Gujarati

Taxonomic categories Questions in Gujarati

Class 11 Biology · The Living World · Taxonomic categories

567+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 567 questions in Gujarati

51
MediumMCQ
દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિના નિયમો અનુસાર નીચેનામાંથી કયું વૈજ્ઞાનિક નામ સાચી રીતે લખાયેલું છે?
A
apis Indica
B
trypasoma gambiense
C
Ficus Bengalensis
D
Mangifera indica

Solution

(D) સાચો વિકલ્પ $(d)$ $Mangifera \, indica$ છે.
દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિના નિયમો અનુસાર:
$1$. વૈજ્ઞાનિક નામ બે ભાગનું બનેલું હોય છે: પ્રજાતિનું નામ અને જાતિનું નામ (specific epithet).
$2$. પ્રજાતિનું નામ હંમેશા કેપિટલ અક્ષરથી શરૂ થાય છે,જ્યારે જાતિનું નામ નાના અક્ષરથી શરૂ થાય છે.
$3$. $Mangifera \, indica$ માં '$M$' કેપિટલ છે અને '$i$' સ્મોલ લેટરમાં છે,જે પ્રમાણિત પદ્ધતિને અનુસરે છે.
$4$. અન્ય વિકલ્પો ખોટા છે કારણ કે તેમાં કાં તો કેપિટલાઇઝેશનની ભૂલ છે અથવા જોડણીની ભૂલ છે (દા.ત.,$Apis \, indica$ માં '$A$' કેપિટલ હોવો જોઈએ,$Trypanosoma \, gambiense$ ની જોડણી ખોટી છે,અને $Ficus \, bengalensis$ માં '$b$' સ્મોલ હોવો જોઈએ).
52
MediumMCQ
કઈ વર્ગીકરણ શ્રેણીમાં સૌથી વધુ સંખ્યામાં સજીવોનો સમાવેશ થાય છે?
A
પ્રજાતિ (Genus)
B
કુળ (Family)
C
સમુદાય (Phylum)
D
વર્ગ (Class)

Solution

(C) વર્ગીકરણની કક્ષાનો ક્રમ આ મુજબ છે: જાતિ < પ્રજાતિ < કુળ < ગોત્ર < વર્ગ < સમુદાય < સૃષ્ટિ.
જેમ આપણે જાતિથી સૃષ્ટિ તરફ જઈએ છીએ,તેમ સમાન લક્ષણોની સંખ્યા ઘટતી જાય છે અને તે શ્રેણીમાં સમાવિષ્ટ સજીવોની સંખ્યા વધતી જાય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,$Phylum$ (સમુદાય) એ સૌથી ઉચ્ચ કક્ષા છે.
તેથી,$Class$,$Family$ અને $Genus$ ની સરખામણીમાં $Phylum$ માં સૌથી વધુ સંખ્યામાં સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
53
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું ટેક્સન (taxon) નથી પરંતુ એક શ્રેણી (category) છે?
A
વિભાગ (Division)
B
આવૃત બીજધારી (Angiosperms)
C
પોલિપેટલી (Polypetalae)
D
જાસુદ (Hibiscus)

Solution

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,'ટેક્સન' (taxon) એ કોઈપણ સ્તરે સજીવોના વાસ્તવિક જૈવિક જૂથને દર્શાવે છે (દા.ત.,$Hibiscus$,$Angiosperms$,$Polypetalae$).
'શ્રેણી' (category) એ વર્ગીકરણના ક્રમમાં રહેલા સ્તર અથવા કક્ષાને દર્શાવે છે (દા.ત.,સૃષ્ટિ,સમુદાય,વિભાગ,વર્ગ,શ્રેણી,કુળ,પ્રજાતિ,જાતિ).
$Division$ (વિભાગ) એ વનસ્પતિ વર્ગીકરણમાં વપરાતી એક વર્ગીકરણ શ્રેણી છે,જ્યારે અન્ય વિકલ્પો સજીવોના ચોક્કસ જૂથો (ટેક્સન) દર્શાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
54
MediumMCQ
વર્ગીકરણની કક્ષાઓની ઉતરતી ગોઠવણીને શું કહેવામાં આવે છે?
A
વર્ગીકરણ
B
વર્ગીકરણ વિદ્યા
C
વર્ગીકરણ શ્રેણી
D
કૂંચી

Solution

(C) સજીવોના વર્ગીકરણમાં જટિલતાના ઘટતા કે વધતા ક્રમમાં કક્ષાઓનો ક્રમ સામેલ હોય છે. વર્ગીકરણની કક્ષાઓની આ વ્યવસ્થિત ગોઠવણીને ઉતરતા ક્રમમાં (સૃષ્ટિથી જાતિ સુધી) અથવા ચડતા ક્રમમાં (જાતિથી સૃષ્ટિ સુધી) વર્ગીકરણ શ્રેણી (Taxonomic hierarchy) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
55
EasyMCQ
$Holotype$ (હોલોટાઇપ) એટલે શું?
A
લેખક દ્વારા નામકરણના પ્રકાર તરીકે ઉપયોગમાં લેવાયેલ નમૂનો
B
મૂળ વર્ણન સાથે સંદર્ભિત નમૂનો
C
નામકરણના પ્રકારની નકલ (Duplicate)
D
જ્યારે નામકરણનો પ્રકાર ખૂટતો હોય ત્યારે મૂળમાંથી પસંદ કરાયેલ નમૂનો

Solution

(A) $Holotype$ એ એક એવો નમૂનો અથવા ઘટક છે જેનો ઉપયોગ લેખક દ્વારા કરવામાં આવ્યો હોય અથવા લેખક દ્વારા નામકરણના પ્રકાર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યો હોય.
તે ટેક્સૉન (taxon) ના નામ માટે કાયમી સંદર્ભ બિંદુ તરીકે કાર્ય કરે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય શેવાળ,ફૂગ અને વનસ્પતિ નામકરણ સંહિતા $(ICN)$ મુજબ,$Holotype$ એ એકમાત્ર નમૂનો અથવા અન્ય ઘટક છે જેનો ઉપયોગ લેખક દ્વારા કરવામાં આવ્યો હોય અથવા લેખક દ્વારા નામકરણના પ્રકાર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યો હોય.
56
EasyMCQ
$Nicotiana$ એ શું છે?
A
જાત (Variety)
B
ઉપજાતિ (Subspecies)
C
જાતિ (Species)
D
પ્રજાતિ (Genus)

Solution

(D) $Nicotiana \text{ } tabacum$ એ તમાકુના છોડનું વૈજ્ઞાનિક નામ છે. દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિના નિયમો અનુસાર,કોઈપણ સજીવનું વૈજ્ઞાનિક નામ બે ભાગનું બનેલું હોય છે: પ્રથમ ભાગ પ્રજાતિનું નામ દર્શાવે છે અને બીજો ભાગ જાતિનું નામ (specific epithet) દર્શાવે છે. તેથી,$Nicotiana$ એ પ્રજાતિ (Genus) નું નામ છે.
57
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ વર્ગીકરણની કક્ષા (taxonomic category) નથી?
A
$Species$
B
$Class$
C
$Phylum$
D
$Glumaccae$

Solution

(D) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,સજીવોને વર્ગીકૃત કરવા માટે શ્રેણીબદ્ધ કક્ષાઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ કક્ષાઓમાં $Kingdom$ (સૃષ્ટિ),$Phylum$ (મેરુદંડી/સમુદાય),$Class$ (વર્ગ),$Order$ (ગોત્ર),$Family$ (કુળ),$Genus$ (પ્રજાતિ) અને $Species$ (જાતિ) નો સમાવેશ થાય છે.
$Glumaccae$ એ કોઈ માન્ય વર્ગીકરણની કક્ષા નથી; તે જોડણીની ભૂલ અથવા ખોટો શબ્દ જણાય છે. તેથી,તે પ્રમાણિત વર્ગીકરણ શ્રેણીમાં આવતું નથી.
58
MediumMCQ
વર્ગીકરણના પદાનુક્રમમાં,વર્ગ (Class) કોની વચ્ચે આવે છે?
A
કુળ અને પ્રજાતિ
B
સમુદાય અને શ્રેણી (Order)
C
શ્રેણી (Order) અને કુળ
D
સૃષ્ટિ અને સમુદાય

Solution

(B) વર્ગીકરણનો પદાનુક્રમ આ ક્રમમાં હોય છે: સૃષ્ટિ $\rightarrow$ સમુદાય $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ શ્રેણી (Order) $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ જાતિ.
આ ક્રમ મુજબ,'વર્ગ' (Class) એ 'સમુદાય' (Phylum) અને 'શ્રેણી' (Order) ની વચ્ચે આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
59
MediumMCQ
જાતિ (Species) ને શું ગણવામાં આવે છે?
A
વર્ગીકરણના વાસ્તવિક એકમો જે વર્ગીકરણશાસ્ત્રીઓ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે
B
વર્ગીકરણના વાસ્તવિક પાયાના એકમો
C
વર્ગીકરણના સૌથી નીચલા એકમો
D
માનવ મનનો કૃત્રિમ ખ્યાલ જેને નિરપેક્ષ શબ્દોમાં વ્યાખ્યાયિત કરી શકાતો નથી

Solution

(B) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,જાતિને વર્ગીકરણનો પાયાનો અથવા મૂળભૂત એકમ ગણવામાં આવે છે.
તે સજીવોના એવા જૂથનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે જે આંતરપ્રજનન કરી શકે છે અને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે.
જ્યારે પ્રજાતિ,કુળ વગેરે જેવી અન્ય વર્ગીકરણ શ્રેણીઓને ઘણીવાર વર્ગીકરણશાસ્ત્રીઓ દ્વારા સુવિધા માટે બનાવવામાં આવેલ કૃત્રિમ રચનાઓ માનવામાં આવે છે,ત્યારે જાતિને પ્રકૃતિમાં એક 'વાસ્તવિક' જૈવિક અસ્તિત્વ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,જાતિને વર્ગીકરણના વાસ્તવિક પાયાના એકમો ગણવામાં આવે છે.
60
EasyMCQ
'Species' (જાતિ) શબ્દ કોના દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો?
A
એરિસ્ટોટલ
B
એન્ગલર
C
જોન રે
D
લિનિયસ

Solution

(C) 'Species' (જાતિ) શબ્દ સૌપ્રથમ અંગ્રેજ પ્રકૃતિવાદી જોન રે દ્વારા $1693$ માં પ્રકાશિત તેમના કાર્યમાં આપવામાં આવ્યો હતો. તેમણે બાહ્ય રચનાત્મક લક્ષણો અને પ્રજનન અલગતાના આધારે જાતિની પ્રથમ સ્પષ્ટ વ્યાખ્યા આપી હતી.
61
EasyMCQ
કોણે 'Species Plantarum' પુસ્તક પ્રકાશિત કર્યું અને વનસ્પતિઓના વર્ગીકરણ માટેનો આધાર પૂરો પાડ્યો?
A
ચાર્લ્સ ડાર્વિન
B
રોબર્ટ હૂક
C
કેરોલસ લિનિયસ
D
એન્ટોન લ્યુવેનહોક

Solution

(C) કેરોલસ લિનિયસે $1753$ માં 'Species Plantarum' પુસ્તક પ્રકાશિત કર્યું હતું.
આ કાર્યને આધુનિક વનસ્પતિ વર્ગીકરણ માટે પાયાના ગ્રંથ તરીકે ગણવામાં આવે છે.
તેમાં આશરે $7300$ વનસ્પતિ પ્રજાતિઓનું વર્ણન અને વર્ગીકરણ કરવામાં આવ્યું છે.
62
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયા વર્ગીકરણશાસ્ત્રીએ "$Families\, of\, Flowering\, Plants$" માં વનસ્પતિ સૃષ્ટિનું વર્ગીકરણ વર્ણવ્યું છે?
A
ક્રોનક્વિસ્ટ
B
તખ્તાજાન
C
બેન્સન
D
હચિન્સન

Solution

(D) સાચો જવાબ $(d)$ છે. જોન હચિન્સને તેમના પ્રખ્યાત પુસ્તક "$Families\, of\, Flowering\, Plants$" માં જાતિવિકાસીય (phylogenetic) વર્ગીકરણ પદ્ધતિ રજૂ કરી હતી. આ કાર્ય વનસ્પતિ વર્ગીકરણમાં તેમના ઉત્ક્રાંતિવાદી અભિગમ માટે જાણીતું છે.
63
EasyMCQ
કોહોર્ટ (Cohort) એ કોના સંબંધિત જૂથ છે?
A
જાતિઓ (Species)
B
પ્રજાતિઓ (Genera)
C
કુળ (Families)
D
ગોત્ર (Order)

Solution

(C) $Bentham$ અને $Hooker$ દ્વારા પ્રસ્તાવિત વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,વર્ગીકરણના શ્રેણીબદ્ધ ક્રમમાં 'કોહોર્ટ' (Cohort) નામની શ્રેણીનો સમાવેશ થાય છે. કોહોર્ટને સંબંધિત કુળોના જૂથ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
64
MediumMCQ
જૈવિક નામકરણમાં કયા નામોને માન્ય ગણવામાં આવે છે?
A
જે સૌપ્રથમ સૂચવવામાં આવ્યા હોય
B
જે ખૂબ જ લોકપ્રિય હોય
C
જેના હોલોટાઇપ્સ (holotypes) ઉપલબ્ધ હોય
D
ઉપરોક્ત તમામ

Solution

(C) જૈવિક નામકરણમાં,જો કોઈ નામ ઇન્ટરનેશનલ કોડ ઓફ નોમેન્ક્લેચર $(ICN)$ ના નિયમોનું પાલન કરતું હોય તો તેને માન્ય ગણવામાં આવે છે.
પ્રાથમિકતાના સિદ્ધાંત મુજબ,સૌથી પહેલા પ્રકાશિત થયેલું નામ સાચું ગણાય છે.
વધુમાં,વર્ગીકરણના હેતુઓ માટે નામ માન્ય અને કાયદેસર હોવા માટે તેની સાથે ટાઇપ નમૂનો (હોલોટાઇપ) જોડાયેલ હોવો આવશ્યક છે.
તેથી,જે નામો સૌપ્રથમ સૂચવવામાં આવ્યા હોય અને જેના હોલોટાઇપ્સ ઉપલબ્ધ હોય તેને માન્ય ગણવામાં આવે છે.
65
MediumMCQ
વર્ગીકરણ શ્રેણીબદ્ધ (Hierarchical classification) એટલે
A
વિભાગને વર્ગોમાં વિભાજિત કરવા
B
વર્ગોને શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કરવા
C
શ્રેણીઓને કુળમાં વિભાજિત કરવા
D
વસ્તુઓને એકબીજાની ઉપર ક્રમમાં ગોઠવવી

Solution

(D) શ્રેણીબદ્ધતા $(G. \text{ } Hierarches = \text{ક્રમ})$ એ એક એવી પદ્ધતિ છે જેમાં જૂથના સભ્યોને એકબીજાની ઉપર ક્રમમાં ગોઠવવામાં આવે છે. જૈવિક વર્ગીકરણમાં,આમાં સૃષ્ટિથી લઈને જાતિ સુધીના ચોક્કસ ક્રમમાં ગોઠવાયેલા વર્ગીકરણના શ્રેણીબદ્ધ સ્તરોનો સમાવેશ થાય છે.
66
MediumMCQ
કેરિયોટેક્સોનોમી (Karyotaxonomy) એ વર્ગીકરણની આધુનિક શાખા છે જે નીચેનામાંથી શેના પર આધારિત છે?
A
રંગસૂત્રોની સંખ્યા
B
રંગસૂત્રો પર જોવા મળતા પટ્ટાઓ (Bands)
C
જૈવિક ઉત્ક્રાંતિ
D
ત્રિનામી નામકરણ

Solution

(B) કેરિયોટેક્સોનોમી એ વર્ગીકરણ વિજ્ઞાનની એક શાખા છે જે કોષવિદ્યાના લક્ષણોનો ઉપયોગ કરે છે,ખાસ કરીને રંગસૂત્રોની રચના,સંખ્યા અને પટ્ટાઓની ભાત (banding patterns) ના અભ્યાસ દ્વારા સજીવોનું વર્ગીકરણ કરે છે.
તે રંગસૂત્રોના વિશ્લેષણ પર,ખાસ કરીને અભિરંજિત કર્યા પછી જોવા મળતા પટ્ટાઓ પર આધાર રાખે છે,જેથી ઉત્ક્રાંતિના સંબંધો અને વર્ગીકરણ નક્કી કરી શકાય.
તેથી,સાચો જવાબ $B$ છે.
67
MediumMCQ
જાતિનો સ્થિર ખ્યાલ (Static concept of species) કોના દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો?
A
ડી કેન્ડોલ
B
લિનિયસ
C
થિયોફ્રેસ્ટસ
D
ડાર્વિન

Solution

(B) જાતિનો સ્થિર ખ્યાલ,જે સૂચવે છે કે જાતિઓ નિશ્ચિત છે અને સમય જતાં બદલાતી નથી,તે કેરોલસ લિનિયસ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો. તેમણે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે જાતિઓ અપરિવર્તનશીલ છે અને તે તેમના વર્તમાન સ્વરૂપમાં જ સર્જાયેલી છે. આ ખ્યાલ તેમના પ્રખ્યાત પુસ્તક $Systema$ $Naturae$ માં નોંધાયેલ છે.
68
EasyMCQ
વૈજ્ઞાનિક નામમાં,લેખકનું નામ શેમાં છાપવામાં આવે છે?
A
ઇટાલિક્સ (Italics)
B
બોલ્ડ (Bold)
C
રોમન (Roman)
D
કેપિટલ અક્ષરો (Capital letters)

Solution

(C) સજીવનું વૈજ્ઞાનિક નામ બે ભાગોનું બનેલું હોય છે: પ્રજાતિ (genus) અને જાતિ (species epithet).
દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિના નિયમો અનુસાર,વૈજ્ઞાનિક નામ તેની લેટિન ઉત્પત્તિ દર્શાવવા માટે ઇટાલિક્સમાં છાપવામાં આવે છે.
જો કે,જે લેખકે સૌપ્રથમ તે જાતિનું વર્ણન કર્યું હોય,તેમનું નામ જાતિના નામ પછી રોમન લિપિમાં (સામાન્ય લખાણમાં) લખવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$Mangifera$ $indica$ $Linn.$ માં,'$Linn.$' એ લિનિયસ (Linnaeus) માટે વપરાય છે અને તે રોમન લિપિમાં લખાયેલ છે.
69
EasyMCQ
"Taxonomy without phylogeny is similar to bones without flesh" (ફાઈલોજેની વગરનું વર્ગીકરણ એ હાડકા વગરના માંસ જેવું છે) આ વિધાન કોનું છે?
A
ઓસ્વાલ્ડ ટિપ્પો
B
જોન હચિન્સન
C
તખ્તાજાન
D
બેન્થમ અને હૂકર

Solution

(C) "Taxonomy without phylogeny is similar to bones without flesh" (ફાઈલોજેની વગરનું વર્ગીકરણ એ હાડકા વગરના માંસ જેવું છે) આ વિધાન રશિયન વનસ્પતિશાસ્ત્રી આર્મેન તખ્તાજાન દ્વારા આપવામાં આવ્યું હતું। આ વિધાન ભારપૂર્વક જણાવે છે કે માત્ર બાહ્યાકાર લક્ષણો પર આધારિત વર્ગીકરણ પદ્ધતિ અધૂરી છે જો તેમાં સજીવો વચ્ચેના ઉત્ક્રાંતિના સંબંધો (ફાઈલોજેની) ને ધ્યાનમાં લેવામાં ન આવે।
70
EasyMCQ
લેખક દ્વારા મૂળ પ્રકાશન માટે ઉપયોગમાં લેવાયેલ નમૂનાને શું કહેવામાં આવે છે?
A
હોલોટાઇપ (Holotype)
B
આઇસોટાઇપ (Isotype)
C
સિન્ટાઇપ (Syntype)
D
લેક્ટોટાઇપ (Lectotype)

Solution

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
$A$ $Holotype$ એ એક એવો નમૂનો અથવા ઘટક છે જેનો ઉપયોગ લેખક દ્વારા પ્રજાતિના વર્ણનના મૂળ પ્રકાશન સમયે નામકરણના પ્રકાર તરીકે કરવામાં આવે છે.
$B$ $Isotype$ એ હોલોટાઇપની કોઈપણ નકલ છે.
$C$ $Syntype$ એ લેખક દ્વારા ટાંકવામાં આવેલા બે કે તેથી વધુ નમૂનાઓમાંથી કોઈપણ એક છે જ્યારે કોઈ હોલોટાઇપ નિયુક્ત કરવામાં આવ્યો ન હોય.
$D$ $Lectotype$ એ મૂળ સામગ્રીમાંથી પસંદ કરાયેલ એક નમૂનો છે જે નામકરણના પ્રકાર તરીકે સેવા આપે છે જ્યારે પ્રકાશન સમયે કોઈ હોલોટાઇપ નિયુક્ત કરવામાં આવ્યો ન હોય.
71
EasyMCQ
વર્ગીકરણની શ્રેણીબદ્ધ કક્ષાઓનો સાચો ક્રમ કયો છે?
A
સૃષ્ટિ,પ્રજાતિ,વર્ગ,સમુદાય અને વિભાગ
B
સમુદાય,સૃષ્ટિ,પ્રજાતિ,જાતિ અને વર્ગ
C
સૃષ્ટિ,સમુદાય,વર્ગ,પ્રજાતિ અને જાતિ
D
સમુદાય,વિભાગ,કુળ,પ્રજાતિ અને વર્ગ

Solution

(C) વર્ગીકરણની કક્ષાઓનો શ્રેણીબદ્ધ ક્રમ એ સજીવોના વર્ગીકરણ દરમિયાન ઉતરતા ક્રમમાં ગોઠવાયેલી કક્ષાઓની શ્રેણી છે. સૌથી ઉચ્ચ કક્ષાથી સૌથી નીચી કક્ષા સુધીનો પ્રમાણિત ક્રમ આ મુજબ છે: સૃષ્ટિ $\rightarrow$ સમુદાય (અથવા વનસ્પતિઓ માટે વિભાગ) $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ શ્રેણી (Order) $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ જાતિ. તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો ક્રમ સૃષ્ટિ,સમુદાય,વર્ગ,પ્રજાતિ અને જાતિ છે.
72
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કઈ એક જાતિ (species) છે?
A
Mammalia
B
Canis familiaris
C
Caninae
D
Carnivora

Solution

(B) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,જાતિ (species) એ વર્ગીકરણનો પાયાનો એકમ છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Canis$ $familiaris$ એ પાલતુ કૂતરા માટેનું દ્વિનામી નામકરણ છે,જેમાં $Canis$ એ પ્રજાતિ (genus) છે અને $familiaris$ એ જાતિવાચક નામ (specific epithet) છે. $Mammalia$ એ વર્ગ (class) છે,$Caninae$ એ ઉપકુળ (subfamily) છે,અને $Carnivora$ એ ગોત્ર (order) છે. તેથી,$Canis$ $familiaris$ એ સાચી જાતિ છે.
73
MediumMCQ
મનુષ્યને કયા ગોત્ર (Order) માં મૂકવામાં આવે છે?
A
Carnivora
B
Rodentia
C
Primata
D
ઉપરોક્તમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,મનુષ્ય માટેનું વર્ગીકરણ પદાનુક્રમ નીચે મુજબ છે:
સૃષ્ટિ: પ્રાણી (Animalia)
મેરુદંડી (Chordata)
વર્ગ: સસ્તન (Mammalia)
ગોત્ર: પ્રાઈમેટા (Primata)
કુળ: હોમિનિડી (Hominidae)
પ્રજાતિ: હોમો (Homo)
જાતિ: સેપિયન્સ (sapiens)
તેથી,મનુષ્યને પ્રાઈમેટા (Primata) ગોત્રમાં મૂકવામાં આવે છે.
74
EasyMCQ
‘ઘરેલું બિલાડી’નું જૈવિક નામ શું છે?
A
Panthera domestica
B
Felis catus
C
Felis leo
D
Panthera indica

Solution

(B) ઘરેલું બિલાડીનું જૈવિક નામ (વૈજ્ઞાનિક નામ) $Felis$ $catus$ છે.
દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ મુજબ,પ્રથમ શબ્દ પ્રજાતિ $(Felis)$ દર્શાવે છે અને બીજો શબ્દ જાતિ $(catus)$ દર્શાવે છે.
$Panthera$ એ સિંહ અને વાઘ જેવા મોટા બિલાડી કુળના પ્રાણીઓ માટેની પ્રજાતિ છે,જ્યારે $Felis$ એ નાની બિલાડીઓ માટેની પ્રજાતિ છે.
75
MediumMCQ
વર્ગીકરણમાં નીચેનામાંથી કઈ જોડી સુસંગત છે?
A
માનવ,ચિમ્પાન્ઝી,વાંદરો
B
કટલ ફિશ,જેલી ફિશ,સિલ્વર ફિશ
C
ચામાચીડિયું,કબૂતર,કાગડો
D
ઓયસ્ટર,ઓક્ટોપસ,સ્ટાર ફિશ

Solution

(A) વર્ગીકરણમાં,સુસંગત સમૂહ એટલે એવા સજીવો જે એક જ જૈવિક જૂથ અથવા વર્ગના હોય.
$A$. માનવ,ચિમ્પાન્ઝી અને વાંદરો એ બધા સસ્તન વર્ગ $(Mammalia)$ હેઠળના પ્રાઈમેટ્સ $(Primates)$ શ્રેણીમાં આવે છે.
$B$. કટલ ફિશ (મોલસ્કા),જેલી ફિશ (નાઈડેરિયા) અને સિલ્વર ફિશ (આર્થ્રોપોડા) અલગ-અલગ સમુદાયના છે.
$C$. ચામાચીડિયું સસ્તન પ્રાણી છે,જ્યારે કબૂતર અને કાગડો પક્ષીઓ $(Aves)$ છે.
$D$. ઓયસ્ટર (મોલસ્કા),ઓક્ટોપસ (મોલસ્કા) અને સ્ટાર ફિશ (ઈકાઈનોડર્મેટા) અલગ-અલગ સમુદાયના છે.
તેથી,સાચો સુસંગત સમૂહ $A$ છે.
76
MediumMCQ
શ્રેણી (Order) $Primata$ માં કોનો સમાવેશ થાય છે?
A
છછુંદર (Shrew) અને હેજહોગ
B
ચામાચીડિયા અને વેમ્પાયર
C
વાંદરા અને મનુષ્ય
D
ઘોડા અને ઝીબ્રા

Solution

(C) $Primata$ શ્રેણી એ વર્ગીકરણની એક કક્ષા છે જેમાં મોટા મગજ અને આગળની તરફ રહેલી આંખો ધરાવતા સસ્તન પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે.
તેમાં લીમર,લોરિસ,ટાર્સિયર,વાંદરા,એપ (વાનર) અને મનુષ્યનો સમાવેશ થાય છે.
77
MediumMCQ
બટાટા,ટામેટા,રીંગણ,રાઈ અને ફુલેવર કેટલા પ્રજાતિઓ (genera) માં સમાવિષ્ટ છે?
A
પાંચ
B
ચાર
C
ત્રણ
D
બે

Solution

(D) પ્રજાતિઓની સંખ્યા નક્કી કરવા માટે,આપણે આપેલ વનસ્પતિઓના વૈજ્ઞાનિક નામ જોઈએ:
$1$. બટાટા: $Solanum$ $tuberosum$ (પ્રજાતિ: $Solanum$)
$2$. ટામેટા: $Solanum$ $lycopersicum$ (પ્રજાતિ: $Solanum$)
$3$. રીંગણ: $Solanum$ $melongena$ (પ્રજાતિ: $Solanum$)
$4$. રાઈ: $Brassica$ $campestris$ (પ્રજાતિ: $Brassica$)
$5$. ફુલેવર: $Brassica$ $oleracea$ (પ્રજાતિ: $Brassica$)
આમ,આ વનસ્પતિઓ બે અલગ પ્રજાતિઓમાં આવે છે: $Solanum$ અને $Brassica$.
78
MediumMCQ
વર્ગીકરણની દ્રષ્ટિએ જાતિ (species) એટલે શું?
A
ઉદવિકાસીય રીતે સંબંધિત વસ્તીઓનો સમૂહ
B
વિવિધતાના ઉદવિકાસીય આધાર તરીકે સામાન્ય લાક્ષણિકતાઓ ધરાવતી વસ્તી
C
સજીવોના જાતિવિકાસના ઇતિહાસનો પાયાનો એકમ
D
એક પાયાની શ્રેણી કે જેની સાથે મોટાભાગની વર્ગીકરણ સંબંધી માહિતી જોડાયેલી હોય છે

Solution

(D) વર્ગીકરણમાં,જાતિને વર્ગીકરણનો પાયાનો એકમ માનવામાં આવે છે. તે એક એવી પાયાની શ્રેણી છે કે જેની સાથે મોટાભાગની વર્ગીકરણ સંબંધી માહિતી જોડાયેલી હોય છે,કારણ કે તે સજીવોના એવા નાનામાં નાના જૂથનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે જે સામાન્ય લાક્ષણિકતાઓ ધરાવે છે અને પ્રજનન કરીને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે.
79
MediumMCQ
કોઈ સજીવનો વર્ગીકરણ વિષયક દરજ્જો (taxonomic status) શેમાં ફેરફાર કરીને બદલી શકાય છે?
A
શરીરરચના (Anatomy)
B
દેહધર્મવિદ્યા (Physiology)
C
બાહ્યાકારવિદ્યા (Morphology)
D
જનીનિક બંધારણ (Genetic make-up)

Solution

(D) કોઈપણ સજીવનો વર્ગીકરણ વિષયક દરજ્જો મુખ્યત્વે તેના સમાન લક્ષણો પર આધારિત વર્ગીકરણ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે. જોકે બાહ્યાકારવિદ્યા,શરીરરચના અને દેહધર્મવિદ્યા એ પરંપરાગત માપદંડો છે,પરંતુ આધુનિક વર્ગીકરણ પદ્ધતિ (આણ્વિક વર્ગીકરણ) મુખ્યત્વે જનીનિક બંધારણ ($DNA$ ક્રમ) પર આધાર રાખે છે. સજીવના જનીનિક બંધારણમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર નવા લક્ષણોના ઉદભવ અથવા પ્રજનન અલગતા તરફ દોરી શકે છે,જે તેના વર્ગીકરણ વિષયક સ્થાનને મૂળભૂત રીતે બદલી નાખે છે.
80
MediumMCQ
જાતિઓને શું માનવામાં આવે છે?
A
વર્ગીકરણના વાસ્તવિક એકમો જે વર્ગીકરણશાસ્ત્રીઓ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે
B
વર્ગીકરણના વાસ્તવિક પાયાના એકમો
C
વર્ગીકરણના સૌથી નીચલા એકમો
D
માનવ મનનો કૃત્રિમ ખ્યાલ જેને નિરપેક્ષ શબ્દોમાં વ્યાખ્યાયિત કરી શકાતો નથી

Solution

(B) . જાતિ એ વર્ગીકરણનો પાયાનો એકમ છે.
માત્ર જાતિનું જ પ્રકૃતિમાં વાસ્તવિક અસ્તિત્વ છે,જ્યારે વર્ગીકરણના અન્ય એકમો (જેમ કે પ્રજાતિ,કુળ,ગોત્ર,વગેરે) અભ્યાસની સરળતા માટે માનવસર્જિત કૃત્રિમ જૂથો છે.
81
MediumMCQ
જાતિ (species) ના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
જાતિના સભ્યો એક જ નિવાસસ્થાન ધરાવે છે.
B
તેઓ બાહ્યાકાર રીતે સમાન હોય છે.
C
તેઓ પોતાની વચ્ચે આંતરપ્રજનન કરી શકે છે.
D
ઉપરોક્ત તમામ.

Solution

(D) સાચો જવાબ $(d)$ છે. જાતિને એવા સજીવોના સમૂહ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જે બાહ્યાકાર રીતે સમાન હોય,ચોક્કસ નિવાસસ્થાન ધરાવતા હોય અને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરવા માટે પોતાની વચ્ચે આંતરપ્રજનન કરી શકે. વધુમાં,એક જાતિના સભ્યો અન્ય જાતિના સભ્યોથી પ્રજનનક્ષમ રીતે અલગ હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ તેમની સાથે આંતરપ્રજનન કરી શકતા નથી. તેથી,આપેલા તમામ વિધાનો જાતિના સાચા લક્ષણો છે.
82
EasyMCQ
કોને વર્ગીકરણ વિદ્યાના પિતા કહેવામાં આવે છે?
A
લિનિયસ
B
થીઓફ્રેસ્ટસ
C
વ્હિટેકર
D
આઈકલર

Solution

(A) કાર્લ લિનિયસને વર્ગીકરણ વિદ્યાના પિતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,કારણ કે તેમણે સજીવોના નામકરણ માટે દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ વિકસાવી હતી અને વર્ગીકરણની શ્રેણીબદ્ધ પદ્ધતિ સ્થાપિત કરી હતી,જે આધુનિક વર્ગીકરણ વિદ્યાનો આધાર બનાવે છે.
83
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કઈ વનસ્પતિ $Rosales$ શ્રેણી (order) માં આવે છે?
A
Rosa indica
B
Bougainvillea
C
Citrus limon
D
Catharanthus roseus

Solution

(A) $Rosales$ શ્રેણીમાં $Rosaceae$ કુળનો સમાવેશ થાય છે,જેમાં $Rosa$ પ્રજાતિનો સમાવેશ થાય છે.
$1$. $Rosa$ $indica$ (ગુલાબ) એ $Rosaceae$ કુળ અને $Rosales$ શ્રેણીમાં આવે છે.
$2$. $Bougainvillea$ એ $Caryophyllales$ શ્રેણીમાં આવે છે.
$3$. $Citrus$ $limon$ (લીંબુ) એ $Sapindales$ શ્રેણીમાં આવે છે.
$4$. $Catharanthus$ $roseus$ (બારમાસી) એ $Gentianales$ શ્રેણીમાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
84
MediumMCQ
$A.$ મકાઈ એકદળી (Monocotyledonae) વર્ગમાં સમાવિષ્ટ છે.
$R.$ આ વર્ગ કોઈ ગોત્ર (Order) ધરાવતું નથી.
A
$A$ અને $R$ બંને સાચાં છે,અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.
B
$A$ અને $R$ બંને સાચાં છે,પરંતુ $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
C
$A$ સાચું છે અને $R$ ખોટું છે.
D
$A$ ખોટું છે અને $R$ સાચું છે.

Solution

(C) $1$. મકાઈ ($Zea$ $mays$) એ એકદળી (Monocotyledonae) વર્ગમાં આવે છે.
$2$. જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગ (Class) એ એક એવી કક્ષા છે જેમાં એક અથવા વધુ ગોત્ર (Order) નો સમાવેશ થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે,એકદળી વર્ગમાં Poales જેવા અનેક ગોત્રનો સમાવેશ થાય છે.
$3$. તેથી,વિધાન $A$ સાચું છે કારણ કે મકાઈ એકદળી વનસ્પતિ છે.
$4$. વિધાન $R$ ખોટું છે કારણ કે જૈવિક વર્ગીકરણમાં દરેક વર્ગમાં ઓછામાં ઓછું એક ગોત્ર હોવું આવશ્યક છે.
85
MediumMCQ
સજીવોના વર્ગીકરણમાં દરેક શ્રેણી .....ની રચના કરે છે.
A
ટેક્સૉનોમી
B
સિસ્ટેમેટિક્સ
C
વર્ગીકરણ શ્રેણી (Taxonomic hierarchy)
D
વર્ગીકરણ બંધુતા

Solution

(C) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,સજીવોનું વર્ગીકરણ એ એક તબક્કાની પ્રક્રિયા નથી,પરંતુ તેમાં સોપાનક્રમિક તબક્કાઓનો સમાવેશ થાય છે,જેમાં દરેક તબક્કો એક કક્ષા અથવા શ્રેણી દર્શાવે છે.
દરેક શ્રેણી એ સમગ્ર વર્ગીકરણ વ્યવસ્થાનો એક ભાગ હોવાથી તેને વર્ગીકરણ કક્ષા (Taxonomic category) કહેવામાં આવે છે.
બધી જ શ્રેણીઓ મળીને વર્ગીકરણ શ્રેણી (Taxonomic hierarchy) ની રચના કરે છે.
86
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
વનસ્પતિઓમાં બે એકસરખા નામો માન્ય નથી.
B
પ્રાણીઓમાં બે એકસરખા નામો માન્ય છે.
C
પ્રાણીઓમાં સામાન્ય રીતે બે એકસરખા નામો માન્ય છે અને વનસ્પતિઓમાં ક્યારેક માન્ય છે.
D
બે એકસરખા નામો ફક્ત બેક્ટેરિયામાં જ માન્ય છે.

Solution

(B) જૈવિક નામકરણના નિયમો મુજબ,ખાસ કરીને અગ્રતાનો સિદ્ધાંત અને $ICN$ (International Code of Nomenclature for algae,fungi,and plants) તથા $ICZN$ (International Code of Zoological Nomenclature) દ્વારા નક્કી કરાયેલા નિયમો મુજબ:
$1$. વનસ્પતિઓમાં પ્રજાતિનું નામ અને જાતિનું નામ સમાન હોઈ શકે નહીં (ટાઉટોનિમ્સ માન્ય નથી).
$2$. પ્રાણીઓમાં ટાઉટોનિમ્સ (જ્યાં પ્રજાતિ અને જાતિના નામ સમાન હોય,દા.ત.,$Naja$ $naja$) માન્ય અને સ્વીકૃત છે.
તેથી,વિધાન $B$ સાચું છે.
87
EasyMCQ
કેરી $(mango)$ નું વૈજ્ઞાનિક નામ $Mangifera\, indica\, Linn$ છે. આ નામમાં $Linn$ શું સૂચવે છે?
A
કેરીની વિવિધ જાતો
B
ટેક્સોનોમિસ્ટ કે જેમણે લિનિયસના સન્માનમાં વર્તમાન નામકરણ પદ્ધતિ રજૂ કરી
C
વૈજ્ઞાનિક કે જેમણે સૌપ્રથમ કેરીના વૃક્ષનું વર્ણન કર્યું
D
વૈજ્ઞાનિક કે જેમણે લિનિયસ દ્વારા સૂચિત નામ બદલીને નવું નામ આપ્યું

Solution

(C) વૈજ્ઞાનિક નામ $Mangifera\, indica\, Linn.$ માં,$Mangifera$ એ પ્રજાતિ (genus) દર્શાવે છે,$indica$ એ જાતિવાચક પ્રત્યય (specific epithet) દર્શાવે છે,અને $Linn$ એ $Linnaeus$ નું ટૂંકું નામ છે. આ સૂચવે છે કે આ જાતિનું વર્ણન સૌપ્રથમ $Carolus\, Linnaeus$ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. તેથી,$Linn$ એ તે વર્ગીકરણશાસ્ત્રી (taxonomist) ને સૂચવે છે જેમણે સૌપ્રથમ આ જાતિનું વર્ણન કર્યું હતું.
88
EasyMCQ
$Taxon$ (ટેક્સોન) શબ્દ શું દર્શાવે છે?
A
જાતિનું નામ
B
પ્રજાતિનું નામ
C
કુળનું નામ
D
વર્ગીકરણના સમૂહનો કોઈપણ ક્રમ

Solution

(D) વર્ગીકરણ વિદ્યામાં,$Taxon$ (બહુવચન: $Taxa$) એ વર્ગીકરણના ક્રમમાં કોઈપણ સ્તરે રહેલા વર્ગીકરણના એકમને દર્શાવે છે. તે સજીવોનો એવો સમૂહ છે જેમને સમાન લક્ષણોના આધારે એકસાથે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. $Taxa$ ના ઉદાહરણોમાં $Species$ (જાતિ),$Genus$ (પ્રજાતિ),$Family$ (કુળ),$Order$ (ગોત્ર),$Class$ (વર્ગ),$Phylum$ (મેરુદંડી/સમુદાય) અને $Kingdom$ (સૃષ્ટિ) નો સમાવેશ થાય છે. તેથી,$Taxon$ શબ્દ વર્ગીકરણના સમૂહના કોઈપણ ક્રમ અથવા સ્તરને દર્શાવે છે.
89
EasyMCQ
એકબીજા સાથે ખૂબ જ સામ્યતા ધરાવતા અને કુદરતમાં મુક્તરીતે આંતરપ્રજનન કરી શકતા સજીવોનો સમૂહ .......ની રચના કરે છે.
A
જાતિ
B
પ્રજાતિ
C
કુળ
D
ટેક્સોન $(Taxon)$

Solution

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,જાતિને એવા સજીવોના સમૂહ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જે સમાન લક્ષણો ધરાવે છે અને કુદરતમાં એકબીજા સાથે મુક્તપણે આંતરપ્રજનન કરીને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરવા માટે સક્ષમ છે. આ વર્ગીકરણનો પાયાનો એકમ છે.
90
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ શ્રેણી જાતિની તુલનામાં લક્ષણોમાં વધારે સામાન્યતા ધરાવે છે?
A
પ્રજાતિ
B
વિભાગ
C
વર્ગ
D
કુળ

Solution

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકરણની કક્ષા એક ચોક્કસ ક્રમમાં હોય છે: જાતિ,પ્રજાતિ,કુળ,ગોત્ર,વર્ગ,સમુદાય/વિભાગ અને સૃષ્ટિ.
જેમ આપણે જાતિના સ્તરથી સૃષ્ટિના સ્તર તરફ જઈએ છીએ,તેમ સજીવો વચ્ચેના સામાન્ય લક્ષણોની સંખ્યા ઘટતી જાય છે.
તેનાથી વિપરીત,જેમ આપણે સૃષ્ટિના સ્તરથી જાતિના સ્તર તરફ જઈએ છીએ,તેમ સામાન્ય લક્ષણોની સંખ્યા વધતી જાય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,વર્ગીકરણનો ક્રમ આ મુજબ છે: જાતિ < પ્રજાતિ < કુળ < વર્ગ < વિભાગ.
અહીં 'પ્રજાતિ' એ જાતિ પછી તરત આવતી કક્ષા હોવાથી,તે અન્ય વિકલ્પો (કુળ,વર્ગ અને વિભાગ) ની સરખામણીમાં જાતિ સાથે સૌથી વધુ સામાન્ય લક્ષણો ધરાવે છે.
91
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ ગોઠવણી સાચા ચઢતા ક્રમમાં છે?
A
જાતિ < પ્રજાતિ < ગોત્ર < કુળ
B
પ્રજાતિ < જાતિ < કુળ < ગોત્ર
C
ગોત્ર < કુળ < પ્રજાતિ < જાતિ
D
જાતિ < પ્રજાતિ < કુળ < ગોત્ર

Solution

(D) વર્ગીકરણની કક્ષામાં શ્રેણીબદ્ધ ગોઠવણી સૌથી નીચા સ્તરથી ઉચ્ચ સ્તર સુધી નીચે મુજબ છે: જાતિ < પ્રજાતિ < કુળ < ગોત્ર < વર્ગ < સમુદાય < સૃષ્ટિ.
આ ક્રમમાં,'જાતિ' એ વર્ગીકરણનો પાયાનો એકમ છે,ત્યારબાદ 'પ્રજાતિ',પછી 'કુળ' અને ત્યારબાદ 'ગોત્ર' આવે છે.
તેથી,સાચો ચઢતો ક્રમ જાતિ < પ્રજાતિ < કુળ < ગોત્ર છે.
92
EasyMCQ
વર્ગીકરણ વિદ્યાનું પ્રથમ ચરણ (Step) કયું છે?
A
ઓળખવિધી
B
નામાધિકરણ
C
વર્ગીકરણ
D
બંધુતા

Solution

(A) વર્ગીકરણ વિદ્યામાં સજીવોના અભ્યાસ માટે પાયાની કેટલીક પ્રક્રિયાઓનો સમાવેશ થાય છે.
આ પ્રક્રિયાઓમાં નીચે મુજબના સોપાનનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. લક્ષણીકરણ
$2$. ઓળખવિધી
$3$. નામાધિકરણ
$4$. વર્ગીકરણ
આ પૈકી,પ્રથમ ચરણ એ સજીવની ઓળખવિધી છે,જેમાં તેના લક્ષણોના આધારે તેનું સાચું નામ અને વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં તેનું સ્થાન નક્કી કરવામાં આવે છે. તેથી,ઓળખવિધી એ વર્ગીકરણ વિદ્યાનું પ્રાથમિક અને પ્રથમ ચરણ છે.
93
EasyMCQ
જૈવિક વર્ગીકરણમાં ઉપ-કુળ (Sub-family) દર્શાવવા માટેનો પ્રત્યય (Suffix) ......... છે.
A
-oidae
B
-oideae
C
-ineae
D
-aceae

Solution

(B) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકરણની શ્રેણીઓ ચોક્કસ નામકરણ પદ્ધતિઓનું પાલન કરે છે.
પ્રાણીશાસ્ત્રમાં 'ઉપ-કુળ' (Sub-family) માટે $-oidae$ પ્રત્યયનો ઉપયોગ થાય છે.
વનસ્પતિશાસ્ત્રમાં 'ઉપ-કુળ' (Sub-family) માટે $-oideae$ પ્રત્યયનો ઉપયોગ થાય છે.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ,વનસ્પતિશાસ્ત્રીય નામકરણમાં ઉપ-કુળ માટે $-oideae$ એ પ્રમાણિત પ્રત્યય છે.
94
MediumMCQ
$A$ જાતિને . . . . . . . તરીકે ગણી શકાય.
A
વર્ગીકરણનો વાસ્તવિક પાયાનો એકમ
B
વર્ગીકરણનો સૌથી નાનો એકમ
C
માનવ મનનો એક કૃત્રિમ ખ્યાલ
D
$A$ અને $B$ બંને

Solution

(D) જાતિને વર્ગીકરણનો પાયાનો અને વાસ્તવિક એકમ માનવામાં આવે છે. તે સજીવોનો એવો સમૂહ છે જેઓ આંતરપ્રજનન કરીને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે. વર્ગીકરણની કક્ષામાં તે સૌથી નાનો એકમ પણ છે. તેથી,વિકલ્પ $A$ અને $B$ બંને સાચા છે.
95
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ વર્ગીકરણ કક્ષાઓ જોડાઈને સમુદાય (Phylum) બનાવે છે?
A
ગોત્ર
B
કુળ
C
વર્ગ
D
પ્રજાતિ

Solution

(C) વર્ગીકરણની કક્ષામાં,કક્ષાઓ એક ચોક્કસ ક્રમમાં ગોઠવાયેલી હોય છે: જાતિ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ ગોત્ર $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ સમુદાય (પ્રાણીઓ માટે) અથવા વિભાગ (વનસ્પતિઓ માટે) $\rightarrow$ સૃષ્ટિ.
સમાન લક્ષણો ધરાવતા વર્ગો એકત્રિત થઈને સમુદાય (અથવા વિભાગ) બનાવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ વર્ગ છે.
96
EasyMCQ
વર્ગીકરણનો સૌથી નાનો મૂળભૂત એકમ ...... છે.
A
પ્રજાતિ
B
જાતિ
C
ગોત્ર
D
ઉપરના બધા

Solution

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકરણની કક્ષા (Taxonomic hierarchy) વિવિધ સ્તરો ધરાવે છે.
સૌથી ઉચ્ચ સ્તરથી સૌથી નીચલા સ્તર સુધીનો ક્રમ આ મુજબ છે: સૃષ્ટિ,સમુદાય,વર્ગ,ગોત્ર,કુળ,પ્રજાતિ અને જાતિ.
પ્રજાતિ (Species) ને વર્ગીકરણનો સૌથી નાનો મૂળભૂત એકમ માનવામાં આવે છે કારણ કે તે સજીવોના એવા જૂથનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે જે આંતરપ્રજનન કરી શકે છે અને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
97
MediumMCQ
કયો જાતિ સમૂહ સમાન પ્રજાતિ (Genus) ધરાવે છે?
A
સેપિયન્સ અને ક્રિસ્ટાટસ
B
વાઈવેકસ અને ફાલ્સીપેરમ
C
પ્રોટીયસ અને હિસ્ટોલાયટીકા
D
લિવિઆ અને ગેન્ગેટીકસ

Solution

(B) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,પ્રજાતિ (Genus) એ દ્વિનામી નામકરણનો પ્રથમ ભાગ છે.
$A$. $Homo$ $sapiens$ અને $Meleagris$ $cristatus$ અલગ-અલગ પ્રજાતિના છે.
$B$. $Plasmodium$ $vivax$ અને $Plasmodium$ $falciparum$ બંને એક જ પ્રજાતિ $Plasmodium$ માં આવે છે.
$C$. $Proteus$ $vulgaris$ અને $Entamoeba$ $histolytica$ અલગ-અલગ પ્રજાતિના છે.
$D$. $Columba$ $livia$ અને $Platanista$ $gangeticus$ અલગ-અલગ પ્રજાતિના છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
98
EasyMCQ
પ્રજનન કઈ વર્ગીકરણ કક્ષાના બે સભ્યો વચ્ચે શક્ય છે?
A
જાતિ (Species)
B
કુળ (Family)
C
ગોત્ર (Order)
D
પ્રજાતિ (Genus)

Solution

(A) જૈવિક જાતિની વિભાવના મુજબ,જાતિ એટલે એવા સજીવોનો સમૂહ જે કુદરતી રીતે આંતરપ્રજનન કરી ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે.
પ્રજનન એ એક પાયાની લાક્ષણિકતા છે જે એક જ જાતિના સભ્યોને અન્ય વર્ગીકરણ જૂથોથી અલગ પાડે છે.
તેથી,એક જ જાતિના સભ્યો એકબીજા સાથે પ્રજનન કરી શકે છે,જ્યારે અલગ-અલગ જાતિના સભ્યો સામાન્ય રીતે ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકતા નથી.
99
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું જાતિ (Species) માટે સાચું નથી?
A
જાતિના સભ્યો આંતર-પ્રજનન કરી શકે છે.
B
જાતિના સભ્યો વચ્ચે ભિન્નતાઓ સર્જાય છે.
C
જાતિની વસ્તીઓ વચ્ચે જનીન પ્રવાહ (Gene flow) થતો નથી.
D
દરેક જાતિ બીજી જાતિઓથી પ્રજનનીય રીતે વિયુક્ત હોય છે.

Solution

(C) જાતિ એટલે એવા સજીવોનો સમૂહ જે આંતર-પ્રજનન કરીને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે.
એક જ જાતિના સભ્યો સામાન્ય જનીન ભંડાર (Gene pool) ધરાવે છે અને સ્થળાંતર તથા આંતર-પ્રજનન દ્વારા એક જ જાતિની વિવિધ વસ્તીઓ વચ્ચે જનીન પ્રવાહ (Gene flow) સતત થતો રહે છે.
તેથી,વિધાન 'જાતિની વસ્તીઓ વચ્ચે જનીન પ્રવાહ થતો નથી' એ ખોટું છે.
પ્રજનનીય અલગીકરણ એ એક જાતિને બીજી જાતિથી અલગ પાડતી મુખ્ય લાક્ષણિકતા છે.
100
MediumMCQ
માનવનું વૈજ્ઞાનિક નામ શું છે?
A
કેનીસ ફેમીલીઆરીસ
B
હોમો હેબીલીસ
C
હોમો ઈરેક્ટસ
D
હોમો સેપિયન્સ

Solution

(D) આધુનિક માનવનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Homo$ $sapiens$ છે.
$Homo$ એ પ્રજાતિ (genus) સૂચવે છે,અને $sapiens$ એ જાતિ (species) સૂચવે છે.
$Canis$ $familiaris$ એ પાલતુ કૂતરાનું વૈજ્ઞાનિક નામ છે.
$Homo$ $habilis$ અને $Homo$ $erectus$ એ $Homo$ પ્રજાતિની લુપ્ત થયેલી પ્રજાતિઓ છે જે આધુનિક માનવના પૂર્વજો છે.

The Living World — Taxonomic categories · Frequently Asked Questions

1Are these The Living World questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a The Living World Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.