Taxonomic categories Questions in Gujarati

(A) બટાટાનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Solanum \ tuberosum$ છે.
$Manihot \ esculenta$ એ કસાવા (ટેપિયોકા) નું વૈજ્ઞાનિક નામ છે.
$Malus \ pumila$ એ સફરજનનું વૈજ્ઞાનિક નામ છે.
$Piper \ nigrum$ એ કાળા મરીનું વૈજ્ઞાનિક નામ છે.

(D) પ્રજાતિઓની સંખ્યા નક્કી કરવા માટે,આપણે આપેલ વનસ્પતિઓના વૈજ્ઞાનિક નામો જોઈએ:
$1$. બટાટા ($Solanum$ $tuberosum$)
$2$. ટામેટાં ($Solanum$ $lycopersicum$)
$3$. રીંગણા ($Solanum$ $melongena$)
આ ત્રણેય એક જ પ્રજાતિ $Solanum$ માં આવે છે.
$4$. રાઈ ($Brassica$ $campestris$)
$5$. ફલાવર ($Brassica$ $oleracea$)
આ બંને એક જ પ્રજાતિ $Brassica$ માં આવે છે.
આમ,અહીં કુલ બે અલગ પ્રજાતિઓ સંકળાયેલી છે: $Solanum$ અને $Brassica$.

(A) જાતિ (Species) એ સજીવોનો એવો સમૂહ છે જે સમાન લક્ષણો ધરાવે છે અને જેઓ એકબીજા સાથે પ્રજનન કરીને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. તે જૈવિક વર્ગીકરણનો પાયાનો એકમ છે. પ્રજાતિ (Genus),શ્રેણી (Order) અને કુળ (Family) જેવી અન્ય વર્ગીકરણ કક્ષાઓ વિશાળ સમૂહોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે,જેમાં વિવિધ પ્રકારના સજીવોનો સમાવેશ થાય છે જે સામાન્ય રીતે એકબીજા સાથે પ્રજનન કરી શકતા નથી.

(B) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ કેરોલસ લિનિયસ દ્વારા આપવામાં આવી હતી.
આ પદ્ધતિ સજીવોની જાતિઓને નામ આપવાની એક ઔપચારિક પદ્ધતિ છે,જેમાં દરેક સજીવને બે ભાગોનું બનેલું નામ આપવામાં આવે છે: પ્રજાતિનું નામ અને જાતિવાચક નામ.
આ પદ્ધતિ સૌપ્રથમ $1753$ માં તેમના પુસ્તક 'સ્પીસીઝ પ્લાન્ટેરમ' $(Species Plantarum)$ માં રજૂ કરવામાં આવી હતી.

(C) વર્ગીકરણની કક્ષામાં વર્ગીકરણનો પાયાનો એકમ $Species$ (જાતિ) છે. તે સમાન લક્ષણો ધરાવતા સજીવોનો સમૂહ છે જેઓ આંતરપ્રજનન કરી શકે છે.

(D) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગક $(Taxon)$ (બહુવચન: $Taxa$) ની વ્યાખ્યા એક અથવા વધુ સજીવોના સમૂહ તરીકે કરવામાં આવે છે,જેને વર્ગીકરણશાસ્ત્રીઓ એક એકમ તરીકે ગણે છે. તે વર્ગીકરણની પદાનુક્રમિક પદ્ધતિમાં કોઈપણ ક્રમનું વર્ગીકરણ જૂથ દર્શાવે છે,જેમ કે જાતિ,પ્રજાતિ,કુળ,ગોત્ર,વર્ગ,સમુદાય અથવા સૃષ્ટિ.

(A) વર્ગીકરણની કક્ષા એ સજીવોના વર્ગીકરણ દરમિયાન ઉતરતા ક્રમમાં ગોઠવાયેલી વર્ગીકરણ શ્રેણીઓનો ક્રમ છે.
સૌથી ઊંચાથી નીચા ક્રમનો પ્રમાણિત ક્રમ આ મુજબ છે:
$\text{સૃષ્ટિ }> \text{સમુદાય}/\text{વિભાગ }> \text{વર્ગ }> \text{શ્રેણી }> \text{કુળ }> \text{પ્રજાતિ }> \text{જાતિ}$.
આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખામણી કરતા,$\text{વર્ગ }> \text{શ્રેણી }> \text{કુળ }> \text{પ્રજાતિ }> \text{જાતિ}$ નો ક્રમ સાચો છે.

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં, વાઘનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Panthera \text{ } tigris$ છે। અહીં, $Panthera$ એ પ્રજાતિ છે અને $tigris$ એ જાતિ છે। તેથી, વિકલ્પ $A$ સાચો છે।
વિકલ્પ $B$ માટે, કટલા માછલી $Osteichthyes$ (અસ્થિમત્સ્ય) વર્ગમાં આવે છે, $Mollusca$ (મૃદુકાય) માં નહીં।
વિકલ્પ $C$ માટે, માનવ $Hominidae$ કુળમાં આવે છે, જ્યારે $Primata$ એ ગોત્ર (Order) છે।
વિકલ્પ $D$ માટે, ઘરમાખી $Diptera$ ગોત્રમાં આવે છે, જ્યારે $Musca$ એ પ્રજાતિ છે।

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,$Species$ (જાતિ) ને એકમાત્ર એવી વર્ગીકરણની કક્ષા માનવામાં આવે છે જેનું પ્રકૃતિમાં વાસ્તવિક અસ્તિત્વ છે.
$Genus$ (પ્રજાતિ),$Family$ (કુળ),$Order$ (ગોત્ર),$Class$ (વર્ગ),$Phylum$ (સમુદાય) અને $Kingdom$ (સૃષ્ટિ) જેવી અન્ય કક્ષાઓ એ વર્ગીકરણશાસ્ત્રીઓ દ્વારા સજીવોના સમાન લક્ષણોના આધારે જૂથબદ્ધ કરવા માટે બનાવેલી કૃત્રિમ રચનાઓ છે.
$Species$ એ એવા સજીવોનું જૂથ છે જે આંતરપ્રજનન કરી શકે છે અને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે,જે તેને વર્ગીકરણનો પાયાનો અને વાસ્તવિક એકમ બનાવે છે.

(B) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,જાતિને વર્ગીકરણના પાયાના અથવા મૂળભૂત એકમ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે. તે એવા સજીવોના સમૂહનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે જે સમાન લક્ષણો ધરાવે છે અને પ્રજનન દ્વારા ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરવા માટે સક્ષમ છે. જોકે વર્ગીકરણશાસ્ત્રીઓ સજીવોનું વર્ગીકરણ કરે છે,પરંતુ જાતિનો ખ્યાલ વર્ગીકરણના શ્રેણીબદ્ધ ક્રમમાં પાયાના સ્તર તરીકે ઓળખાય છે.

(C) જાતિ (species) ની વ્યાખ્યા એવા સજીવોના સમૂહ તરીકે કરવામાં આવે છે જે કુદરતી પરિસ્થિતિઓમાં આંતરપ્રજનન કરીને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે. આ જૈવિક જાતિ ખ્યાલ વર્ગીકરણનો પાયાનો એકમ છે. જોકે એક જ જાતિના સભ્યો ઘણીવાર સમાન વસવાટ કે નિકમાં જોવા મળે છે,પરંતુ તેમને અન્ય જાતિઓથી અલગ પાડતી મુખ્ય લાક્ષણિકતા તેમની આંતરપ્રજનન કરવાની ક્ષમતા છે.

(B) વનસ્પતિ નામાધિકરણ એટલે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સ્વીકૃત નિયમોના સમૂહ મુજબ વનસ્પતિઓને વૈજ્ઞાનિક નામ આપવાની પદ્ધતિ. આ નિયમો $International$ $Code$ $of$ $Botanical$ $Nomenclature$ $(ICBN)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે દરેક વનસ્પતિનું એક જ,અનન્ય અને સાર્વત્રિક રીતે સ્વીકૃત નામ હોય,જેથી સ્થાનિક કે સામાન્ય નામોને કારણે થતી મૂંઝવણ ટાળી શકાય.

(C) "જીનેરા પ્લાન્ટારમ" પુસ્તક વનસ્પતિ વર્ગીકરણ વિજ્ઞાનમાં એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ કાર્ય છે. તે જ્યોર્જ બેન્થામ અને જોસેફ ડાલ્ટન હૂકર દ્વારા લખવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્ય બીજધારી વનસ્પતિઓ (Spermatophyta) નું વિગતવાર વર્ગીકરણ પૂરું પાડે છે અને તે તેની કુદરતી વર્ગીકરણ પદ્ધતિ માટે વ્યાપકપણે જાણીતું છે.

(A) ટેક્સોનોમી એ વિજ્ઞાનની એવી શાખા છે જે સજીવોના લક્ષણીકરણ,ઓળખ,નામકરણ અને વર્ગીકરણ સાથે સંબંધિત છે. ટેક્સોનોમીનો મુખ્ય પ્રાયોગિક હેતુ એક એવી વ્યવસ્થિત પદ્ધતિ પૂરી પાડવાનો છે જે અજાણી જાતિઓને જાણીતી અને વર્ગીકૃત સજીવો સાથે સરખાવીને તેમની ઓળખ કરવામાં મદદ કરે છે. જોકે તે ઉદ્દવિકાસીય સંબંધોને સમજવામાં મદદ કરે છે,પરંતુ તેનો તાત્કાલિક અને સૌથી પાયાનો પ્રાયોગિક ઉપયોગ ઓળખ માટે છે.

(C) વનસ્પતિઓ માટે $Taxon$ (બહુવચન: $Taxa$) શબ્દ $H.J. Lam$ (એચ.જે.લામ) દ્વારા $1948$ માં આપવામાં આવ્યો હતો. તે સજીવોના વર્ગીકરણમાં કોઈપણ કક્ષાના વર્ગીકરણ જૂથને દર્શાવે છે.

(D) કેરોલસ લિનિયસ,જેમને આધુનિક વર્ગીકરણ વિદ્યાના પિતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તેમણે વનસ્પતિઓના પ્રજનન અંગોના આધારે વર્ગીકરણની પદ્ધતિ પ્રસ્તાવિત કરી હતી. ખાસ કરીને,તેમની વર્ગીકરણની જાતીય પદ્ધતિ મુખ્યત્વે પુષ્પોમાં રહેલા પુંકેસર (નર પ્રજનન અંગો) અને સ્ત્રીકેસરની સંખ્યા અને ગોઠવણી પર આધારિત હતી. તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(C) જ્યોર્જ બેન્થમ અને જોસેફ ડાલ્ટન હૂકર દ્વારા લખાયેલ પુસ્તક $Genera\, Plantarum$ વનસ્પતિ વર્ગીકરણ (Plant Taxonomy) ના ઇતિહાસમાં સૌથી પ્રભાવશાળી કૃતિઓમાંની એક માનવામાં આવે છે. તે બીજધારી વનસ્પતિઓ માટે એક વ્યાપક વર્ગીકરણ પદ્ધતિ પૂરી પાડે છે,જેનો ટેક્સોનોમિસ્ટ્સ દ્વારા ઘણા વર્ષો સુધી વ્યાપકપણે સ્વીકાર અને ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. તેથી,તેણે ટેક્સોનોમિક અભિગમને નોંધપાત્ર રીતે પ્રભાવિત કર્યો છે.

(B) "Théorie élémentaire de la botanique" (વનસ્પતિશાસ્ત્રનો પ્રાથમિક સિદ્ધાંત) પુસ્તક સ્વિસ વનસ્પતિશાસ્ત્રી $A. P. de Candolle$ દ્વારા $1813$ માં લખવામાં આવ્યું હતું।
આ કાર્યમાં, તેમણે વનસ્પતિ વર્ગીકરણના સિદ્ધાંતોનું વર્ણન કરવા માટે પ્રથમ વખત "ટેક્સૉનોમી" (વર્ગીકરણ વિદ્યા) શબ્દનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો।

(B) $Holotype$ (હોલોટાઇપ) એ એક એવો ભૌતિક નમૂનો (અથવા આકૃતિ) છે જેના આધારે નવી જાતિનું વર્ણન અને નામકરણ કરવામાં આવે છે. તે લેખક દ્વારા પ્રકાશન સમયે નિયુક્ત કરવામાં આવેલ પ્રાથમિક નમૂનો છે.
$Lectotype$ (લેક્ટોટાઇપ) એ મૂળ સામગ્રીમાંથી પસંદ કરવામાં આવેલ નમૂનો છે જેનો ઉપયોગ ત્યારે કરવામાં આવે છે જ્યારે પ્રકાશન સમયે કોઈ હોલોટાઇપ નિયુક્ત કરવામાં આવ્યો ન હોય.
$Syntype$ (સિન્ટાઇપ) એ બે કે તેથી વધુ નમૂનાઓમાંથી કોઈપણ એક છે જેનો ઉલ્લેખ લેખક દ્વારા કરવામાં આવ્યો હોય જ્યારે કોઈ હોલોટાઇપ નિયુક્ત ન કરાયો હોય.

(D) ટેક્સોનોમી (વર્ગીકરણ વિદ્યા) એ જીવવિજ્ઞાનની એક શાખા છે જે સજીવોની ઓળખ,નામાધિકરણ અને વર્ગીકરણ સાથે સંબંધિત છે.
તેમાં વર્ગીકરણના સિદ્ધાંતો અને પ્રક્રિયાઓ,સજીવોના નામકરણ (નામાધિકરણ) અને તેમના સંબંધો (બંધુતા) નક્કી કરવાનો અભ્યાસ કરવામાં આવે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો ટેક્સોનોમીના અભ્યાસ હેઠળ આવરી લેવામાં આવે છે.

(D) જાતિનો જૈવિક ખ્યાલ,જે જાતિને આંતરપ્રજનન કરતી કુદરતી વસ્તીના સમૂહ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરે છે જે અન્ય આવા સમૂહોથી પ્રજનનક્ષમ રીતે અલગ હોય છે,તે $1942$ માં અર્ન્સ્ટ મેયર દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) દ્વિનામી નામાધિકરણના નિયમો મુજબ:
$1$. જૈવિક નામ બે ઘટકોનું બનેલું હોય છે: પ્રજાતિનું નામ અને જાતિનું નામ (Specific epithet).
$2$. પ્રજાતિનું નામ હંમેશા મોટી લિપિ (Capital letter) થી શરૂ થાય છે અને જાતિનું નામ નાની લિપિ (Small letter) થી શરૂ થાય છે.
$3$. વૈજ્ઞાનિક નામો તેમના લેટિન મૂળને દર્શાવવા માટે ઈટાલીક્સ (Italics) માં છાપવામાં આવે છે.
$4$. જ્યારે હાથથી લખવામાં આવે ત્યારે,જૈવિક નામના બંને શબ્દોને અલગ-અલગ નીચે લીટી દોરવામાં આવે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિધાનો સાચા છે.

(B) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,ચોક્કસ શ્રેણીઓ દર્શાવવા માટે વર્ગીકરણના પ્રત્યયોનો ઉપયોગ થાય છે.
$1$. $-aceae$ પ્રત્યયનો ઉપયોગ કુળ (Family) માટે થાય છે.
$2$. $-oideae$ પ્રત્યયનો ઉપયોગ ઉપકુળ (Subfamily) માટે થાય છે.
$3$. $-inae$ પ્રત્યયનો ઉપયોગ ઉપ-આદિગણ (Subtribe) માટે થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
$A$. ગોત્ર એ કુળનું જૂથ છે જે કુળની તુલનામાં થોડા સમાન લક્ષણો ધરાવે છે.
$B$. કોન્વોવ્યુલેસી અને સોલાનેસી જેવા કુળને પુષ્પીય લક્ષણોના આધારે પોલિમોનિઅલ્સ ગોત્રમાં મૂકવામાં આવ્યા છે.
$C$. વનસ્પતિ વર્ગીકરણમાં 'વિભાગ' (Division) શબ્દ વપરાય છે,જ્યારે પ્રાણી વર્ગીકરણમાં ઉચ્ચ કક્ષા માટે 'સમુદાય' (Phylum) શબ્દ વપરાય છે.
$D$. વર્ગ (Class) એ મુખ્ય વર્ગીકરણ શ્રેણી છે,ઉપ-શ્રેણી નથી. તેમાં સંબંધિત ગોત્રનો સમાવેશ થાય છે (દા.ત.,સસ્તન વર્ગમાં પ્રાઈમેટા અને કાર્નિવોરા જેવા ગોત્રનો સમાવેશ થાય છે). તેથી,'વર્ગ એ ઉપ-શ્રેણી છે' તે વિધાન ખોટું છે.

(B) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,જેમ આપણે જાતિથી સૃષ્ટિ તરફ (એટલે કે નિમ્નથી ઉચ્ચ ટેક્સોનોમિક શ્રેણીઓ તરફ) જઈએ છીએ,તેમ સજીવો વચ્ચેના સામાન્ય લક્ષણોની સંખ્યા ઘટતી જાય છે.
આનું કારણ એ છે કે ઉચ્ચ શ્રેણીઓ જેવી કે સમુદાય (Phylum) અથવા સૃષ્ટિ (Kingdom) માં સજીવોની ઘણી મોટી વિવિધતાનો સમાવેશ થાય છે.
પરિણામે,ઉચ્ચ શ્રેણીઓમાં સજીવો વચ્ચેના ઉત્ક્રાંતિ સંબંધો નક્કી કરવા તે જાતિ કે પ્રજાતિ જેવી નિમ્ન શ્રેણીઓની તુલનામાં વધુ મુશ્કેલ બને છે,જ્યાં સજીવો ઘણા ચોક્કસ લક્ષણો ધરાવે છે.

(C) "Systema Naturae" પુસ્તક વર્ગીકરણ વિદ્યાના ઇતિહાસમાં સૌથી પ્રખ્યાત કૃતિઓમાંની એક છે. તે કેરોલસ લિનિયસ દ્વારા લખવામાં આવ્યું હતું,જેમને આધુનિક વર્ગીકરણ વિદ્યાના પિતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ પુસ્તકમાં,તેમણે દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિનો પાયો નાખ્યો હતો,જેનો ઉપયોગ આપણે આજે સજીવોના વર્ગીકરણ માટે કરીએ છીએ.

(A) વર્ગીકરણ એ એક એવી પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા કોઈપણ વસ્તુને કેટલાક સરળતાથી અવલોકન કરી શકાય તેવા લક્ષણોના આધારે અનુકૂળ વર્ગમાં જૂથબદ્ધ કરવામાં આવે છે. જીવવિજ્ઞાનમાં,તેમાં સજીવોને તેમની સામ્યતા અને ભિન્નતાના આધારે વર્ગમાં (taxa) જૂથબદ્ધ કરવાનો સમાવેશ થાય છે,જેથી વિવિધ સજીવોનો અભ્યાસ સરળ અને વધુ વ્યવસ્થિત બની શકે.

(B) કોઈપણ સજીવને ઓળખવા માટે,સૌ પ્રથમ તેના લક્ષણોને સમજવા અને તેની સરખામણી જાણીતા સજીવો સાથે કરવી જરૂરી છે. આ પ્રક્રિયાને ઓળખવિધી (Identification) કહેવામાં આવે છે. ઓળખવિધી એ સજીવના લક્ષણોના આધારે તેને ચોક્કસ વર્ગીકરણ જૂથમાં મૂકવાની પ્રક્રિયા છે. તેથી,સજીવોને ઓળખવા માટે ઓળખવિધીનું જ્ઞાન અનિવાર્ય છે.

(D) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,સજીવોને વિવિધ વર્ગકો (જેમ કે જાતિ,પ્રજાતિ,કુળ,વગેરે) માં ઓળખવા અને વર્ગીકૃત કરવા માટે તેમના લક્ષણોનો આધાર લેવામાં આવે છે.
આ લક્ષણોમાં સજીવો વચ્ચે જોવા મળતી સામ્યતા (સમાન લક્ષણો) અને ભિન્નતા (અલગ લક્ષણો) બંનેનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,વિવિધ વર્ગકો નક્કી કરવા અને તેમને અલગ પાડવા માટે સામ્યતા અને ભિન્નતા બંને પાયાના માપદંડો છે.

(A) કાર્લ લિનીયસને વર્ગીકરણવિદ્યાના પિતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેમણે દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ વિકસાવી હતી અને વર્ગીકરણની શ્રેણીબદ્ધ પદ્ધતિ સ્થાપિત કરી હતી જે આધુનિક વર્ગીકરણનો આધાર છે.
લિનીયસે વનસ્પતિઓ માટે વર્ગીકરણની જાતીય પદ્ધતિ પણ પ્રસ્તાવિત કરી હતી,જેમાં તેમણે પુંકેસરની સંખ્યા અને ગોઠવણી (પુષ્પીય લક્ષણો) ના આધારે તેમને $24$ વર્ગોમાં વર્ગીકૃત કરી હતી.
આમ,બંને વિધાનો વૈજ્ઞાનિક રીતે સાચાં છે અને આપેલું કારણ તેમના વર્ગીકરણના કાર્યના ઐતિહાસિક સંદર્ભને સમજાવે છે,તેથી $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(B) કાર્લ લિનિયસને આધુનિક વર્ગીકરણવિદ્યાના પિતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમણે દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ વિકસાવી હતી, જે સજીવોના નામકરણ માટેની ઔપચારિક પદ્ધતિ છે અને આજે પણ જીવવિજ્ઞાનમાં તેનો ઉપયોગ થાય છે. તેમનું કાર્ય, ખાસ કરીને તેમના પુસ્તક 'સિસ્ટમા નેચરી' $(Systema \text{ } Naturae)$, સજીવોના વર્ગીકરણનો પાયો નાખ્યો હતો.

(A) વર્ગીકરણની કક્ષામાં ક્રમ આ મુજબ છે: સૃષ્ટિ $\rightarrow$ સમુદાય/વિભાગ $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ ગોત્ર $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ જાતિ.
'ગોત્ર' એ એક વર્ગીકરણની કક્ષા છે જેમાં એક અથવા વધુ સંબંધિત કુળનો સમાવેશ થાય છે.
'ગોત્ર' ની શ્રેણીમાં 'કુળ','પ્રજાતિ' અને 'જાતિ' નો સમાવેશ ગૌણ કક્ષા તરીકે થાય છે.
'શ્રેણી' (Series) એ કેટલીક વર્ગીકરણ પદ્ધતિઓમાં (જેમ કે બેન્થમ અને હૂકરની પદ્ધતિ) 'વર્ગ' અને 'ગોત્ર' ની વચ્ચે વપરાતી કક્ષા છે,પરંતુ તે 'ગોત્ર' ની અંદરની ગૌણ કક્ષા નથી.
તેથી,'ગોત્ર' ની અંદર 'શ્રેણી' નો અભાવ જોવા મળે છે.

(A) બેન્થમ અને હૂકરની વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,$Dicotyledonae$ વર્ગને ત્રણ ઉપવર્ગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યો છે: $Polypetalae$,$Gamopetalae$ અને $Monochlamydeae$. આ ઉપવર્ગોને આગળ શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે,ગોત્રમાં નહીં. તેથી,$Polypetalae$ અને $Gamopetalae$ એ ઉપવર્ગો છે,ગોત્ર નથી,અને તે આધુનિક વર્ગીકરણની જેમ ગોત્ર ધરાવતા નથી. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Gamopetalae$ એ એક ઉપવર્ગ છે.

(C) વિધાન $(A)$ સાચું છે કારણ કે મકાઈ $(Zea \text{ } mays)$ એ એકદળી વનસ્પતિ છે જે એકદળી (Monocotyledonae) વર્ગમાં આવે છે.
કારણ $(R)$ ખોટું છે કારણ કે એકદળી વર્ગ એ એક મોટો વર્ગીકરણનો સમૂહ છે જેમાં અનેક ગોત્ર (Orders) આવેલા છે, જેમ કે Poales, જેમાં Poaceae કુળ (ઘાસ) નો સમાવેશ થાય છે જેની અંતર્ગત મકાઈ આવે છે.
તેથી, $A$ સાચું છે અને $R$ ખોટું છે.

(D) નામાધિકરણ એ સજીવોને પ્રમાણિત નામ આપવાની પ્રક્રિયા છે,જેથી કોઈ ચોક્કસ સજીવ સમગ્ર વિશ્વમાં એક જ નામથી ઓળખાય. આ પદ્ધતિ ચોક્કસ નિયમોનું પાલન કરે છે,જેમ કે $ICBN$ (International Code for Botanical Nomenclature) અને $ICZN$ (International Code for Zoological Nomenclature) દ્વારા આપવામાં આવેલા નિયમો.

(D) વર્ગીકરણ એ પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા કોઈપણ વસ્તુને કેટલાક સરળતાથી જોઈ શકાય તેવા લક્ષણોના આધારે અનુકૂળ શ્રેણીઓમાં જૂથબદ્ધ કરવામાં આવે છે.
તેમાં સજીવોને તેમના સમાન લક્ષણોના આધારે વિવિધ વર્ગો (Taxa) માં વ્યવસ્થિત રીતે ગોઠવવાનો સમાવેશ થાય છે.
આપેલા તમામ વિકલ્પો વર્ગીકરણના વિવિધ પાસાઓ અથવા વ્યાખ્યાઓનું વર્ણન કરતા હોવાથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,'માછલીઓ' એ જલીય પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓના વિવિધ સમૂહ માટે વપરાતું સામાન્ય નામ છે.
વર્ગીકરણની દ્રષ્ટિએ,માછલીઓ કોઈ એક 'વર્ગ' નથી કારણ કે તે $Chondrichthyes$ (કાસ્થિ મત્સ્ય) અને $Osteichthyes$ (અસ્થિ મત્સ્ય) જેવા અનેક વર્ગોમાં વિભાજિત છે.
તેથી,'માછલીઓ' એ 'વર્ગ' કે 'ગોત્ર' જેવી કોઈ ઔપચારિક વર્ગીકરણ કક્ષા નથી.
તેના બદલે,તે 'વર્ગક' (Taxon) તરીકે ઓળખાય છે,જે વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં કોઈપણ કક્ષા અથવા સજીવોના સમૂહ માટે વપરાતો સામાન્ય શબ્દ છે.

(C) વિધાન $(A)$ સાચું છે કારણ કે વૈજ્ઞાનિક નામો લેટિન ભાષામાંથી લેવામાં આવે છે અથવા લેટિનમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે જેથી વૈશ્વિક સ્તરે એકરૂપતા જળવાઈ રહે.
કારણ $(R)$ ખોટું છે કારણ કે દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિના નિયમો મુજબ,પ્રથમ શબ્દ પ્રજાતિ (Genus) દર્શાવે છે અને બીજો શબ્દ જાતિ (Species) દર્શાવે છે. આપેલ વિધાનમાં આ ક્રમ ઉલટાવવામાં આવ્યો છે.

(A) વર્ગીકરણ વિદ્યામાં,વિવિધ કક્ષાઓને વર્ગીકરણની કક્ષાઓ અથવા શ્રેણીઓ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. દરેક કક્ષા એ વર્ગીકરણનો એક એકમ દર્શાવે છે,જે મૂળભૂત રીતે સજીવોનું એક એવું જૂથ છે જે અમુક સામાન્ય લક્ષણો ધરાવે છે. તેથી,દરેક કક્ષા વર્ગીકરણના શ્રેણીબદ્ધ ક્રમમાં એક 'જૂથ' (group) નો નિર્દેશ કરે છે.

(D) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિના નિયમો અનુસાર, સજીવના વૈજ્ઞાનિક નામમાં બે ભાગ હોય છે: પ્રથમ પ્રજાતિનું નામ અને ત્યારબાદ જાતિનું નામ (specific epithet).
જો જે વૈજ્ઞાનિકે સૌપ્રથમ આ જાતિનું વર્ણન કર્યું હોય તેમનું નામ લખવું હોય, તો તે જાતિના નામ પછી ટૂંકાક્ષરમાં લખવામાં આવે છે.
તેથી, સાચો ક્રમ આ મુજબ છે: $\text{પ્રજાતિ } \rightarrow \text{જાતિ } \rightarrow \text{સંશોધક}$.

(D) વર્ગક (taxon) એટલે સજીવોનું એવું જૂથ જે વર્ગીકરણશાસ્ત્રીઓ દ્વારા એક એકમ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે।
જૈવિક વર્ગીકરણમાં, વર્ગક કોઈપણ કક્ષાએ એક વર્ગીકરણ જૂથનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે।
$\text{મકાઈ}$ (Zea mays) એ જાતિ કક્ષાનું વર્ગક છે।
$\text{મનુષ્ય}$ (Homo sapiens) એ જાતિ કક્ષાનું વર્ગક છે।
$\text{કીટકો}$ (Insecta) એ વર્ગ કક્ષાનું વર્ગક છે।
આમ, આપેલા તમામ વિકલ્પો વિવિધ વર્ગીકરણ કક્ષાએ જૈવિક જૂથોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, તેથી તે બધાને વર્ગક ગણવામાં આવે છે।
તેથી, સાચો જવાબ $\text{આપેલ તમામ}$ છે।

(A) વૈજ્ઞાનિક નામકરણ,ખાસ કરીને દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ,દરેક સજીવને એક વિશિષ્ટ અને સાર્વત્રિક નામ આપે છે,જે સુનિશ્ચિત કરે છે કે એક જ સજીવને સમગ્ર વિશ્વમાં એક જ નામથી ઓળખવામાં આવે છે,જેથી મૂંઝવણ ટાળી શકાય છે.
કારણ $R$ એ દ્વિનામી નામકરણના આધારનું યોગ્ય વર્ણન કરે છે,જેમાં દરેક સજીવને બે ઘટકો આપવામાં આવે છે: પ્રજાતિનું નામ (Genus) અને જાતિનું નામ (Specific epithet).
બે નામો (પ્રજાતિ અને જાતિ) નો ઉપયોગ એ મૂળભૂત કારણ છે કે શા માટે વૈજ્ઞાનિક નામકરણ સજીવની ચોક્કસ ઓળખ આપે છે,તેથી $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(C) સજીવોનું નામાધિકરણ વૈશ્વિક સ્તરે સ્વીકૃત વૈજ્ઞાનિક સિદ્ધાંતો અને $\text{નિયમો}$ (જેમ કે ઇન્ટરનેશનલ કોડ ઓફ નોમેન્ક્લેચર) ને અનુસરીને કરવામાં આવે છે.
આ $\text{નિયમો}$ એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે દરેક સજીવનું નામ વિશ્વભરમાં અનન્ય અને પ્રમાણિત હોય, જેથી સ્થાનિક અથવા સામાન્ય નામોને કારણે થતી મૂંઝવણ ટાળી શકાય.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) વર્ગીકરણ એ એવી પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા કોઈપણ વસ્તુને સરળતાથી નિરીક્ષણ કરી શકાય તેવા કેટલાક લક્ષણોના આધારે અનુકૂળ જૂથોમાં વહેંચવામાં આવે છે.
તે આપણને વિવિધ પ્રકારના સજીવોનો વ્યવસ્થિત રીતે અભ્યાસ કરવાની મંજૂરી આપે છે.
વિકલ્પ $A$,$B$ અને $C$ એ વર્ગીકરણના મૂળભૂત પાસાઓ છે.
વિકલ્પ $D$ એ 'નામકરણ' (Nomenclature) ને દર્શાવે છે,જે સજીવોને નામ આપવાની પ્રક્રિયા છે,વર્ગીકરણની નહીં.
તેથી,નામકરણ એ વર્ગીકરણની જૂથબંધીની પ્રક્રિયાથી અલગ,વર્ગીકરણ વિદ્યા (Taxonomy) નું એક સ્વતંત્ર સોપાન છે.

(B) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિના નિયમો અનુસાર,દરેક સજીવને એક વિશિષ્ટ વૈજ્ઞાનિક નામ આપવામાં આવે છે.
આ વૈજ્ઞાનિક નામ બે ઘટકોનું બનેલું હોય છે: $Genus$ (પ્રજાતિ) નામ અને $species$ (જાતિ) નામ.
આ પદ્ધતિ એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે કોઈ પણ બે સજીવો એક સમાન વૈજ્ઞાનિક નામ ધરાવતા નથી,જેનાથી વર્ગીકરણમાં મૂંઝવણ ટળે છે.
તેથી,વૈજ્ઞાનિક નામ દરેક સજીવ માટે અનન્ય હોય છે અને તેનો પુનઃઉપયોગ થતો નથી.

(C) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,સજીવોના અભ્યાસને સરળ બનાવવા માટે તેમને સાનુકૂળ જૂથોમાં વહેંચવાની પ્રક્રિયાને વર્ગીકરણ કહેવામાં આવે છે. આ શ્રેણીબદ્ધ રચનામાં દરેક ચોક્કસ સ્તર અથવા જૂથને $Taxon$ (ગુજરાતીમાં: વર્ગક) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેથી,$Taxon$ એ વર્ગીકરણનો એક એકમ છે.

(D) બધા જ સજીવોને તેમના અવલોકનક્ષમ લક્ષણોના આધારે વિવિધ વર્ગકોમાં વહેંચવાની પ્રક્રિયાને $Taxonomy$ (વર્ગીકરણ વિદ્યા) કહે છે.
$Taxonomy$ માં સજીવોનું લક્ષણીકરણ,ઓળખવિધિ,નામકરણ અને વર્ગીકરણનો સમાવેશ થાય છે.
$Cytotaxonomy$ એ કોષવિદ્યાકીય માહિતી જેવી કે રંગસૂત્રોની સંખ્યા,બંધારણ અને વર્તણૂક પર આધારિત છે.
$Chemotaxonomy$ વનસ્પતિઓના રાસાયણિક ઘટકોનો ઉપયોગ કરીને વર્ગીકરણની મૂંઝવણ ઉકેલે છે.
$Numerical\, taxonomy$ એ તમામ અવલોકનક્ષમ લક્ષણોના આધારે કમ્પ્યુટર દ્વારા કરવામાં આવતી પદ્ધતિ છે.

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,$Taxon$ (બહુવચન: $Taxa$) એ સજીવ અથવા સજીવોની એક કે તેથી વધુ વસ્તીનું જૂથ છે,જેને વર્ગીકરણશાસ્ત્રીઓ એક એકમ તરીકે ગણે છે. તે કોઈપણ સ્તરે સજીવોના વર્ગીકરણ માટે વપરાતું પાયાનું એકમ છે. તેથી,વર્ગીકરણમાં વપરાતી સગવડભરી શ્રેણી માટે $Taxon$ (વર્ગક) એ સૌથી યોગ્ય શબ્દ છે.

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,દરેક ક્રમ અથવા સ્તર વર્ગીકરણનો એક એકમ દર્શાવે છે. આ એકમને $Taxon$ (વર્ગક) કહેવામાં આવે છે.
વર્ગીકરણમાં પગથિયાંની શ્રેણીબદ્ધ રચના હોય છે,જેમાં દરેક પગથિયું એક ક્રમ અથવા કક્ષા દર્શાવે છે. આ કક્ષા એ સમગ્ર વર્ગીકરણ પદ્ધતિનો એક ભાગ હોવાથી તેને વર્ગીકરણ કક્ષા કહેવાય છે,અને તમામ કક્ષાઓ મળીને વર્ગીકરણ શ્રેણી બનાવે છે.
તેથી,વર્ગીકરણના કોઈપણ સ્તરે રહેલા સજીવોના જૂથને $Taxon$ (વર્ગક) કહેવામાં આવે છે.

(D) નામાધિકરણ એ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સ્વીકૃત સિદ્ધાંતો અને નિયમોના આધારે સજીવોને ચોક્કસ નામ આપવાની પ્રક્રિયા છે.
વર્ગીકરણ એ સજીવોને તેમના અવલોકનક્ષમ લક્ષણોના આધારે વિવિધ જૂથોમાં વહેંચવાની પ્રક્રિયા છે.
વર્ગીકરણવિદ્યા એ વિજ્ઞાનની એવી શાખા છે જે લાક્ષણિકતા,ઓળખ,નામાધિકરણ અને વર્ગીકરણ સાથે સંબંધિત છે.
ઓળખવિધિ એ સજીવ જાણીતા જૂથ જેવો છે કે નહીં તે નક્કી કરવાની પ્રક્રિયા છે.