Gujarati

Mix Examples- Plant Kingdom Questions in Gujarati

Class 11 Biology · Plant Kingdom · Mix Examples- Plant Kingdom

272+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 272 questions in Gujarati

101
DifficultMCQ
કોલમ-$I$ ની વસ્તુઓને કોલમ-$II$ ની વસ્તુઓ સાથે જોડો:
કોલમ-$I$કોલમ-$II$
$(a)$ પરિરોમી કશાધારણ$(j)$ જિન્કગો
$(b)$ જીવંત અશ્મિ$(k)$ મેક્રોસિસ્ટિસ
$(c)$ રાઈઝોફોર$(l)$ ઈ. કોલાઈ
$(d)$ સૌથી નાની પુષ્પીય વનસ્પતિ$(m)$ સેલાજીનેલા
$(e)$ સૌથી મોટી વનસ્પતિ$(n)$ વોલ્ફિયા
A
$a-l, b-j, c-m, d-n, e-k$
B
$a-j, b-k, c-n, d-l, e-k$
C
$a-n, b-l, c-k, d-n, e-j$
D
$a-k, b-j, c-l, d-m, e-n$

Solution

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(a)$ પરિરોમી કશાધારણ $E. coli$ $(l)$ માં જોવા મળે છે।
$(b)$ $Ginkgo$ એ જાણીતું જીવંત અશ્મિ $(j)$ છે।
$(c)$ રાઈઝોફોર એ $Selaginella$ $(m)$ ની લાક્ષણિકતા છે।
$(d)$ $Wolffia$ એ સૌથી નાની પુષ્પીય વનસ્પતિ $(n)$ છે।
$(e)$ $Macrocystis$ $(k)$ એ સૌથી મોટી વનસ્પતિ છે।
આમ, સાચો વિકલ્પ $a-l, b-j, c-m, d-n, e-k$ છે।
102
DifficultMCQ
આકૃતિમાં દર્શાવેલ લીલ કેવા પ્રકારનું જીવનચક્ર દર્શાવે છે?
Question diagram
A
એકવિધ (Haplontic)
B
એક-દ્વિવિધ (Haplo-diplontic)
C
દ્વિવિધ (Diplontic)
D
ત્રિવિધ (Triplontic)

Solution

(C) આકૃતિમાં દર્શાવેલ લીલ $Fucus$ છે,જે એક બદામી લીલ (Phaeophyceae) છે.
મોટાભાગની લીલ એકવિધ (Haplontic) જીવનચક્ર દર્શાવે છે,પરંતુ $Fucus$ તેનો અપવાદ છે.
$Fucus$ દ્વિવિધ (Diplontic) જીવનચક્ર દર્શાવે છે,જેમાં દ્વિકીય બીજાણુજનક (sporophyte) એ વનસ્પતિ દેહનો પ્રભાવી અને પ્રકાશસંશ્લેષી તબક્કો છે.
જન્યુઓ અર્ધીકરણ દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે,જે જીવનચક્રમાં એકમાત્ર એકકીય તબક્કો દર્શાવે છે.
103
MediumMCQ
આપેલ આકૃતિમાં $''A''$ અને $''B''$ ક્રમિક રીતે શું દર્શાવે છે?
Question diagram
A
બીજાણું અને જન્યુ
B
જન્યુ અને ફલિતાંડ
C
ફલિતાંડ અને અર્ધીકરણ
D
અર્ધીકરણ અને ફલિતાંડ

Solution

(B) આપેલ આકૃતિ વનસ્પતિના જીવનચક્રને દર્શાવે છે,જે ખાસ કરીને લિંગી પ્રજનનની પ્રક્રિયા દર્શાવે છે.
આ ચક્રમાં,$A$ એ જન્યુઓ (એકકીય કોષો) દર્શાવે છે જે ફલન દરમિયાન એકબીજા સાથે જોડાય છે.
બે જન્યુઓના જોડાણથી $B$ બને છે,જે ફલિતાંડ (દ્વિકીય કોષ) છે.
તેથી,$A$ એ જન્યુઓ છે અને $B$ એ ફલિતાંડ છે.
104
DifficultMCQ
આપેલ આકૃતિ માટે કયું વિધાન સાચું છે?
Question diagram
A
એક-દ્વિવિધ (Haplodiplontic) જીવનચક્ર
B
જન્યુજનક અવસ્થા પ્રકાશસંશ્લેષી છે
C
બીજાણુજનક અવસ્થા પરોપજીવી છે
D
ઉપરોક્ત તમામ $(A), (B)$ અને $(C)$

Solution

(D) આપેલ આકૃતિ મોસ $Funaria$ દર્શાવે છે.
$Funaria$ જેવા દ્વિઅંગીઓ (Bryophytes) એક-દ્વિવિધ જીવનચક્ર દર્શાવે છે,જેમાં એકકીય અને દ્વિકીય બંને અવસ્થાઓ બહુકોષીય હોય છે.
પ્રભાવી,સ્વતંત્ર અને પ્રકાશસંશ્લેષી અવસ્થા જન્યુજનક છે.
બીજાણુજનક અવસ્થા પોષણ અને આધાર માટે જન્યુજનક પર નિર્ભર (પરોપજીવી) હોય છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિધાનો સાચા છે.
105
MediumMCQ
આપેલ આકૃતિ માટે નીચેનામાંથી શું સાચું છે?
Question diagram
A
સુવિકસિત વાહકપેશીઓ ધરાવે છે
B
સમબીજાણુક
C
એક-દ્વિવિધ (હૅપ્લોડિપ્લોન્ટિક) જીવનચક્ર
D
$(A), (B)$ અને $(C)$ ત્રણેય

Solution

(D) આકૃતિમાં $Equisetum$ દર્શાવેલ છે,જે ત્રિઅંગી (Pteridophytes) વનસ્પતિ છે.
$1$. ત્રિઅંગીઓ પ્રથમ સ્થળજ વનસ્પતિઓ છે જે સુવિકસિત વાહકપેશીઓ (જલવાહક અને અન્નવાહક) ધરાવે છે.
$2$. મોટાભાગની ત્રિઅંગીઓ,જેમાં $Equisetum$ નો સમાવેશ થાય છે,તે સમબીજાણુક (એક જ પ્રકારના બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે) હોય છે.
$3$. ત્રિઅંગીઓ એક-દ્વિવિધ (હૅપ્લોડિપ્લોન્ટિક) જીવનચક્ર દર્શાવે છે,જેમાં એકકીય જન્યુજનક અને દ્વિકીય બીજાણુજનક બંને અવસ્થાઓ બહુકોષીય અને મુક્તજીવી હોય છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિધાનો સાચા છે.
106
MediumMCQ
આપેલ વનસ્પતિ માટે નીચેનામાંથી શું સાચું છે?
Question diagram
A
પુષ્પ ત્રિઅવયવી હોય છે.
B
આ વનસ્પતિનો વર્ગ કોઈ ગોત્ર ધરાવતો નથી.
C
ભ્રૂણ એક બીજપત્ર ધરાવે છે.
D
$(A), (B)$ અને $(C)$ ત્રણેય

Solution

(C) આકૃતિમાં દર્શાવેલ વનસ્પતિ મકાઈ ($Zea$ $mays$) છે,જે એકદળી વનસ્પતિ છે.
$1$. એકદળી વનસ્પતિમાં પુષ્પો સામાન્ય રીતે ત્રિઅવયવી (પુષ્પીય ભાગો $3$ ના ગુણાંકમાં) હોય છે.
$2$. જૈવિક વર્ગીકરણમાં,દરેક વર્ગમાં ઓછામાં ઓછું એક ગોત્ર હોવું આવશ્યક છે. તેથી,વિધાન $(B)$ ખોટું છે.
$3$. એકદળી વનસ્પતિના ભ્રૂણમાં એક જ બીજપત્ર હોય છે.
વિધાન $(B)$ ખોટું હોવાથી,વિકલ્પ $(D)$ ખોટો છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$(A)$ અને $(C)$ એકદળી વનસ્પતિના લાક્ષણિક ગુણધર્મો છે. જોકે,આ પ્રશ્ન માટે સૌથી સચોટ અને વ્યાખ્યાત્મક લક્ષણ $(C)$ છે.
107
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું સપુષ્પી વનસ્પતિઓ (આવૃત્ત બીજધારી) નું જૂથ નથી?
A
આવૃત્ત બીજધારી
B
અનાવૃત બીજધારી
C
ત્રિઅંગી
D
દ્વિદળી

Solution

(C) સપુષ્પી વનસ્પતિઓને આવૃત્ત બીજધારી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$A$. આવૃત્ત બીજધારી એ સપુષ્પી વનસ્પતિઓ છે.
$B$. અનાવૃત બીજધારી એ પુષ્પવિહીન વનસ્પતિઓ છે જેમાં બીજ ખુલ્લા હોય છે.
$C$. ત્રિઅંગી (Pteridophytes) એ વાહક પેશીધારી અપુષ્પી વનસ્પતિઓ છે જે પુષ્પ કે બીજ ઉત્પન્ન કરતી નથી; તેઓ બીજાણુઓ દ્વારા પ્રજનન કરે છે.
$D$. દ્વિદળી એ આવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિઓનો એક વર્ગ છે.
તેથી,ત્રિઅંગી એ સપુષ્પી વનસ્પતિઓનું જૂથ નથી.
108
MediumMCQ
બીજધારી વનસ્પતિઓને કયા વિભાગોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે?
A
અભ્રુણધારી (Thallophyta) અને ભ્રુણધારી (Embryophyta)
B
દ્વિદળી અને એકદળી
C
દ્વિઅંગી (Bryophyta) અને ત્રિઅંગી (Pteridophyta)
D
અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms) અને આવૃત બીજધારી (Angiosperms)

Solution

(D) બીજ ઉત્પન્ન કરતી વનસ્પતિઓ,જેને $Spermatophytes$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તેનું વર્ગીકરણ બીજ ખુલ્લા છે કે ફળની અંદર બંધ છે તેના આધારે કરવામાં આવે છે.
$1$. $Gymnosperms$ (અનાવૃત બીજધારી): આ એવી વનસ્પતિઓ છે જેમાં અંડકો કોઈ પણ બીજાશયની દીવાલ દ્વારા આવરિત હોતા નથી અને ફલન પહેલાં અને પછી ખુલ્લા રહે છે.
$2$. $Angiosperms$ (આવૃત બીજધારી): આ સપુષ્પી વનસ્પતિઓ છે જેમાં બીજ એવા અંગની અંદર વિકસે છે જે રૂપાંતરિત થઈને ફળ બનાવે છે.
109
EasyMCQ
આધુનિક સંશોધકોએ વનસ્પતિસૃષ્ટિને મુખ્ય કેટલા જૂથોમાં વર્ગીકૃત કરી છે?
A
એક
B
બે
C
ત્રણ
D
પાંચ

Solution

(D) આધુનિક સંશોધકો અને વર્ગીકરણશાસ્ત્રીઓએ વનસ્પતિસૃષ્ટિને મુખ્ય $5$ જૂથોમાં વર્ગીકૃત કરી છે: $1$. લીલ (Algae),$2$. દ્વિઅંગી (Bryophytes),$3$. ત્રિઅંગી (Pteridophytes),$4$. અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms),અને $5$. આવૃત બીજધારી (Angiosperms). આ વર્ગીકરણ ઉત્ક્રાંતિના સંબંધો અને બાહ્યાકાર લક્ષણો પર આધારિત છે.
110
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ વનસ્પતિઓ ભ્રૂણધારી (Embryophytes) છે?
A
દ્વિઅંગી (Bryophytes)
B
ત્રિઅંગી (Pteridophytes)
C
સપુષ્પી (Spermatophytes)
D
આપેલ તમામ

Solution

(D) ભ્રૂણધારી (Embryophytes) એ વનસ્પતિઓનો એવો સમૂહ છે જે તેમના જીવનચક્ર દરમિયાન ભ્રૂણ ઉત્પન્ન કરે છે.
આ સમૂહમાં દ્વિઅંગી,ત્રિઅંગી,અનાવૃત બીજધારી અને આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
દ્વિઅંગી,ત્રિઅંગી અને સપુષ્પી વનસ્પતિઓ બધામાં ભ્રૂણનું નિર્માણ થતું હોવાથી,સાચો જવાબ 'આપેલ તમામ' છે.
111
EasyMCQ
લીલ,ફૂગ અને લાઇકેનનો સમાવેશ ...........માં થાય છે.
A
પ્રોટિસ્ટા
B
ફાયકોબાયોન્ટ
C
બ્રાયોફાયટા
D
થેલોફાયટા

Solution

(D) કેરોલસ લિનિયસ દ્વારા પ્રસ્તાવિત $2$-સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં એવા સજીવોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો જે કોષદીવાલ ધરાવે છે અને સ્વયંપોષી અથવા મૃતોપજીવી છે.
લીલ,ફૂગ અને લાઇકેનને $Thallophyta$ (થેલોફાયટા) વિભાગ હેઠળ એકસાથે મૂકવામાં આવ્યા હતા કારણ કે તેમનું વનસ્પતિ શરીર સુકાય (thallus) જેવું હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તે સાચા મૂળ,પ્રકાંડ અને પર્ણોમાં વિભેદિત હોતું નથી.
112
EasyMCQ
અપુષ્પી વનસ્પતિઓ (Cryptogams) ને કેટલા જૂથમાં વહેંચવામાં આવે છે?
A
એક
B
ત્રણ
C
પાંચ
D
ચાર

Solution

(B) અપુષ્પી વનસ્પતિઓ,જેને $Cryptogams$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તેને તેમના શારીરિક બંધારણ અને પ્રજનન લાક્ષણિકતાઓના આધારે $3$ મુખ્ય જૂથોમાં વહેંચવામાં આવે છે. આ જૂથો નીચે મુજબ છે:
$1$. $Thallophyta$ (દા.ત.,લીલ)
$2$. $Bryophyta$ (દા.ત.,મોસ અને લિવરવર્ટ્સ)
$3$. $Pteridophyta$ (દા.ત.,ત્રિઅંગી વનસ્પતિઓ).
તેથી,સાચો જવાબ $3$ છે.
113
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ વનસ્પતિઓને અપુષ્પી (Cryptogams) વનસ્પતિ કહેવાય છે?
A
બીજવિહિન અને પુષ્પવિહિન
B
બીજધારી અને પુષ્પવિહિન
C
બીજવિહિન અને પુષ્પધારી
D
બીજધારી અને પુષ્પધારી

Solution

(A) $Cryptogamae$ (ગ્રીક શબ્દ: $kryptos$ = છુપાયેલું,$gamos$ = લગ્ન) શબ્દ એવી વનસ્પતિઓ માટે વપરાય છે જે બીજાણુઓ દ્વારા પ્રજનન કરે છે અને બીજ કે પુષ્પ ઉત્પન્ન કરતી નથી.
આ વનસ્પતિઓને સામાન્ય રીતે 'પુષ્પવિહિન' અને 'બીજવિહિન' વનસ્પતિઓ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેના ઉદાહરણોમાં સુકાયક (Thallophytes - લીલ),દ્વિઅંગી (Bryophytes) અને ત્રિઅંગી (Pteridophytes) નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,સાચો જવાબ બીજવિહિન અને પુષ્પવિહિન છે.
114
EasyMCQ
સખત કોષદિવાલની હાજરી અને ભ્રૂણનિર્માણ લાક્ષણિકતા ધરાવતી સૃષ્ટિ ......... છે.
A
પ્રોટીસ્ટા
B
વનસ્પતિ સૃષ્ટિ
C
મોનેરા
D
પ્રાણીસૃષ્ટિ

Solution

(B) વનસ્પતિ સૃષ્ટિ $(Plantae)$ સખત કોષદિવાલ (જે સેલ્યુલોઝની બનેલી હોય છે) ની હાજરી અને ભ્રૂણનિર્માણ (ભ્રૂણ બનવાની પ્રક્રિયા) કરવાની ક્ષમતા દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
$1$. મોનેરા $(Monera)$ માં આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે જેમાં સુવિકસિત કોષકેન્દ્ર કે વનસ્પતિ જેવી જટિલ કોષદિવાલ હોતી નથી.
$2$. પ્રોટીસ્ટા $(Protista)$ માં એકકોષીય સુકોષકેન્દ્રી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે,જેમાંથી મોટાભાગના ભ્રૂણનું નિર્માણ કરતા નથી.
$3$. પ્રાણીસૃષ્ટિ $(Animalia)$ માં કોષદિવાલનો અભાવ હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ વનસ્પતિ સૃષ્ટિ $(Plantae)$ છે.
115
MediumMCQ
નીચે આપેલી કૉલમ યોગ્ય રીતે જોડો:
કૉલમ $I$ કૉલમ $II$ કૉલમ $III$
$1$. ફાયકોસાયેનીન $p$. બદામી લીલ $x$. બેટ્રેકોસ્પર્મમ
$2$. ફાયકોઇરિથ્રીન $q$. નીલહરિત લીલ $y$. સરગાસમ
$3$. ફ્યુકોઝેન્થીન $r$. રાતી લીલ $z$. નોસ્ટોક
A
$1-q-y, 2-r-x, 3-p-z$
B
$1-q-z, 2-r-x, 3-p-y$
C
$1-r-z, 2-p-x, 3-q-y$
D
$1-r-y, 2-p-x, 3-q-z$

Solution

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. ફાયકોસાયેનીન એ નીલહરિત લીલ $(q)$ માં જોવા મળતું રંજકદ્રવ્ય છે,અને તેનું ઉદાહરણ નોસ્ટોક $(z)$ છે. તેથી,$1-q-z$.
$2$. ફાયકોઇરિથ્રીન એ રાતી લીલ $(r)$ માં જોવા મળતું રંજકદ્રવ્ય છે,અને તેનું ઉદાહરણ બેટ્રેકોસ્પર્મમ $(x)$ છે. તેથી,$2-r-x$.
$3$. ફ્યુકોઝેન્થીન એ બદામી લીલ $(p)$ માં જોવા મળતું રંજકદ્રવ્ય છે,અને તેનું ઉદાહરણ સરગાસમ $(y)$ છે. તેથી,$3-p-y$.
આમ,સાચો ક્રમ $1-q-z, 2-r-x, 3-p-y$ છે.
116
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ વનસ્પતિઓમાં ફલન માત્ર પાણીની હાજરીમાં જ થાય છે?
A
$B$ અને $C$ બંને
B
ત્રિઅંગી (Pteridophytes)
C
દ્વિઅંગી (Bryophytes)
D
આવૃત્ત બીજધારી (Angiosperms)

Solution

(A) દ્વિઅંગી $(Bryophytes)$ અને ત્રિઅંગી $(Pteridophytes)$ બંનેમાં ફલનની પ્રક્રિયા માટે પાણી અનિવાર્ય છે.
દ્વિઅંગીઓમાં,નર જન્યુઓ (પુજન્યુધાની) કશાધારી હોય છે અને તેમને અંડકોષ સુધી પહોંચવા માટે પાણીના સ્તરની જરૂર પડે છે.
તે જ રીતે,ત્રિઅંગીઓમાં પણ નર જન્યુઓને માદા જન્યુઓ સુધી પહોંચવા માટે પાણીની આવશ્યકતા રહે છે.
તેથી,આ બંને સમૂહો ફલન માટે પાણી પર આધાર રાખે છે.
117
MediumMCQ
કયા વનસ્પતિ સમૂહમાં ફલન માટે પાણીની આવશ્યકતા રહેલી છે?
A
લાઇકેન
B
લીલ
C
દ્વિઅંગી
D
ત્રિઅંગી

Solution

(C) $\text{દ્વિઅંગી}$ $(Bryophytes)$ અને $\text{ત્રિઅંગી}$ $(Pteridophytes)$ બંનેને ફલન માટે પાણીની જરૂર પડે છે કારણ કે તેમના નર જન્યુઓ (પુજન્યુઓ) કશાધારી હોય છે અને તેમને માદા જન્યુઓ (સ્ત્રીજન્યુધાની) સુધી પહોંચવા માટે પાણીના માધ્યમની જરૂર હોય છે। જોકે, અભ્યાસક્રમના સંદર્ભમાં, $\text{દ્વિઅંગી}$ વનસ્પતિઓને 'વનસ્પતિ સૃષ્ટિના ઉભયજીવી' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ તેમના જીવનચક્રને પૂર્ણ કરવા માટે સંપૂર્ણપણે પાણી પર આધારિત છે।
118
MediumMCQ
વનસ્પતિઓના કયા જૂથની જોડી સામાન્ય રીતે છાયાપ્રિય વસવાટમાં જોવા મળે છે?
A
લીલ-લાઇકેન
B
અનાવૃત બીજધારી-આવૃત બીજધારી
C
દ્વિઅંગી-ત્રિઅંગી
D
એકદળી-દ્વિદળી

Solution

(C) દ્વિઅંગી (Bryophytes) અને ત્રિઅંગી (Pteridophytes) વનસ્પતિઓ છાયાપ્રિય વનસ્પતિઓ તરીકે ઓળખાય છે.
દ્વિઅંગીઓને વનસ્પતિ સૃષ્ટિના ઉભયજીવીઓ કહેવામાં આવે છે અને તેમને તેમના જીવનચક્ર માટે,ખાસ કરીને ફલન માટે ભેજવાળી અને છાયાવાળી જગ્યાઓની જરૂર હોય છે.
ત્રિઅંગી વનસ્પતિઓ પણ ઠંડી,ભેજવાળી અને છાયાવાળી જગ્યાઓમાં સારી રીતે વિકાસ પામે છે.
તેથી,સાચો જવાબ દ્વિઅંગી-ત્રિઅંગી છે.
119
MediumMCQ
નીચેના કૉલમ જોડો:
કૉલમ-$I$કૉલમ-$II$
$A$. નાતાલ વૃક્ષ$i$. બેનિટાઈટિસ
$B$. અશ્મિભૂત વનસ્પતિ$ii$. સાયકસ
$C$. સુશોભન માટેની વનસ્પતિ$iii$. ઓરોકેરિયા
$D$. વિશ્વનું ઊંચામાં ઊંચું વૃક્ષ$iv$. સીકોઈયા
$v$. થુજા
A
$A-iii, B-i, C-v, D-iv$
B
$A-i, B-ii, C-iii, D-iv$
C
$A-v, B-iv, C-ii, D-iii$
D
$A-ii, B-v, C-i, D-iii$

Solution

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. નાતાલ વૃક્ષ એટલે $Araucaria$ $(iii)$.
$B$. અશ્મિભૂત વનસ્પતિ એટલે $Bennettites$ $(i)$.
$C$. સુશોભન માટેની વનસ્પતિ એટલે $Thuja$ $(v)$.
$D$. વિશ્વનું ઊંચામાં ઊંચું વૃક્ષ એટલે $Sequoia$ $(iv)$.
તેથી, સાચો ક્રમ $A-iii, B-i, C-v, D-iv$ છે.
120
EasyMCQ
શ્રેણી $Inferae$ કેટલા ગોત્ર ધરાવે છે?
A
$4$
B
$3$
C
$6$
D
$5$

Solution

(B) બેન્થમ અને હૂકરની વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,શ્રેણી $Inferae$ એ ઉપવર્ગ $Gamopetalae$ નો ભાગ છે. તે $3$ ગોત્ર ધરાવે છે: $Rubiales$,$Asterales$ અને $Campanulales$.
121
EasyMCQ
ઉપવર્ગ '$A$-dae' (અદા) કેટલી શ્રેણીઓ ધરાવે છે?
A
$8$
B
$7$
C
$6$
D
$4$

Solution

(C) વનસ્પતિ સૃષ્ટિના વર્ગીકરણમાં,ખાસ કરીને ચોક્કસ વનસ્પતિશાસ્ત્રીય વર્ગીકરણ પદ્ધતિઓના સંદર્ભમાં,ઉપવર્ગ '$A$-dae' (જેને ઘણીવાર ચોક્કસ અભ્યાસક્રમોમાં ઉલ્લેખવામાં આવે છે) ને $6$ અલગ-અલગ જૂથો અથવા શ્રેણીઓમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. તેથી,સાચો જવાબ $6$ છે.
122
EasyMCQ
શ્રેણી કેલિસિફ્લોરી (Calyciflorae) માં કેટલા ગોત્રોનો સમાવેશ થાય છે?
A
$10$
B
$8$
C
$3$
D
$5$

Solution

(D) બેન્થમ અને હૂકરની વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,શ્રેણી કેલિસિફ્લોરી એ દ્વિદળી (Dicotyledonae) વર્ગ અને પોલીપેટલી (Polypetalae) ઉપવર્ગનો ભાગ છે.
આ શ્રેણીની લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં પુષ્પો પરિજાયા (perigynous) અથવા અધોજાયા (epigynous) પ્રકારના હોય છે,જેમાં પુંકેસર અને દલપત્રો વજ્રનલિકા પર ગોઠવાયેલા હોય છે.
શ્રેણી કેલિસિફ્લોરીમાં કુલ $5$ ગોત્રોનો સમાવેશ થાય છે: $1$. રોઝેલ્સ (Rosales),$2$. મર્ટલ્સ (Myrtales),$3$. પેસિફ્લોરેલ્સ (Passiflorales),$4$. ફિકોઈડેલ્સ (Ficoidales),અને $5$. અમ્બેલેલ્સ (Umbellales).
123
EasyMCQ
ડિસ્કીફ્લોરી (Disciflorae) શ્રેણી કેટલા ગોત્ર (orders) ધરાવે છે?
A
સાત
B
આઠ
C
ત્રણ
D
ચાર

Solution

(D) બેન્થમ અને હૂકરની વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,$Disciflorae$ શ્રેણીને $Polypetalae$ ઉપવર્ગ હેઠળ મૂકવામાં આવી છે. આ શ્રેણીની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં પુંકેસર અને બીજાશયની વચ્ચે એક સ્પષ્ટ તકતી જેવી રચના (થૅલેમસ) જોવા મળે છે. $Disciflorae$ શ્રેણીમાં કુલ $4$ ગોત્રનો સમાવેશ થાય છે: $Geraniales$,$Olacales$,$Celastrales$ અને $Sapindales$.
124
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કઈ વનસ્પતિઓમાં દ્વિગુણિતક (diplontic) જીવનચક્ર જોવા મળે છે?
A
અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms)
B
આવૃત બીજધારી (Angiosperms)
C
ફ્યુકસ (Fucus)
D
ઉપરોક્ત તમામ

Solution

(D) દ્વિગુણિતક (diplontic) જીવનચક્રમાં,મુખ્ય વનસ્પતિ દેહ દ્વિતીયક $(2n)$ હોય છે. આ પ્રકારના જીવનચક્રમાં,જન્યુજનક અવસ્થા ખૂબ જ ટૂંકી હોય છે અને તે માત્ર એક કે થોડા કોષોના બનેલા જન્યુઓ સુધી મર્યાદિત રહે છે. અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms) અને આવૃત બીજધારી (Angiosperms) વનસ્પતિઓમાં આ પ્રકારનું જીવનચક્ર જોવા મળે છે. આ ઉપરાંત,ફ્યુકસ (Fucus) જેવા કેટલાક લીલ (algae) માં પણ દ્વિગુણિતક જીવનચક્ર જોવા મળે છે. તેથી,સાચો જવાબ 'ઉપરોક્ત તમામ' છે.
125
MediumMCQ
વિધાન $(A)$: $Volvox$ માં યુગ્મનજ અર્ધીકરણ પામીને અંકુરણ પહેલા ચાર એકકીય કોષો બનાવે છે.
કારણ $(R)$: $Volvox$ માં એકવિધ (haplontic) જીવનચક્ર જોવા મળે છે.
A
$A$ અને $R$ બંને સાચાં છે,અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.
B
$A$ અને $R$ બંને સાચાં છે,પરંતુ $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
C
$A$ સાચું છે,પરંતુ $R$ ખોટું છે.
D
$A$ ખોટું છે,પરંતુ $R$ સાચું છે.

Solution

(A) $Volvox$ માં એકવિધ (haplontic) જીવનચક્ર જોવા મળે છે,જેનો અર્થ છે કે પ્રભાવી અવસ્થા એકકીય જન્યુજનક છે. યુગ્મનજ એ માત્ર એકમાત્ર દ્વિકીય અવસ્થા છે. યુગ્મનજ બન્યા પછી,તે અર્ધીકરણ પામીને એકકીય ઝૂસ્પોર (ચલ બીજાણુ) ઉત્પન્ન કરે છે,જે ત્યારબાદ નવી વસાહતોમાં વિકાસ પામે છે. આમ,વિધાન અને કારણ બંને સાચાં છે,અને કારણ એ સમજાવે છે કે શા માટે યુગ્મનજે અર્ધીકરણમાંથી પસાર થવું પડે છે (એકવિધ જીવનચક્રની લાક્ષણિકતા એવી એકકીય અવસ્થાને પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે).
126
EasyMCQ
વિધાન $(A)$: $Fucus$ (ફ્યુકસ) દ્વિવિધ (diplontic) જીવનચક્ર દર્શાવે છે.
કારણ $(R)$: $Spirogyra$ (સ્પાયરોગાયરા) માં,દ્વિકીય યુગ્મનજ (zygote) મુખ્ય અને સક્રિય અવસ્થા છે.
A
$A$ અને $R$ બંને સાચાં છે,અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.
B
$A$ અને $R$ બંને સાચાં છે,પરંતુ $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
C
$A$ સાચું છે,પરંતુ $R$ ખોટું છે.
D
$A$ ખોટું છે,પરંતુ $R$ સાચું છે.

Solution

(C) વિધાન $(A)$: $Fucus$ એ એક બદામી લીલ છે જે દ્વિવિધ જીવનચક્ર દર્શાવે છે,જેમાં દ્વિકીય બીજાણુજનક (sporophyte) મુખ્ય અને પ્રકાશસંશ્લેષી તબક્કો છે. આ વિધાન સાચું છે.
કારણ $(R)$: $Spirogyra$ માં,જીવનચક્ર એકવિધ (haplontic) પ્રકારનું હોય છે. તેમાં માત્ર યુગ્મનજ જ દ્વિકીય અવસ્થા છે,જે અર્ધીકરણ દ્વારા એકકીય બીજાણુઓ બનાવે છે. યુગ્મનજ એ મુખ્ય કે સક્રિય અવસ્થા નથી; તેના બદલે,એકકીય વાનસ્પતિક તંતુ એ મુખ્ય અવસ્થા છે. તેથી,કારણ ખોટું છે.
નિષ્કર્ષ: $A$ સાચું છે અને $R$ ખોટું છે,તેથી સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
127
EasyMCQ
કઈ વનસ્પતિ સમૂહ હેપ્લો-ડિપ્લોન્ટિક (એકવિધ-દ્વિવિધ) જીવનચક્ર ભાત દર્શાવે છે?
A
લીલ
B
દ્વિઅંગી (Bryophytes)
C
ત્રિઅંગી (Pteridophytes)
D
દ્વિઅંગી અને ત્રિઅંગી બંને

Solution

(D) વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં,વિવિધ સમૂહો અલગ-અલગ જીવનચક્રની ભાત દર્શાવે છે.
$1$. એકવિધ (Haplontic) જીવનચક્ર ઘણી લીલ જેવી કે વોલ્વોક્સ અને સ્પાયરોગાયરામાં જોવા મળે છે.
$2$. દ્વિવિધ (Diplontic) જીવનચક્ર તમામ બીજધારી વનસ્પતિઓ (અનાવૃત બીજધારી અને આવૃત બીજધારી) અને કેટલીક લીલ જેવી કે ફ્યુકસમાં જોવા મળે છે.
$3$. હેપ્લો-ડિપ્લોન્ટિક (એકવિધ-દ્વિવિધ) જીવનચક્ર એ મધ્યસ્થી સ્થિતિ છે જેમાં એકકીય અને દ્વિકીય બંને અવસ્થાઓ બહુકોષીય હોય છે.
$4$. આ ભાત દ્વિઅંગી અને ત્રિઅંગી વનસ્પતિઓનું લક્ષણ છે. દ્વિઅંગીઓમાં પ્રભાવી અવસ્થા જન્યુજનક છે,જ્યારે ત્રિઅંગીઓમાં પ્રભાવી અવસ્થા બીજાણુજનક છે,પરંતુ બંને આ મધ્યસ્થી ભાત દર્શાવે છે.
128
MediumMCQ
કઈ વનસ્પતિ દ્વિવિધ (હૅપ્લોડિપ્લોન્ટિક) જીવનચક્ર દર્શાવે છે?
A
લીલ (કેટલીક)
B
ત્રિઅંગી
C
દ્વિઅંગી
D
બંને $B$ અને $C$

Solution

(D) વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં,દ્વિવિધ (હૅપ્લોડિપ્લોન્ટિક) જીવનચક્ર એ બહુકોષીય એકકીય જન્યુજનક અને બહુકોષીય દ્વિકીય બીજાણુજનક વચ્ચેની પેઢી એકાંતરણ દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
આ પ્રકારનું જીવનચક્ર દ્વિઅંગી અને ત્રિઅંગી બંનેમાં જોવા મળે છે.
દ્વિઅંગીમાં,પ્રભાવી તબક્કો જન્યુજનક છે,જ્યારે ત્રિઅંગીમાં,પ્રભાવી તબક્કો બીજાણુજનક છે.
તેથી,દ્વિઅંગી અને ત્રિઅંગી બંને દ્વિવિધ જીવનચક્ર દર્શાવે છે.
129
EasyMCQ
$Rhynia$ (ર્હાનિયા) અને $Bennettites$ (બેનીટાઇટિસ) વનસ્પતિમાં કઈ બાબત સમાન છે?
A
બંને આવૃત બીજધારી વનસ્પતિ છે.
B
બંને ખુલ્લા અંડક અને નગ્ન બીજ ધરાવે છે.
C
બંને વિષમબીજાણુક અને બેવડું ફલન દર્શાવે છે.
D
બંને અશ્મિભૂત વનસ્પતિ છે.

Solution

(D) $Rhynia$ એ ડેવોનિયન કાળની આદિ વાહક પેશીધારી વનસ્પતિ (ત્રિઅંગી) છે. $Bennettites$ એ મેસોઝોઇક યુગની અનાવૃત બીજધારી (સાયકેડોફાઇટ્સ) વનસ્પતિઓનો લુપ્ત સમૂહ છે. આ બંને વનસ્પતિ સમૂહો હાલમાં જીવંત નથી અને માત્ર તેમના અશ્મિઓ દ્વારા જ જાણીતા છે. તેથી,તેમની વચ્ચેની સમાનતા એ છે કે બંને અશ્મિભૂત વનસ્પતિઓ છે.
130
MediumMCQ
કૉલમ-$I$ ને કૉલમ-$II$ સાથે જોડો અને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
કૉલમ-$I$કૉલમ-$II$
$(A)$ સીકોઈયા સિમ્પરવીરેન્સ$(p)$ નાનામાં નાની અનાવૃત બીજધારી
$(B)$ વુલ્ફિયા ગ્લોબોઝા$(q)$ ઓસ્ટ્રેલિયાની સૌથી ઊંચી વનસ્પતિ
$(C)$ ઝામિયા પીગ્મીયા$(r)$ સૌથી ઊંચો પુષ્પવિન્યાસ
$(D)$ નીલગીરી (Eucalyptus)$(s)$ વિશ્વનું સૌથી ઊંચું વૃક્ષ
$(E)$ રેફ્લેસિયા આર્નોંલ્ડી$(t)$ નાનામાં નાની આવૃત બીજધારી
$(F)$ રામબાણ (Agave)$(u)$ સૌથી મોટું પુષ્પ
A
$(A-s), (B-t), (C-p), (D-q), (E-u), (F-r)$
B
$(A-q), (B-p), (C-t), (D-s), (E-u), (F-r)$
C
$(A-s), (B-p), (C-t), (D-u), (E-r), (F-q)$
D
$(A-s), (B-t), (C-p), (D-u), (E-r), (F-q)$

Solution

$(A)$ સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(A)$ સીકોઈયા સિમ્પરવીરેન્સ એ વિશ્વનું સૌથી ઊંચું વૃક્ષ છે $(s)$.
$(B)$ વુલ્ફિયા ગ્લોબોઝા એ નાનામાં નાની આવૃત બીજધારી વનસ્પતિ છે $(t)$.
$(C)$ ઝામિયા પીગ્મીયા એ નાનામાં નાની અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિ છે $(p)$.
$(D)$ નીલગીરી (Eucalyptus) એ ઓસ્ટ્રેલિયાની સૌથી ઊંચી વનસ્પતિઓમાંની એક છે $(q)$.
$(E)$ રેફ્લેસિયા આર્નોંલ્ડી સૌથી મોટું પુષ્પ ધરાવે છે $(u)$.
$(F)$ રામબાણ (Agave) તેના સૌથી ઊંચા પુષ્પવિન્યાસ માટે જાણીતું છે $(r)$.
તેથી, સાચો ક્રમ $(A-s), (B-t), (C-p), (D-q), (E-u), (F-r)$ છે.
131
MediumMCQ
$X$ માં આપેલી લાક્ષણિકતાઓને $Y$ માં આપેલી વનસ્પતિઓ સાથે યોગ્ય રીતે જોડતો વિકલ્પ કયો છે?
$X$ (લાક્ષણિકતા)$Y$ (વનસ્પતિ)
$1.$ ક્રિસમસ ટ્રી$p.$ રહાનિયા
$2.$ અશ્મિભૂત ત્રિઅંગી$q.$ ઓરોકેરિયા
$3.$ દ્વિવિધ જીવનચક્ર$r.$ એકટોકાર્પસ
$4.$ દ્વિતીયક જીવનચક્ર$s.$ ફ્યુક્સ
A
$1-r, 2-s, 3-q, 4-p$
B
$1-r, 2-s, 3-p, 4-q$
C
$1-q, 2-p, 3-r, 4-s$
D
$1-q, 2-p, 3-s, 4-r$

Solution

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1.$ ક્રિસમસ ટ્રી એ $Araucaria$ $(q)$ નું સામાન્ય નામ છે.
$2.$ $Rhynia$ એ જાણીતી અશ્મિભૂત ત્રિઅંગી વનસ્પતિ છે $(p)$.
$3.$ $Ectocarpus$ માં દ્વિવિધ (haplodiplontic) જીવનચક્ર જોવા મળે છે $(r)$.
$4.$ $Fucus$ માં દ્વિતીયક (diplontic) જીવનચક્ર જોવા મળે છે $(s)$.
તેથી, સાચી જોડ $1-q, 2-p, 3-r, 4-s$ છે.
132
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કોનો સમાવેશ અપુષ્પી (Cryptogams) વનસ્પતિઓના જૂથમાં થતો નથી?
A
થેલોફાયટા
B
બ્રાયોફાયટા
C
ત્રિઅંગી (Pteridophyta)
D
અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms)

Solution

(D) વનસ્પતિ સૃષ્ટિને મુખ્યત્વે બે જૂથોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: અપુષ્પી (Cryptogams) અને સપુષ્પી (Phanerogams).
$1$. અપુષ્પી વનસ્પતિઓ એવી વનસ્પતિઓ છે જેમાં બીજ અને પુષ્પોનો અભાવ હોય છે. આ જૂથમાં થેલોફાયટા,બ્રાયોફાયટા અને ત્રિઅંગીનો સમાવેશ થાય છે.
$2$. સપુષ્પી વનસ્પતિઓ બીજધારી વનસ્પતિઓ છે જે પુષ્પો અથવા શંકુ (cones) ઉત્પન્ન કરે છે. આ જૂથમાં અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms) અને આવૃત બીજધારી (Angiosperms) નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms) નો સમાવેશ અપુષ્પી વનસ્પતિઓના જૂથમાં થતો નથી કારણ કે તે સપુષ્પી વનસ્પતિઓ છે.
133
EasyMCQ
અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms) અને આવૃત બીજધારી (Angiosperms) વનસ્પતિઓ લિંગી પ્રજનન માટે અનુક્રમે શું ઉત્પન્ન કરે છે?
A
પુષ્પ અને શંકુ
B
સુકાય અને શંકુ
C
શંકુ અને પુષ્પ
D
બીજાણુંપર્ણ અને શંકુ

Solution

(C) અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં અંડકો કોઈ પણ બીજાશયની દીવાલ દ્વારા આવરિત હોતા નથી અને ખુલ્લા રહે છે. તેઓ લિંગી પ્રજનન માટે શંકુ (strobili) નામની પ્રજનન રચનાઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓ એ પુષ્પધારી વનસ્પતિઓ છે જેમાં બીજ ફળની અંદર આવરિત હોય છે. તેઓ લિંગી પ્રજનન માટે વિશિષ્ટ પ્રજનન રચના તરીકે પુષ્પો ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,અનાવૃત બીજધારી શંકુ અને આવૃત બીજધારી પુષ્પો ઉત્પન્ન કરે છે.
134
MediumMCQ
નીચેના કૉલમ યોગ્ય રીતે જોડો:
કૉલમ-$I$કૉલમ-$II$
$(a)$ અનાવૃત બીજધારી$(p)$ ત્રિઅવયવી પુષ્પ
$(b)$ એકદળી$(q)$ પુષ્પનો અભાવ
$(c)$ દ્વિદળી$(r)$ આદિ પ્રકારના પુષ્પ
$(d)$ ત્રિઅંગી$(s)$ ચતુરાવયવી કે પંચાવયવી પુષ્પ
A
$(a-r), (b-s), (c-p), (d-q)$
B
$(a-q), (b-p), (c-s), (d-r)$
C
$(a-r), (b-p), (c-s), (d-q)$
D
$(a-p), (b-q), (c-s), (d-r)$

Solution

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(a)$ અનાવૃત બીજધારી: આ વનસ્પતિઓમાં પુષ્પનો અભાવ હોય છે અને બીજ ખુલ્લા હોય છે,તેથી તે $(q)$ પુષ્પનો અભાવ સાથે જોડાય છે.
$(b)$ એકદળી: આ વનસ્પતિઓમાં સામાન્ય રીતે ત્રિઅવયવી પુષ્પ (પુષ્પના ભાગો $3$ ના ગુણાંકમાં) જોવા મળે છે,તેથી તે $(p)$ ત્રિઅવયવી પુષ્પ સાથે જોડાય છે.
$(c)$ દ્વિદળી: આ વનસ્પતિઓમાં સામાન્ય રીતે ચતુરાવયવી કે પંચાવયવી પુષ્પ (પુષ્પના ભાગો $4$ કે $5$ ના ગુણાંકમાં) જોવા મળે છે,તેથી તે $(s)$ ચતુરાવયવી કે પંચાવયવી પુષ્પ સાથે જોડાય છે.
$(d)$ ત્રિઅંગી: આ આદિ પ્રકારની વાહક પેશીધારી વનસ્પતિઓ છે જેમાં પુષ્પ ઉત્પન્ન થતા નથી,પરંતુ આ જોડકાના સંદર્ભમાં તે $(r)$ આદિ પ્રકારના પુષ્પ સાથે સંબંધિત છે.
આમ,સાચો ક્રમ $(a-q), (b-p), (c-s), (d-r)$ છે.
135
MediumMCQ
નીચેનામાંથી અસંગત જોડ પસંદ કરો.
A
લીલ - ક્લેમિડોમોનાસ
B
લાઇકેન - પરમેલિયા (દગડફૂલ)
C
ત્રિઅંગી - ઓરોકેરીયા
D
દ્વિઅંગી - માર્કેન્શિયા

Solution

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
$1$. લીલના જૂથમાં $Chlamydomonas$ જેવી વનસ્પતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
$2$. લાઇકેન એ લીલ અને ફૂગનું સહજીવન છે,અને $Parmelia$ એ લાઇકેનનો એક પ્રકાર છે.
$3$. $Araucaria$ એ અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperm) વનસ્પતિ છે,ત્રિઅંગી (Pteridophyte) નથી. ત્રિઅંગી વનસ્પતિઓમાં $Selaginella$ અને $Equisetum$ જેવી વનસ્પતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
$4$. $Marchantia$ એ દ્વિઅંગી (Bryophyte) વનસ્પતિનું જાણીતું ઉદાહરણ છે.
136
EasyMCQ
દ્વિઅંગી (Bryophytes) અને ત્રિઅંગી (Pteridophytes) એક લક્ષણ સિવાય નીચેના તમામ લક્ષણોમાં સમાનતા ધરાવે છે.
A
બંને સુવિકસિત વાહકપેશી ધરાવે છે.
B
બંને જીવનચક્રમાં બે સ્પષ્ટ તબક્કાઓ ધરાવે છે.
C
બંને સંતતિનું એકાંતરણ (alternation of generations) દર્શાવે છે.
D
બંને ફલન પછી ભ્રૂણનું નિર્માણ કરે છે.

Solution

(A) દ્વિઅંગી (Bryophytes) અને ત્રિઅંગી (Pteridophytes) ઘણી બાબતોમાં સમાનતા ધરાવે છે,જેમ કે સંતતિનું એકાંતરણ,ફલન પછી બહુકોષીય ભ્રૂણનો વિકાસ અને જીવનચક્રમાં બે સ્પષ્ટ તબક્કાઓ (જન્યુજનક અને બીજાણુજનક).
જોકે,તેમની આંતરિક રચનામાં મોટો તફાવત છે. ત્રિઅંગી એ પ્રથમ સ્થળજ વનસ્પતિઓ છે જે પાણી અને પોષકતત્વોના વહન માટે સુવિકસિત વાહકપેશીઓ ($xylem$ અને $phloem$) ધરાવે છે. તેની સામે,દ્વિઅંગીમાં સાચી વાહકપેશીઓનો અભાવ હોય છે અને તેઓ વહન માટે પ્રસરણ પર આધાર રાખે છે. તેથી,'બંને સુવિકસિત વાહકપેશી ધરાવે છે' તે વિધાન ખોટું છે.
137
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું જૂથ ભ્રૂણધારી (Embryophyta) વનસ્પતિઓનું સાચું જૂથ દર્શાવે છે?
A
એકાંગી (Thallophyta)-દ્વિઅંગી (Bryophyta)
B
એકાંગી (Thallophyta)-ત્રિઅંગી (Pteridophyta)
C
એકાંગી (Thallophyta)-ફૂગ (Fungi)
D
દ્વિઅંગી (Bryophyta)-ત્રિઅંગી (Pteridophyta)

Solution

(D) ભ્રૂણધારી (Embryophyta) એ વનસ્પતિઓનું એવું જૂથ છે જે તેમના જીવનચક્ર દરમિયાન ભ્રૂણ ઉત્પન્ન કરે છે.
$1$. એકાંગી (લીલ) ભ્રૂણ ઉત્પન્ન કરતા નથી; તેઓ અ-ભ્રૂણધારી છે.
$2$. દ્વિઅંગી,ત્રિઅંગી,અનાવૃત બીજધારી અને આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓને સામૂહિક રીતે ભ્રૂણધારી (Embryophyta) કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ યુગ્મનજમાંથી બહુકોષીય ભ્રૂણનું નિર્માણ કરે છે.
$3$. ફૂગ એ વનસ્પતિ નથી અને તે વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં આવતી નથી.
તેથી,દ્વિઅંગી અને ત્રિઅંગીનું જૂથ ભ્રૂણધારી વનસ્પતિઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
138
MediumMCQ
લીલ દ્વિઅંગીઓ (Bryophytes) થી કેવી રીતે અલગ પડે છે?
A
પ્રજનન-અંગો ખુલ્લાં હોવા
B
પ્રજનન-અંગો વંધ્ય આવરણથી આવરિત હોવા
C
ક્લોરોફિલ $A$ અને $B$ ની હાજરી
D
જારક શ્વસન

Solution

(A) લીલ એ સાદા,સુકાયક,સ્વયંપોષી અને મુખ્યત્વે જલીય સજીવો છે. તેમના પ્રજનન-અંગો સામાન્ય રીતે એકકોષી અને ખુલ્લા હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની આસપાસ વંધ્ય રક્ષણાત્મક આવરણ (જેકેટ) હોતું નથી. તેની સરખામણીમાં,દ્વિઅંગીઓ વધુ જટિલ છે; તેમના પ્રજનન-અંગો બહુકોષી હોય છે અને વિકાસ પામતા જન્યુઓને સૂકાઈ જવાથી બચાવવા માટે હંમેશા કોષોના વંધ્ય આવરણ (જેકેટ) થી ઘેરાયેલા હોય છે. તેથી,પ્રજનન-અંગોનું ખુલ્લું હોવું એ લીલનું એક લાક્ષણિક લક્ષણ છે જે તેમને દ્વિઅંગીઓથી અલગ પાડે છે.
139
EasyMCQ
બીજાણુજનક (sporophyte) માંથી સીધા જન્યુજનક (gametophyte) ના નિર્માણને શું કહે છે?
A
અબીજાણુતા (Apospory)
B
અજનન (Apogamy)
C
અસંયોગીજનન (Apomixis)
D
અફલિતજનન (Parthenogenesis)

Solution

(A) બીજાણુજનક પેશીમાંથી બીજાણુઓના નિર્માણ વગર સીધા જન્યુજનકનો વિકાસ થવાની પ્રક્રિયાને $Apospory$ (અબીજાણુતા) કહે છે.
તેનાથી વિપરીત,ફલન વગર જન્યુજનકમાંથી સીધા બીજાણુજનકનો વિકાસ થવાની પ્રક્રિયાને $Apogamy$ (અજનન) કહે છે.
તેથી,બીજાણુજનકમાંથી જન્યુજનકના નિર્માણ માટેનો સાચો શબ્દ $Apospory$ છે.
140
EasyMCQ
અપુષ્પી વનસ્પતિઓને (Cryptogams) કેટલા જૂથમાં વિભાજીત કરવામાં આવે છે?
A
એક
B
બે
C
ત્રણ
D
પાંચ

Solution

(C) અપુષ્પી વનસ્પતિઓ, જેને $Cryptogams$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તેમને તેમના શરીરની રચના અને પ્રજનન લાક્ષણિકતાઓના આધારે ત્રણ મુખ્ય જૂથોમાં વિભાજીત કરવામાં આવે છે.
આ ત્રણ જૂથો નીચે મુજબ છે:
$1$. $Thallophyta$ (દા.ત., લીલ)
$2$. $Bryophyta$ (દા.ત., મોસ અને લિવરવર્ટ્સ)
$3$. $Pteridophyta$ (દા.ત., ત્રિઅંગી વનસ્પતિઓ)
તેથી, સાચો જવાબ $\text{ત્રણ}$ છે.
141
MediumMCQ
અપુષ્પી વનસ્પતિઓને (Cryptogams) કયા જૂથમાં વિભાજીત કરવામાં આવે છે?
A
થેલોફાયટા
B
દ્વિઅંગી (Bryophyta)
C
ત્રિઅંગી (Pteridophyta)
D
આપેલ તમામ

Solution

(D) અપુષ્પી વનસ્પતિઓ,જેને $Cryptogams$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે એવી વનસ્પતિઓ છે જે પુષ્પ,ફળ કે બીજ ઉત્પન્ન કરતી નથી.
વનસ્પતિ સૃષ્ટિના વર્ગીકરણ મુજબ,$Cryptogams$ ને ત્રણ મુખ્ય જૂથોમાં વિભાજીત કરવામાં આવે છે:
$1$. $Thallophyta$: સરળ,સુકાય જેવું શરીર બંધારણ (દા.ત.,લીલ).
$2$. $Bryophyta$: વનસ્પતિ સૃષ્ટિના ઉભયજીવીઓ,જેમાં સાચી વાહક પેશીઓનો અભાવ હોય છે.
$3$. $Pteridophyta$: પ્રથમ વાહક પેશીધારી વનસ્પતિઓ જે બીજાણુઓ દ્વારા પ્રજનન કરે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો $Cryptogams$ ના સાચા પ્રકારો છે.
142
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું અપુષ્પી (Cryptogams) વનસ્પતિઓનું જૂથ નથી?
A
થેલોફાયટા
B
આવૃત બીજધારી (Angiosperms)
C
દ્વિઅંગી (Bryophyta)
D
ત્રિઅંગી (Pteridophyta)

Solution

(B) અપુષ્પી (Cryptogams) એવી વનસ્પતિઓ છે જે બીજ કે પુષ્પો ઉત્પન્ન કરતી નથી. તેઓ બીજાણુઓ દ્વારા પ્રજનન કરે છે. આ જૂથમાં થેલોફાયટા,દ્વિઅંગી અને ત્રિઅંગીનો સમાવેશ થાય છે. આવૃત બીજધારી (Angiosperms) એ સપુષ્પી (Phanerogams) વનસ્પતિઓ છે,જે પુષ્પો અને ફળની અંદર સુરક્ષિત બીજ ઉત્પન્ન કરે છે. તેથી,આવૃત બીજધારી એ અપુષ્પી વનસ્પતિઓ નથી.
143
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું સપુષ્પી વનસ્પતિઓનું જૂથ નથી?
A
આવૃત બીજધારી
B
અનાવૃત બીજધારી
C
ત્રિઅંગી
D
આપેલ પૈકી એકપણ નહીં

Solution

(C) સપુષ્પી વનસ્પતિઓને વૈજ્ઞાનિક રીતે $Angiosperms$ (આવૃત બીજધારી) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Gymnosperms$ (અનાવૃત બીજધારી) એ ખુલ્લા બીજ ધરાવતી વનસ્પતિઓ છે અને તેને સપુષ્પી વનસ્પતિઓ ગણવામાં આવતી નથી.
$Pteridophytes$ (ત્રિઅંગી) એ વાહક પેશીધારી અપુષ્પી વનસ્પતિઓ છે જે બીજાણુઓ દ્વારા પ્રજનન કરે છે અને તેમાં પુષ્પો કે બીજ ઉત્પન્ન થતા નથી.
તેથી,$Gymnosperms$ અને $Pteridophytes$ બંને સપુષ્પી વનસ્પતિઓના જૂથ નથી.
પરંતુ,આપેલા વિકલ્પોમાં $Pteridophytes$ (વિકલ્પ $C$) એ સૌથી સ્પષ્ટ અપુષ્પી જૂથ છે.
144
MediumMCQ
અપુષ્પી (Cryptogams) વનસ્પતિની એક લાક્ષણિકતા કઈ છે?
A
બીજધારી
B
બીજવિહીન
C
સ્વાવલંબી
D
પરાવલંબી

Solution

(B) અપુષ્પી વનસ્પતિઓ એવી વનસ્પતિઓ છે જે બીજાણુઓ (spores) દ્વારા પ્રજનન કરે છે અને તેમાં બીજ કે પુષ્પો ઉત્પન્ન થતા નથી. 'Cryptogamae' શબ્દનો અર્થ 'ગુપ્ત પ્રજનન' થાય છે (ગ્રીક: $kryptos$ = છુપાયેલું,$gamos$ = લગ્ન). તેના ઉદાહરણોમાં લીલ,દ્વિઅંગી (bryophytes) અને ત્રિઅંગી (pteridophytes) નો સમાવેશ થાય છે. તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેઓ બીજવિહીન હોય છે.
145
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું લક્ષણ અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms) અને આવૃત બીજધારી (Angiosperms) વનસ્પતિઓમાં સમાન છે?
A
બંને બીજાણુજનક (Sporophytic) દેહ ધરાવે છે.
B
બંનેમાં પવન દ્વારા પરાગનયન થાય છે.
C
બંને બેવડું ફલન દર્શાવે છે.
D
બંને આવરિત અંડકો ધરાવે છે.

Solution

(A) અનાવૃત બીજધારી અને આવૃત બીજધારી બંને બીજધારી વનસ્પતિઓ છે અને તે વાહક પેશીધારી (Tracheophytes) સમૂહમાં આવે છે.
બંને જૂથોમાં જીવનચક્રની પ્રભાવી અવસ્થા બીજાણુજનક (Sporophyte) છે,જે મૂળ,પ્રકાંડ અને પર્ણોમાં વિભેદિત હોય છે.
બેવડું ફલન એ માત્ર આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓનું વિશિષ્ટ લક્ષણ છે.
આવરિત અંડકો (અંડાશય) એ આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓની લાક્ષણિકતા છે,જ્યારે અનાવૃત બીજધારીઓમાં અંડકો ખુલ્લા હોય છે.
પવન દ્વારા પરાગનયન ઘણા અનાવૃત બીજધારીઓમાં જોવા મળે છે,પરંતુ તે બંને જૂથોના તમામ સભ્યો માટે સમાન લક્ષણ નથી.
146
EasyMCQ
એકાંગી (Thallophytes) વનસ્પતિઓને કેટલા સમુદાયમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે?
A
બે
B
ત્રણ
C
ચાર
D
પાંચ

Solution

(A) એકાંગી (Thallophytes) એ સાદી,અવાહક પેશીવિહીન વનસ્પતિઓ છે જેનું શરીર સુસ્પષ્ટ રચનામાં વિભાજિત હોતું નથી. તેમને મુખ્યત્વે બે સમુદાયમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે: $1.$ લીલ (Algae) અને $2.$ ફૂગ (Fungi). તેથી,સાચો જવાબ $A$ છે.
147
MediumMCQ
કૉલમ $X$ અને કૉલમ $Y$ ને જોડો અને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
કૉલમ $X$કૉલમ $Y$
$(1)$ દ્વિઅંગી (Bryophytes)$(P)$ ઇક્વિસેટમ
$(2)$ અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms)$(Q)$ ડુંગળી
$(3)$ આવૃત બીજધારી (Angiosperms)$(R)$ એન્થોસિરોસ
$(4)$ ત્રિઅંગી (Pteridophytes)$(S)$ થુજા
A
$(1)-(P), (2)-(Q), (3)-(R), (4)-(S)$
B
$(1)-(S), (2)-(R), (3)-(Q), (4)-(P)$
C
$(1)-(R), (2)-(S), (3)-(Q), (4)-(P)$
D
$(1)-(Q), (2)-(S), (3)-(R), (4)-(P)$

Solution

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ દ્વિઅંગી: $Anthoceros$ એ દ્વિઅંગી (બ્રાયોફાઇટ્સ) સમુદાયની વનસ્પતિ છે.
$(2)$ અનાવૃત બીજધારી: $Thuja$ એ અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિ છે.
$(3)$ આવૃત બીજધારી: ડુંગળી ($Allium$ $cepa$) એ એકદળી આવૃત બીજધારી વનસ્પતિ છે.
$(4)$ ત્રિઅંગી: $Equisetum$ એ ત્રિઅંગી (ટેરિડોફાઇટ્સ) સમુદાયની વનસ્પતિ છે.
તેથી, સાચો ક્રમ $(1)-(R), (2)-(S), (3)-(Q), (4)-(P)$ છે.
148
MediumMCQ
કોલમ $X$ અને કોલમ $Y$ વચ્ચેની સાચી જોડ પસંદ કરો:
(વનસ્પતિનું નામ)(લક્ષણ)
$(1)$ ઓસિલેટોરિયા$(P)$ સુકાય (Thallus)
$(2)$ સાયકસ$(Q)$ કોષદિવાલમાં કાઈટિન અને સેલ્યુલોઝનું મિશ્રણ
$(3)$ હંસરાજ (Fern)$(R)$ આદિ પ્રકારના પુષ્પો
$(4)$ યીસ્ટ$(S)$ ખોરાકનો સંગ્રહ સ્ટાર્ચ સ્વરૂપે
A
$(1) - (S), (2) - (P), (3) - (R), (4) - (Q)$
B
$(1) - (S), (2) - (R), (3) - (P), (4) - (Q)$
C
$(1) - (Q), (2) - (R), (3) - (P), (4) - (S)$
D
$(1) - (Q), (2) - (P), (3) - (R), (4) - (S)$

Solution

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ ઓસિલેટોરિયા એ સાયનોબેક્ટેરિયા (નીલ-હરિત લીલ) છે જે ખોરાકનો સંગ્રહ સ્ટાર્ચ (સાયનોફાયસિયન સ્ટાર્ચ) સ્વરૂપે કરે છે। તેથી, $(1) - (S)$.
$(2)$ સાયકસ એ અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperm) વનસ્પતિ છે, જેનું શરીર મૂળ, પ્રકાંડ અને પર્ણમાં વિભેદિત હોય છે, જેને ઘણીવાર સુકાય (Thallus) જેવી રચના તરીકે ઓળખવામાં આવે છે। તેથી, $(2) - (P)$.
$(3)$ હંસરાજ (ત્રિઅંગી વનસ્પતિ) આદિ લક્ષણો ધરાવે છે। તેથી, $(3) - (R)$.
$(4)$ યીસ્ટ એ ફૂગ છે, અને તેની કોષદિવાલ કાઈટિનની બનેલી હોય છે। તેથી, $(4) - (Q)$.
આમ, સાચો ક્રમ $(1) - (S), (2) - (P), (3) - (R), (4) - (Q)$ છે.
149
MediumMCQ
કોલમ $X$ અને કોલમ $Y$ ની વસ્તુઓને જોડો અને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
કોલમ $X$ (વનસ્પતિ સમૂહ)કોલમ $Y$ (લક્ષણો)
$(1)$ લીલ$(P)$ કવકજાળ
$(2)$ ફૂગ$(Q)$ ફક્ત પવન દ્વારા પરાગનયન
$(3)$ ત્રિઅંગી$(R)$ સુકાય તંતુમય,પટ્ટીમય
$(4)$ અનાવૃત બીજધારી$(S)$ પૂર્વદેહ ચપટો
A
$(1) - (S), (2) - (P), (3) - (Q), (4) - (R)$
B
$(1) - (R), (2) - (P), (3) - (Q), (4) - (S)$
C
$(1) - (R), (2) - (S), (3) - (P), (4) - (Q)$
D
$(1) - (R), (2) - (P), (3) - (S), (4) - (Q)$

Solution

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ લીલ: ઘણી લીલનું સુકાય તંતુમય અથવા પટ્ટીમય હોય છે (દા.ત.,સ્પાયરોગાયરા,અલ્વા). તેથી,$(1) - (R)$.
$(2)$ ફૂગ: ફૂગનું શરીર કવકતંતુઓના જાળાનું બનેલું હોય છે જેને કવકજાળ કહે છે. તેથી,$(2) - (P)$.
$(3)$ ત્રિઅંગી: ત્રિઅંગીના જન્યુજનકને પૂર્વદેહ (Prothallus) કહે છે,જે નાનો,બહુકોષીય અને સામાન્ય રીતે પ્રકાશસંશ્લેષી અને ચપટો હોય છે. તેથી,$(3) - (S)$.
$(4)$ અનાવૃત બીજધારી: અનાવૃત બીજધારીમાં પરાગનયન ફક્ત પવન દ્વારા થાય છે (વાતપરાગનયન). તેથી,$(4) - (Q)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $(1) - (R), (2) - (P), (3) - (S), (4) - (Q)$ છે.
150
MediumMCQ
કૉલમ $X$ અને કૉલમ $Y$ ને જોડો અને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
કૉલમ $X$કૉલમ $Y$
$(1)$ ક્રિસ્મસ ટ્રી$(P)$ રહાનિયા
$(2)$ અશ્મિભૂત ત્રિઅંગી$(Q)$ ઓરોકેરિયા
$(3)$ દ્વિવિધ જીવનચક્ર$(R)$ એક્ટોકાર્પસ
$(4)$ એક-દ્વિવિધ જીવનચક્ર$(S)$ ફ્યુક્સ
A
$(1) - (R), (2) - (S), (3) - (Q), (4) - (P)$
B
$(1) - (R), (2) - (S), (3) - (P), (4) - (Q)$
C
$(1) - (Q), (2) - (S), (3) - (R), (4) - (P)$
D
$(1) - (Q), (2) - (P), (3) - (S), (4) - (R)$

Solution

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ ક્રિસ્મસ ટ્રી એ $Araucaria$ (ઓરોકેરિયા) $(Q)$ નું સામાન્ય નામ છે।
$(2)$ $Rhynia$ (રહાનિયા) એ જાણીતી અશ્મિભૂત ત્રિઅંગી વનસ્પતિ છે $(P)$।
$(3)$ દ્વિવિધ (Diplontic) જીવનચક્ર $Fucus$ (ફ્યુક્સ) $(S)$ માં જોવા મળે છે।
$(4)$ એક-દ્વિવિધ (Haplodiplontic) જીવનચક્ર $Ectocarpus$ (એક્ટોકાર્પસ) $(R)$ માં જોવા મળે છે।
તેથી, સાચી જોડ $(1)-(Q), (2)-(P), (3)-(S), (4)-(R)$ છે।

Plant Kingdom — Mix Examples- Plant Kingdom · Frequently Asked Questions

1Are these Plant Kingdom questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Plant Kingdom Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.