Morphology of Frog Questions in Gujarati

(A) $\text{દેડકો}$ નિવસનતંત્રીય સંતુલન જાળવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. તે નિવસનતંત્રમાં આહાર શૃંખલા અને આહાર જાળની એક મહત્વપૂર્ણ કડી તરીકે કાર્ય કરે છે. શિકારી (કીટકોનો ખોરાક તરીકે ઉપયોગ કરીને) અને શિકાર (સાપ અને પક્ષીઓ જેવા મોટા પ્રાણીઓ માટે) બંને તરીકે કાર્ય કરીને, તે કીટકોની વસ્તીને નિયંત્રિત કરવામાં અને જૈવવિવિધતાને ટેકો આપવામાં મદદ કરે છે.

(B) દેડકામાં અગ્ર ઉપાંગ અને પશ્ચ ઉપાંગ ધડ સાથે જોડાયેલા હોય છે. અગ્ર ઉપાંગમાં પ્રોક્સિમલ ઉપરનો હાથ,મધ્યનો અગ્ર હાથ,કાંડું અને ચાર આંગળીઓ ધરાવતો હાથ હોય છે. પશ્ચ ઉપાંગમાં પ્રોક્સિમલ સાથળ,મધ્યનો શૅન્ક,લાંબી ઘૂંટી અને પાંચ આંગળીઓ ધરાવતો પગ હોય છે. તેથી,અગ્ર ઉપાંગ પાંચ આંગળીઓ ધરાવે છે તે વિધાન ખોટું છે.

(D) દેડકામાં પર્યાવરણને અનુભવવા માટે વિવિધ પ્રકારના સંવેદી અંગો આવેલા હોય છે.
સંવેદી પેપિલી (sensory papillae) એ સ્પર્શની સંવેદના સાથે સંકળાયેલી વિશિષ્ટ રચનાઓ છે.
સ્વાદ માટે સ્વાદકલિકાઓ (taste buds),ગંધ માટે નાસિકા અધિચ્છદ (nasal epithelium),દ્રષ્ટિ માટે આંખો અને સાંભળવા માટે કર્ણપટલ (tympanum) સાથે આંતરિક કાન આવેલા હોય છે.

(D) દેડકાની ત્વચા લીસી અને ચીકણી હોય છે કારણ કે તે શ્લેષ્મની હાજરીને કારણે હંમેશા ભેજવાળી રહે છે.
તે ત્વચીય શ્વસન માટેનું મુખ્ય સ્થાન છે અને દેડકો તેની ત્વચા દ્વારા પાણીનું શોષણ પણ કરે છે.
દેડકાની પૃષ્ઠ બાજુ સામાન્ય રીતે અનિયમિત ઘેરા ટપકાં સાથે ઓલિવ લીલા રંગની હોય છે,જ્યારે વક્ષ બાજુ એકસમાન આછી પીળી હોય છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિધાનો સાચા છે.

(B) આપેલ દેડકાની આકૃતિમાં:
$P$ એ બાહ્ય નાસિકા છિદ્ર દર્શાવે છે.
$Q$ એ આંખ દર્શાવે છે,જે પારદર્શક પટલ (nictitating membrane) દ્વારા સુરક્ષિત હોય છે.
$R$ એ અગ્ર ઉપાંગ દર્શાવે છે.
$S$ એ પશ્ચ ઉપાંગ દર્શાવે છે.
પારદર્શક પટલ એ એક પારદર્શક,હલનચલન કરી શકે તેવું પોપચું છે જે દેડકા જ્યારે પાણીની અંદર હોય ત્યારે તેની આંખનું રક્ષણ કરે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $Q$ છે.

(D) નર દેડકામાં,મેથુન પેડ (જેને નુપશિયલ પેડ પણ કહેવાય છે) એ એક વિશિષ્ટ રચના છે જે અગ્ર ઉપાંગની પ્રથમ આંગળીની વક્ષ બાજુએ જોવા મળે છે. આ પેડ નરને એમ્પ્લેક્સસ (પ્રજનન) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન માદાને પકડી રાખવામાં મદદ કરે છે. તેથી,તેનું સાચું સ્થાન અગ્ર ઉપાંગની પ્રથમ આંગળી છે.

(B) દેડકા મુખ્યત્વે 'કેમફ્લેજ' (છદ્માવરણ) તરીકે ઓળખાતી ઘટના દ્વારા દુશ્મનોથી પોતાનું રક્ષણ કરે છે.
આ પ્રક્રિયા તેમને તેમની આસપાસના વાતાવરણ સાથે ભળી જવામાં મદદ કરે છે,જેનાથી શિકારીઓ માટે તેમને શોધવા મુશ્કેલ બને છે.
દેડકા તેમના દાંતનો ઉપયોગ બચાવ માટે કરતા નથી,કારણ કે તેમના દાંત મુખ્યત્વે શિકારને પકડી રાખવા માટે હોય છે,દુશ્મનોને કરડવા માટે નહીં.
તેમની આંગળીઓમાં નખ પણ હોતા નથી,જે વિકલ્પ $(C)$ ને ખોટો સાબિત કરે છે.
તેથી,રક્ષણ માટેની સાચી પદ્ધતિ કેમફ્લેજ છે.

(D) નર દેડકાઓમાં,નુપશિયલ પેડ (જેને થમ્બ પેડ પણ કહેવાય છે) એ અગ્ર ઉપાંગના પ્રથમ આંગળાની વક્ષ બાજુએ જોવા મળતી એક વિશિષ્ટ ગ્રંથિમય રચના છે.
આ રચના પ્રજનન ઋતુ દરમિયાન વિકસે છે અને તેનો ઉપયોગ એમ્પ્લેક્સસ (સંવનન) પ્રક્રિયા દરમિયાન માદા દેડકાને પકડવા માટે થાય છે.
તેથી,સાચું સ્થાન નર દેડકાનું પ્રથમ આંગળું છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
દેડકા અને ટોડ બંને $Anura$ શ્રેણીના ઉભયજીવી પ્રાણીઓ છે.
તેમને નીચે મુજબના બાહ્ય લક્ષણો દ્વારા અલગ પાડી શકાય છે:
$1$. દેડકાની ત્વચા સામાન્ય રીતે લીસી અને ભેજવાળી હોય છે,જ્યારે ટોડની ત્વચા સૂકી અને મસાવાળી હોય છે.
$2$. દેડકાના પાછળના પગ લાંબા અને શક્તિશાળી હોય છે જે કૂદવા માટે અનુકૂળ હોય છે,જ્યારે ટોડના પગ ટૂંકા હોય છે અને તે ચાલવા કે ટૂંકા કૂદકા મારવા માટે ટેવાયેલા હોય છે.
$3$. સૌથી મુખ્ય તફાવત એ છે કે ટોડની આંખોની પાછળ મોટી પેરોટિડ ગ્રંથીઓની એક જોડી હોય છે,જે રક્ષણ માટે ઝેરી દ્રવ્યોનો સ્ત્રાવ કરે છે,જ્યારે દેડકામાં આવી વિશિષ્ટ ગ્રંથીઓનો અભાવ હોય છે.

(C) નર દેડકાને માદા દેડકાથી ચોક્કસ ગૌણ જાતીય લક્ષણોની હાજરી દ્વારા અલગ પાડી શકાય છે.
$1$. સ્વર કોથળીઓ $(B)$: આ નર દેડકામાં હાજર હોય છે અને માદાને આકર્ષવા માટે મોટો અવાજ (ડ્રાઉં-ડ્રાઉં) કરવામાં મદદ કરે છે.
$2$. પ્રજનન ગાદી (Copulatory pads) $(D)$: આ નર દેડકાના અગ્ર ઉપાંગોની પ્રથમ આંગળી પર હાજર હોય છે અને તેનો ઉપયોગ પ્રજનન (amplexus) દરમિયાન માદાને પકડવા માટે થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ અને $D$ છે.