$ એ ઋણભાર છે.
$1$. $NO^{+}_2$ માટે: $V=5, M=0, C=1, A=0$. $\text{Steric Number} = \frac{1}{2} [5 + 0 - 1 + 0] = 2$. સંકરણ $sp$ છે.
$2$. $NO^{-}_3$ માટે: $V=5, M=0, C=0, A=1$. $\text{Steric Number} = \frac{1}{2} [5 + 0 - 0 + 1] = 3$. સંકરણ $sp^2$ છે.
$3$. $NH^{+}_4$ માટે: $V=5, M=4, C=1, A=0$. $\text{Steric Number} = \frac{1}{2} [5 + 4 - 1 + 0] = 4$. સંકરણ $sp^3$ છે.
આમ,સંકરણ $sp, sp^2, sp^3$ થશે.

(A) મધ્યસ્થ પરમાણુનું સંકરણ સૂત્ર $H = \frac{1}{2} (V + M - C + A)$ નો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે,જ્યાં $V$ એ મધ્યસ્થ પરમાણુના સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે,$M$ એ એકસંયોજક પરમાણુઓની સંખ્યા છે,$C$ એ ધનભાર છે અને $A$ એ ઋણભાર છે.
$ClO^{-}_2$ માટે:
$V = 7$ ($Cl$ માટે),
$M = 0$ (ઓક્સિજન દ્વિસંયોજક છે),
$C = 0$,
$A = 1$ ($-1$ ભાર માટે).
$H = \frac{1}{2} (7 + 0 - 0 + 1) = \frac{8}{2} = 4$.
$4$ નું મૂલ્ય $sp^3$ સંકરણ સૂચવે છે.

(B) મધ્યસ્થ પરમાણુનું સંકરણ નક્કી કરવા માટે,આપણે સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $H = \frac{1}{2}(V + M - C + A)$,જ્યાં $V$ એ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે,$M$ એ એકસંયોજક પરમાણુઓની સંખ્યા છે,$C$ એ ધન વીજભાર છે અને $A$ એ ઋણ વીજભાર છે.
$CO_2$ માટે: $H = \frac{1}{2}(4 + 0) = 2$ ($sp$ સંકરણ).
$SO_2$ માટે: મધ્યસ્થ $S$ પરમાણુ પાસે $6$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $O$ પરમાણુઓ સાથે બે દ્વિબંધ બનાવે છે અને એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે. $H = \frac{1}{2}(6 + 0) = 3$ ($sp^2$ સંકરણ).
$N_2O$ માટે: મધ્યસ્થ $N$ પરમાણુ $sp$ સંકરણ ધરાવે છે.
$CO$ માટે: મધ્યસ્થ $C$ પરમાણુ $sp$ સંકરણ ધરાવે છે.
આમ,$SO_2$ સાચો જવાબ છે.

(C) $PCl_3$ માં,ફોસ્ફરસ પરમાણુ પાસે $3$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે,જેનો સ્ટેરિક નંબર $4$ થાય છે,જે $sp^3$ સંકરણ સૂચવે છે.
$PCl_5$ માં,ફોસ્ફરસ પરમાણુ પાસે $5$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $0$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે,જેનો સ્ટેરિક નંબર $5$ થાય છે,જે $sp^3d$ સંકરણ સૂચવે છે.
તેથી,સંકરણ $sp^3$ થી $sp^3d$ માં બદલાય છે.

(D) સંકરણ નક્કી કરવા માટે,આપણે સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $\text{Steric Number} = \frac{1}{2} [V + M - C + A]$,જ્યાં $V$ એ મધ્યસ્થ પરમાણુના સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે,$M$ એ એકસંયોજક પરમાણુઓની સંખ્યા છે,$C$ એ ધન વીજભાર છે,અને $A$ એ ઋણ વીજભાર છે.
$A) \ BBr_3$: $\text{Steric Number} = \frac{1}{2} [3 + 3] = 3$ ($sp^2$ સંકરણ).
$B) \ XeF_4$: $\text{Steric Number} = \frac{1}{2} [8 + 4] = 6$ ($sp^3d^2$ સંકરણ).
$C) \ BCl_3$: $\text{Steric Number} = \frac{1}{2} [3 + 3] = 3$ ($sp^2$ સંકરણ).
$D) \ XeO_3$: $\text{Steric Number} = \frac{1}{2} [8 + 0] = 4$ ($sp^3$ સંકરણ). નોંધ: ઓક્સિજન દ્વિસંયોજક પરમાણુ છે,તેથી તેને $M$ ની ગણતરીમાં લેવામાં આવતો નથી.
તેથી,$XeO_3$ એ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે.

(C) વિદ્યુતઋણતા એ સંકૃત કક્ષકમાં રહેલા $s$-લક્ષણના પ્રમાણના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
$sp$ સંકૃત કક્ષકમાં $50\%$ $s$-લક્ષણ હોય છે.
$sp^2$ સંકૃત કક્ષકમાં $33.3\%$ $s$-લક્ષણ હોય છે.
$sp^3$ સંકૃત કક્ષકમાં $25\%$ $s$-લક્ષણ હોય છે.
આમ,$s$-લક્ષણનો વધતો ક્રમ $sp^3 < sp^2 < sp$ હોવાથી,વિદ્યુતઋણતાનો વધતો ક્રમ પણ $sp^3 < sp^2 < sp$ થાય છે.

(C) સંકર કક્ષકોમાં બંધકોણ $(\theta)$ અને $s-$ લાક્ષણિકતા $(s)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\cos \theta = \frac{s}{s-1}$.
અહીં $\theta = 105^o$ આપેલ છે,તેથી $\cos(105^o) = -0.2588$.
સમીકરણમાં કિંમત મૂકતા: $-0.2588 = \frac{s}{s-1}$.
$-0.2588(s-1) = s$.
$-0.2588s + 0.2588 = s$.
$1.2588s = 0.2588$.
$s = \frac{0.2588}{1.2588} \approx 0.2056$.
ટકાવારીમાં ફેરવતા,$s \approx 20.56 \%$.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,આ પરિણામની સૌથી નજીકની કિંમત $22 - 23 \%$ છે.

(C) સંકરણ અવસ્થા નક્કી કરવા માટે,આપણે સ્ટેરિક નંબર $(SN)$ ની ગણતરી કરીએ છીએ: $SN = \frac{1}{2} (V + M - C + A)$,જ્યાં $V$ એ મધ્યસ્થ પરમાણુના સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે,$M$ એ એકસંયોજક પરમાણુઓની સંખ્યા છે,$C$ એ ધન વીજભાર છે અને $A$ એ ઋણ વીજભાર છે.
વિકલ્પ $C$ માટે:
$1$. $NH_4^+$: $SN = \frac{1}{2} (5 + 4 - 1 + 0) = 4$ ($sp^3$ સંકરણ). આકાર: સમચતુષ્ફલકીય.
$2$. $H_3O^+$: $SN = \frac{1}{2} (6 + 3 - 1 + 0) = 4$ ($sp^3$ સંકરણ). આકાર: પિરામિડલ.
$3$. $OF_2$: $SN = \frac{1}{2} (6 + 2 - 0 + 0) = 4$ ($sp^3$ સંકરણ). આકાર: કોણીય (Bent).
આ ત્રણેય સ્પીસીઝ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે પરંતુ મધ્યસ્થ પરમાણુ પર અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મોની સંખ્યા અલગ હોવાથી તેમના આકાર અલગ છે.