Epithelial tissue Questions in Gujarati

(D) વર્ણવેલ અધિચ્છદ પેશી $Simple \ Squamous \ Epithelium$ (સરળ લાદીસમ અધિચ્છદ) છે.
તે અનિયમિત કિનારીઓ ધરાવતા ચપટા કોષોના એક પાતળા સ્તરની બનેલી હોય છે.
તે રુધિરવાહિનીઓની દીવાલ (અંતઃચ્છદ),ફેફસાંની વાયુકોષ્ઠો અને નેફ્રોન્સના બાઉમેનની કોથળીમાં જોવા મળે છે.
તે મુખ્યત્વે પ્રસરણ સીમા બનાવવાનું કાર્ય કરે છે.
તેથી,આપેલ તમામ વિકલ્પો આ પેશીના સ્થાન દર્શાવે છે.

(D) $\text{સંયુક્ત}$ $\text{અધિચ્છદ}$ બે કે તેથી વધુ સ્તરોની બનેલી હોય છે અને સ્ત્રાવ તથા શોષણમાં તેની ભૂમિકા મર્યાદિત હોય છે.
તેનું મુખ્ય કાર્ય રાસાયણિક અને યાંત્રિક તાણ સામે રક્ષણ પૂરું પાડવાનું છે.
તે ત્વચાની સૂકી સપાટી, મુખગુહાની ભીની સપાટી, કંઠનળી, લાળ ગ્રંથિઓની નલિકાઓ અને સ્વાદુપિંડની નલિકાઓના અંદરના સ્તરને આવરે છે.

(C) ફેલોપિયન ટ્યુબ (અંડવાહિની) ની અંદરની સપાટી $\text{પક્ષ્મલ}$ $\text{અધિચ્છદ}$ (Ciliated epithelium) દ્વારા આવરી લેવામાં આવે છે.
આ કોષોની મુક્ત સપાટી પર વાળ જેવી રચનાઓ હોય છે જેને $\text{પક્ષ્મ}$ (cilia) કહેવામાં આવે છે.
આ $\text{પક્ષ્મ}$ ની હિલચાલ અંડકોષને ગર્ભાશય તરફ લઈ જવામાં મદદ કરે છે.

(A) આકૃતિ પક્ષ્મલ સ્તંભાકાર અધિચ્છદ પેશી દર્શાવે છે,જેમાં લાંબા,પાતળા કોષો હોય છે જેની મુક્ત સપાટી પર પક્ષ્મો (cilia) આવેલા હોય છે.
આ પક્ષ્મો અધિચ્છદની સપાટી પર કણો અથવા શ્લેષ્મને ચોક્કસ દિશામાં ખસેડવામાં મદદ કરે છે.
આ પ્રકારની પેશી મુખ્યત્વે શ્વાસવાહિકાઓ અને અંડવાહિની જેવા પોલા અંગોના અંદરના સ્તરમાં જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ શ્વાસવાહિકાઓનું અંદરનું સ્તર છે.

(C) ટાઈટ જંકશન એ વિશિષ્ટ રચનાઓ છે જે પેશીઓમાં પદાર્થોને લીક થતા અટકાવવા માટે અવરોધ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેઓ અધિચ્છદ કોષોના અગ્ર ભાગમાં જોવા મળે છે અને એક સીલ બનાવે છે જે નજીકના કોષો વચ્ચે અણુઓની અવરજવરને મર્યાદિત કરે છે.
ગેપ જંકશન આયનો અને નાના અણુઓના પસાર થવા માટે કોષો વચ્ચે સંદેશાવ્યવહારની સુવિધા આપે છે.
એડહેરિંગ જંકશન નજીકના કોષોને એકસાથે રાખવા માટે સિમેન્ટિંગનું કાર્ય કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) ગ્રંથિઓને કોષોની સંખ્યાના આધારે એકકોષીય અને બહુકોષીય ગ્રંથિઓમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
એકકોષીય ગ્રંથિઓ અલગ પડેલા ગ્રંથિ કોષોની બનેલી હોય છે.
પાચનમાર્ગના ગોબ્લેટ કોષો એ એકકોષીય ગ્રંથિઓનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
લાળ ગ્રંથિ,પિટ્યુટરી ગ્રંથિ અને થાયરોઇડ ગ્રંથિ એ બહુકોષીય ગ્રંથિઓ છે,જે કોષોના સમૂહની બનેલી હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $A$ છે.

(D) સરળ અધિચ્છદ પેશી કોષોના એક જ સ્તરની બનેલી હોય છે અને તે શરીરની ગુહાઓ,નલિકાઓ અને નળીઓના અસ્તર તરીકે કાર્ય કરે છે.
$A$,$B$,અને $C$ એ સરળ અધિચ્છદ પેશીના ઉદાહરણો છે (અનુક્રમે પક્ષ્મલ,ઘનાકાર અને લાદીસમ).
મુખગુહાનું અસ્તર સંયુક્ત અધિચ્છદ પેશી (સ્તૃત લાદીસમ અધિચ્છદ) નું બનેલું હોય છે,જેમાં કોષોના અનેક સ્તરો હોય છે જે યાંત્રિક અને રાસાયણિક તણાવ સામે રક્ષણ પૂરું પાડે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(B) સરળ સ્તંભાકાર અધિચ્છદ પેશી ઊંચા અને પાતળા કોષોના એક સ્તરની બનેલી હોય છે.
આ કોષો આકારમાં લંબાયેલા હોય છે.
આ કોષોના કોષકેન્દ્રો સામાન્ય રીતે કોષના તળિયે (આધાર પર) આવેલા હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. સાદું લાદીસમ અધિચ્છદ ફેફસાંના વાયુકોષ્ઠોમાં જોવા મળે છે જ્યાં તે પ્રસરણમાં મદદ કરે છે $(I-d)$.
$2$. પક્ષ્મલ ઘનાકાર અધિચ્છદ અંડવાહિનીના અસ્તરમાં જોવા મળે છે, જ્યાં પક્ષ્મો અંડકોષના વહનમાં મદદ કરે છે $(II-c)$.
$3$. બ્રશ બોર્ડર સ્તંભાકાર અધિચ્છદ પિત્તાશય અને આંતરડાના અસ્તરમાં શોષણ માટે જોવા મળે છે $(III-a)$.
$4$. મૂત્રાશયી અધિચ્છદ (Urothelium) મૂત્રવાહિની અને મૂત્રાશયમાં જોવા મળે છે, જે અંગને ફૂલવા માટેની ક્ષમતા આપે છે $(IV-b)$.
આમ, સાચો ક્રમ $I-d, II-c, III-a, IV-b$ છે.

(D) આપેલી આકૃતિમાં વિવિધ ઊંચાઈના કોષો દર્શાવવામાં આવ્યા છે જ્યાં બધા કોષો આધારકલા (basement membrane) ને સ્પર્શે છે પરંતુ બધા કોષો મુક્ત સપાટી સુધી પહોંચતા નથી,જે કૂટસ્તૃત સ્તંભાકાર અધિચ્છદ (pseudostratified columnar epithelium) ની લાક્ષણિકતા છે.
કૂટસ્તૃત સ્તંભાકાર અધિચ્છદ શ્વાસનળી અને શ્વાસવાહિનીના અસ્તરમાં જોવા મળે છે.
વિકલ્પ $D$ પેશીના પ્રકાર અને શ્વાસવાહિનીમાં તેના સ્થાનને યોગ્ય રીતે ઓળખે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(B) $(i)$ ગ્રંથિઓની નલિકાઓ ઘનાકાર અધિચ્છદ દ્વારા આવરિત હોય છે,જે યાંત્રિક આધાર અને સ્ત્રાવ પૂરો પાડે છે.
$(ii)$ અંડવાહિનીઓ પક્ષ્મલ સ્તંભાકાર અધિચ્છદ દ્વારા આવરિત હોય છે,જે અંડકોષના વહનમાં મદદ કરે છે.
$(iii)$ ફેફસાંના વાયુકોષ્ઠો (alveoli) લાદીસમ અધિચ્છદ દ્વારા આવરિત હોય છે,જે વાયુઓના પ્રસરણમાં મદદ કરે છે.
$(iv)$ જઠરનું અંદરનું સ્તર સ્તંભાકાર અધિચ્છદનું બનેલું હોય છે,જે સ્ત્રાવ અને શોષણમાં ભાગ લે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $(A)$ ઘનાકાર,$(B)$ પક્ષ્મલ સ્તંભાકાર,$(C)$ લાદીસમ,$(D)$ સ્તંભાકાર છે.

(D) ગેપ જંકશન એ વિશિષ્ટ આંતરકોષીય જોડાણો છે જે બે કોષોના કોષરસને સીધી રીતે જોડે છે.
તેઓ પાડોશી કોષો વચ્ચે આયનો,પાણી અને નાના અણુઓ (જેમ કે સિગ્નલિંગ અણુઓ અને પોષક તત્વો) ના વહનને મંજૂરી આપે છે.
કેટલાક કિસ્સાઓમાં,તેઓ મોટા અણુઓના સ્થાનાંતરણને પણ સરળ બનાવી શકે છે,જે કોષો વચ્ચે ચયાપચય અને વિદ્યુત જોડાણ સુનિશ્ચિત કરે છે.
ટાઈટ જંકશન મુખ્યત્વે પેશીઓમાં પદાર્થોના લીકેજને અટકાવે છે,જ્યારે ડેસ્મોઝોમ યાંત્રિક શક્તિ અને જોડાણ પૂરું પાડે છે.

(D) જઠર અને આંતરડાનું અસ્તર સ્તંભાકાર અધિચ્છદ પેશીનું બનેલું હોય છે.
સ્તંભાકાર અધિચ્છદ પેશી ઊંચા અને પાતળા કોષોની બનેલી હોય છે,જેમાં કોષકેન્દ્ર તલસ્થ ભાગે આવેલું હોય છે.
આ પેશી શોષણ અને સ્ત્રાવ માટે વિશિષ્ટ છે,જે જઠર અને આંતરડાના અસ્તરના મુખ્ય કાર્યો છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.